Document · PDF

RV 23-102 Groenbeheerplan 2024-2028

Forum Stad 16 januari 2024, gemeente RijswijkBij agendapunt: Raadsvoorstel Groenbeheerplan 2024-2028 (RV 23-102)15.897 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Groenbeheerplan 2024-2028

- 28 -

Haagweg De groene inrichting van de Haagweg is in samenspraak met omwonenden tot stand gekomen. De aanwezige trambaan bemoeilijkt het beheer en onderhoud. Voor het onkruidvrij maken en knippen van de haag op en rond de trambaan is het nodig om de spanning van de bovenleidingen te halen. Dit kan alleen ‘s nachts. Het verwijderen van zwerfvuil kan wel overdag, maar daar zijn ook verkeersmaatregelen nodig voor de veiligheid van de uitvoerende partij. Daarom is dit jaarlijks een forse kostenpost. Begraafplaatsen Rond het Oorlogsgravenmonument op de begraafplaats aan de Sir Winston Churchilllaan maaien we het gazon en dragen we zorg voor het perkgoed. Op de begraafplaats Oud Rijswijk maaien we het gazon en knippen we de hagen.

5.9

Ziekten en plagen

Zoals elke gemeente in Nederland, heeft Rijswijk ook last van ziekten en plagen in het openbaar groen. Uitgangspunt is dat alleen ziekten en plagen worden bestreden die een gevaar vormen voor de volksgezondheid of schade kunnen veroorzaken. We streven naar de meest duurzame bestrijding. Hierna wordt kort beschreven wat de ziekte of plaag inhoudt en welke maatregelen we nemen om deze actief te bestrijden. In bijlage 6 is meer informatie te vinden.

Groenbeheerplan 2024-2028

- 29 -

Eikenprocessierups De brandharen van de eikenprocessierups zorgen voor flinke jeuk, huidirritaties en ademhalingsproblemen. Daarom zuigen we nesten van de eikenprocessierups weg. We hangen nestkasten op voor mezen, de natuurlijke vijand van de eikenprocessierups. Daarnaast beheren we de bermen extensief zodat de mezen ook in de periodes dat er geen eikenprocessierupsen zijn te eten hebben. Bovendien vinden roofinsecten van de eikenprocessierups zo een veilige plek. Reuzenberenklauw De Reuzenberenklauw verdringt plantensoorten die hier thuis horen en kan bij mensen brandwonden veroorzaken. De Reuzenberenklauw bestrijden we dan ook actief. Op locaties waar we goed bij kunnen maaien we de plant vijf keer per jaar. Op minder bereikbare plekken grazen schapen de Reuzenberenklauw vijf keer per jaar weg. Op een aantal locaties in de stad steken vrijwilligers van Natuurlijk Delfland de planten uit. Door deze methoden putten we de plant op de langere termijn uit, waardoor deze invasieve exoot minder overlast veroorzaakt. Japanse Duizendknoop Door zijn sterke groeikracht verdringt de Japanse Duizendknoop inheemse plantensoorten. De sterke wortelstokken en stengels kunnen schade veroorzaken aan bouwwerken, leidingen en wegen. Daarom bestrijden we deze actief. Tegen de Japanse Duizendknoop is echter nog geen definitieve bestrijding gevonden.

Landelijk worden proeven uitgevoerd met stoom en elektriciteit, maar dit heeft nog niet het gewenste effect. Het maaien en begrazen van de Duizendknoop, gericht op het uitputten van de plant, lijkt het meest effectief. Dit doen we vijf keer per jaar. Het maaien wordt apart van het grasmaaien uitgevoerd, om verdere verspreiding te voorkomen. Grasaren Grasaren komen steeds meer voor in de stad. De langere periodes van droogte kunnen hier een reden voor zijn. Ze staan vooral rond bankjes, bebording en andere obstakels in de bestrating of in het groen. Ook in boomspiegels zijn ze te vinden. Ze zaaien makkelijk uit. Grasaren kunnen voor pijnlijke ontstekingen bij honden, katten of andere dieren zorgen als ze in de vacht of huid terecht komen. We maaien

Groenbeheerplan 2024-2028

- 30 -

de aren twee keer per jaar om de overlast zo veel mogelijk te voorkomen. Het is echter ondoenlijk om alle grasaren uit de stad weg te krijgen. Huisdiereigenaren blijven altijd zelf verantwoordelijk voor de controle van hun dier. Iepziekte, kastanjebloedingsziekte en essentaksterfte Bomen kunnen ook ziek worden: iepziekte, kastanjebloedingsziekte en essentaksterfte zien we regelmatig. Helaas herstellen bomen niet van iepziekte en kastanjebloedingsziekte. Door zieke bomen snel te verwijderen proberen we verdere ziekteverspreiding te voorkomen. Van de essentaksterfte monitoren we het verloop zorgvuldig, het al dan niet behouden van een es is maatwerk. Iepziekte kostte de stad de afgelopen jaren jaarlijks 100 iepen en dit willen we stoppen. In het verleden vaccineerden we een aantal oudere iepen. Helaas heeft dit niet voorkomen dat deze bomen ziek werden. Vaccinatie zetten we dan ook niet meer in om iepziekte te voorkomen. Wat doen we dan wel? We verwijderen naast de zieke boom ook de buurboom die nog niet aangetast lijkt. De ervaring leert dat door onderling wortelcontact deze buurboom volgend jaar ziek wordt en de iepziekte zich verder blijft verspreiden. Daarnaast zijn we alert op zieke bomen op particulier terrein en schrijven we boomeigenaren actief aan indien er sprake is van een zieke iep. Zo voorkomen we dat onze iepen besmet raken.

