Zienswijzennota incl zienswijzen

Deze zienswijze leidt niet tot een aanpassing van het bestemmingsplan.

Vanzelfsprekend houden wij ons aan de wettelijke verplichtingen rond de bescherming van flora- en fauna. In de toelichting van het ontwerpbestemmingsplan zijn de resultaten van de ecologische quickscan en het nader ecologisch onderzoek naar de huismus, gierzwaluw en vleermuis beschreven. Hieruit volgt inderdaad dat een ontheffing (inmiddels: een omgevingsvergunning voor een flora en fauna activiteit) voor de gewone dwergvleermuis noodzakelijk is. Deze ontheffing c.q. omgevingsvergunning is op 6 februari 2024

Deze zienswijze leidt niet tot een aanpassing van het bestemmingsplan.

Nota van Zienswijzen bestemmingsplan Te Werve Oost ontwerp d.d. december 2023 Gemeente Rijswijk, juni 2024

ontheffing van de wet natuurbescherming is het niet mogelijk om te beginnen met de sloop en bouw. Dat is wettelijk vastgelegd. Overigens zijn er in de directe groene woonomgeving vogels zoals de boomklever, boomkruiper, mus, merel en Vlaamse gaai waargenomen.

8.8

8.9

Stikstofuitstoot Het is onduidelijk wat de gevolgen zijn van het nog op te starten bouwproject wat betreft de te verwachte stikstofuitstoot voor de nabijgelegen natuurgebieden, de groene landgoederenzone van Rijswijk. Welk effect hebben de plannen op de stikstof neerslag in de directe omgeving? Groen Terra Nostra (pagina 19 en 22) geeft een positief advies over de huidige bomen in de Karel Doormanlaan en de Generaal Berenschotlaan. De overgrote meerderheid van de bomen zijn gezond en kunnen definitief behouden blijven. Deze grote bomen spelen een belangrijke rol in de opname van CO2 en fijnstof (in Rijswijk is sprake van een hoog fijnstof gehalte mede veroorzaakt door de dichtbij gelegen autosnelwegen). Het voorstel van Terra Nostra is om de trottoirs te verbreden zodat de bomen meer ruimte krijgen en verder de rijweg te versmallen en eenrichtingsverkeer op de Karel Doormanlaan in te stellen. Het is niet duidelijk of deze adviezen van Terra Nostra ook integraal worden overgenomen en dus ook concreet worden gerealiseerd.

aangevraagd. Onze doelstellingen gaan echter verder. Wij willen dat de wijk ook duurzaam een woongebied blijft voor flora- en fauna. Uitgangspunt van de plannen is dat de uitvoering gecombineerd wordt met het verbeteren van de omstandigheden voor flora en fauna. Hiervoor zullen voorzieningen worden aangelegd en hebben wij het document ‘Natuurinclusief toekomstperspectief Te Werve Oost’ in afstemming met lokale natuurorganisaties laten opstellen waarin is afgesproken voor welke doelsoorten en doelbiotopen, welke voorzieningen worden aangebracht. Door MBH Consult is het effect van de voorgenomen ontwikkeling voor Deze zienswijze leidt niet tot stikstofgevoelige habitattypen binnen omliggende beschermde Natura een aanpassing van het 2000-gebieden onderzocht. Dit onderzoek is als bijlage 5 bij de bestemmingsplan. toelichting van het bestemmingsplan opgenomen. Hieruit volgt dat er zowel in de bouwfase als in de gebruiksfase van het project de stikstofuitstaat zodanig laag is dat geen stikstofdepositie optreedt binnen de omliggende Natura 2000 gebieden.

In aansluiting op het advies van Terra Nostra is het uitgangspunt bij de Deze zienswijze leidt niet tot planvorming dat bomen worden ingepast, tenzij er een belangrijke een aanpassing van het reden is dat ze toch verwijderd moeten worden. Dat geldt met name bestemmingsplan. voor de grote bomen, ook omdat zij belangrijk zijn voor de natuurwaarden en het klimaat van de wijk. Helaas is het door technische oorzaken (met name kabels en leidingen) op veel plekken toch nodig bomen te rooien. De boomsoortkeus voor de nieuwe aanplant wordt met name ingegeven vanuit het belang van biodiversiteit en klimaat. Een bouwsteen voor dit beplantingsplan is het ‘Natuurinclusief toekomstperspectief Te Werve Oost’ waarin de doelsoorten- en doelbiotopen voor de natuur in de woonwijk zijn aangegeven. Het advies van Terra Nostra om éénrichtingsverkeer in de Karel Doormanlaan in te stellen teneinde ruimtewinst voor bomen te boeken wordt niet overgenomen. Het instellen van éénrichtingsverkeer zou namelijk leiden tot een verdringingseffect en meer autoverkeer in de Idenburglaan. In de Nota van Uitgangspunten en het Ontwikkelkader is juist opgenomen dat een toename van verkeersdrukte moet worden tegengegaan en dat autoverkeer zoveel als mogelijk moet worden gespreid over de wijk.

Eénrichtingsverkeer in de Karel Doormanlaan is strijdig met dit uitgangspunt en zou bovendien leiden tot een minder directe bereikbaarheid voor nood- en hulpdiensten en pakketbezorging. Verder zou de ruimtewinst voor bomen slechts

Nota van Zienswijzen bestemmingsplan Te Werve Oost ontwerp d.d. december 2023 Gemeente Rijswijk, juni 2024

beperkt zijn omdat de weg voor fietsers sowieso in twee richtingen bereikbaar moet blijven. 8.10

8.11

Aanpak Te Werve Oost - West Waarom is er zo'n groot verschil in opzet en uitwerking van het project Te Werve West en Te Werve Oost? In West is sprake van meer ruimte, meer groen, minder woningen, minder hoogbouw en dus ook minder mensen. Betere leefbaarheid.

Ambities gemeente Rijswijk Waarom wil Rijswijk tot 2050 groeien naar 80.000 inwoners? Rijswijk wordt daarmee een van de snelst groeiende gemeentes van Nederland. Indiener vraagt zich af of dat is wat de bewoners willen. Zijn er geen grenzen aan de groei van Rijswijk?

Voor de onderbouwing van de hogere bebouwing aan de Sir Winston Churchilllaan én het verschil in stedenbouwkundige opbouw van de wijken wordt verwezen naar zienswijze 2.2 en 2.3.

Deze zienswijze leidt niet tot een aanpassing van het bestemmingsplan.

In Te Werve West is gekozen voor verduurzaming van de bestaande woningen in plaats van sloop/nieuwbouw. Voor Te Werve Oost is verduurzaming geen optie vanwege de huidige staat van sommige woningen. Daarom is gekozen voor sloop/nieuwbouw. Dat geeft de mogelijkheid om te verdichten; ruimte is schaars en de woningnood hoog. Daarnaast wil men een gedifferentieerde wijk maken van Te Werve Oost, dat betekent naast sociale huur ook vrije sector huur en koop, inclusief middenhuur. Om het aandeel sociale huur niet te veel af te laten nemen is gekozen voor verdichting.

Wij begrijpen de zorgen van indieners over de toename van het aantal Deze zienswijze leidt niet tot inwoners in Te Werve en wat dat betekent voor het wonen in de wijk. een aanpassing van het Tegelijkertijd heeft Rijswijk een grote woningbouwopgave samen met bestemmingsplan. de rest van Regio Haaglanden. In de Stadvisie is ervoor gekozen om ons deel van de woningbouwopgave vooral te bouwen en te intensiveren in de stedelijke woonmilieus, langs de Stadsas in gebieden die al bebouwd of in ontwikkeling zijn. Op die manier bouwen we een substantieel deel van de woningbouwopgave op een zo beperkt mogelijk grondoppervlakte. Zo behouden we de groene (buiten)plaatsen van Rijswijk en kunnen we deze ook versterken. Dit wordt ook zeer gewaardeerd wordt door bewoners. Bij deze verdichtingsopgave staat de leefbaarheid van de wijk centraal. Zoals in onze reactie op zienswijze nr. 2.2 reeds aangegeven, staat de leefbaarheid niet onder druk als gevolg van de voorgenomen ontwikkeling. Voor een nadere toelichting hierop wordt verwezen naar zienswijze 2.2. De groei van het inwonertal in Rijswijk heeft zoals eerder genoemd ook te maken met de opgaven vanuit het Rijk. Ondanks dit blijven wij de ruimtelijk effecten bij elk plan opnieuw beoordelen en onderzoeken. De ontwikkelingen vinden alleen doorgang plaats zolang er nog steeds sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat.

