Sportpark Elsenburg_Bijlagen bij de toelichting_compressed
Tekst van het document
Een jaar eerder, in 2008, waren de voorgenomen nieuwbouwplannen directe aanleiding voor archeologisch onderzoek op de Stadhuislocatie. Naast resten van prehistorische bewoning, werden elementen behorende tot de paleistuinen blootgelegd, waaronder één van de bakstenen duikers die de vijvers onderling verbonden. In Sion hebben verscheidene onderzoeken vanaf 2015 veel nieuwe informatie opgeleverd over het gebruik van het terrein in zowel de laatmiddeleeuwse klooster-periode als over de buitenplaats Sion in de Nieuwe Tijd.
4.2
Plangebied en directe omgeving – bekende archeologische waarden Een aantal archeologische waarnemingen in de directe omgeving van het plangebied illustreert dat ook dit specifieke deel van Rijswijk een intensieve bewoningsgeschiedenis kent. Raadpleging van het archeologisch informatie systeem Archis laat zien dat binnen een straal van circa 1 km van het plangebied aan de lange Kleiweg enkele tientallen archeologische vindplaatsen en/of waarnemingen zijn geregistreerd (afbeelding 4). De waarnemingen dateren uit de Romeinse tijd, de Late Middeleeuwen en de Nieuwe Tijd. Het zwaartepunt van bewoning in dit deel van Rijswijk lijkt in de Romeinse tijd en Late Middeleeuwen te liggen. De belangrijkste waarnemingen in relatie tot het plangebied betreffen de waarnemingen die zich ten westen van het plangebied bevinden. Een greep uit de archeologische vindplaatsen in de omgeving van het plangebied: Op een afstand van circa 1000 meter ten zuidwesten van het plangebied bevond zich een laatmiddeleeuws boerderijerf, gelegen aan de Oyevaerswey. De resten van dit 12e-13e eeuwse erf zijn in 2014-2015 opgegraven, toen het terrein plaats moest maken voor de nieuwbouw van woningen. Op circa 700 meter ten oosten van het plangebied bevond zich de 17e eeuwse buitenplaats De Ruyt.
Eveneens op een afstand van circa 700 ten noordwesten van het plangebied werd in 2011 aan de Citerstraat een deel van een laatmiddeleeuws omgracht terrein opgegraven. Het betreft hier vermoedelijk een terrein dat primair een agrarische functie vervulde; echter, de aanwezigheid van een gracht en het vondstmateriaal doen vermoeden dat er hier een persoon uit de hogere sociale klasse leefde. Enkele jaren eerder, in 2007/2008, werd eveneens in de Muziekbuurt, aan de circa 500 ten noordwesten van het plangebied gelegen Klaroenstraat ook reeds een omgracht terrein uit de late Middeleeuwen onderzocht. In dit geval betrof het een
Team Vergunningen, Monumentenzorg en Archeologie
13
klein terrein dat was omgeven door een 7 meter brede gracht. Deze versterkte huisplaats – of ‘kasteelterreintje’ – zal eveneens aan iemand uit de hogere sociale klasse hebben toebehoord. De overige bekende vindplaatsen uit de nabije omgeving dateren voornamelijk uit de Romeinse Tijd. Zo bevond zich op een afstand van minder dan 500 meter ten zuiden van het plangebied een nederzetting uit de Romeinse Tijd, ter plaatse van het voormalige volkstuincomplex ‘Tot Ons Genoegen’. Een substantieel deel van het nederzettingsterrein werd in 2019 opgegraven vanwege de ontwikkeling van een nieuwe woonwijk. Verder bevond de kern van de bekende, in de jaren ’67-’69 opgegraven, nederzetting ‘De Bult’ zich op minder dan 400 meter ten westen van het plangebied. Het areal dat tot deze nederzetting behoorde was echter omvangrijker dan alleen de plek waar de boerderijen zelf zich bevonden en reikte tot vlakbij het plangebied. Niet ver ten zuiden van de Bult bevond zich ook een nederzetting in de Romeinse Tijd; op minder dan 200 meter ten zuidwesten van het plangebied werden in 1984, bij de aanleg van de ‘keerlus’ in het huidige Wilhelminapark, resten van bewoningssporen opgegraven. Naast de plattegronden van huizen werd ook een menselijke begraving gevonden. De archeologische resten maken duidelijk dat er zich ter plaatse een nederzettingsterrein bevond.
Het is echter onduidelijk waar de grenzen van dit nederzettingsterrein zich bevinden. Een cluster van tenminste drie vindplaatsen aan zowel de zuidoost- als zuidwestzijde doet vermoeden dat de bewoningssporen deel uitmaakten van één grote nederzetting of een zone met lintbebouwing. Behalve de ter plaatse van de keerlus aangetroffen bewoningsresten werden tevens sporen van bewoning aangetroffen tijdens archeologisch onderzoek aan de noordwestzijde van volkstuincomplex De Schoffel, op zo’n 100 meter ten zuidoosten van het plangebied. De derde locatie uit het cluster betreft sporen van bewoning en economische activiteiten op minder dan 100 meter ten westen van het plangebied. Hier werden in 2011, bij archeologisch onderzoek in het kader van de uitbreiding van de vijver in het Wilhelminapark, onder andere enkele complete Romeinse kruiken en resten van metaalbewerking aangetroffen. Deze resten bevonden zich precies tegenover het plangebied, aan de overzijde van het spoor; het is zeer wel mogelijk dat dit nederzettingsterrein zich voortzetten tot binnen de grenzen van het plangebied. Op de Archeologische Monumenten Kaart (AMK) staat het plangebied niet aangeduid als een gebied met een vastgestelde archeologische waarde.
Op de Cultuurhistorische Hoofdstructuur (CHS) Zuid-Holland (versie januari 2017) is het plangebied aangeduid als een gebied met een redelijke tot hoge trefkans op archeologische sporen. Op de Indicatieve Kaart Archeologische Waarden (IKAW) staat het plangebied aangeduid als een terrein met een middelhoge archeologische verwachting. Tenslotte, volgens de Gemeentelijke Nota Tussen Oud en Nieuw. Actualisering nota Cultureel Erfgoed gemeente Rijswijk ligt het plangebied in een zone van hoge archeologische verwachting voor sporen uit het Neolithicum, de Late Mideeleeuwen/Nieuwe Tijd en een middelhoge verwachting voor De Romeinse Tijd.
14
Rijswijkse Archeologische Rapporten
Afbeelding 4.
Uitsnede van de topografische kaart met daarop weergegeven het plangebied en bekende archeologische waarnemingen (toponiem / Archis meldingsnummer).
Team Vergunningen, Monumentenzorg en Archeologie
15
5.
Het Plangebied
5.1
Historische Situatie Het plangebied bevindt zich in het klei- en veengebied ten zuiden van de hoge en droge strandwal. Dit gebied werd vanaf de Romeinse Tijd geheel ingericht door middel van grootschalige verkavelingssystemen en intensief bewoond. Vanaf de 12e eeuw werd dit gebied opnieuw ontgonnen door het aanleggen van kades en het graven van kanalen en sloten. In de 13e en 14e eeuw verplaatste de bewoning zich naar de nieuw ontgonnen gronden. Evenals eerder het geval was geweest op de strandwal, vestigde men hier nu boerenbedrijven. Over het plangebied aan de Lange Kleiweg zijn in de historische bronnen weinig of geen gegevens te vinden. De Kruikius Kaart uit 1712 laat geen bebouwing zien in of rondom het plangebied. Dit beeld is onveranderd op de kadastrale kaart van 1812, alsmede de militaire kaart van 1874. Pas Eind 19e eeuw komt hier verandering in met de bouw van wat nu de Rijksmonumenten aan de Lange Kleiweg 100 zijn direct ten noorden van het plangebied, zoals te zien op de kaart van 1874. De daaropvolgende kaarten laten echter zien dat het plangebied zelf verstoken blijft van ontwikkeling tot de uitendelijke optuiging van het sportpark Elsenburg eind vorige eeuw.
Afbeelding 5. Plangebied op historische topografische kaarten..
Kruikius 1712
Kadaster 1812
Militaire kaart 1874
1902
1958
1995
De inrichting van het plangebied door de eeuwen heen kan verstoringen van het bodemprofiel tot gevolg hebben gehad. Mogelijk heeft men reeds vanaf de 12e eeuw in het landschap ingegrepen ten behoeve van de ontginning van het gebied buiten de strandwal. In deze ontginningsperiode werden sloten gegraven om zo het landschap in stroken te verkavelen. Door ontwatering vond tevens bodemdaling plaats. Namen als Lange Kleiweg en Grintweg, waarvan de laatsgnoemde op de kaart van 1902 direct in het huidige plangebied is te vinden, doen vermoeden dat deze grondstoffen hier in het verleden zijn gewonnen. Concrete gegevens uit deze periode en voorgaande perioden ontbreken echter voor het plangebied.