Om dit juridisch te verankeren vullen we de Verordening voor de Fysieke Leefomgeving op dit punt aan.

5.10 Opruimen herfstblad We ruimen herfstbladeren in de woonstraten op door middel van bladblazers. Daarnaast plaatsen we ieder jaar 90 bladkorven in stad, waarin bewoners opgeveegd blad kunnen deponeren. Wij zorgen ervoor dat deze geleegd worden. Het opgehaalde blad voeren we af naar de park- en bosgebieden.

5.11 Hinder door groen Hooikoorts en allergieën Pollen van grassen en bomen kunnen in het voorjaar voor vervelende gezondheidsklachten zorgen, zoals hooikoorts. Regelmatig krijgt de gemeente verzoeken om bomen te kappen of extensief onderhouden bermen vaker te maaien. Omdat pollen een reikwijdte van honderden kilometers hebben zal dit echter geen effect hebben. Daarom kappen we geen bomen en passen we de maairegimes niet

Wat is honingdauw?

aan voor dergelijke seizoensgebonden overlast.

Honingdauw wordt afgescheiden door luizen en ook

Seizoensgebonden ongemak Als een boom een deel van het jaar ongemak

door sommige rupsen. Dit blijft op geparkeerde auto’s plakken. Deze kleverige laag is afwasbaar.

geeft, zoals herfstbladeren, honingdauw, boompollen of vruchten, is dat geen reden om de boom te kappen. We ondernemen wel actie als de veiligheid in het geding is, wanneer de vrije doorgang verhinderd is of takken tegen de gevel aangroeien. Zonnepanelen

Groenbeheerplan 2024-2028

- 31 -

Het aantal zonnepanelen is de afgelopen jaren enorm toegenomen. Dit leidt soms tot kapverzoeken van bewoners omdat grote bomen in de straat zonlicht van de panelen weghouden. We gaan daar als volgt mee om: o

Bestaande situaties In bestaande situaties vormt de aanwezigheid van zonnepanelen of de wens om deze te plaatsen geen reden om bomen te verwijderen of te snoeien. De aanwezigheid van bomen is een gegeven en moet men meenemen in de afweging om wel of geen zonnepanelen te plaatsen. Ook wanneer de bomen nog jong en niet volgroeid zijn.

Nieuwbouwlocaties Op nieuwbouwlocaties moet de projectontwikkelaar zoveel mogelijk rekening houden met de positionering van zonnepanelen en de uiteindelijke grootte van de nog te planten bomen.

Integrale herinrichtingen Mochten bomen om een andere reden verwijderd moeten worden, bijvoorbeeld bij de vervanging van riolering in de straat, dan geldt hetzelfde uitgangspunt als bij nieuwbouwlocaties.

5.12 Overige werkzaamheden Naast eerdergenoemde werkzaamheden, voeren we ook nog een aantal andere werkzaamheden uit in het groen. Deze staan hieronder kort genoemd. Zwerfvuil Tijdens het uitvoeren van de werkzaamheden in het groen, ruimen we het zwerfvuil zoveel als mogelijk op. Deze verplichting hebben onze aannemers ook. We streven ernaar om hierbij de samenwerking aan te gaan met de Rijswijkse Zwerfafvalbrigade. Het is echter een illusie om al het zwerfvuil uit de openbare ruimte te krijgen. Inzamelen kerstbomen Na de kerstdagen leggen inwoners van Rijswijk hun kerstboom aan de straat, zodat we die kunnen ophalen, versnipperen en afvoeren. Digitale beheersystemen Om alle werkzaamheden steeds meer planmatig uit te kunnen voeren is het nodig om met digitale beheersystemen te werken. Momenteel zijn de beheerdata op orde, maar het vergt tijd en inspanning om deze up-to-date te houden. Dit levert winst op het gebied van effectiviteit en efficiëntie.

5.13 Uitvoering werkzaamheden in het groen Onze eigen medewerkers van team Onderhoud Ruimtelijk Domein voeren een deel van de werkzaamheden in het groen uit. Verschillende aannemers voeren maaiwerkzaamheden, snoeiwerk en het planten van bomen uit. Daarnaast maakt De Binnenbaan, een sociaal werkbedrijf, een deel van de plantsoenen in de stad onkruidvrij en verwijderen ze zwerfvuil in het groen. Ook de Zwerfafvalbrigade zet

Groenbeheerplan 2024-2028

- 32 -

zich hiervoor in. De stichting Natuurlijk Delfland knot wilgen en bestrijdt de Reuzenberenklauw in Rijswijk. Hiervoor zetten veel vrijwilligers zich in. We zorgen ervoor dat er zo veel mogelijk met elektrisch gereedschap en vervoer wordt gewerkt. Dit geldt ook voor onze aannemers. Daarnaast dagen we bij aanbestedingen de markt uit om in te zetten op duurzaamheid en circulariteit. Zo kan een gekapte boom bijvoorbeeld terugkeren als bankje in de Rijswijkse openbare ruimte of verwerkt worden in een meubelmakerij.