Nota van Zienswijzen bestemmingsplan Te Werve Oost ontwerp d.d. december 2023 Gemeente Rijswijk, juni 2024

9 9.1

9.2

(24.008632) Omwonende Bevolkingsdichtheid Indiener heeft grootste bezwaartegen het aantal woningen dat er gebouwd gaat worden: het worden er volgens de plannen nu al 630 op een oppervlakte van 800 m2. Dit is bijna een verdubbeling. Wat bevolkingsdichtheid betreft, gerekend met een gemiddelde van 2 personen per woning, zou dit een dichtheid opleveren van meer dan 1300 mensen per vierkante km. Ter vergelijking: de gemiddelde bevolkingsdichtheid in Nederland is 513 mensen per vierkante km en dat laatste aantal is al vijf keer zo hoog als het Europese gemiddelde van 109 mensen. Hierbij is nog niet meegeteld het aantal te bouwen woningen op de plek van het oude GGD-gebouw aan de Karel Doormanlaan. In het ontwikkelkader wordt gesproken van ‘Gezonde groei’, maar dit is ver te zoeken met deze plannen. Ook wordt in het raadsvoorstel van 12 september 2023 het argument aangevoerd dat ‘verdichting nodig is om een gevarieerde mix van woningen te realiseren’. Deze mix kan je volgens indiener ook realiseren op kleinere schaal. Verkeersoverlast Zoveel extra woningen leidt tot onder meer verkeersoverlast, luchtvervuiling en geluidshinder.

Ondanks dat uit de uitgevoerde onderzoeken volgt dat de toename van verkeersbewegingen in de wijk, luchtvervuiling en geluidshinder bij uitvoering van de plannen op toelaatbaar niveau blijven, zal dit op zijn minst niet zo worden ervaren door de huidige omwonenden, hetgeen de leefbaarheid van de wijk niet ten goede komt. Wat betreft de drukte op de aan- en afvoerwegen zoals de Huis te Landelaan, de Burg. Elsenlaan en de straten in de Plaspoelpolder richting de snelweg: hoe wil de gemeente dit gaan oplossen? In de spits staat al het verkeer hier al vast. Daar heb ik ook op een van de bijeenkomsten op gewezen, maar geen antwoord op gekregen. De drukte zal alleen maar toenemen. Voordat men huizen gaat bouwen hoort eerst nagedacht te worden over de infrastructuur. Het is niet realistisch dat veel bewoners hun auto weg zullen doen of gebruik gaan maken van een deelauto. Het

Verwezen wordt naar de reactie op zienswijze 2.2 en 2.3.

Deze zienswijze leidt niet tot een aanpassing van het bestemmingsplan.

De verkeersdrukte op het Rijswijkse hoofdwegennet lossen we met dit Deze zienswijze leidt niet tot plan niet op. In het vastgestelde Mobiliteitsprogramma 2040 kunt u een aanpassing van het lezen hoe de gemeente, gemeentebreed streeft naar een nieuw bestemmingsplan. evenwicht tussen bereikbaarheid, verkeersveiligheid en leefbaarheid. Bij de planvorming voor Te Werve Oost zorgen we ervoor dat, met een aantal maatregelen, verdere toename van de verkeersdrukte in de wijk zelf wordt tegengegaan. De wijk wordt ontwikkeld volgens het zogenaamde STOMP principe wat inhoudt dat de toekomstige inrichting uitnodigt voor lopen en fietsen met als doel dat het voor toekomstige bewoners sneller en effectiever is (voor korte verplaatsingen) om de fiets te pakken of te lopen dan de auto te gebruiken. Verder wordt het autoverkeer van/naar een groot deel van de toekomstige woningen direct afgevangen in de parkeergarage aan de rand van het gebied waardoor toename van de verkeersdrukte in de wijk zelf wordt beperkt. Het doel is om op alle wegen in de wijk het woonstraat karakter te behouden. Dat betekent dat de straten met name bedoeld zijn voor autoverkeer door bewoners en bezoekers van de mensen die in de straat zelf wonen of van de straten gebruik moeten maken om via de

Nota van Zienswijzen bestemmingsplan Te Werve Oost ontwerp d.d. december 2023 Gemeente Rijswijk, juni 2024

autobezit is afgelopen jaar alleen maar toegenomen.

kortste route de wijk te verlaten. Uiteraard kunnen ook hulp- en nooddiensten en bezorgdiensten hiervan gebruik maken, maar Hoe zit met het plan om de Karel Doormanlaan ter doorgaand verkeer bijvoorbeeld vanuit Te Werve West willen we hoogte van De Driesprong af te sluiten voor auto’s lijkt tegengaan. Verder willen we de omgeving rondom park De Driesprong mij geen goed idee. Men vergeet dat het 2e gedeelte zo autoluw mogelijk maken zodat fietsers en voetgangers dit park van de Van Vollenhovenlaan comfortabel en verkeersveilig kunnen bereiken. Dit is de reden dat we eenrichtingsverkeer is, omdat dit gedeelte te smal is een knip voor autoverkeer aanbrengen bij park De Driesprong. voor twee richtingen. Dit zou betekenen dat voor de Bewoners van de Van Vollenhovenlaan kunnen nog steeds de wijk bewoners van de Van Vollenhovenlaan de Karel snel en verkeersveilig verlaten. Dit kan in de nieuwe situatie niet alleen Doormanlaan de enige manier is om met de auto de via de Karel Doormanlaan maar ook via de Idenburglaan omdat het wijk uit te rijden. Moet men richting de Huis te stukje één-richtingsverkeer in de Berenschotlaan verbreed wordt Landelaan en verder, dan zal men helemaal om waardoor autoverkeer in twee richtingen mogelijk wordt. Autoverkeer moeten rijden via de Karel Doormanlaan.

Het verkeer kan dus vervolgens via de Berenschotlaan in noordelijke richting of via zal hier nog meer gaan toenemen. de Karel Doormanlaan in oostelijke richting de wijk verlaten. Voor bewoners vanuit de Van Vollenhovenlaan die richting de Huis te Landelaan willen, betekent dit inderdaad een beperkte omrijdafstand ten opzichte van de bestaande situatie. 9.3

9.4

Parkeergarages Over een oplossing voor het parkeerprobleem is volgens indiener ook nog niets bekend. Indiener heeft het dan niet over de parkeerplaatsen van de toekomstige bewoners, want deze komen grotendeels in ondergrondse parkeergarages, maar volgens indiener vergeten we dat er ook nog bezoekers zijn. Waar laten zij hun auto? Hier moet goed over nagedacht worden. Men kan niet beginnen met bouwen zonder dit onderdeel mee te nemen in de plannen en indiener verzoekt om dit alsnog te doen.

Groen Het besluit zorgt voor opoffering van al het groen, want nu is men volgens indiener al bezig met het omzagen van oude bomen in het park De Driesprong en er bestaan plannen om nog meer bomen o.a. aan de Karel Doormanlaan te gaan kappen. Dit gebeurt enkel ten behoeve van nieuwbouw en niet omdat de bomen ziek zijn. De grote bomen zijn in deze tijd heel belangrijk vanwege de opname van CO2 en fijnstof en om de hittestress in de wijk tegen te gaan. Je hebt niets aan kleine boompjes die ervoor in de plaats komen waarbij het tientallen jaren duurt voordat ze

Alle parkeerplaatsen voor bezoekers worden ofwel aangelegd in de nieuwe parkeergarages, of in de openbare ruimte in het ontwikkelgebied. Bezoekers aan bewoners hoeven dus niet te parkeren op parkeerplaatsen buiten het ontwikkelgebied.

Deze zienswijze leidt niet tot een aanpassing van het bestemmingsplan.

Voor bezoekers van de woningen geldt dat de parkeernorm hiervoor 0,2 parkeerplaatsen per woning bedraagt. Hiervan wordt 0,1 pp direct aangelegd en wordt 0,1 pp als reservering opgenomen. Indien uit monitoring van de gemeente blijkt dat er te weinig (bezoeker)parkeerplaatsen zijn, dan bestaat de mogelijkheid om de opgenomen reserveringen te benutten voor extra parkeerplekken in de openbare ruimte.