16
Rijswijkse Archeologische Rapporten
Ten tijde van de aanleg van het bestaande sportpark hebben bodemingrepen de bodem in meer of mindere mate geroerd, waarbij aanwezige archeologische resten geheel of gedeeltelijk verloren kunnen zijn gegaan. Afbeelding 6 betreft de zgn. verstoringskaart en geeft de bekende bodemingrepen binnen het plangebied weer. Het geeft een beeld van een terrein waar de aanleg van de bestaande sportfaciliteiten plaatselijk aanwezige archeologische waarden - naast vooralsnog onbekende schade aan het archeologisch bodemarchief door diepwortelde bomen – een zekere mate van schade zullen hebben toegebracht. Zo bevinden zich aan de oostzijde, tegen de Lange Kleiweg, vier betonnen bakken voor wateropvang, die tot een diepte van circa 1,50 m -mv zijn ingegraven. Ter plaatse van de clubgebouwen lijkt de bodem tot maximaal circa 0,90 m -mv te zijn ontgraven. Verder zijn er onder de spotvelden uitgebreide drainagesystemen aangelegd. Echter, of en in welke mate de inrichting van het terrein als sportpark de aanwezige archeologische resten hebben beschadigd is vooralsnog niet duidelijk. Een archeologisch boor- en proefsleuvenonderzoek zal hieromtrent zekerheid kunnen verschaffen. De verwachting bestaat vooralsnog dat substantiële delen van de bodem binnen het plangebied nog geheel of gedeeltelijk intacte archeologische sporenniveaus bevatten.
Afbeelding 6. Overzicht plangebied met daarop weergegeven de bestaande bebouwing en de verwachte verstoringsdieptes.
Team Vergunningen, Monumentenzorg en Archeologie
17
5.2
Huidige Situatie Het plangebied aan de Lange Kleiweg (perceel H1051) beslaat een circa 8 hectare groot terrein. In de huidige situatie is het plangebied in gebruik als sportpark, hoofdzakelijk bestaande uit hockeyvelden, een wielerbaan, mountainbike- en fietscross parcours, een parkeerterrein, een tweetal clubgebouwen en groenvoorzieningen. Afbeelding 7 is een uitsnede van een luchtfoto van het plangebied (luchtfoto 2020).
Afbeelding 7. Luchtfoto van het plangebied aan de Lange Kleiweg.
5.3
Toekomstige Situatie In de toekomstige situatie wijzigt de inrichting van het plangebied ten opzichte van de huidige inrichting. Zo wordt onder andere een deel van de bestaande bebouwing en opstallen gesloopt, worden wielerbanen verlegd en nieuwe hockeyvelden, beregeningssystemen en verlichtingsinstallaties aangelegd. De herstructurering voorziet eveneens in de aanleg van bouwwerken, waaronder een multifunctionele accommodatie voor huisvesting van de drie verenigingen en een tunnel onder de weilerbaan. Daarnaast worden 84 bestaande bomen gekapt en worden in het toekomstige plan circa 100 nieuwe bomen aangeplant. Afbeelding 8 geeft de toekomstige situatie weer.
18
Rijswijkse Archeologische Rapporten
Afbeelding 8. Herinrichting plangebied Sportpark Elsenburg, Lange Kleiweg (informatie: B.A.S. Delfgauw).
Team Vergunningen, Monumentenzorg en Archeologie
19
6.
Archeologisch verwachtingsmodel Het gespecificeerde (archeologische) verwachtingsmodel baseert zich in feite op de in de hoofdstukken 3, 4 en 5 beschreven gegevens. Het geheel aan gegevens wordt geanalyseerd en in onderling verband geïnterpreteerd. De IKAW geeft een middelhoge trefkans (op archeologische resten) voor het plangebied. Deze verwachting is hoofdzakelijk gebaseerd op de geologische situatie. Hier wordt een kleipakket aan het maaiveld of direct onder een aanwezig ophogingspakket verwacht. Vindplaatsen uit de perioden Romeinse tijd, Late Middeleeuwen en Nieuwe Tijd kunnen op basis van deze geologie worden verwacht binnen het gehele plangebied. Voor vindplaatsen uit het Neolithicum geldt een hoge verwachting voor specifiek de aanwezigheid van duintjes, zij het dat dergelijke duinen zich indien aanwezig in de diepe ondergrond bevinden. Vanwege de diepteligging van eventueel aanwezige (neolithische) duinen, zullen de meeste aan de herinrichting gerelateerde bodemingrepen niet reiken tot een dergelijk niveau. De overwegend middelhoge verwachting voor sporen uit de Romeinse Tijd, zoals die geldt op basis van de AMK, IKAW, CHS en de gemeentelijke beleidskaarten, kan zondermeer naar een ‘hoger verwachting’ worden bijgesteld voor dit specifieke plangebied.
Er geldt een hoge verwachting voor resten uit de Romeinse tijd op basis van de geologie en archeologische waarnemingen in de directe omgeving van het plangebied. Met name recent archeologisch onderzoek, uitgevoerd in de periode 2010-2017, heeft aangetoond dat het plangebied deel uitmaakt van een gebied dat in de Romeinse Tijd geheel was ingericht, dat intensief werd bewoond en dat men voor agrarische-/economische doeleinden exploiteerde. Het plangebied aan de Lange Kleiweg lijkt deel uit te maken van dit in de Romeinse Tijd intensief bewoonde en gexploiteerde landschap. Het wordt zeker aan de zuid- en westzijde omringd door archeologische sporen uit de Romeinse Tijd; mogelijk wijst dit op de positie van het plangebied in de (oostelijke) randzone van een nederzettingsterrein. Op grond van de beschikbare informatie wordt dan ook vermoed dat soortgelijke resten zich kunnen voortzetten tot in het plangebied. Wat betreft de te verwachte diepteligging betekent dit, dat in principe onder de bouwvoor of verstoringniveaus resten aanwezig kunnen zijn. Er geldt een middelhoge tot hoge verwachting voor gaafheid en conservering van aanwezige archeologische resten uit de Romeinse tijd. Eventueel aanwezige sporen uit de Romeinse tijd zullen naar verwachting hoofdzakelijk bestaan uit resten van houten constructies (palen of paalkuilen, vlechtwerk, etc.), afvalkuilen, waterputten en greppels.
Specifiek wordt ook de aanwezigheid van verkavelingsgreppels verwacht, welke in het aangrenzende Wilhelminapark en ’t Haantje veelvuldig zijn aangetroffen. Ook kan niet worden uitgesloten dat (crematie)graven aanwezig zijn; deze worden vaak in relatie tot wegen en nederzettingsterreinen aangetroffen. Het vondstmateriaal zal naar verwachting hoofdzakelijk bestaan uit aardewerk, baksteen, (hutten)leem, bot, natuursteen, botanische macroresten en houtskool. De hoge verwachting om resten uit de Late Middeleeuwen en de Nieuwe Tijd aan te treffen wordt iets naar beneden bijgesteld. Hoewel er geen concrete aanwijzingen bestaan dat zich binnen het plangebied resten uit de Late Middeleeuwen zouden bevinden, geldt er gezien de ligging toch nog altijd een hoge tot middelhoge verwachting. Eventueel aanwezige sporen zullen naar verwachting hoofdzakelijk bestaan uit resten van houten constructies (palen of paalkuilen, hekwerk, etc.), afvalkuilen, dier-begravingen en sloten en/of greppels. Het vondstmateriaal
20
Rijswijkse Archeologische Rapporten
zal naar verwachting hoofdzakelijk bestaan uit (baksteen)puin, aardewerk, bot, botanische macroresten en houtskool. Er geldt een middelhoge verwachting voor gaafheid en conservering van eventueel aanwezige archeologische resten. Voor archeologische resten uit de Nieuwe tijd kan de verwachting worden bijgesteld naar een lage verwachting, mede aangezien de oudst bekende- en de latere historische kaarten geen specifiek landgebruik en/of bebouwing laten zien, tot het moment waarop het plangebied in de jaren ’80 als sportpark wordt ingericht.
Team Vergunningen, Monumentenzorg en Archeologie
21
7.
Conclusies en aanbevelingen Het gespecificeerde verwachtingsmodel van het bureauonderzoek wijst op een reële mogelijkheid op het aantreffen van archeologische resten uit het Neolithicum, de Romeinse tijd, de Late Middeleeuwen en in mindere mate uit de Nieuwe Tijd. Het zijn met name de geologische omstandigheden en de aanwezigheid van bekende vindplaatsen in de omgeving die bijdragen tot deze verwachting. De hoogste verwachting geldt echter voor bewoningssporen uit de Romeinse tijd. De hoge verwachtingswaarde is gebaseerd op de IKAW, CHS, de Archeologische waarden- en beleidskaart van de gemeente Rijswijk en in belangrijke mate tevens op (sub)recent archeologisch onderzoek in de directe omgeving van het plangebied. Het plangebied bevindt zich in een geologische zone, die geschikt was voor bewoning en waar sporen van bewoning en economische exploitatie uit de Romeinse Tijd ook daadwerkelijk zijn aangetroffen. Vanwege de huidige inrichting als sportpark wordt vermoed dat binnen het plangebied weliswaar (plaatselijk) verstoringen van de bodem hebben plaatsgevonden, maar dat binnen substantiële delen van het plangebied nog altijd behoudenswaardige archeologische resten aanwezig kunnen zijn. De conservering van de archeologische resten zal naar verwachting matig tot goed zijn.