Groenbeheerplan 2024-2028

- 33 -

AMBITIES VOOR HET GROEN

Zoals aangegeven in het Coalitieakkoord 2022-2026 en de Stadsvisie 2030 willen we een groene buitenplaats voor stedelijk wonen worden. Door de groei van onze stad wordt de groene buitenruimte steeds belangrijker! Daarom behouden en versterken we deze zoveel mogelijk. In dit hoofdstuk geven we aan wat, naast het dagelijks beheer en onderhoud, de mogelijkheden zijn om dat te bereiken, inclusief een inschatting van de kosten. De gemeenteraad beslist uiteindelijk of één of meerdere ambities uitgevoerd kunnen worden.

6.1

Ambities ter verbetering van de biodiversiteit

Ambitie 1: Bloembollen en – knollen Op een groot aantal locaties in de stad staan narcissen en krokussen, de echte voorjaarsbollen. Daarnaast staan er ook zomerknollen in de stad, maar veel beperkter. Dat is jammer, want deze bollen en knollen zijn belangrijk voor insecten. Daarom willen we dit areaal de komende jaren uitbreiden. Dit kost € 25.000 per jaar extra, bovenop het beheerbudget. Ambitie 2: Vaste planten Op diverse locaties in de stad staan vaste planten. Deze zijn waardevol voor insecten en echte blikvangers. De ambitie is om het areaal vaste planten de komende jaren verder uit te breiden. Dat doen we in boomspiegels, bij entrees van wijken en op zichtlocaties. Dit kost € 30.000 per jaar extra, bovenop het beheerbudget.

Groenbeheerplan 2024-2028

- 34 -

Ambitie 3: Ecologische maatregelen De afgelopen jaren zijn er maatregelen voor planten en dieren in de openbare ruimte getroffen, bijvoorbeeld faunapassages of nestkasten voor vleermuizen en vogels. Deze maatregelen willen we uitbreiden. Dit kost € 25.000 per jaar extra, bovenop het beheerbudget.

6.2

Ambitie ter bevordering van klimaatadaptatie

Ambitie 4: Urban Water Buffer De noodzaak van het langdurig watergeven van nieuw aangeplante bomen wordt steeds groter. Bij langere droge periodes en een te laag peil van het Rijn-Schiekanaal kan het Hoogheemraadschap van Delfland verdere onttrekkingen van gietwater tijdelijk verbieden. Dit is een risico voor het pas aangeplante groen in Rijswijk. We willen daarom de mogelijkheden onderzoeken voor een Urban Water Buffer. Een Urban Water Buffer is een ondergrondse waterbel gevuld met regenwater uit natte periodes. In droge periodes kunnen we hier dan water uit putten. Dit regenwater kunnen we dan ook in plaats van het oppervlaktewater uit het Rijn-Schiekanaal gebruiken voor het watergeven van nieuwe bomen en beplanting. Daarnaast biedt de Urban Waterbuffer educatieve mogelijkheden voor klimaatverandering en levert de bovengrondse zuivering een positieve bijdrage aan de beeldkwaliteit. Met dit onderzoek wordt bekeken waar en hoeveel Urban Water Buffers in Rijswijk mogelijk zijn. Dit onderzoek vergt een eenmalig investering van € 45.000. Hiervoor kunnen we subsidie aanvragen bij de Provincie Zuid-Holland. Figuur 1 en 2 geven een sfeerimpressie van de Urban Waterbuffer en de werking daarvan.

Figuur 1. Sfeerimpressie van de bovengrondse zuivering van de Urban Waterbuffer (FieldFactors.2022).

Groenbeheerplan 2024-2028

- 35 -

Figuur 2. Schematische weergave van de werking van de Urban Waterbuffer (FieldFactors.2022).

6.3

Ambities ter verbetering van de beeldkwaliteit

Ambitie 5: Extra bloementorens Op zichtlocaties in de stad plaatsen we ieder voorjaar insectenvriendelijke bloementorens. Een fleurige toevoeging aan de openbare ruimte. Dit willen we uitbreiden naar entrees van de woonwijken. Dit kost € 27.000 per jaar extra, bovenop het beheerbudget.

Groenbeheerplan 2024-2028

- 36 -

6.4

Onze ambities op een rij

De ambities hebben we in de tabel hieronder overzichtelijk op een rij gezet. Ambitie

Kosten

Incidenteel/ structureel

We breiden het areaal bloembollen en -knollen uit.

+ €25.000

Structureel

We breiden de locaties met vaste planten uit.

+ €30.000

Structureel

We passen ecologische maatregelen toe in het openbare ruimte.

+ €25.000

Structureel

We onderzoeken de mogelijkheden voor een Urban Waterbuffer.

+ €45.000

Incidenteel

We breiden het aantal bloementorens uit naar entrees van de wijken.

+ €27.000

Structureel

Tabel 3. Overzicht van onze ambities met bijbehorende kosten.

Groenbeheerplan 2024-2028

- 37 -

INTEGRALE HERINRICHTINGSPROJECTEN

Met de lijst probleemstraten uit Juiste boom op de juiste plek zijn we gestart om op een integrale manier projecten voor te bereiden en uit te voeren. Dit zetten we de komende periode voort. In dit hoofdstuk zijn dan ook de integrale herinrichtingen opgenomen.