Voor wat betreft de zorgen inzake het opofferen van groen en het rooien van bomen, wordt verwezen naar de reacties op zienswijze 6.3 en 8.6. Naast het groene beeld speelt leefbaarheid en klimaatadaptie een grote rol. Concreet wordt bij de nadere uitwerking van het ontwerp invulling gegeven aan het tegengaan van hittestress en voorzien in voldoende wateropvang. Door het planten van voldoende bomen die ook de kans krijgen volwassen te worden: in zowel openbaar gebied (straten en verblijfsplekken) als op daktuinen wordt hittestress zo veel als mogelijk beperkt. Door het minimaliseren van verharding en het

Nota van Zienswijzen bestemmingsplan Te Werve Oost ontwerp d.d. december 2023 Gemeente Rijswijk, juni 2024

Deze zienswijze leidt niet tot een aanpassing van het bestemmingsplan.

een respectabele grote hebben bereikt.

9.5

Bouwhoogtes Er is volgens indiener eerder tijdens alle bijeenkomsten aangeven dat de hoogbouw aan de kant van de Churchilllaan totaal niet in de wijk past, nu de wijk voornamelijk uit portiekwoningen en eengezinswoningen bestaat. De straten zijn behoorlijk smal, vooral de Karel Doormanlaan. De toekomstige bewoners aan de andere kant van de laan komen helemaal in de schaduw van de torenflats te liggen. Advies volgens indiener is: bouw de flats niet hoger dan 4 woonlagen. Daarmee breng je ook de bevolkingsdichtheid omlaag. Deze vindt indiener nu te hoog.

toevoegen van groen wordt eveneens bijgedragen aan het tegengaan van hittestress. In de uitwerking van het plan wordt hier verder invulling aan gegeven.

Voor de onderbouwing van de hogere bebouwing aan de Sir Winston Churchilllaan wordt verwezen naar zienswijze 2.3.

Deze zienswijze leidt niet tot een aanpassing van het bestemmingsplan.

Het aspect van schaduwwerking is onderzocht door middel van een bezonningsonderzoek, dat als bijlage 17 onderdeel uitmaakt van het ontwerpbestemmingsplan. In dit onderzoek is vastgesteld dat het aantal bezonningsuren in de omgeving van de beoogde nieuwbouw op een aantal plekken afneemt, maar dat voldaan wordt aan de daarvoor geldende TNO norm. Een woning krijgt de waardering voldoende wanneer er sprake is van ten minste twee mogelijke bezonningsuren per dag in de periode van 19 februari tot 21 oktober (acht maanden). Als beoordelingspunt geldt het midden van de vensterbank aan de binnenkant van het raam van de woonkamer. De twee uur zon hoeven niet aansluitend plaats te vinden en de bezonning op de voor- en achtergevel mag bij elkaar opgeteld worden. Deze normen worden alleen toegepast op gevels die zon kunnen ontvangen. Noordgevels ontvangen immers - hoogbouw of niet - nooit direct zonlicht. Voor wat betreft de verdichtingsopgave in relatie tot de leefbaarheid wordt tot slot verwezen naar de reactie op zienswijze 2.2.

9.6

9.7

Kantoorgebouwen transformeren Er zijn genoeg leegstaande kantoorgebouwen in de Plaspoelpolder die tot appartementen omgebouwd kunnen worden. Daar wordt al druk aan gewerkt, advies is om hiermee door te gaan, want juist hier zijn de gebouwen ruimer van opzet met veel water in het gebied wat voor een prettige leefomgeving kan zorgen in de toekomst.

Architectuur Indiener vraagt of er al iets bekend is over de architectuur van de toekomstige huizen. Er is wel een plan over het aantal huizen dat er moet komen, maar niet hoe ze eruit uit komen te zien of is dat niet

Zoals indiener van de zienswijze aangeeft, zijn verschillende panden in Deze zienswijze leidt niet tot o.a. de Plaspoelpolder inmiddels gerealiseerd of in ontwikkeling ten een aanpassing van het behoeve van woningbouw, maar dit is onvoldoende om te voorzien in bestemmingsplan. het door de gemeente en regio beoogde en gewenste woningbouwprogramma. Daarnaast blijft de Plaspoelpolder een bedrijventerrein waarin de ruimte voor bedrijven en kantoren van belang blijft. De beoogde verdichting en gedeeltelijk hogere bebouwing biedt de mogelijkheid om de gewenste en noodzakelijke extra woningen te realiseren. Voor een nadere reactie op de verdichtingsopgave in Te Werve Oost in relatie tot de leefbaarheid, wordt verwezen naar de reactie op zienswijze 2.2.

Het bestemmingsplan schept de planologisch-juridische kaders voor Deze zienswijze leidt niet tot de nadere uitwerking van de ontwikkeling. Het onderwerp ‘architectuur’ een aanpassing van het komt aan bod bij de omgevingsvergunningaanvraag voor de activiteit bestemmingsplan. bouwen. In dat kader dient aangetoond te worden dat aan de geldende

Nota van Zienswijzen bestemmingsplan Te Werve Oost ontwerp d.d. december 2023 Gemeente Rijswijk, juni 2024

gebruikelijk in dit stadium? 10 10.1

11. 11.1

(24.0138805) Rijkswaterstaat Analyse verkeerseffecten Rijkswaterstaat verlangt dat bij nieuwe grootschalige ontwikkelingen een analyse wordt opgesteld van de verkeersintensiteiten waarbij de verkeerseffecten van het plan op de (aansluitingen van) rijksweg A4 in beeld worden gebracht. Dit onderzoek moet worden opgenomen in de toelichting van het bestemmingsplan. Onder grootschalige ontwikkelingen valt onder andere een woningbouwontwikkeling van meer dan 250 woningen binnen 5 kilometer van een aansluiting op de rijksweg en/of 10 ha bedrijventerrein en/of 5.000 m2 kantooroppervlak. De ontwikkeling die uw plan mogelijk maakt, is dus grootschalig. Daarom dient genoemde analyse aanwezig te zijn maar deze ontbreekt. In de toelichting is nu opgenomen dat de verkeersgeneratie van dit plan redelijk beperkt is. Er wordt gesteld dat het lokale wegennet voldoende restcapaciteit heeft om dit extra verkeer af te wikkelen. De impact op de aansluiting Plaspoelpolder en de rijksweg A4 zelf wordt niet in beeld gebracht. Vanuit het project A4 Haaglanden-N4 van Rijkswaterstaat worden infra-maatregelen voorzien op de aansluiting Plaspoelpolder en de rijksweg A4. Hierdoor zal een voldoende robuuste verkeerssituatie ontstaan. Dit is onder andere ook met uw gemeente afgestemd.

(24.010605) Stichting Kinderopvang Morgen Parkeren Voor Kinderopvang Morgen is onduidelijk hoeveel parkeerplaatsen in de parkeergarages gerealiseerd zouden kunnen worden. Zij constateert slechts dat er vanuit wordt gegaan dat het aantal parkeerplaatsen ruim voldoende zou moeten kunnen zijn. Overigens lijkt de ruimtelijke aanvaardbaarheid van de (half verdiepte) parkeergarage niet deugdelijk onderzocht. In het Ontwerpbestemmingsplan wordt een

welstandsnota wordt voldaan. De welstandsnota stelt onder meer voorwaarden aan de architectuur van de beoogde woongebouwen.

Naar aanleiding van deze zienswijze heeft afstemming plaatsgevonden Deze zienswijze leidt niet tot met Rijkswaterstaat. In dit gesprek heeft de gemeente toegelicht dat er een aanpassing van het wordt gewerkt aan een gemeentebrede mobiliteitsstrategie. In het bestemmingsplan. kader van deze mobiliteitsstrategie zijn de effecten van alle (enigszins zekere) bouwplannen door middel van doorrekening in het verkeersmodel in beeld gebracht. Op 25 januari 2024 heeft Rijkswaterstaat per mail bevestigd dat het zinvoller is om de uitkomsten hieruit met hen integraal te bespreken en niet voor elk bouwplan afzonderlijk. Vooruitlopend op vaststelling van het bestemmingsplan Te Werve Oost, zal de gemeente in contact treden met Rijkswaterstaat om de impact op de aansluitingen A4 te bespreken. Aanvullend onderzoek ten behoeve van dit bestemmingsplan is daarom niet meer noodzakelijk.