Aangezien de herinrichting van het plangebied substantiële bodemingrepen met zich mee zal brengen, dient rekening gehouden te worden met archeologische resten. Eventueel aanwezige archeologische resten bevinden zich naar verwachting in de top van de zandige en kleiige afzettingen van de Gantel en in of op aanwezige duinen in de diepere ondergrond. Dergelijke diepgelegen duinen worden slechts bedriegd door diepgaande bodemingrepen als heien en specifiek de aanleg van de tunnel onder de wielerbaan. De voorgenomen herinrichting vormt een bedreiging voor de eventueel aanwezige archeologische resten. Tot op heden zijn echter onvoldoende gegevens beschikbaar om een waardestelling m.b.t. de aanwezige archeologische resten te kunnen doen (het al dan niet behoudenswaardig achten van archeologische resten). Om de aan- of afwezigheid, aard, datering, omvang en kwaliteit van archeologische resten vast te stellen dient een Inventariserend Veldonderzoek (IVO) te worden uitgevoerd. Dit onderzoek dient in eerste instantie te bestaan uit een archeologisch booronderzoek, waarbij de aanwezigheid van duinen door middel van diepe boringen kan worden bepaald. Het booronderzoek dient, naast het lokaliseren van eventueel aanwezige duinen, in belangrijke mate voor het beschrijven van de bodemopbouw en het vaststellen van aanwezige bodemverstoringen.
Voor het vaststellen van de aan- of afwezigheid van archeologische waarden uit de perioden vanaf de Romeinse Tijd dient een proefsleuvenonderzoek (IVO-P) te worden uitgevoerd, waarbij verspreid over het plangebied een aantal proefsleuven wordt aangelegd tot op het niveau waar zich archeologische sporen (kunnen) bevinden. Het doel van dit proefsleuvenonderzoek is het toetsen en aanvullen van het in dit rapport geformuleerde verwachtingsmodel.
22
Rijswijkse Archeologische Rapporten
8.
Lijst afbeeldingen Afbeelding 1 Afbeelding 2 Afbeelding 3 Afbeelding 4 Afbeelding 5 Afbeelding 6 Afbeelding 7 Afbeelding 8
Kaart van Nederland met positie Rijswijk Topografische kaart van Nederland met positie plangebied Het onderzoeksgebied gebied op de geologische kaart van Rijswijk Overzicht van de archeologische waarnemingen in de directe omgeving van het plangebied Plangebied op historische kaarten. Verwachte verstoringsdieptes binnen het plangebied Het plangebied op een luchtfoto van 2020 Geplande herinrichting plangebied
Foto’s Omslag: Gemeente Rijswijk Facebook HCR Website HCR Website RWV de Spartaan
Team Vergunningen, Monumentenzorg en Archeologie
23
9.
Literatuurlijst Anoniem 2017, Cultuurhistorische Hoofdstructuur Zuid-Holland. Regio Duin- en Bollenstreek, Den Haag, Provincie Zuid-Holland. Anoniem, 2018. Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie, versie 4.1, SIKB. Archeologisch Informatie Systeem ARCHIS. Bakx, J.P.L. (red.), 2020. Bewoning onder het stuifzand. Archeologische opgraving van sporen uit de Midden-IJzertijd en Merovingische periode op het voormalig campingterrein Molenslag in Monster, gemeente Westland, Delftse Archeologische Rapporten 134, Archeologie Delft/ Sidestone Press, Leiden. Bloemers, J.H.F., 1978. Rijswijk (ZH), ‘De Bult’. Eine Siedlung der Cananefaten, Amersfoort, Nederlandse Oudheden 8. Broeke, P.W. van den & H. van Londen, 1995. 5000 jaar wonen op veen en klei – Archeologisch onderzoek in het reconstructiegebied Midden-Delfland, Utrecht; Bult, E.J., 1998. ‘Landschapsontwikkeling en bewoningsgeschiedenis in en om Naaldwijk’. In: Groenewegen, H.J.M. en Vis, P.W. (red.), Naeltwick 1198-1998, p. 7-23. Dorenbos, O, O. Holthausen en J.M. Koot 2009. Modderen in een sloot. De vondst van een Romeinse Mijlpaal in Rijswijk (ZH), Westerheem 58, 113-120. Dorenbos, O, O. Holthausen en J.M. Koot 2009. Langs de Sir Winston Churchilllaan in Rijswijk. Archeologisch onderzoek naar aanleiding van de toevallige vondst van een Romeinse mijlpaal, Rijswijkse Archeologische Rapporten 22, Rijswijk. Dorenbos, O, O.
Holthausen en J.M. Koot 2010. Definitief Archeologisch Onderzoek De Paulinesymfonie Klaroenstraat te Rijswijk, Rijswijkse Archeologische Rapporten 27, Rijswijk. Dorenbos, O, O. Holthausen en J.M. Koot 2011. Ter Nieburch, Stadhuislocatie. Inventariserend Veldonderzoek, Tweede fase, Rijswijkse Archeologische Rapporten 34, Rijswijk. Driessen, M. & E. Besselsen (red.), 2014. Voorburg-Arentsburg, een Romeinse havenstad tussen Rijn en Maas, Themata 7, University of Amsterdam. Hessing, W.A.M., 1991. Archeologische Kroniek van Zuid-Holland, Holland, deel 6, p. 340. Holthausen, O., 2006. Archeologisch Bureauonderzoek & Inventariserend Veldonderzoek Paulineburch, Rijswijke Archeologische Rapporten 10, Rijswijk. Immerzeel, A.A.G., 2005, ’Naaldwijk , Nieuwbouwlocatie Holland College’, in: Archeologische kroniek van het Westland 2004, Historisch Jaarboek Westland, p. 108-109. Jonge, W. de en J-L.E. Marcillaud, 2001. ‘Iets meer licht op de vroegste Middeleeuwen tussen de mondingen van Oude Rijn en Maas’, in: Westerheem, jaargang 50, nr. 2, p. 50-71.
24
Rijswijkse Archeologische Rapporten
Jonge, W. de, 2004a. ‘Bodemonderzoek Veursestraatweg 118’, in: Kwadrant, nr. 2, p. 19-21. Jonge, W. de, 2004b. ‘Leidschendam Park Leeuwenberg: bewoning in de prehistorie’, in: Kwadrant, nr. 2, p. 22-23. Kruikius, 1712, Kaart van het Hoogheemraadschap van Delfland, Delft; Koot, J.M., 1994. In kannen en kruiken. Veertig jaar archeologisch onderzoek in Rijswijk, Rijswijk, Rijswijkse Historische Reeks deel 11. Koot, J.M., 1997. ‘Rijswijk: De Strijp’, in: Heeringen, R.M. van, en M. Meffert (eds.), 1997. ‘Archeologische Kroniek Holland 1996’, Historisch Tijdschrift Holland 29, p. 392. Koot, J.M., 2001. Archeologische Kroniek van Rijswijk over 2000. In: Ende, W.P.C. (red.) van der, Jaarboek 2001 van de Historische Vereniging Rijswijk, Rijswijk, p.142-147. Koot, J.M., 2002. Archeologische Kroniek van Rijswijk over 2001. In: Ende, W.P.C. (red.) van der , Jaarboek 2002 van de Historische Vereniging Rijswijk, Rijswijk, p.148-154. Koot, J.M. & M. Simonis, 2006. Cultuurhistorische inventarisatie Rijswijkse Bos – Ter Nieuburch, Rijswijkse Archeologische Rapporten, Rijswijk. Koot, 2008. Opgegraven! Archeologisch onderzoek in Rijswijk, Rijswijkse Serie, 13. Koot, Hans, Lauren Bruning en Rob A. Houkes 2008, Ypenburg-Locatie 4, Een nederzetting met grafveld uit het Midden-Neolithicum in het West-Nederlandse kustgebied. Leiden. Koot, J.M. & O. Dorenbos, 2019.
Een opgraving in het Wilhelminapark-Zuidrand te Rijswijk (Z-H), Een opgravingscampagne van een nederzetting uit de Romeinse Tijd, Rijswijk, Rijswijkse Archeologische Rapporten 67. Louwe Kooijmans, L.P. & P.F.B. Jongste (eds.), 2006. ‘Schipluiden. A neolithic settlement on the Dutch North Sea coast c. 3500 cal BC’, in: Analecta Praehistorica Leidensia 37/38. Raemaekers, D.C.M., 1997. ‘Wateringen 4: A settlement of the Middle Neolithic Hazendonk 3 Group in the Dutch Coastal Area’, in: Analecta Praehistorica Leidensia, Leiden, p. 143-191. Vos, P.C., E.C. Rieffe & E.E.B. Bulten, 2007. Nieuwe Geologische kaart van Den Haag en Rijswijk, Den Haag.