7.1

Integrale herinrichtingsprojecten

In onderstaande tabel is een globale planning opgenomen voor de integrale herinrichtingsprojecten. Hierbij is rekening gehouden met de planning van de werkzaamheden van de nutsbedrijven en de prioritering vanuit de disciplines wegen, groen en riolering. Hierbij is nog geen rekening gehouden met de planning van de aanleg van de warmtenetten, omdat deze nog niet voldoende concreet is. Onderstaande planning is een indicatie en kan wijzigen als omstandigheden daarom vragen. De verticale lijnen geven de periode van dit beheerplan aan. In 2027 starten we met het opstellen van een visie voor de herinrichtingswerkzaamheden in de wijken Leeuwendaal en Cromvliet. Straat of wijk

2023

2024

Rembrandtkade fase 2

Tulpstraat

Steenlaan

Lindelaan fase 1

2025

2027

2028 en verder

U U

Lindelaan fase 2 ‘t Haantje

2026

Leeuwendaal

Cromvliet

Tabel 4. Planning integrale projecten. V = Voorbereiding werkzaamheden, U = Uitvoering werkzaamheden.

Groenbeheerplan 2024-2028

- 38 -

COMMUNICATIE EN PARTICIPATIE

Inwoners van Rijswijk zijn geïnteresseerd in en betrokken bij alles wat zich afspeelt in het openbaar groen. We vinden het daarom belangrijk om informatie te delen over wat we doen en waarom. Dat gaan we de komende jaren nòg meer doen. In dit hoofdstuk staat de aanpak om dat voor elkaar te krijgen. Daarnaast geven we aan waar participatie mogelijk is.

8.1

Communicatie

De afgelopen periode hebben we regelmatig gecommuniceerd met behulp van digitale kaarten. Bijvoorbeeld over het bestrijden van iepziekte en de eikenprocessierups. Dit communicatiemiddel blijkt effectief, omdat er minder vragen en meldingen over deze onderwerpen zijn binnen gekomen. De kaarten plaatsen we op de gemeentelijke website. Via social media, Groot Rijswijk en bewonersbrieven vestigen we hier de aandacht op. We gaan meer gebruik maken van storytelling over onderwerpen zoals het maaien van bermen en Boomfeestdag. Daarnaast laten we ook buiten zien wat we doen. De plastic linten rond de te kappen bomen vervangen we door herbruikbare kunststofplaatjes die we op de boom bevestigen. Hierop komt een QR-code te staan die de bewoner leidt naar informatie op de website.

8.2

Participatie

Bij integrale herinrichtingen worden bewoners meegenomen in een participatietraject voor hun eigen straat. Bewoners willen immers meebepalen hoe hun straat eruit komt te zien. Groen is hierbij een belangrijk thema: hoeveel bomen moeten er verdwijnen, kunnen er bomen gespaard blijven en welke boomsoorten komen er voor terug? Door meerdere bijeenkomsten te organiseren en de bewoners bij de ontwerpstappen te betrekken, streven we naar draagvlak. Deze aanpak blijven we de komende jaren hanteren. Voor bewoners van straten die niet opnieuw worden ingericht, is het ook mogelijk om het beeld van de openbare ruimte te beïnvloeden. Bijvoorbeeld door het beplanten van boomspiegels, het onderhouden van een plantsoentje met een aantal buren of het aanleggen van een geveltuintje. Dit noemen we Groene Ideeën. Om dit in goede banen te leiden hebben we hier spelregels voor opgesteld. We geven buiten duidelijk de Groene Ideeën aan met een stoeptegel met daarop een herkenbaar logo. Zo kan het andere buurtbewoners enthousiasmeren. Tegelijkertijd is voor de aannemer duidelijk dat het om een bewonersinitiatief gaat en dat er geen onderhoud vanuit de gemeente nodig is. Voor grotere initiatieven is er subsidie mogelijk. Alle informatie over de Groene Ideeën staat op de website samenrijswijk.nl/groen.

Dit is een ontwikkeling die we de aankomende jaren blijven faciliteren, onder andere door de webpagina onder de aandacht te brengen bij onze inwoners. Groenbeheerplan 2024-2028

- 39 -

KOSTEN

In dit hoofdstuk geven we de groenarealen aan en is een financiële doorrekening van het groenbeheer en onderhoud gemaakt. Daarnaast geven we weer welke budgetten de komende jaren nodig zijn voor het groen in de integrale herinrichtingen.

9.1

Arealen groen

Er is een inventarisatie uitgevoerd om de areaalgegevens te actualiseren. Deze staan hieronder per beheertype genoemd. Dit is de basis geweest voor de financiële doorrekening. Beheertype

Hoeveelheid

Eenheid

Bomen

31.515

stuks

Bosplantsoen

945.000

m²

Haag

102.188

m²

Sierheesters

172.254

m²

Gazon

811.867

m²

Bloembollen

16.577

m²

Maaibeheer extensief

981.685

m²

Watergangen- en partijen

626.758

m²

Tabel 5. Overzicht van de groenarealen.

9.2

Kosten dagelijks beheer en onderhoud

Om het Rijswijkse groen in stand te houden, zoals omschreven in hoofdstuk 5, zijn de financiële middelen in tabel 6 nodig voor de komende jaren. Daarnaast staat aangegeven welke budgetten in 2023 beschikbaar waren op basis van Groenbeheerplan 2020-2023 Basis op orde inclusief de aanvragen in de halfjaarrapportages. Omdat deze budgetten destijds iets anders zijn opgebouwd is het niet één op één te vergelijken, maar moet naar het totaal gekeken worden. Opvallend is de afname in de kosten van het boombeheer vanaf 2025. Dit heeft met aflopende werkzaamheden in nieuwe onderhoudscontracten te maken. Onder overige werkzaamheden zijn de kosten voor natuuronderzoeken, het verwijderen van kerstbomen, het afvoeren van afvalstromen, communicatie en het beheer van ecologische maatregelen samengevoegd.