Uitgangspunt is dat er voldoende ruimte is op de verschillende kavels om parkeervoorzieningen te realiseren met voldoende parkeerplaatsen. Bij de berekening van het aantal benodigde parkeerplaatsen wordt uitgegaan van de beschreven gebiedsparkeernorm. De berekening van de parkeerbehoefte is daarom realistisch. Deze gebiedsparkeernorm is in het vast te stellen bestemmingsplan opgenomen in de voorwaardelijke verplichting voor parkeren. In alle gevallen krijgen nieuwe bewoners geen recht op een parkeervergunning, waarmee parkeerhinder voor de omgeving wordt

Nota van Zienswijzen bestemmingsplan Te Werve Oost ontwerp d.d. december 2023 Gemeente Rijswijk, juni 2024

Deze zienswijze leidt niet tot een aanpassing van het bestemmingsplan.

voorwaardelijke verplichting ten aanzien van parkeren opgenomen. Deze zou borgen dat bij aanvraag van een omgevingsvergunning aangetoond dient te worden dat voldaan wordt aan het dan geldende parkeerbeleid van de gemeente Rijswijk. Ook is in het Ontwerpbestemmingsplan een bevoegdheid tot afwijking van dit parkeerbeleid door B&W opgenomen, waar kennelijk op voorhand al vanuit wordt gegaan. Kinderopvang Morgen plaatst hier vraagtekens bij, gelet op de rechtszekerheid. Uit de toelichting volgt dat Te Werve-Oost zou moeten worden ingericht volgens het zogenoemde STOMP-principe. Dit houdt in een zekere terughoudendheid in de beschikbaarheid van parkeerplaatsen, instellen deelmobiliteit voor bewoners en het niet mogen parkeren in de openbare ruimte. Om die reden zou het aanhouden van een parkeereis aan de onderkant van de bandbreedte als gehanteerd door het CROW en in afwijking van gemeentelijke parkeernormen, verdedigbaar zijn. Garantie dat de plannen inzake deelmobiliteit en geen bewonersvergunningen ook daadwerkelijk worden uitgevoerd, is er volgens de Kinderopvang niet.

voorkomen. Bestaande bewoners behouden hun parkeerrechten (in de openbare ruimte). Het idee om nieuwe bewoners geen recht te geven op een parkeervergunning is de laatste jaren een werkzaam concept gebleken binnen de gemeente Rijswijk bij grote locatieontwikkelingen en gebiedsontwikkelingen. De parkeerplaatsen die komen te vervallen op maaiveld zijn gekoppeld aan de woningen die worden gesloopt. Nieuwe bewoners parkeren straks inpandig. De parkeerplaatsen die komen te vervallen hoeven dus niet te worden gecompenseerd. Voor bezoekers van de woningen worden in de parkeergarages en openbare ruimte extra parkeerplaatsen gereserveerd. Wanneer in de praktijk blijkt dat dit aantal parkeerplaatsen onvoldoende is, dan is er de mogelijkheid om alsnog extra parkeerplaatsen voor bezoekers aan te leggen in de openbare ruimte. In de ontwerpen voor de diverse straten is hier een ruimtereservering voor opgenomen. Gelet op voorgaande wordt geen belemmering voor het kinderdagverblijf verwacht.

Overigens is in de Nota van uitganspunten en het daarop volgende Ontwikkelkader kennelijk een specifieke gebiedsnorm opgenomen voor het plangebied. Deze specifieke gebiedsnorm zou zijn gebaseerd op waargenomen autobezit onder Rijswijkse huishoudens die wonen in vergelijkbare woningen op vergelijkbare locaties. Kinderopvang Morgen plaatst ook vraagtekens bij de vergelijking en daarmee lagere parkeernorm. Bovendien verdwijnt er door de komst van de nieuwe woonkavels parkeercapaciteit op maaiveld in de bestaande woonwijk. Een verplichting tot vervanging van de vervallen parkeerplaatsen alsmede een concretisering van een alternatieve openbare piek daarvoor in het plangebied, is niet opgenomen. Dit terwijl het vervallen van openbare parkeerplaatsen (uiteraard) gevolgen heeft voor de parkeerdruk volgens de Kinderopvang. Nota van Zienswijzen bestemmingsplan Te Werve Oost ontwerp d.d. december 2023 Gemeente Rijswijk, juni 2024

11.2

Verkeersgeneratie Voorop dient te worden gesteld dat Kinderopvang Morgen opmerkt dat de verkeersgeneratie conform hoog stedelijke normen is berekend, waarbij zij gelet op de locatie en de OV-voorzieningen ter plaatse haar bedenkingen heeft. Het plan is op het punt van de verkeersgeneratie in strijd met de rechtszekerheid en goede ruimtelijke ordening. Met het Ontwerpbestemmingsplan wordt kennelijk beoogd ruimte te bieden voor meerdere scenario's betreffende onder andere de ontsluiting op de Churchilllaan. In het bestemmingsplan is voor twee varianten ruimte geboden, te weten 1) een ontsluiting op de Churchilllaan vanuit het 'centrum' van Te Werve-Oost en 2) een ontsluiting meer naar het zuiden toe, ongeveer in het verlengde van de Van Vollenhovenlaan. In de Nota van Uitgangspunten is de ambitie opgenomen om de wijk niet te belasten met extra autoverkeer als gevolg van de nieuwbouw. Met de beoogde herstructurering van de wijk is daarop ingegaan via onder meer de parkeergelegenheid en ontsluiting. Op de kanttekeningen bij de parkeergelegenheid is hiervoor ingegaan. Met betrekking tot de ontsluiting geldt het volgende. De Nota van Uitgangspunten stelt dat het extra verkeer ten behoeve van het woningbouwprogramma afgevangen moet worden aan de rand van de wijk.

Een extra aansluiting op de Sir Winston Churchilllaan zou hiervoor een oplossing moeten zijn, waarbij extra verkeer direct een nieuwe parkeergarage inrijdt en zodoende de wegen in het gebied niet extra belast. Mede door het realiseren van een nieuwe aansluiting op de Sir Winston Churchilllaan zou het verkeer van de extra 275 woningen niet leiden tot extra verkeersbewegingen in de wijk. Waar de aansluiting precies komt, is volgens de Kinderopvang nog niet volledig uitgekristalliseerd. Uit de formulering van de planregels blijkt dat de realisatie van een ontsluiting volgens de

Stedelijkheidsgraad zeer sterk stedelijk betreft de omgevingadressendichtheid; het aantal adressen per km², opgesteld door CBS. (Heel) Rijswijk valt binnen de categorie zeer sterk stedelijk. Dit is dus geen interpretatie maar een (landelijk erkend en vastgestelde) categorisering. Als gevolg van de extra woningen en voorzieningen in Te Werve Oost is door RHDHV berekend dat er sprake is van een worst case verkeersgeneratie van 1.776 extra verkeersbewegingen per etmaal (werkdag). Door de extra aansluiting op de Sir Winston Churchillaan in het verlengde van de Vollenhovenlaan zal echter een groot deel van dit extra verkeer worden afgevangen aan de rand van de wijk. De hoeveelheid autoverkeer op de wegen in de wijk zelf blijft hiermee ongeveer gelijk aan de huidige situatie welke, over het algemeen, als acceptabel worden beoordeeld. De wijk wordt ontwikkeld volgens het zogenaamde STOMP principe wat inhoudt dat de toekomstige inrichting uitnodigt voor lopen en fietsen met als doel dat het voor toekomstige bewoners sneller en effectiever is (voor korte verplaatsingen) om de fiets te pakken of te lopen dan de auto te gebruiken. Verder wordt het autoverkeer van/naar een groot deel van de toekomstige woningen direct afgevangen in de parkeergarage aan de rand van het gebied waardoor toename van de verkeersdrukte in de wijk zelf wordt beperkt.

Het doel is om op alle wegen in de wijk het woonstraat karakter te behouden. Dat betekent dat de straten met name bedoeld zijn voor autoverkeer door bewoners en bezoekers van de mensen die in de straat zelf wonen of van de straten gebruik moeten maken om via de kortste route de wijk te verlaten. Uiteraard kunnen ook hulp- en nooddiensten en bezorgdiensten hiervan gebruik maken, Tot slot is in de onderzoeken die ten grondslag liggen aan het bestemmingsplan uitgegaan van de maximale planologische mogelijkheden, zo ook de diverse ontsluitingsmogelijkheden. In het ontwerpbestemmingsplan is daarom aangegeven dat er nog 3 scenario’s in onderzoek waren, namelijk het slopen van de 23 eengezinswoningen, het geheel verdiept uitvoeren van de parkeergarage van de woningen aan de Churchilllaan-zijde en de exacte locatie van de ontsluiting aan de Sir Winston Churchillaan. We hebben daarbij onder meer gekeken naar het woon- en leefklimaat (zie hoofdstuk 4 van de toelichting van het bestemmingsplan). Wij concluderen dat de verschillende scenario’s geen onaanvaardbare

Nota van Zienswijzen bestemmingsplan Te Werve Oost ontwerp d.d. december 2023 Gemeente Rijswijk, juni 2024

Deze zienswijze leidt niet tot een aanpassing van het bestemmingsplan.