Team Vergunningen, Monumentenzorg en Archeologie
25
Bijlage 1
Verklaring lithostratigrafische laageenheden
Nieuwe terminologie
Oude terminologie
Formatie van Naaldwijk
Westland Formatie
Laagpakket van Schoorl
Beschrijving
Duinzanden
Laag van Den Haag
Jonge Duinen
Duinzanden aan de kust, met vaak grillig en relatief groot reliëf
Laag van Voorburg
Oude Duinen
Duinzanden in de vorm van doorlopende strandwallen, met een relatief klein reliëf
Laag van Ypenburg
Oude duinen
Kleine zandduinen, die geïsoleerd voorkomen op de Laag van Rijswijk/Laagpakket van Wormer
Laagpakket van Zandvoort Laag van Rijswijk
Strandzanden; strandoverslag zanden/washovers Strandzanden
Laagpakket van Walcheren
Relatief grove, vaak schelphoudende mariene zanden, die voorkomen op (en zeewaarts van) het Laagpakket van Wormer
Afzetting van Duinkerke
Laag van Poeldijk
Afzetting van Duinkerke II/III
De aan het maaiveld voorkomende Middeleeuwse en post-Middeleeuwse kleilaag; vaak een zware kalkloze klei (de ‘deklaag’).
Gantel Laag
Afzetting van Duinkerke I
Mariene afzettingen (zanden en kleien) op de hoofd Hollandveenlaag, en behorende bij het Gantel getijdegeulsysteem
Laagpakket van Wormer Wormer afzettingen, ongedifferentieerd
Afzetting van Calais Afzettingen van Calais, ongedifferentieerd
Alle mariene getijde afzettingen, zand en klei (veelal grijs) onder de hoofd Hollandveenlaag
Hollandveen
Hollandveenlagen, ongedifferentieerd; alle voorkomende Holocene veenlagen
Formatie van Nieuwkoop Hollandveenpakket
26
Rijswijkse Archeologische Rapporten
Bijlage 2 Tijdbalk
Team Vergunningen, Monumentenzorg en Archeologie
27
33/40
Bijlage 4 Watersleutel
34/40
10-08-2022 09:25
Watersleutel
Watersleutel
Versie 07-2020
Beweeg cursor over begrippen voor toelichting. Blauwe vakjes invullen. Druk vervolgens op update. Projectnaam & omschrijving 10-8-2022
Overkapping op startheuvel en parc fe
12 727 0 0 14
Overkapping op startheuvel en parc fe
Watersysteem Plaspoel-, Schaapweipolder en Hoekpo
polder/boezem gemaalcapaciteit peilgebied
mm/etmaal
16.5
kaart
GPG2006PSH I zuid
Oppervlakteverdeling plangebied
HUIDIG
TOEKOMSTIG
Stedelijk verhard infrastr./bebouwing
m²
0
412
onverhard stedelijk
m²
0
0
verhard glasgebied
m²
0
0
onverhard glasgebied
m²
0
0
Huidig, actueel klimaat, T100
Agrarisch glastuinbouw
Agrarisch gras, akkerbouw, natuur verhard landelijk
m²
0
0
onverhard landelijk
m²
0
0
huidig aanwezig water
m²
0
0
oppervlakte plangebied
m²
0
412
Water
Totaal m² ongelijk!
Gebiedskenmerken
HUIDIG
TOEKOMSTIG
gemiddeld maaiveld
NAP m
5.50
5.50
maatgevend peil
NAP m
-1.19
-1.19
m
6.69
6.69
gemiddelde drooglegging
Ontwikkeling, klimaat 2050, T100
Oppervlaktewater in m² Totaal extra te realiseren
kruimelgeval
huidig aanwezig totaal te realiseren aandeel plangebied
Ontwikkeling
Klimaat 2050
0
0
0
0
0
0
0
0
NaN
NaN
NaN
Waterberging in m³ Totaal
https://watertoetsportaal.hhdelfland.nl/watersleutel/index.htm
Ontwikkeling
Klimaat 2050
1/2
10-08-2022 09:25 extra te realiseren
Watersleutel kruimelgeval
0.0
0.0
0.0
Grafieken dienen alleen ter verduidelijking van de principes
https://watertoetsportaal.hhdelfland.nl/watersleutel/index.htm
2/2
35/40
Bijlage 5 Stikstofrapportage
36/40
ONDERZOEK STIKSTOFDEPOSITIE HERINRICHTING SPORTPARK ELSENBURG LANGE KLEIWEG 106 TE RIJSWIJK
Onderzoek stikstofdepositie Herinrichting sportpark Elsenburg Lange Kleiweg 106 te Rijswijk Opdrachtgever
B.A.S. Begeleiding en advies sporttereinen Delftsestraatweg 51 2645 CA Delfgauw
Rapportnummer Versienummer Datum Vestiging
13573.004 D1 11 december 2020 Limburg Rijksweg Noord 39 6071 KS Swalmen 088 - 5001600 swalmen@econsultancy.nl
Opsteller
De heer R.M.P. Bouten, MSc 06-36074310 R.Bouten@econsultancy.nl
Paraaf
Kwaliteitscontrole Paraaf
De heer S.D.F. Slange, MSc
INHOUDSOPGAVE SAMENVATTING .................................................................................................................................. 1 1
INLEIDING .................................................................................................................................. 2
2
TOETSINGSKADER ................................................................................................................... 3
3
UITGANGSPUNTEN .................................................................................................................. 4 3.1
3.2 4
Aanlegfase ........................................................................................................................ 4 3.1.1 Mobiele werktuigen ............................................................................................ 4 3.1.2 Verkeersbewegingen .......................................................................................... 4 Gebruiksfase..................................................................................................................... 6 3.2.1 Verkeersbewegingen .......................................................................................... 6
BEREKENINGSRESULTATEN EN TOETSING ........................................................................ 7
BIJLAGEN: 1. 2. 3. 4.
- Tekening bestaande situatie sportpark Elsenburg - Tekening nieuwe indeling sportpark Elsenburg - AERIUS berekening projecteffect aanlegfase - AERIUS berekening projecteffect gebruiksfase 13573.004
SAMENVATTING Ten behoeve van de voorgenomen ontwikkelingen aan de Lange Kleiweg 106 te Rijswijk heeft Econsultancy onderzoek verricht naar de stikstofdepositie op de omliggende Natura 2000-gebieden. De initiatiefnemer is voornemens het bestaande sportpark te herinrichten. De bescherming van de Natura 2000-gebieden is geregeld in de Wet natuurbescherming. In zowel de Habitat- als de Vogelrichtlijn zijn de gebieden opgenomen welke als Natura 2000-gebied worden aangemerkt. Ten behoeve van de instandhouding van de natuurgebieden dienen negatieve effecten te worden uitgesloten, waardoor onder andere onderzoek plaats dient te vinden naar de stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden. De relevante emissies van stikstofoxiden (NO x) en ammoniak (NH3) tijdens de voorgenomen werkzaamheden vinden plaats door de verkeersbewegingen ten behoeve van de af- en aanvoer van materialen en de inzet van mobiele werktuigen tijdens de sloop, herindeling en nieuwbouw. De relevante emissies tijdens de gebruiksfase vinden uitsluitend plaats door de verkeersbewegingen van en naar het sportpark. De berekening van het projecteffect van zowel de aanleg- als de gebruiksfase is verricht met behulp van het programma AERIUS Calculator (versie 2020). Het projecteffect op de Natura 2000-gebieden is kleiner dan of gelijk aan 0,00 mol/ha/jaar.
Bij een dergelijke projecteffect zal het beoogde plan niet voor een significante toename in stikstofdepositie zorgen en kunnen negatieve effecten worden uitgesloten.
R 13573.004 versie D1
Pagina 1 van 7
1
INLEIDING
Ten behoeve van de voorgenomen ontwikkelingen aan de Lange Kleiweg 106 te Rijswijk heeft Econsultancy onderzoek verricht naar de stikstofdepositie op de omliggende Natura 2000-gebieden. De initiatiefnemer is voornemens het bestaande sportpark te herinrichten. Het bestaande clubgebouw en de bebouwing oostelijk op het plangebied worden gesloopt. Er zal vervolgens een nieuw clubgebouw gerealiseerd worden. Het bestaande parkeerterrein wordt gerenoveerd en uitgebreid. Tevens wordt één hockeyveld weggehaald en worden er twee nieuwe hockeyvelden aangelegd. De bestaande mountainbikebaan worden verlegd en uitgebreid. Tot slot zullen er een aantal bomen worden verwijderd (en terug geplant) en wordt er beschoeiing aangebracht. In bijlage 1 is de huidige indeling van het sportpark weergegeven. In bijlage 2 is de voorlopige overzichtstekening van de herinrichting opgenomen. In figuur 1.1 is een globale situering van het plan ten opzichte van de Natura 2000-gebieden weergegeven.