Groenbeheerplan 2024-2028

- 40 -

Beheerbudget

Opgenomen in de

Beheerkosten per jaar

2023 incl.

meerjarenbegroting

gedurende dit beheerplan

aanvragen 1e en 2e halfjaarrapportage Beheertype

2024

2025 en verder

€ 1.547.910

€ 1.152.566

€ 804.784

Bosplantsoen

€ 423.282

Hagen

€ 449.940

Sierbeplanting

€ 320.160

€ 586.404

Maaien extensief

€ 220.610

€ 368.555

Maaien gazon

€ 300.000

€ 433.886

Watergangen en -partijen

€ 318.060

€ 391.709

Ziekten en plagen

€ 605.710

€ 160.035

€ 89.498

Park- en bosgebieden

€ 50.000

€ 25.775

Bogaardplein

€ 71.680

€ 72.170

Kinderboerderijen

€ 24.260

€ 25.775

Begraafplaatsen

€ 4.440

€ 28.353

Haagweg

€ 108.771

Park Hofrust

€ 72.170

Algemene werken groen

€ 868.310

Zwerfvuil

€ 299.780

Overige werkzaamheden

€ 97.770

€ 152.072

Totaal exploitatiekosten

€ 4.728.690

€ 4.540.961

€4.193.179

Bomen

Opruimen herfstblad

€ 3.242.430

Tabel 6. Uitsplitsing benodigd beheerbudget 2024-2028 per beheertype, vergeleken met beschikbaar budget in 2023.

Verklaring toename totale beheerkosten De budgetten uit Groenbeheerplan Basis op orde 2020-2023 waren de afgelopen jaren niet toereikend. Daarom hebben we bij meerdere halfjaarrapportages extra budget aangevraagd voor prioriteiten als het wegnemen van onveiligheid bij de bomen, het watergeven van de bomen en de bestrijding van ziekten en plagen. De budgetten van de komende vier jaar zijn gebaseerd op wat er nodig is aan beheer zoals omschreven in hoofdstuk 5, om zo beeldkwaliteit B in de woonwijken en beeldkwaliteit A in de centra te kunnen behalen. De toename van het groenareaal, door onder andere de realisatie van de wijk Rijswijk Buiten, verklaart een deel van de toename van de totale beheerkosten van het openbaar groen. Daarnaast waren in het Groenbeheerplan Basis op orde 2020-2023 niet alle benodigde werkzaamheden opgenomen. Zo maakte de jaarlijkse 5% vervangingsopgave van beplanting geen onderdeel uit van het plan en was het wegwerken van de snoeiachterstanden van bomen te laag ingeschat. Ook het herstellen van boomstructuren was niet opgenomen, net zoals het watergeven van jonge aanplant.

Groenbeheerplan 2024-2028

- 41 -

De kosten van het opruimen van blad en het dagelijks beheer van de park- en bosgebieden, het Bogaardplein, de kinderboerderijen, begraafplaatsen, de Haagweg en Hofrust werden de afgelopen periode slechts voor een deel uitgevoerd en betaald uit de overige budgetten. Dit is nu beter in beeld gebracht als aparte kostenpost. Het areaal hagen is de afgelopen jaren sterk toegenomen door de nieuwbouwwijken. Daarnaast werden de hagen minimaal onderhouden en niet zoals het zou moeten. Sinds 2015 is door aangepaste wetgeving en kennistoename de inzet van chemische middelen bij onkruidbestrijding op (half)verhardingen niet meer mogelijk en wenselijk. Daarom worden andere methoden en middelen ingezet. Dit heeft een forse kostenstijging veroorzaakt. Daarnaast beheren we de open klimaatadaptieve bestrating handmatig of met een heetwatermachine, wat ook hogere kosten met zich meebrengt. Het benoemde risico in het vorige beheerplan is uitgekomen: we hebben meer last van ziekten en plagen. Om deze actief te bestrijden is meer budget nodig.

9.3

Investeringen

De huidige bladkorven zijn momenteel aan vervanging toe en voldoen niet aan de Arbo-wetgeving. Dit vergt een eenmalige investering. De nieuwe bladkorven gaan circa 25 jaar mee. Daarnaast is het nodig om jaarlijks een deel van de bomen en beplantingen te vervangen. Dit zijn investeringen en geen beheerbudgetten. In tabel 7 staan deze opgenomen. Hierbij houden we een afschrijvingstermijn voor bomen van 30 jaar aan en van beplanting 20 jaar. Investering

2024

2025

2026

2027

Bladkorven

€ 100.523

Vervanging bomen

€ 851.000

Vervanging beplanting

€ 421.007

Totaal

€ 1.372.530

€ 1.272.007

Tabel 7. Investeringen in groen voor de komende periode.

9.4

Integrale herinrichtingsprojecten

In tabel 8 staan de integrale projecten aangegeven. In de lopende projecten zijn de uitvoeringsbudgetten voor groen gedekt. In 2027 starten we met het opstellen van een visie voor de integrale herinrichting van Leeuwendaal en Cromvliet. Daarnaast staat voor de wijken Leeuwendaal en Cromvliet een uitvoeringsbudget opgenomen. Het verwerken van deze budgetten in een beheerplan heeft als voordeel dat de voorbereidingstijd van een project afneemt, omdat het tussentijds budget aanvragen bij de raad niet meer nodig is.