Kinderopvang ook niet afdwingbaar is. Het niet realiseren van een ontsluiting maakt dat er een situatie haaks op de Nota van Uitganspunten ontstaat, te weten toename van verkeer in de wijk. Voor realisatie van de ontsluitingen zullen meer dan de (limitatief-imperatief te toetsen) omgevingsvergunning moeten worden aangevraagd. Daarmee is niet onderbouwd dat één van de ontsluitingen daadwerkelijk zal worden gerealiseerd. Bovendien blijkt uit de ruimtelijke onderbouwing dat de (ruimtelijke) gevolgen van de respectievelijke ontsluitingen nog niet bij het plan zijn betrokken. De geluidsbelasting van de respectievelijke ontsluitingen op de nieuwe woningen, kan eveneens aan realisatie daarvan in de weg staan.

11.3

Geluid Uit de toelichting bij het Ontwerpbestemmingsplan volgt dat niét aan de VNG richtafstanden wordt voldaan. Bovendien blijkt dat (zelfs blijkens onderzoek uitgevoerd in opdracht van de ontwikkelaar) door de (te) dichtbij te realiseren woningen. Kinderopvang Morgen niet meer kan voldoen aan het Activiteitenbesluit (thans: de gelijkluidende normering in de Bruidsschat). De Kinderopvang vindt dat ervan uit wordt gegaan dat Kinderopvang Morgen maatwerk aanvraagt en dat ook toegewezen krijgt. Dit verbaast Kinderopvang Morgen ten zeerste. Dit is niet met haar besproken. Uiteraard heeft zij bezwaar tegen het aanvragen van maatwerk, aangezien dit niet alleen op korte termijn kosten voor haar met zich brengt maar ook op lange termijn steeds opnieuw risico's. Ten slotte kan de noodzaak tot maatwerk impact hebben op de waarde van het pand.

gevolgen heeft voor het woon- en leefklimaat van omwonenden en ook niet voor de kinderopvang. Inmiddels is er besloten over de genoemde scenario’s voor de vaststelling van het bestemmingsplan en daarmee ook over de plek van de ontsluiting op de Sir Winston Churchillaan. De ontsluiting bevindt zich aan de westkant in het verlengde van de Vollenhovenlaan. De extra optie voor een ontsluiting aan de oostkant (kinderdagverbijf) is verwijderd.

In de toekomstige situatie wordt de dichtstbijzijnde woonfunctie in het De zienswijze leidt niet tot een plangebied op een afstand van circa 15 meter van de Kinderopvang aanpassing van het gevestigd. Er wordt daarmee wel voldaan aan de richtafstand. In het bestemmingsplan. ontwerpbestemmingsplan is dit niet correct toegelicht. Inmiddels is dit gecorrigeerd. Gezien de omvang van het plan en de hoogbouw nabij de Kinderopvang wordt toch getoetst aan stap 2 van de beoordelingsmethodiek van de VNG (bedrijven en milieuzonering). Het maatgevende hinderaspect bij een kinderdagverblijf betreft geluid. Om deze reden is er een akoestisch onderzoek uitgevoerd. Naar aanleiding van de zienswijze heeft overleg plaatsgevonden tussen Rijswijk Wonen, Synchroon en het kinderdagverblijf en haar advocate. In dit overleg is onder andere gesproken over de in het akoestisch onderzoek van M+P, dat als bijlage bij het ontwerpbestemmingsplan is gevoegd, voorgestelde mogelijkheid dat het kinderdagverblijf maatwerk aanvraagt. Met het treffen van een maatwerkvoorschrift voor het kinderdagverblijf, wordt geborgd dat het kinderdagverblijf in de avondperiode de geluidspieken mag hebben die

Nota van Zienswijzen bestemmingsplan Te Werve Oost ontwerp d.d. december 2023 Gemeente Rijswijk, juni 2024

Kinderopvang Morgen plaatst dan ook vraagtekens bij de uitvoerbaarheid van het plan om woningen op zo'n korte afstand van haar inrichting te plaatsen. Het vergroten van de afstand tussen de Kinderopvang en de gevel van de nabij te realiseren woningen ligt in de reden. Mede gelet op de gevreesde hinder door toename van wind en afname van zon (zie hierna). Een voor Kinderopvang Morgen suboptimaal alternatief zou uiteraard een dove gevel kunnen zijn. Bovendien vindt de Kinderopvang dat de uitgangspunten voor het oordeel dat maatwerk een optie is niet kloppen, op het eerste gezicht niet c.q. aantallen auto's halen- en brengen per dag.

in het onderzoek van M+P zijn vastgesteld. Met andere woorden: er wordt daarmee een hogere geluidbelasting op de gevel van de woning toegestaan, als gevolg van de bedrijfsvoering van het kinderdagverblijf. Het kinderdagverblijf kan hier echter niet op worden aangesproken (als zijnde overschrijding van de normen uit het Activiteitenbesluit ofwel Bruidsschat onder de nieuwe omgevingswet) omdat zij hiervoor het maatwerkvoorschrift hebben. Het maatwerkvoorschrift is dus enerzijds de borging / handhaving van het huidige gebruik van het kinderdagverblijf en zorgt er anderzijds voor dat op de desbetreffende woningen een hogere geluidbelasting wordt toegestaan, waarbij wel voldaan wordt aan het wettelijk vereiste binnenniveau voor deze woningen. Uit het overleg volgde dat het kinderdagverblijf in beginsel niet onwelwillend tegenover het aanvragen van een maatwerkvoorschrift staat. Naar aanleiding hiervan heeft overleg plaatsgevonden tussen de Omgevingsdienst Haaglanden, gemeente Rijswijk, Rijswijk Wonen / Synchroon en het kinderdagverblijf. Hieruit volgde dat het kinderdagverblijf bereid is om maatwerkvoorschriften aan te vragen en de Omgevingsdienst Haaglanden in beginsel bereid is om een verzoek tot maatwerk in te willigen mits er een goede maatregelafweging wordt opgesteld.

In deze maatregelafweging moet beargumenteerd worden waarom mogelijke maatregelen niet voor uitvoering in aanmerking komen (hierbij kan worden gedacht aan een dove gevel, gebouw op grotere afstand plaatsen of het realiseren van een afscherming de parkeerplaatsen). Er een aanvullende notitie opgesteld door bureau M+P en de gemeente waar deze maatregelenafweging wordt toegelicht. De maatregelafweging is akkoord bevonden door de Omgevingsdienst Haaglanden en door Kinderopvang Morgen is in juli een verzoek om maatwerk ingediend waarvan de maatregelafweging integraal onderdeel uitmaakt. In de regels van het bestemmingsplan is geen voorwaardelijke verplichting opgenomen voor de nieuw te bouwen woningen omdat bij de optredende geluidbelasting als gevolg van het kinderdagverblijf voldaan wordt aan het vereiste binnenniveau uitgaande van de wettelijke minimale eis van 20 dB voor de karakteristieke gevelwering Tot slot is door het kinderdagverblijf bevestigd dat het gehanteerde aantal auto’s t.b.v. het halen en brengen van kinderen op een dag juist is vastgesteld.