Figuur 1.1
Situering plangebied
Het plan is niet gelegen binnen de grenzen van een gebied dat aangewezen is als Natura 2000gebied. Het Natura 2000-gebied ‘Westduinpark & Wapendal’ ligt op circa 7 kilometer afstand het meest nabij het plan. De Natura 2000-gebieden ‘Solleveld & Kapittelduinen’ en ‘Meijendel & Berkheide’ liggen respectievelijk op circa 8 en 9 km afstand.
R 13573.004 versie D1
Pagina 2 van 7
2
TOETSINGSKADER
De bescherming van de Natura 2000-gebieden is geregeld in de Wet natuurbescherming. In zowel de Habitat- als de Vogelrichtlijn zijn de gebieden opgenomen welke als Natura 2000-gebied worden aangemerkt. Ten behoeve van de instandhouding van de natuurgebieden dienen negatieve effecten te worden uitgesloten, waardoor onder andere onderzoek plaats dient te vinden naar de stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden. Na de uitspraak van de Raad van State (d.d. 29 mei 2019) mag het Programma Aanpak Stikstof (PAS) niet meer gehanteerd worden als toestemming voor activiteiten die zorgen voor stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden. In beginsel mag ten gevolge van de uitspraak geen sprake meer zijn van een significante toename. Geen significante toename Het beoogde plan mag geen negatieve effecten veroorzaken op de omliggende Natura 2000gebieden. Met het programma AERIUS Calculator wordt de depositie van stikstofverbindingen in de vorm van ammoniak (NH3) en stikstofoxiden (NO x) op het oppervlak van de omliggende Natura 2000gebieden inzichtelijk gemaakt. Bij een projecteffect kleiner dan of gelijk aan 0,00 mol/ha/jaar zorgt het beoogde plan niet voor een significante toename in stikstofdepositie en worden negatieve effecten uitgesloten.
Een tijdelijke depositie > 0,00 mol/ha/jaar wordt toegestaan wanneer onderbouwd kan worden dat deze kleine depositie van tijdelijke bronnen niet zal leiden tot significant negatieve effecten. Indien de inzet van materieel tijdens de aanlegfase zorgt voor een tijdelijke depositie kleiner dan of gelijk aan 0,05 mol/ha/jaar gedurende maximaal 2 jaar (of een equivalent hiervan) bestaat de mogelijkheid dat negatieve effecten met een ecologische voortoets kunnen worden uitgesloten. Vergunningsplicht Indien de stikstofdepositie in de aanlegfase groter is dan 0,05 mol/ha/jaar of er is sprake van een depositiebijdrage in de gebruiksfase, dient een vergunning te worden aangevraagd en is nader aanvullend onderzoek noodzakelijk. De vergunning kan alleen worden verleend indien de zekerheid is verkregen dat de natuurlijke kenmerken van het Natura 2000-gebied niet worden aangetast. Dit kan onder andere worden aangetoond met een verschilberekening tussen de referentiesituatie en de toekomstige situatie (interne saldering). Wanneer blijkt dat het projecteffect van het beoogde plan kleiner dan of gelijk is aan de referentiesituatie, dan kan de vergunning verleend worden.
R 13573.004 versie D1
Pagina 3 van 7
3
UITGANGSPUNTEN
Zowel de aanleg- als de gebruiksfase van het plan kunnen negatieve gevolgen hebben voor stikstofgevoelige habitattypen binnen omliggende beschermde natuurgebieden. 3.1 Aanlegfase Met het plan wordt de herinrichting van een sportpark voorzien. De relevante emissies van stikstofoxiden (NOx) en ammoniak (NH3) tijdens de voorgenomen werkzaamheden vinden plaats door de verkeersbewegingen ten behoeve van de af- en aanvoer van materialen en de inzet van mobiele werktuigen tijdens de sloop, herindeling en nieuwbouw. Alle werkzaamheden worden in één berekening (aanlegfase) opgenomen. De aanlegfase betreft een tijdelijke ontwikkeling en zal eind mei 2021 starten en tot november 2021 duren. 3.1.1 Mobiele werktuigen De invoergegevens voor de berekening (type werktuigen, bouwjaar, brandstof, vermogen en draaiuren) zijn, in overleg met de opdrachtgever, bepaald aan de hand van bij Econsultancy bekende invoergegevens voor vergelijkbare werkzaamheden. De emissiefactoren van de werktuigen zijn tevens gebaseerd op de in AERIUS Calculator opgenomen kentallen voor een gemiddelde belasting bij reguliere werkzaamheden. Voor de aanlegfase is de inzet van de in tabel 3.1 weergegeven mobiele werktuigen voorzien. Met betrekking tot de inzet van materieel is een worstcasescenario gehanteerd waarbij zowel de draaiuren als emissiefactoren in de praktijk waarschijnlijk lager zullen uitvallen.
De totale hoeveelheid draaiuren bestaat uit zowel gebruiks- als stationaire uren. In onderhavig onderzoek wordt er van uitgegaan dat een mobiel werktuig circa 30% stationair draait ten opzichte van het totaal aantal draaiuren1. Het stationair draaien van de mobiele werktuigen wordt afzonderlijk gemodelleerd in AERIUS Calculator. De bijbehorende emissies zijn bepaald aan de hand van de instructie gegevensinvoer voor AERIUS. Tabel 3.1 Mobiele werktuigen aanlegfase
werktuig graafmachines (licht) graafmachines (zwaar) hoogwerkers walsen asfalt set dumpers bobcat mobiele kranen laadschoppen betonstorters/-mixers
bouwjaar brandstof 2015 diesel 2014 diesel 2015 diesel 2007 diesel 2007 diesel 2014 diesel 2015 diesel 2015 diesel 2014 diesel 2014 diesel
vermogen [kW] 100 200 80 90 100 215 100 125 200 200
draaiuren [uur] belasting [%] gebruik stationair 69 120 36 69 400 120 55 120 36 55 160 48 76 200 60 69 120 36 55 160 48 61 400 120 55 400 120 69 120 36
emissiefactor [g/kWh] NOx NH3 0,8 0.00251 0,8 0.00241 0,9 0.00246 5,5 0.00291 5,5 0.00291 1,0 0.00276 0,9 0.00283 0,9 0.00246 0,9 0.00271 1,0 0,00276
3.1.2 Verkeersbewegingen Naast de inzet van werktuigen vinden er ook verkeersbewegingen plaats voor het vervoer van materialen en personen van en naar het plan. Voor het onderzoek is een worstcasescenario gehanteerd waarbij er is uitgegaan van 5.000 lichte, 2.000 middelzware en 2.000 zware verkeersbewegingen. Voor het vrachtverkeer is, ten behoeve van het laden en lossen, tevens een stagnatiefactor van 20% gehanteerd. De ontsluiting van het verkeer kan in verschillende richtingen plaatsvinden. In het onderhavig onderzoek is als worstcase scenario een volledige ontsluiting in noordwestelijke richting, over de Lange
1 Expertiseteam Stikstof en Natura 2000, Instructie gegevensinvoer voor AERIUS Calculator 2020, Versie 2020 1.0.
R 13573.004 versie D1
Pagina 4 van 7
Kleiweg, gehanteerd. Volgens zal het verkeer zich via de Polakweg tot aan de aansluiting met de A4 verplaatsen. Een criterium voor wanneer verkeer in het heersende verkeersbeeld is opgenomen wordt gegeven in de instructie1, namelijk: ‘op het moment dat het aan- en afvoerende verkeer zich door zijn snelheid en rij- en stopgedrag niet meer onderscheidt van het overige verkeer dat zich op de betrokken weg bevindt. Hierbij weegt ook mee hoe de verhouding is tussen de hoeveelheid verkeer dat door de voorgenomen ontwikkeling wordt aangetrokken en het reeds op de weg aanwezige verkeer. In de regel wordt het verkeer meegenomen tot het zich verdund heeft tot enkele procenten van het reeds aanwezige verkeer.’ De verkeersintensiteit op de A4 ligt met meer dan 100.000 motorvoertuigen2 per etmaal vele malen hoger dan de maximale verkeersgeneratie van de aanlegfase. Het verkeer zal derhalve ter hoogte van de aansluiting met de A4 volledig zijn opgenomen in het heersende verkeersbeeld. Het verkeer zal in de praktijk bij uitsplitsing in verschillende rijrichtingen reeds eerder in het heersende verkeersbeeld zijn opgenomen dan in het onderhavig onderzoek gehanteerd. In figuur 3.1 zijn de emissiebronnen voor de aanlegfase weergegeven. Bron 1 en 2 betreffen de emissies ten gevolge van de actieve mobiele werktuigen (bron 1) en de stationair draaiende werktuigen (bron 2).
Het bouwverkeer is als bron 3 opgenomen in de berekening.