Groenbeheerplan 2024-2028

- 42 -

Straat of wijk

Benodigd voorbereidingsbudget

Benodigd uitvoeringsbudget

2024

2025

2026

2027

2024

2025

2026

2027

Steenlaan

Tulpstraat

Rembrandtkade fase 2

Lindelaan fase 1

Lindelaan fase 2

‘t Haantje

€30.000

€100.000

Leeuwendaal

€30.000

Cromvliet

€30.000

Totaal

€30.000

€60.000

€100.000

Tabel 8. Overzicht van de integrale herinrichtingen en het benodigd uitvoerings- en voorbereidingsbudget.

9.5

Risicoparagraaf

In deze paragraaf signaleren we mogelijke risico’s voor het beheer en onderhoud van het openbaar groen. Toekomstige bezuinigingen De budgetten uit het vorige groenbeheerplan waren onvoldoende. Op basis van actuele arealen en eenheidsprijzen is in dit nieuwe groenbeheerplan een hoger beheerbudget opgenomen. Eventuele toekomstige bezuinigingen gaan ten koste van de kwaliteit van het groen en de leefbaarheid van de hele stad. De beeldkwaliteit zal daarmee teruglopen naar C en D. Dit staat gelijk aan verwaarlozing, kapitaalvernietiging en (sociaal) onveilige situaties. Dit is onwenselijk. Achterstallig onderhoud is bovendien kostbaarder om weg te werken dan het goed bijhouden van het dagelijks beheer en onderhoud. Bezuinigingen op de korte termijn zorgen dus voor hogere kosten en risico’s op de langere termijn. Daarnaast zullen de klachten en meldingen door bewoners toenemen. Toekomstige areaaluitbreidingen In dit nieuwe groenbeheerplan is uitgegaan van bestaande arealen. Toekomstige ontwikkelingen zoals in Pasgeld zijn nog niet voldoende concreet om in dit groenbeheerplan op te nemen. We moeten daarom alert blijven op areaaluitbreidingen en beheerbudget via het project regelen of een jaarlijkse areaalmutatie doorvoeren. Aanscherping wet- en regelgeving In dit beheerplan is financieel rekening gehouden met natuuronderzoeken en verkeersmaatregelen bij werkzaamheden in het groen.

Dit is gebaseerd op de huidige wet- en regelgeving. Mocht deze in de toekomst aangescherpt worden dan kan dat financiële gevolgen hebben. Ziekten en plagen

Groenbeheerplan 2024-2028

- 43 -

Door de klimaatverandering nemen ziekten en plagen verder toe. Dit leidt tot meer sterfte en vervanging van groen en bomen. Daarnaast neemt de overlast van plagen en invasieve soorten de komende jaren naar verwachting verder toe. Deze ontwikkelingen leiden tot stijgende kosten. Klimaatverandering Door de klimaatverandering hebben we in de toekomst vaker te maken met stormen, hevige neerslag en langere droge periodes. Dit heeft effect op het groen, waardoor we genoodzaakt zijn om bomen eerder te vervangen na stormen of vaker jonge aanplant water te geven bij droogte. Dit kan leiden tot een kostenstijging. Nutsvoorzieningen Stedin en Dunea hebben voor de komende jaren een forse vervangingsopgave voor kabels en leidingen in Rijswijk. De graafwerkzaamheden voor deze vervangingen vormen een risico voor onze straatbomen. Wanneer hier niet zorgvuldig mee wordt omgegaan, zowel in de voorbereiding als in de uitvoering, gaat dit ten koste van de bomen. Dit is vaak jaren later pas zichtbaar en daardoor niet te verhalen. Het vooraf uit laten voeren van een boomeffectanalyse (BEA) en scherp toezicht tijdens de uitvoering zijn dan ook een vereiste. Inzet Binnenbaan neemt in de toekomst af De Binnenbaan voert jaarlijks voor circa één miljoen euro werk uit in de openbare ruimte van de gemeente Rijswijk.

Deze werkzaamheden bestaan voornamelijk uit het verwijderen van zwerfvuil en herfstblad, onkruidbeheersing in plantsoenen en snoeiwerk van beplantingen. In verband met de terugloop van de SW-medewerkers is het onduidelijkheid of De Binnenbaan deze inzet de komende jaren kan blijven leveren. Bij terugloop van de inzet van De Binnenbaan dient dit te worden opgevangen door inzet van aannemers. Op basis van het huidige werkpakket van De Binnenbaan is de prognose dat bij inzet van derden de kosten met ca. € 320.000 toenemen naar € 1.340.000 (prijspeil 2023). Inzet vrijwilligers neemt in de toekomst af Vrijwilligers vervullen een actieve rol binnen de gemeente bij het knotten van wilgen en het bestrijden van Reuzenberenklauw. Dit scheelt voor ons kosten omdat we dit anders door een aannemer moeten laten doen. Wanneer de inzet van vrijwilligers in de toekomst mogelijk terugloopt, zal dat gevolgen hebben voor het onderhoudsbudget.