11.4

Zon- en windhinder Het Ontwerpbestemmingsplan heeft betrekking op

Het aspect van windhinder en schaduwwerking is onderzocht door

Nota van Zienswijzen bestemmingsplan Te Werve Oost ontwerp d.d. december 2023 Gemeente Rijswijk, juni 2024

Deze zienswijze leidt niet tot

gronden gelegen tegen de erfgrens van de Kinderopvang. Op een afstand van 3,5 meter van de erfgrens (buitenruimte) en 15 meter van de bebouwing, zou woningbouw moeten kunnen worden gerealiseerd tot 22,5 meter hoog. Kinderopvang Morgen kan op basis van de uitgevoerde onderzoeken de exacte impact van de bebouwing op de zon en wind op haar perceel niet goed beoordelen. Uiteraard kan de afname van zon en toename van wind de kwaliteit van buitenspelen voor de kinderen alsmede haar exploitatie noemenswaardig beïnvloeden.

middel van een windhinderonderzoek en een bezonningsonderzoek, die als respectievelijk bijlage 16 en bijlage 17 onderdeel uitmaken van het ontwerpbestemmingsplan. In het windhinderonderzoek is in de vergelijking tussen de bestaande situatie (pagina 19) en de toekomstige situatie (pagina 20) vastgesteld dat er op de locatie van Kinderopvang Morgen geen aantoonbare verandering optreedt. Uit het windhinderonderzoek volgt dat ter plaatse van het KDV het windklimaat, ook na realisatie van de nieuwbouw, gekwalificeerd wordt als klasse A. Deze conditie leent zich uitstekend voor de voetgangersactiviteiten: doorlopen, slenteren en langdurig zitten. Het bezonningsonderzoek laat – conform de TNO-normering –het effect zien dat als gevolg van nieuwbouw optreedt bij bestaande residentiele bebouwing. Een kinderdagverblijf valt strikt genomen niet onder de TNO-norm en is derhalve in het bestemmingsplan niet onderzocht. Naar aanleiding van de zienswijze is echter de bezonningssituatie bij het kinderdagverblijf door Actiflow inzichtelijk gemaakt. De resultaten hiervan zijn gedeeld met het kinderdagverblijf en luiden als volgt.

Het aantal bezonningsuren is inzichtelijk gemaakt op twee referentiedagen, met als aanname dat dit de meest realistische weerspiegeling geeft van de momenten dat er ook daadwerkelijk gebruik wordt gemaakt van de buitenspeelplaats in verband met temperatuur en dergelijke:  21 Maart, de dag dat de zon op ‘half’ staat, namelijk precies tussen de stand van 22 december (laagste punt) en 21 juni (hoogste punt);  21 Juni, de dag dat de zon op zijn hoogst staat. De wijzigingen in de bouwvolumes ten westen van het kinderdagverblijf ten opzichte van het volume in het oorspronkelijke onderzoek laten een positief beeld zien voor het aantal bezonningsuren op het perceel, op de referentiedag 21 maart. Een groot gedeelte, met uitzondering van de oksel nabij de entree, van het perceel ontvangt nog steeds meer dan 4 uur zon op deze referentiedag. Voor de referentiedag 21 juni, als de zon op haar hoogste punt staat, valt op dat de afname vooral op de parkeerplaatsen plaatsvindt. Het restant van het perceel ontvangt nog steeds meer dan 8 uur zon op deze referentiedag in de toekomstige situatie. Daarnaast geldt dat de aanwezige vegetatie niet opgenomen is in het onderzoek, dit vanwege zijn complexiteit (i.e. wisseling van dichtheid

Nota van Zienswijzen bestemmingsplan Te Werve Oost ontwerp d.d. december 2023 Gemeente Rijswijk, juni 2024

een aanpassing van het bestemmingsplan.

gedurende de seizoenen, het gegeven dat deze nooit geheel als ‘dicht’ beschouwd kan worden, e.d.). Er is een zo zuiver mogelijke situatie beschouwd door de vegetatie achterwege te laten, en met name te focussen op het effect van de bebouwing. Desalniettemin kan onder invloed van deze grote vegetatievolumes verondersteld worden dat wanneer men de daadwerkelijke situatie beschouwt, het verschil tussen de huidige en toekomstige situatie veel minder zal zijn door de huidige blokkering van de zon door de vegetatie. 11.5

Bouwoverlast Ten slotte baart de impact van bouw- en sloopwerkzaamheden ofwel uitvoering van het Ontwerpbestemmingsplan Kinderopvang Morgen grote zorgen. Zij vreest dat dit behoorlijke impact heeft op de kwaliteit van haar opvang en daarmee haar exploitatie. Haar ervaring op andere locaties is dat bij naastgelegen bouwprojecten het aantal opzeggingen van opvangovereenkomsten binnenstroomt wegens slecht slapende kinderen. Daarnaast loopt de instroom terug. Bovendien dient Kinderopvang Morgen aan strenge eisen te voldoen, waaronder eisen met betrekking tot ventilatie en geluid. Onder andere de GGD legt eisen aan kinderopvang organisaties op.

De gemeente waardeert de aandacht voor dit onderwerp en heeft begrip voor de zorgen hieromtrent. Veiligheid en beperking van overlast zijn voor de gemeente en Rijswijk Wonen ook zeer belangrijk. In een later stadium wordt samen met gemeente en aannemer(s) een BLVC-plan uitgewerkt en worden waar nodig veiligheidsmaatregelen genomen om de overlast tot een minimum te beperken. Overlast kan echter niet worden uitgesloten. In overleg met het kinderdagverblijf is tussen Rijswijk Wonen / Synchroon en het kinderdagverblijf overeengekomen dat het kinderdagverblijf betrokken wordt bij het opstellen van het BLVC-plan, teneinde overlast voor het kinderdagverblijf zoveel als mogelijk te voorkomen.

Het is voor Kinderopvang Morgen op dit moment praktisch onmogelijk om te anticiperen op de toekomstige werkzaamheden. Zij zou graag gezamenlijk met de GDD beoordelen in hoeverre exploitatie gedurende de bouw wegens toename van geluid, fijnstof etc. verantwoord is. De te verwachten omvang, periode en impact van de sloop- en bouwwerkzaamheden kan zij echter (mede door de flexibiliteit in het Ontwerpbestemmingsplan) niet goed inschatten. Het Ontwerpbestemmingsplan is in strijd met de rechtszekerheid en goede ruimtelijke ordening. Het lijkt onzorgvuldig voorbereid en gebrekkig gemotiveerd. Door aantoonbare normoverschrijding is het zelfs de vraag of het Ontwerpbestemmingsplan als voorgelegd wel (geheel) uitvoerbaar is. Het Ontwerpbestemmingsplan houdt in ieder geval op meerdere punten niet afdoende rekening met de Nota van Zienswijzen bestemmingsplan Te Werve Oost ontwerp d.d. december 2023 Gemeente Rijswijk, juni 2024

Deze zienswijze leidt niet tot een aanpassing van het bestemmingsplan.

belangen van Kinderopvang Morgen.

Nota van Zienswijzen bestemmingsplan Te Werve Oost ontwerp d.d. december 2023 Gemeente Rijswijk, juni 2024

BIJLAGE: STAAT VAN WIJZIGINGEN Overzicht voorgestelde wijzigingen ontwerpbestemmingsplan Te Werve Oost Voorgestelde ambtshalve wijzigingen (naast deze wijzigingen zijn er ook ondergeschikte tekstuele wijzigingen doorgevoerd, deze zijn niet opgenomen in de tabel):

#

Voorgestelde wijzigingen regels Status en datum plan gewijzigd naar vaststelling Bed & Breakfast is toegevoegd aan de begripsbepalingen (vanuit het vigerende parpalubestemmingsplan Wonen) Setback is toegevoegd aan de begripsbepalingen Gemotoriseerd verkeer is toegevoegd aan de begripsbepalingen Het maximale woningaantal is aangepast naar 583 woningen De voorwaardelijke verplichting t.a.v. natuurinclusiviteit wordt aangevuld met een koppeling met het toetsing- en inspiratiedocument (Natuurinclusief toekomstperspectief Te Werve Oost’). In de bestemming verkeer is de mogelijkheid tot ‘ongebouwde parkeervoorzieningen’ toegevoegd De regeling ‘erfbebouwing’ is verwijderd in de bestemming ‘gemengd’. 5.1.a is uitgebreid met gemotoriseerd verkeer 7.1.e (bestemming Wonen) is toegevoegd (het realiseren van een setback bij meer dan zeven bouwlagen aan de Karel Doormanlaan) 7.2.2.a: de gezamenlijke oppervlakte is verlaagd van 60m2 naar 40 m2 9.2. (waarde Archeologie -3) is aangepast. De maximale oppervlakte is verwijderd (aangepast aan het moederplan Te Werve) 12.1.1. e is aangevuld waarbij galerijen max.

2.5 meter de bouwgrens/bouwperceel mogen overschrijden 15.4 voorwaardelijke verplichting parkeren-auto is zodanig aangepast, dat voor de woonfunctie en de zorgwoningen verwezen wordt naar de gebiedsnorm voor Te Werve Oost in plaats van het parkeerbeleid van gemeente Rijswijk 15.5 voorwaardelijke verplichting parkeren-fiets is uitgebreid Definitieve hogere waardenbesluit wordt als bijlage bij de planregels opgenomen.