Figuur 3.1
Emissiebronnen aanlegfase
2 NSL monitoringskaart 2019, peiljaar 2020, verkregen van https://www.nsl-monitoring.nl/viewer/.
R 13573.004 versie D1
Pagina 5 van 7
3.2 Gebruiksfase Met het plan wordt de herinrichting van een bestaand sportpark voorzien. De nieuwbouwpanden zullen niet worden aangesloten op het gasnet. De relevante emissies van stikstofoxiden (NO x) en ammoniak (NH3) tijdens de gebruiksfase vinden derhalve uitsluitend plaats door de verkeersbewegingen van en naar het sportpark. De benodigde gegevens voor de gebruiksfase zijn, in overleg met de opdrachtgever, bepaald aan de hand van referentiesprojecten en expert judgement. 3.2.1 Verkeersbewegingen Uit de voorlopige overzichtstekening van het nieuwe sportcomplex blijkt dat er circa 155 parkeerplekken worden voorzien in de toekomstige situatie. Voor de berekening van de verkeersgeneratie is een worstcasescenario gehanteert waarbij er van uit wordt gegaan dat elke parkeerplek per dag 5 keer bezet wordt. Dit houdt in dat elke parkeerplek circa 10 verkeersbewegingen per dag zal genereren. De totale verkeersgeneratie van het nieuwe sportcomplex wordt hiermee geschat op 1.550 verkeersbewegingen per dag. Op basis van ervaring en referentieprojecten kan worden gesteld dat de verkeersgeneratie in de praktijk een stuk lager zal zijn. Naast het aantal lichte verkeersbewegingen is er, ten behoeve van onder andere levering van goederen, tevens rekening gehouden met 10 middelzware verkeersbewegingen per etmaal. Voor de ontsluiting van het verkeer wordt verwezen naar paragraaf 3.1.2.
In figuur 3.2 is de emissiebron van het verkeer (bron 1) tijdens de toekomstige gebruiksfase weergegeven.
Figuur 3.2
Emissiebron gebruiksfase
R 13573.004 versie D1
Pagina 6 van 7
4
BEREKENINGSRESULTATEN EN TOETSING
De berekening van het projecteffect van zowel de aanleg- als de gebruiksfase is verricht met behulp van het programma AERIUS Calculator (versie 2020). Onderstaand zijn de screenshots van de berekeningsresultaten weergegeven.
Het projecteffect op de Natura 2000-gebieden is kleiner dan of gelijk aan 0,00 mol/ha/jaar. Bij een dergelijke projecteffect zal het beoogde plan niet voor een significante toename in stikstofdepositie zorgen en kunnen negatieve effecten worden uitgesloten. Op basis van het onderzoek blijkt dat er geen vergunning benodigd is voor het aspect stikstof.
R 13573.004 versie D1
Pagina 7 van 7
BIJLAGE 1. Tekening bestaande situatie sportpark Elsenburg
Inspectieput PVC Ø160
1 37 0
ab
27
ab
17 01
pt 1
do
sp 1701
do
17
01
boxen
01
lm
lm
ab
27 01 ab 27 01
37 01
47
01
Pompput
PVC Ø160
2 beregenings pomphuisjes
dl 2701 dl 1701
701
C
clubgebouw
PVC Ø160
VERKLARING: hek - ballenvanger
pt 2
hek - overig hek - leunhek (veld)
17 02
47 01 lm
heg / haag
47 02
1
ab
ab
87
97 0
01
1 77 0
struiken
lm
PVC Ø125
drainage met drainput
sp 1702
lm
sp lm 17 17 17 03 03 03
03 r sp
op
17
03
sp
r
ab
27
27 03 lm
17 03 lh
03 ab
PVC Ø160
bebouwing
kant verharding
op 1702
talud slootkant
ab
sp
r
sp
r
lm
lm
37
37
47 03
03
lm
ab
sp 2701
ab
ab
17 01
57
67
01
01
op 1701
ca. 1.200 m1
waterkant lichtmast algemeen lichtmast veld, enkele, dubbele zitbank met leuning sp r
afvalbak
702
dl 1702
bv 1703
sproeier / paal informatiebord
dl 2702
vlaggenmast
bv 2703
straatkolk / trottoirkolk dl 1703
703
dl 2703
sluispoort toegangspoort onderhoudspoort dugout boom 37 lm
02 27
02
47 02 ab
37 02
17 do
do
lm ab lh bv do dl op sp pt zb
27
02
ab
02 17
CODERING:
ab
87
03
03 r sp
lm
67 ab
03 77 lm
r
ab
do
03 17 do
47 03
27 03 57 03 sp
r sp
r sp
ab
03 67 lm
lm
57
03
ab
lm
27
02
02
scorebord
lichtmast afvalbak leunhekwerk ballenvanger dugout doel onderhoudspoort spelerspoort paaltopmast zitbank
ARCERINGEN: bebouwing tegels 30x30 cm
ca. 4.564 m2
betonplaten 2x2m
ca. 208 m2
betonplaten 2x1,5m
ca. 87 m2
asfalt
ca. 9.852 m2
bestrating
ca. 2.156 m2
gesloten bosbeplanting
ca. 2.414 m2
haag
ca. 528 m2
kunstgras
ca. 15.081 m2
sportgras
ca. 2.155 m2
restgras
ca. 3.486 m2
ruwgras
ca. 26.625 m2
greppels water
Versie Datum
Getekend
Omschrijving
Gecontroleerd
Goedgekeurd
4 3 2
14-07-2020
L. Hart
Definitief
1
09-07-2020
L. Hart
Tweede concept
0
06-07-2020
L. Hart
Eerste concept
Opdrachtgever :
Gemeente Rijswijk
Delftsestraatweg 51 2645 CA Delfgauw tel. (015) 2852211 info@bas-sport.nl www.bas-sport.nl
Project :
Onderhoudsplan sportvelden Onderwerp:
Projectleider
:
M. Graafland
Sportpark Elsenburg Rijswijk
Status
:
DEFINITIEF
Onderdeel:
Formaat
:
A1 verl. 1189
Beheertekening bestaande situatie
Schaal
:
1 : 500
Behoort bij:
Tekeningnummer:
Versie:
Onderhoudsbestek
20-242-RW-Elsenburg
0.0
W:\Projecten\2020 BAS\20-242-RW-BEHEER\6-Tekeningen\1-Ontwerp\20-242-RW-Elsenburg.dwg W:\Projecten\2020 BAS\20-242-RW-BEHEER\6-Tekeningen\1-Ontwerp\20-242-RW-Elsenburg.dwg
getekend conform :
BIJLAGE 2. Tekening nieuwe indeling sportpark Elsenburg
k
af
k
k
k
k
k
k
15
af
af
af
25
k
k
r
k
af
k
af
k
13
1
r
r
af
k
af
7
r
19
af
af
af
af
af
k
af
af r
k
r
r
k
k
k
af
aaf f
k
k
bk
af
af
bk
af
af
af
25
af
af
af
D
M
M L
M L
ML L
M
ML L
M
ML L
M
ML L
M
L
M L
M
L
M L
M
L
M L
L
M L
L
M L
L
M L
H
H
H
H
H
H
H
H
H
H
H
vb
L
D
M
L
M L
H
M
L
M L
M
L
M L
M
M
M
M
L
M
M ML
D
af
L L
L L
L
L
k vb
L
M ML
L
M ML
L
M ML
L
M ML
L
M ML
L
M M H
H
H
H
H
H
H
H
H
H
L
L
L
L
H
H
H
M
L
L L
L L
M
D D
D
L L
M M
L L
M M
L L
L
M M L
L
M M L
L
M M L
L
M M L
L
M M L
L
M M L
L
M M L
L
M M L
L
M M L
L
M M L
L
M M L
L
M M L
L
M M L
L
M M L
L
M M L
L
M
M
LM L H
H
H
H
H
H
H
H
H
H
H
H
H
H
H
H
H
H
H
H
M M
D
D
D L
D D
D D
D D
D D
D D
M
L L L D LM L
M D
M
L L L D LM L H
H
M
L L L D
M D
LM L
M
L L L D
M D
L L L D
M D
L L LD
M D
L D
D
D
M
L
M
L
M
L
M
L
D D
D D
D D
D
M
L
D D
LM L
M
LM L
LM L
M
LM L
M
LM L
M
LM L
M
L L
M
L L
L L
M
M
ML L
D D
L