Groenbeheerplan 2024-2028

- 44 -

BIBLIOGRAFIE

•

Allesoversport.nl (16 mei 2019) https://www.allesoversport.nl/thema/beleid/investeer-in-groenvoor-jeugd

•

Bebouwde kom Wet natuurbescherming https://www.rvo.nl/onderwerpen/natuur-en-landschap/bomen/bos-en-bomen-kappen

•

Cyber (13 januari 2021) Plan voor Integraal Beheer Openbare Ruimte 2021-2025

•

Stip, A. & J.E. Dijkhuis (2021) Veldgids ecologisch bermbeheer. FLORON & De Vlinderstichting

•

Ingenieursbureau Den Haag (augustus 2017) De juiste boom op de juiste plek

•

Ipbes (2018, maart 23) Media Release: https://ipbes.net/news/media-release-biodiversity-nature%e2%80%99s-contributions-continue-%c2%a0dangerous-decline-scientists-warn

•

Kennisnetwerk Invasieve Exoten Wet- en regelgeving invasieve exoten - Invasieve exoten (invasieve-exoten.info)

•

KNMI (november 2010) https://www.knmi.nl/kennis-en-datacentrum/achtergrond/warmte-eilandeffect-van-de-stad-utrecht

•

Maai-mei-niet (2023) https://www.maaimeinietnederland.nl/

•

Pollennieuws.nl (5 juni 2018) https://pollennieuws.nl/post/?permalink=wat-is-de-reikweidte-van-pollen

•

Rainproof (27 juni 2019) https://www.rainproof.nl/nieuws/wat-doet-een-boom-met-water

•

RIVM (2011) Het effect van vegetatie op de luchtkwaliteit https://www.rivm.nl/bibliotheek/rapporten/680705019.pdf

•

NVWA (2 augustus 2022) Unielijst invasieve exoten | Invasieve exoten | NVWA

•

WUR (18 oktober 2019) https://www.rainproof.nl/nieuws/wat-doet-een-boom-met-water

•

WUR (10 januari 2008) De waarde van groen, de factoren die bepalen of de voordelen van groen gebruikt worden in stedelijke projecten https://edepot.wur.nl/120902

•

WUR 10 vragen over Essentaksterfte https://www.wur.nl/nl/onderzoek-resultaten/onderzoeksinstituten/plant-research/open-teelten/bomen-fruit/10-vragen-over-essentaksterfte.htm

•

WUR Japanse duizendknoop – Wat kun je eraan doen? https://www.wur.nl/nl/artikel/japanse-duizendknoop-wat-kun-je-eraan-doen.htm

•

WUR Dossier Kastanjebloedingsziekte https://www.wur.nl/nl/dossiers/dossier/kastanjebloedingsziekte.htm

•

WUR Dossier Wat te doen met Reuzenberenklauw? https://www.wur.nl/nl/dossiers/dossier/wat-tedoen-met-reuzenberenklauw.htm De meeste foto’s in dit plan zijn aangeleverd door Wendy Bakker, John Beentjes, Barbara Schilperoort en Huub van ’t Hart van Platform Groen Rijswijk. Ook zijn er foto’s van Nick Welbie en Jolanda Alsemgeest geplaatst.

Groenbeheerplan 2024-2028

- 45 -

BIJLAGEN

Groenbeheerplan 2024-2028

- 46 -

Bijlage 1

Evaluatie actiepunten Groenbeheerplan 2020-2023

Actiepunt 1

Afgerond

Opstellen van een meerjarenuitvoeringsprogramma voor opknappen van de

nee

Toelichting Wilhelminapark is afgerond, Landgoederenzone fase 1 is

stadsparken en landgoederenzone. Daarbij ook het versterken van de

verweven in meerdere projecten, Stadsparkzone nog niet

groene entrees meenemen.

afgerond.

Opstellen van beheer- en onderhoudsrichtlijnen voor de landgoederen en

Deze zijn opgenomen in dit nieuwe beheerplan.

nee

Dit hoort thuis in het groenbeleidsplan, als bouwsteen van

stadsparken. 3

Beperkte actualisatie van de huidige hoofdgroenstructuur aan recente ontwikkelingen, inzichten en uitbreidingen.

Opstellen onderhoudsrichtlijnen voor maatwerk op aangewezen natuurvrien-

de Omgevingsvisie. ja

delijke oevers. 5

Dit is verwerkt in de bestekken voor het onderhoud van de watergangen.

Opstellen van ‘spelregels’ voor zelfbeheer en nieuwe initiatieven. Bij deze

Zie samen.rijswijk.nl

Dit is uitgevoerd en verder geborgd in de bestekken voor

spelregels streeft de gemeente naar een warm onthaal en positief tegemoet treden van initiatieven. 6

Opstellen actieprogramma inlopen snoeiachterstand bomen.

het onderhoud van bomen. 7

Opstellen nieuw onderhoudsbestek voor bomen.

Er zijn in totaal 5 onderhoudsbestekken in 2023 aanbesteed.

Bij elk plan een beheertoets uitvoeren en een beheerparagraaf opstellen.

nee

Dit blijft altijd een punt van aandacht.

Uitwerken van de richtlijnen in het maaibestek en tekeningen.

Dit is geborgd in de maaibestekken voor intensief en ex-

Maaikaarten voor bestek opstellen en aanpassen aan bovenstaande richtlij-

Zie 9.

tensief beheer.

nen. 11

De gemeente ontwikkelt een maaikaart voor op de gemeentelijke website.

Zie www.rijswijk.nl

Evalueren van het maaibeheer op stepping stones in Rijswijk Buiten eind

Uitkomst is dat er met de hand gemaaid moet worden om

2020. 13

schades te voorkomen, wat kostbaar is.