#

Voorgestelde wijzigingen toelichting 1Het woningaantal is aangepast in de gehele toelichting van het bestemmingsplan. Het maximale woningaantal is teruggebracht naar 583 woningen. Naast 1deze woningen, blijft de mogelijkheid in het bestemmingsplan behouden om aanvullend 30 zorgwoningen te realiseren. Dit betreffen woningen met een intensieve (24-uurs)zorgvraag. 1 Paragraaf 2.3.2 is aangepast n.a.v. besluiten openstaande haalbaarheidsstudies Paragraaf 3.1 is geactualiseerd n.a.v.. gewijzigd beleid (nieuwe Omgevingswet) Paragraaf 3.2 is geactualiseerd n.a.v. gewijzigd beleid Paragraaf 4.3 Geluid aangevuld: toelichting over cumulatie is toegevoegd Paragraaf 4.6 Milieuzonering aangevuld: de richtafstanden zijn benoemd en de motivatie is uitgebreid Paragraaf 4.7 Water aangevuld: watersleutel is aangepast en de toelichting hierop Nota van zienswijzen opgenomen als bijlage 5

Nota van Zienswijzen bestemmingsplan Te Werve Oost ontwerp d.d. december 2023 Gemeente Rijswijk, juni 2024

De watersleutel is aangepast in bijlage 4 Paragraaf 6.1 participatie is aangevuld met informatie over de informatieavond van het ontwerpbestemmingsplan Hoofdstuk 7 maatschappelijke uitvoerbaarheid is aangepast. Paragraaf communicatie is aangevuld en toelichting over de procedure is aangevuld met zienswijzen Het toetsing- en inspiratiedocument Natuurinclusief toekomstperspectief Te Werve Oost’ is toegevoegd aan de bijlagen van de toelichting Maatregelenafweging kinderdagverblijf is toegevoegd aan de bijlagen bij de toelichting De Nota van Zienswijzen is toegevoegd aan de bijlagen bij de toelichting Het akoestisch onderzoek is geactualiseerd in de bijlagen van de toelichting

#

Voorgestelde wijzigingen verbeelding

1.

Status en datum plan gewijzigd naar vaststelling Op de verbeelding wordt het bouwvlak en maatvoering ter plaatse van de 23 bestaande woningen aangepast, conform de daarvoor geldende bestaande maatvoering De bestemming ‘Gemengd’ in de meest zuidelijke punt van het bestemmingsplangebied wordt aangepast naar ‘Wonen’ De aanduiding parkeergarage is op diverse plaatsen iets verruimd, zodat deze overeenkomen met het ontwerp. De aanduiding ontsluiting t.b.v gemotoriseerd verkeer in het midden van het plangebied ter hoogte van de Churchilllaan is geschrapt. De (extra) aanduiding ‘ontsluiting’ aan de westkant is verwijderd Aanduiding ‘zorgwoning’ loopt niet gelijk met bestemming ‘Gemengd’. Dit is in één lijn met elkaar gebracht.

Nota van Zienswijzen bestemmingsplan Te Werve Oost ontwerp d.d. december 2023 Gemeente Rijswijk, juni 2024

Digitaal met DigiD en per gewone post Aan de Gemeenteraad Postbus 5305 2280 HH Rijswijk Rijswijk, 27 januari 2024 Betreft: ZIENSWIJZE ontwerpbestemmingsplan Te WerveOost (IDN: NL.IMRO.0603.bptwerveoost-ON01) Geachte Gemeenteraad, Om te beginnen wil ik eerst meedelen dat ik niet woonachtig ben in Te Werve Oost. Als bewoner van Te Werve West ben ik wel geïnteresseerd in bovengenoemde bouwplannen en heb ik meerdere bijeenkomsten bijgewoond. Rijswijk heeft er het afgelopen jaar ruim 1600 inwoners bij gekregen en groeit daarmee sneller dan de rest van Zuid Holland. Ik begrijp dat iedereen recht heeft op een woning, maar ruim 600 woningen op een relatief klein oppervlak vind ik teveel. Het moet wel leefbaar blijven. Bovendien ben ik bang dat verkeer voor overlast gaat zorgen, iedereen heeft tegenwoordig wel 1 of 2 auto’s. Er zal ook een aantal bomen moeten sneuvelen juist nu we die zo hard nodig hebben ivm de opname van CO2. De kleine bomen die daarvoor terugkomen zullen niet het verschil maken, ik zie het op de Generaal Spoorlaan, bij de herinrichting zijn veel bomen verwijderd en nieuwe boompjes geplaatst. Veel hebben het niet gered. Mijn zienswijze is dus, minder woningen waardoor er voor de bewoners meer ruimte en groen zal ontstaan. Met vriendelijke groet,

Digitaal met DigiD en per gewone post Aan de Gemeenteraad Postbus 5305 2280 HH Rijswijk

Rijswijk, 24 januari 2024

Betre�: ZIENSWIJZE ontwerpbestemmingsplan Te Werve Oost (IDN: NL.IMRO.0603.bptwerveoost-ON01)

Geachte Gemeenteraad,

Na het ontwerpbestemmingsplan Te Werve Oost doorgelezen te hebben ben ik tot de conclusie gekomen dat mijn ingebrachte ideeën en voorstellen �jdens de meerdere bijeenkomsten de afgelopen jaren (‘het par�cipa�etraject’) bijna niets hebben opgeleverd. U ontvangt hierbij mijn zienswijze tegen het ontwerpbestemmingsplan. Voordat ik mijn (herhaalde) bezwaren hierna opsom, vraag ik mij af of de zogenoemde ‘bewonerspar�cipa�e’ niet alleen voor de bühne is geweest.

Ten aanzien van het ontwerpbestemmingsplan is mijn grootste bezwaar allereerst het aantal woningen dat er gebouwd gaat worden: het worden er volgens de plannen nu al 630 op een oppervlakte van 800 m2. Dit is bijna een verdubbeling. Wat bevolkingsdichtheid betre�, gerekend met een gemiddelde van 2 personen per woning, zou dit een dichtheid opleveren van meer dan 1300 mensen per vierkante km. Ter vergelijking: de gemiddelde bevolkingsdichtheid in Nederland is 513 mensen per vierkante km en dat laatste aantal is al vijf keer zo hoog als het Europese gemiddelde van 109 mensen. Hierbij is nog niet meegeteld het aantal te bouwen woningen op de plek van het oude GGD-gebouw aan de Karel Doormanlaan.

U kunt wel nagaan wat dit zal gaan betekenen voor de lee�aarheid in de wijk. Een en ander leidt tot onder meer verkeersoverlast, luchtvervuiling en geluidshinder. Ondanks dat uit de uitgevoerde onderzoeken volgt dat de toename van verkeersbewegingen in de wijk, luchtvervuiling en geluidshinder bij uitvoering van de plannen op toelaatbaar niveau blijven, zal dit op zijn minst niet zo worden ervaren door de huidige omwonenden, hetgeen de lee�aarheid van de wijk niet ten goede komt. Immers, cijfers kunnen een heel ander beeld geven dan de daadwerkelijke beleving van omwonenden en dat dit het geval zal zijn bij bijna een verdubbeling van het aantal woningen is zeer aannemelijk.

Ook zorgt het besluit voor opoffering van al het groen, want nu is men al bezig met het omzagen van oude bomen in het park De Driesprong en er bestaan plannen om nog meer bomen o.a. aan de Karel Doormanlaan te gaan kappen. Dit gebeurt enkel ten behoeve van nieuwbouw en niet omdat de bomen ziek zijn. We hebben juist grote bomen nodig in deze �jd vanwege de opname van CO2 en fijnstof en om de hitestress in de wijk tegen te gaan. Je hebt niets aan kleine boompjes die ervoor in de plaats komen waarbij het �entallen jaren duurt voordat ze een respectabele groote hebben bereikt.

In het ontwikkelkader wordt gesproken van ‘Gezonde groei’, maar dit is ver te zoeken met deze plannen. Ook wordt in het raadsvoorstel van 12 september 2023 het argument aangevoerd dat ‘verdich�ng nodig is om een gevarieerde mix van woningen te realiseren’. Dit is gewoon klinkklare onzin. Deze mix kan je ook realiseren op kleinere schaal.

Wat ik ook al verschillende malen heb aangegeven �jdens alle bijeenkomsten is dat de hoogbouw aan de kant van de Churchilllaan totaal niet in de wijk past, nu de wijk voornamelijk uit por�ekwoningen en eengezinswoningen bestaat. De straten zijn behoorlijk smal, vooral de Karel Doormanlaan. De toekoms�ge bewoners aan de andere kant van de laan komen helemaal in de schaduw van de torenflats te liggen. Mijn advies: bouw die flats niet hoger dan 4 woonlagen. Daarmee breng je ook de bevolkingsdichtheid omlaag, want die is nu veel te hoog.