ML L
M
M
ML
D
D D M
ML L
M
ML L
H
H
H
H
H
H
H
H
H
H
H
H
H
M
M
D M
ML L
Lange Kleiweg
M
L
M
L L
vb
L
L
P
L
H DD H
ML D
H
H
k
k
M
L L LD
M D
M
D
st ka
et
D
D D
M
k
ML
M L
H
M
L L L L L L
k
ML
M L
H
M
D D
D D
D
M
L M
L
ML
M L
H
D
L
ML
M L
H
D
L
L
ML
M L
D
D
k
ML H
D
D
L
M L
L
H
M
H DD H
ML
M L
H
M
vb
ML
M L
D
D
D
D
D D
ML H
D
D
vb
af
M L
L
ML H
D
L
D D D
at ra
H HH HHH HHH D D
k
D D
D D D D
HHH HHH HHH D D
k
D
D D D D
H H D
M
D
DH H D D DHH
D
D
D
H H H HH
M
DH H D D DHH
H H H H D H D
M
D H H D D H DH
H H H H DH D
M
D
H HD D D H D H
D
D
D
H H H HH D
3c
H HD D D HH D
r
D
3d
D
L
D
H H H H DH
D
D
D
L
DD
H HD D HD D HD
H H H HH D
D
D
D
D
D
af
D
D H H D HH D D
H H H HH DD
D D
D
DD
D
D
DD
DD
DD
DD
af
D H H D HH D D D
H H H HH
D D
D
D
DD
DD
DD
D
DD
M
L
L
D
D H H D HH D D D
D D
D
PM
L
DD
DD
DD
DD
D
P DD
DD
L
H H H HH
L
D D D D
H H HH
D
D
P
M
P
P
DD
DD
DD
DD
DD
DD
DD D
P
P
P
L
M
L
M
P
L
D HH D D D H HH DD D
P
L
P
M
L
M
P
H H HH
D
D HH D D D H HH D DD
D
H H HH
D
D
D
D
D
r
D DD
D HH D D DH HH D DD
M L
M L
M L
vb
H H HH
P M L
DD
D
D HH D D DH HH
M L
M L
M L
M L
M L
M L
H H
M
M L
P
P
st
M
P
P
P
P M
M
M
L
H H HH
M
vb
M
L
H H HH
M
st
H H HH
D DD D H H D H D D HH
P
P
P
M
ka
H H HH
D DD D H H D H D D H H
DD
HH
P
M DDD D H H H D D HD H
D
P
DDD M D HD H H D HHD
P M L
P
M
P
L
M
PL
M
P
P
P
P
M
L
M
L
M
L
M
L
L
M
L
af
HH H H H H H H H
DD vb
L
H H H
D
D D
D D D
k
af
af
vb
vb
r
k
af
af
k
Heuvelring
k
k
k
k
k
k
k
k
Heulweg
k
M M
k
L L
L
L L L
L
L
L
L
L
M
L
vb
D
M
L
M
r
PVC Ø160
D
Pompput
L
af
r
M
af
k
L
M
af
HD D H
D
r
r
r
r
r
ab ri
ab ri
r
r
D D
r
r
k
M
ka st
L
M
D
af
H D DH
L
L L
Inspectieput
PVC Ø160
r
D D
D
r
P
af
L
M
L
D
H H DD
r
L L
r
D D
D
L L
H DDH
P
vb
af
af
D D
vb
D
k
H DD H
k
vb
k
k
k
k
L
k
D D
L
L
L
vb
D
vb
Lange Kleiweg
L
k
af
k
D D
M
M
H DD H
D D
M
M
HDD H
af
af
Bestaand clubhuis hockey
106
D D
M
k
M
k
H DD H
k
4.00
4.36
af
D D
sp 1701 D
D
DD
M
D D
8.00
M
H DD H
D D
M
M
H D H D
k
k
Ruimte +/- 155 parkeerplaatsen (4200 m²)
M
M M
M
M
PVC Ø160
M
DD H D H D
r
sp 2701
r
6.00
r
5.00
M
k
k
PVC Ø160
r
r
r
k
M
M
r
r
op 1702
r
r
k
H D DH
k
k
k
sp 1702
r
M
DD
M M DD
D H H D
M M M
af
M r
ab r
i ab r
r
r i
r
r
ab r
k
H DD H
r
k
k
31.90
D D
M
4.00
M
Terras
ab ri
r
D D
r
r
M
M
H DD H
10.60
r r
r
i
r
r
D D
r
r
M
15.00
M
DD
H H
D D
10.00
M
DD
M
H H
D D
M
17.30
13.40
116
M
H H D D
DD
HD H D
1000m2
DD
DD
10.00
HD H D
Mini veld (+/- 2270 m²) 42x54m
r
M
H D H D
DD
M
M
H D H D
DD
r
r
85.00
DD
r
r
r
r
r
r
r r
M
r r
k
r r
k
k
PVC Ø125
k
DH H D
r
6.00
op 1701
DD
5.50
1.00 6.00 4.00 6.00
k
70.00
k
H D H D
af
DD
k
k
D D
k
H H
Fietsen en Scooters
M
M
MM
D D
H H DD
D D
H DDH
D D
H DD H
Mountainbike +/- 7250 m² ruimte
MM
D
M L
D
M L
D
M L
D D
M L
D
M L
D
M L
D
+/- 1440 m
M L
D M L D
MM
Lengte wielerba an
Start/finish
D M L D
M D L
M D L
L
MD L
MD L
M L D
D H HD
L
D D
M L
D M L
DL M
DL M
D L M
D L M
D
M L M L D
D
D D
L
MM
M L
MM
D
M
M L
M
D
af
M L
af
D
af
M L
af
D
af
M L
af
D
D D
DM L
D H HD
DM L
M
H D HD M D L
D D
M LD
H DD H
M LD
MM
D D
D DH H
Start/finish
M L
D
D M L
M
H DD H
M L D
M L D M L
MD L
D D
MD L
MD L
L
M L D
DL M MM
DL M
L
H DD H
DL M
M L D
M
L
M
L
af
M L D
MM
M L D
M D L
L
DL M
DL M
D L M
M
D M L
MM
r
M L D
L
M L
MD L
r
MD L
M D L
L
MD L
MD L M L D MM
D M L
M
DL M
M
MM
af
af
af
Bosgang
Bosgang
af
af
af
af
M
L
Versie Datum
Getekend
Omschrijving
Gecontroleerd
Goedgekeurd
4
e Haz
pad
3 2
21-09-2020
D. Nijman
Maatvoering, parc fermé en toegangspad toegevoegd
1
18-09-2020
L. Hart
BMX-baan toegevoegd
0
27-07-2020
D. Nijman
Eerste concept
Opdrachtgever :
Gemeente Rijswijk
Delftsestraatweg 51 2645 CA Delfgauw tel. (015) 2852211 info@bas-sport.nl www.bas-sport.nl
af
Project :
Bos
gan g
Sportpark Elsenburg Onderwerp:
Projectleider
:
J. Nieuwenhuis
Herinrichten van het sportcomplex
Status
:
Concept
Onderdeel:
Formaat
:
841 x 1189 mm
Overzichtstekening
Schaal
:
1 : 500
Behoort bij:
Tekeningnummer:
Versie:
Project 20-211-RW
20-211-RW-OT-11
2.0
W:\Projecten\2020 BAS\20-211-RW - RW 2020 Ruimte voor Sport - sportpark Elsenburg\6-Tekeningen\1-Ontwerp\20-211-RW-O.dwg W:\Projecten\2020 BAS\20-211-RW - RW 2020 Ruimte voor Sport - sportpark Elsenburg\6-Tekeningen\1-Ontwerp\20-211-RW-O.dwg
getekend conform :
BIJLAGE 3. AERIUS berekening projecteffect aanlegfase
Dit document bevat rekenresultaten van AERIUS Calculator. Het betreft de hoogst berekende stikstofbijdragen per stikstofgevoelig Natura 2000-gebied, op basis van rekenpunten die overlappen met habitattypen en/of leefgebieden die aangewezen zijn in het kader van de Wet natuurbescherming, gekoppeld aan een aangewezen soort, of nog onbekend maar mogelijk wel relevant. De berekening op basis van stikstofemissies gaat uit van de componenten ammoniak (NH3) en/of stikstofoxide (NOx). Wilt u verder rekenen of gegevens wijzigen? Importeer de pdf dan in Calculator. Voor meer toelichting verwijzen wij u naar de website www.aerius.nl.
Berekening aanlegfase Kenmerken Samenvatting emissies Depositieresultaten Gedetailleerde emissiegegevens
Verdere toelichting over deze PDF kunt u vinden in een bijbehorende leeswijzer. Deze leeswijzer en overige documentatie is te raadplegen via: https://www.aerius.nl/handleidingen-en-leeswijzers. RuXyirGo8DYK (11 december 2020) pagina 1/7
Resultaten
Contact
Activiteit
Rechtspersoon
Inrichtingslocatie
Econsultancy
Lange Kleiweg 106, 2288 GR Rijswijk
Omschrijving
AERIUS kenmerk
herinrichting sportpark Elsenburg
RuXyirGo8DYK
Datum berekening
Rekenjaar
Rekenconfiguratie
11 december 2020, 12:28
2021
Berekend voor natuurgebieden
Totale emissie
Resultaten Hectare met hoogste bijdrage (mol/ha/j)
Toelichting
Resultaten
Situatie 1
NOx
372,42 kg/j
NH3
1,08 kg/j
Natuurgebied
Uw berekening heeft geen depositieresultaten opgeleverd boven 0,00 mol/ha/jr.
projecteffect aanlegfase ten gevolge van herinrichting sportpark Elsenburg
aanlegfase
RuXyirGo8DYK (11 december 2020) pagina 2/7
Resultaten
Locatie aanlegfase
Emissie aanlegfase
Resultaten
Bron Sector
aanlegfase
Emissie NH3
Emissie NOx
mobiele werktuigen (actief) Mobiele werktuigen | Bouw en Industrie
< 1 kg/j
292,03 kg/j
mobiele werktuigen (stationair) Mobiele werktuigen | Bouw en Industrie
< 1 kg/j
51,94 kg/j
bouwverkeer Wegverkeer | Binnen bebouwde kom
< 1 kg/j
28,46 kg/j
RuXyirGo8DYK (11 december 2020) pagina 3/7
Resultaten
Emissie (per bron)
Naam Locatie (X,Y)
aanlegfase
NOx NH3
Resultaten
Voertuig
Omschrijving
AFW
mobiele werktuigen (actief) 82742, 449546 292,03 kg/j < 1 kg/j
Uitstoot hoogte (m)
Spreiding (m)
Warmte Stof inhoud (MW)
Emissie
graafmachines (licht)
4,0
2,0
0,0 NOx NH3
6,62 kg/j < 1 kg/j
AFW
graafmachines (zwaar)
4,0
2,0
0,0 NOx NH3
44,16 kg/j < 1 kg/j
AFW
hoogwerkers
4,0
2,0
0,0 NOx NH3
4,75 kg/j < 1 kg/j
AFW
walsen
4,0
2,0
0,0 NOx NH3
43,56 kg/j < 1 kg/j
AFW
asfalt set
4,0
2,0
0,0 NOx NH3
83,60 kg/j < 1 kg/j
AFW
dumpers
4,0
2,0
0,0 NOx NH3
17,80 kg/j < 1 kg/j
AFW
bobcat
2,0
1,0
0,0 NOx NH3
7,92 kg/j < 1 kg/j
AFW
mobiele kranen
4,0
2,0
0,0 NOx NH3
27,45 kg/j < 1 kg/j
AFW
laadschoppen
4,0
2,0
0,0 NOx NH3
39,60 kg/j < 1 kg/j
AFW
betonstorters/mixers
4,0
2,0
0,0 NOx NH3
16,56 kg/j < 1 kg/j
aanlegfase
RuXyirGo8DYK (11 december 2020) pagina 4/7
Resultaten
Naam
Locatie (X,Y) NOx NH3
Resultaten
Voertuig
Omschrijving
AFW
mobiele werktuigen (stationair) 82742, 449546 51,94 kg/j < 1 kg/j
Uitstoot hoogte (m)
Spreiding (m)
Warmte Stof inhoud (MW)
Emissie
graafmachines (licht)
4,0
2,0
0,0 NOx NH3
1,80 kg/j < 1 kg/j
AFW
graafmachines (zwaar)
4,0
2,0
0,0 NOx NH3
12,00 kg/j < 1 kg/j
AFW
hoogwerkers
4,0
2,0
0,0 NOx NH3
1,44 kg/j < 1 kg/j
AFW
walsen
4,0
2,0
0,0 NOx NH3
3,07 kg/j < 1 kg/j
AFW
asfalt set
4,0
2,0
0,0 NOx NH3
4,26 kg/j < 1 kg/j
AFW
dumpers
4,0
2,0
0,0 NOx NH3
3,87 kg/j < 1 kg/j
AFW
bobcat
2,0
1,0
0,0 NOx NH3
2,40 kg/j < 1 kg/j
AFW
mobiele kranen
4,0
2,0
0,0 NOx NH3
7,50 kg/j < 1 kg/j
AFW
laadschoppen
4,0
2,0
0,0 NOx NH3
12,00 kg/j < 1 kg/j
AFW
betonstorters/mixers
4,0
2,0
0,0 NOx NH3
3,60 kg/j < 1 kg/j
aanlegfase
RuXyirGo8DYK (11 december 2020) pagina 5/7
Resultaten
Naam Locatie (X,Y) NOx NH3
Resultaten
bouwverkeer 82520, 449949 28,46 kg/j < 1 kg/j
Soort
Voertuig
Aantal voertuigen Stof
Emissie
Standaard
Licht verkeer
5.000,0 / jaar NOx NH3
2,42 kg/j < 1 kg/j
Standaard
Middelzwaar vrachtverkeer
2.000,0 / jaar NOx NH3
11,05 kg/j < 1 kg/j
Standaard
Zwaar vrachtverkeer
2.000,0 / jaar NOx NH3
14,99 kg/j < 1 kg/j
aanlegfase
RuXyirGo8DYK (11 december 2020) pagina 6/7
Resultaten
Disclaimer
Hoewel verstrekte gegevens kunnen dienen ter onderbouwing van een vergunningaanvraag, kunnen er geen rechten aan worden ontleend. De eigenaar van AERIUS aanvaardt geen aansprakelijkheid voor de inhoud van de door de gebruiker aangeboden informatie. Bovenstaande gegevens zijn enkel bruikbaar tot er een nieuwe versie van AERIUS beschikbaar is. AERIUS is een geregistreerd handelsmerk in Europa. Alle rechten die niet expliciet worden verleend, zijn voorbehouden.
Rekenbasis
Deze berekening is tot stand gekomen op basis van: AERIUS versie 2020_20201124_13fd900ebd Database versie 2020_20201124_13fd900ebd Voor meer informatie over de gebruikte methodiek en data zie: https://www.aerius.nl/nl/factsheets/release/aerius-calculator-2020
Resultaten
aanlegfase
RuXyirGo8DYK (11 december 2020) pagina 7/7
BIJLAGE 4. AERIUS berekening projecteffect gebruiksfase
Dit document bevat rekenresultaten van AERIUS Calculator. Het betreft de hoogst berekende stikstofbijdragen per stikstofgevoelig Natura 2000-gebied, op basis van rekenpunten die overlappen met habitattypen en/of leefgebieden die aangewezen zijn in het kader van de Wet natuurbescherming, gekoppeld aan een aangewezen soort, of nog onbekend maar mogelijk wel relevant. De berekening op basis van stikstofemissies gaat uit van de componenten ammoniak (NH3) en/of stikstofoxide (NOx). Wilt u verder rekenen of gegevens wijzigen? Importeer de pdf dan in Calculator. Voor meer toelichting verwijzen wij u naar de website www.aerius.nl.
Berekening gebruiksfase Kenmerken Samenvatting emissies Depositieresultaten Gedetailleerde emissiegegevens
Verdere toelichting over deze PDF kunt u vinden in een bijbehorende leeswijzer. Deze leeswijzer en overige documentatie is te raadplegen via: https://www.aerius.nl/handleidingen-en-leeswijzers. S4uFPdReHZXi (11 december 2020) pagina 1/5
Resultaten
Contact
Activiteit
Rechtspersoon
Inrichtingslocatie
Econsultancy
Lange Kleiweg 106, 2288 GR Rijswijk
Omschrijving
AERIUS kenmerk
herinrichting sportpark Elsenburg
S4uFPdReHZXi
Datum berekening
Rekenjaar
Rekenconfiguratie
11 december 2020, 12:28
2021
Berekend voor natuurgebieden
Totale emissie
Resultaten Hectare met hoogste bijdrage (mol/ha/j)
Toelichting
Resultaten
Situatie 1
NOx
227,14 kg/j
NH3
14,61 kg/j
Natuurgebied
Uw berekening heeft geen depositieresultaten opgeleverd boven 0,00 mol/ha/jr.
projecteffect gebruiksfase na herinrichting sportpark Elsenburg.
gebruiksfase
S4uFPdReHZXi (11 december 2020) pagina 2/5
Resultaten
Locatie gebruiksfase
Emissie gebruiksfase
Bron Sector
verkeersgeneratie Wegverkeer | Binnen bebouwde kom
Resultaten
gebruiksfase
Emissie NH3
Emissie NOx
14,61 kg/j
227,14 kg/j
S4uFPdReHZXi (11 december 2020) pagina 3/5
Resultaten
Emissie (per bron)
Naam Locatie (X,Y)
gebruiksfase
NOx NH3
Resultaten
Soort
Voertuig
Standaard
Standaard
gebruiksfase
verkeersgeneratie 82499, 450065 227,14 kg/j 14,61 kg/j
Aantal voertuigen Stof
Emissie
Licht verkeer
1.550,0 / etmaal NOx NH3
215,14 kg/j 14,40 kg/j
Middelzwaar vrachtverkeer
10,0 / etmaal NOx NH3
12,00 kg/j < 1 kg/j
S4uFPdReHZXi (11 december 2020) pagina 4/5
Resultaten
Disclaimer
Hoewel verstrekte gegevens kunnen dienen ter onderbouwing van een vergunningaanvraag, kunnen er geen rechten aan worden ontleend. De eigenaar van AERIUS aanvaardt geen aansprakelijkheid voor de inhoud van de door de gebruiker aangeboden informatie. Bovenstaande gegevens zijn enkel bruikbaar tot er een nieuwe versie van AERIUS beschikbaar is. AERIUS is een geregistreerd handelsmerk in Europa. Alle rechten die niet expliciet worden verleend, zijn voorbehouden.
Rekenbasis
Deze berekening is tot stand gekomen op basis van: AERIUS versie 2020_20201124_13fd900ebd Database versie 2020_20201124_13fd900ebd Voor meer informatie over de gebruikte methodiek en data zie: https://www.aerius.nl/nl/factsheets/release/aerius-calculator-2020
Resultaten
gebruiksfase
S4uFPdReHZXi (11 december 2020) pagina 5/5