Er zijn genoeg leegstaande kantoorgebouwen in de Plaspoelpolder die tot appartementen omgebouwd kunnen worden. Daar wordt al druk aan gewerkt en ik ben er ook een voorstander van

om hiermee door te gaan, want juist hier zijn de gebouwen ruimer van opzet met veel water in het gebied wat voor een pre�ge leefomgeving kan zorgen in de toekomst.

Wat betre� de drukte op de aan- en afvoerwegen zoals de Huis te Landelaan, de Burg. Elsenlaan en de straten in de Plaspoelpolder rich�ng de snelweg: hoe wil de gemeente dit gaan oplossen? In de spits staat al het verkeer hier al vast. Daar heb ik ook op een van de bijeenkomsten op gewezen, maar geen antwoord op gekregen. De drukte zal alleen maar toenemen.

Voordat men huizen gaat bouwen hoort eerst nagedacht te worden over de infrastructuur. Het is ook wishful thinking dat veel bewoners hun auto weg zullen doen of gebruik gaan maken van een deelauto. Het autobezit is afgelopen jaar alleen maar toegenomen En dit zal in de toekomst niet veranderen.

Over een oplossing voor het parkeerprobleem is ook nog niets bekend. Ik heb het dan niet over de parkeerplaatsen van de toekoms�ge bewoners, want deze komen grotendeels in ondergrondse parkeergarages, maar we vergeten dat er ook nog bezoekers bestaan. Waar laten die hun auto? Hier moet serieus over nagedacht worden. Men kan niet beginnen met bouwen zonder dit onderdeel mee te nemen in de plannen en ik verzoek dan ook dit alsnog te doen.

Wat betre� het plan om de Karel Doormanlaan ter hoogte van De Driesprong af te sluiten voor auto’s lijkt mij geen goed idee. Men vergeet dat het 2e gedeelte van de Van Vollenhovenlaan eenrich�ngsverkeer is, omdat dit gedeelte te smal is voor twee rich�ngen. Dit zou betekenen dat voor de bewoners van de Van Vollenhovenlaan de Karel Doormanlaan de enige manier is om met de auto de wijk uit te rijden. Moet men rich�ng de Huis te Landelaan en verder, dan zal men helemaal om moeten rijden via de Karel Doormanlaan. Het verkeer zal hier nog meer gaan toenemen. Hier is dus niet goed over nagedacht.

Nog een vraag: is er al iets bekend over de architectuur van de toekoms�ge huizen? Er is wel een plan over het aantal huizen dat er moet komen, maar niet hoe ze eruit uit komen te zien of is dat niet gebruikelijk in dit stadium?

Tijdens dit hele traject de laatste jaren is er veel aandacht geweest voor de bewoners die straks naar een andere woning zullen verhuizen en dat is ook terecht naar mijn mening, maar ik heb gemerkt dat o.a. de bewoners van de Van Vollenhovenlaan - waar ik toebehoor – en de Gen. Berenschotlaan een vergeten groep zijn. Wij zijn de ‘achterblijvers’, maar juist daarom zijn de toekoms�ge bouwplannen voor ons heel erg relevant. Wij blijven hier wonen en ook wij willen straks een pre�ge en vooral een gezonde leefomgeving!

Om voornoemde redenen verzoek ik u om het ontwerpbestemmingsplan te herzien en aan te passen.

Als laatste heb ik nog een algemene opmerking/vraag. Ik weet dat het de ambi�e van de gemeente Rijswijk is om te streven naar 80.000 woningen in de toekomst, maar wel op het huidige grondgebied van Rijswijk, want uitbreiding hiervan is niet meer mogelijk. Is dit aantal realis�sch? Nee! Het argument dat er woningnood is voldoet niet. Er zijn grenzen aan wat een gemeente aankan, afgezien van wat dit zou betekenen voor de lee�aarheid van de inwoners. We kunnen niet de woningnood van heel Nederland oplossen en ik vind dat de gemeente al voor heel veel nieuwe woningen gezorgd hee� de laatste jaren. Rijswijk is een van de snelst groeiende gemeenten in Nederland, maar naar mijn zienswijze is inmiddels de grens bereikt. Ik zou mijn brief willen eindigen met de uitdrukking: Less is more.

Hoogachtend,

Retouradres: Rijkswaterstaat | Postbus 2232 | 3500 GE Utrecht

RWS INFORMATIE

Rijkswaterstaat WestNederland Zuid

Gemeenteraad van de gemeente Rijswijk Postbus 5305 2280 HH Rijswijk

Afdeling Netwerkontwikkeling en Visie Laan op Zu d 45 3072 DB Rotterdam Postbus 2232 3500 GE Utrecht T 088 153 49 22 www.rijkswaterstaat.nl Contactpersoon

Datum 12 januari 2024 Onderwerp Zienswijze Rijkswaterstaat op ontwerpbestemmingsplan 'Te Werve Oost".

Geachte gemeenteraad, Naar aanleiding van het ontwerpbestemmingsplan ‘Te Werve Oost’, dat tot en met 1 februari 2024 ter inzage ligt, dien ik namens Rijkswaterstaat West-Nederland Zuid, op grond van artikel 3.8 van de Wet ruimtelijke ordening de volgende zienswijze in.

Ons kenmerk

Uw kenmerk Bijlage(n) -

Rijkswaterstaat ziet, als beheerder van de nabij uw plangebied gelegen rijksweg A4, toe op een vlotte en veilige doorstroming van het verkeer. Rijkswaterstaat verlangt dat bij nieuwe grootschalige ontwikkelingen een analyse wordt opgesteld van de verkeersintensiteiten waarbij de verkeerseffecten van het plan op de (aansluitingen van) rijksweg A4 in beeld worden gebracht. Dit onderzoek moet worden opgenomen in de toelichting van het bestemmingsplan. Onder grootschalige ontwikkelingen valt onder andere een woningbouwontwikkeling van meer dan 250 woningen binnen 5 kilometer van een aansluiting op de rijksweg en/of 10 ha bedrijventerrein en/of 5.000 m2 kantooroppervlak. De ontwikkeling die uw plan mogelijk maakt, is dus grootschalig. Daarom dient genoemde analyse aanwezig te zijn maar deze ontbreekt. In de toelichting is nu opgenomen dat de verkeersgeneratie van dit plan redelijk beperkt is. Er wordt gesteld dat het lokale wegennet voldoende restcapaciteit heeft om dit extra verkeer af te wikkelen. De impact op de aansluiting Plaspoelpolder en de rijksweg A4 zelf wordt niet in beeld gebracht. Vanuit het project A4 Haaglanden-N4 van Rijkswaterstaat worden inframaatregelen voorzien op de aansluiting Plaspoelpolder en de rijksweg A4. Hierdoor zal een voldoende robuuste verkeerssituatie ontstaan. Dit is onder andere ook met uw gemeente afgestemd.

Pagina 1 van 2

Rijkswaterstaat WestNederland Zuid Afdeling Netwerkontwikkeling

Echter, zoals bekend staat het project in pauzestand, dus wanneer deze maatregelen uitgevoerd worden is nu niet bekend.

en Visie

Gelet op het rijksbelang verzoek ik u om bij dit plan ook de impact op de aansluiting Plaspoelpolder en de A4 in beeld te brengen voor de situatie dat de A4 niet verbreed wordt. Deze analyse dient u op te nemen in de toelichting van uw plan.

12 januari 2024

Datum

Ons kenmerk

Zolang Rijkswaterstaat geen inzicht heeft in de verkeerseffecten van uw plan op het Hoofdwegennet, alsmede de mogelijke maatregelen, kan ik niet instemmen met uw plan. Daarom dient u – vóór vaststelling van dit bestemmingsplan – met Rijkswaterstaat in overleg te gaan over de uitgangspunten voor de verkeerseffecten en de analyse (en eventuele knelpunten en maatregelen) als gevolg van uw ontwikkeling. U kunt hierover contact opnemen met mijn collega de Op grond van uw verdere analyse en nader overleg kan Rijkswaterstaat toetsen of zij alsnog kan instemmen. Ik vertrouw erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Hoogachtend, DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN WATERSTAAT, namens deze, hoofd Netwerkontwikkeling en Visie Rijkswaterstaat West-Nederland Zuid

RWS INFORMATIE

Pagina 2 van 2