Komende twee jaar onderzoeken we welke wijze van aansturing (beeld- of

frequentiebestek) van het onderhoud het beste resultaat geeft in Rijswijk. 14

Periodiek uitvoeren van groeninspectie.

In dit nieuwe beheerplan is beeldgestuurd werken opgenomen.

Maakt onderdeel uit van het dagelijks werk van de groenbeheerders.

Inzichtelijk maken welke locaties omgevormd moeten worden naar passende

nee

In dit nieuwe groenbeheerplan is dit opgenomen.

nee

In dit nieuwe groenbeheerplan is dit opgenomen.

nee

Dit wordt 4x per jaar uitgevoerd en de raad wordt hierover

beplanting en opstellen van een meerjarenactieplan. 16

Opstellen meerjareninvesterings-/vervangingsplanning voor groen als input voor de integrale meerjarenplanning.

Jaarlijks steekproefsgewijs ten minste twee meetronden uitvoeren om de beeldkwaliteit van het groen te bepalen en verwerken in een management-

1x per jaar geïnformeerd.

rapportage. 18

Op orde brengen en verbeteren van de basisgegevens van het beheer.

De data die de basis vormt voor de bestekken is op orde.

Opstellen van een mutatieprotocol voor actueel houden van beheergege-

Dit is verwerkt als verplichting in de onderhoudsbestekken.

vens. 20

Toepassen van duurzaam inkopen bij contracten voor groenonderhoud.

Uitgangspunt is elektrisch vervoer en materieel.

Onderzoeken van elektrisch gereedschap en vervoer voor werkzaamheden

Duurzaamheid en circulariteit maakt onderdeel uit van het

in groen. 22

aanbesteden van bestekken.

Onderzoek mogelijkheden van hergebruik van groene reststromen.

Dit staat bij de marktpartijen nog in de kinderschoenen. Wel gebruiken we (dood) hout en wortelkluiten om ecologische waarden te vergroten.

Jaarlijks areaalaccres in de begroting meenemen.

Groenbeheerplan 2024-2028

nee

Blijft een terugkerende actie.

- 47 -

Bijlage 2

Probleemstraten Juiste boom op de juiste plek

Hieronder staat de lijst met 12 probleemstraten uit beleidskader Juiste boom op de juiste plek. De straten staan op alfabetische volgorde aangegeven, de nummering geeft niet de prioritering weer. Straat

Uitgevoerd ja/nee

Beetslaan

Nee

Da Costalaan

Nee

Frederik Hendrikstraat

Nee

Jozef Israëllaan

Nee

Julianastraat

Koninginnelaan

Nee

Leeuwendaallaan

Nee

Molenlaan

Nee

Regentesselaan

Nee

Tulpstraat

Nee, in voorbereiding, start uitvoering werkzaamheden in 2025.

Van Dijcklaan

Van Ostadelaan

Groenbeheerplan 2024-2028

- 48 -

Bijlage 3

Beeldkwaliteitsschouw

Tabel 9. Voorbeeld van beeldmeetlat Groen-beplanting-bodembedekkers-kaal oppervlak

Groen-beplanting-bodembedekkers-kaal oppervlak Groen-beplanting-bodembedekkers-overgroei randen verharding of gras Groen-beplanting-bosplantsoen-overgroei randen verharding of gras Groen-beplanting-bosplantsoen-snoeibeeld Groen-beplanting-haag-gaten in haag Groen-beplanting-heesters-gesloten heesters-kaal oppervlak Groen-beplanting-heesters-overgroei randen verharding of gras Groen-beplanting-onkruid Groen-beplanting-zwerfafval grof Groen-boom-takvrije zone wegtype 6-7 (voet- en fietspad) Groen-boom-waterlot Groen-gras en kruidachtigen-grashoogte rondom obstakels en bomen Groen-gras en kruidachtigen-grasveld-grashoogte Groen-gras en kruidachtigen-kaal oppervlak Groen-gras en kruidachtigen-overgroei randen beplanting Groen-gras en kruidachtigen-overgroei randen verharding Groen-gras en kruidachtigen-uitwerpselen Groen-gras en kruidachtigen-zwerfafval fijn Groen-gras en kruidachtigen-zwerfafval grof Groen-grofvuil (geldt voor gras en beplanting)

A+ 2

4 8 1 15 99 3 2 17 2

68 2 16 108 347

A 6 6 19 20 25 52 31 41 77 15 75 29 44 69 14 75 20 78 72 2 770 1384 85,2%

B 1 1 7 4 3 8 19 18 18 6 18 19 21 18 24 31 10 16 23 2 267

Q2 2023 Eindtotaal 9 1 1 9 1 27 1 25 1 33 5 4 77 17 8 76 5 30 94 3 1 114 2 26 148 22 24 142 8 30 88 11 93 5 15 109 1 39 6 112 4 102 5 101 2 113 2 114 83 158 1625 241 14,8% C

Afkeur %

Tabel 10. Meetresultaten kwartaal 2 van 2023.

Groenbeheerplan 2024-2028

- 49 -

0 22,2 3,7 4 3 11,7 32,9 37,2 3,5 18,9 32,4 43,2 11,8 18,3 2,6 5,4 3,9 5 1,8 1,8

Bijlage 4

Regelgeving en beleid

Europese wetgeving Er geldt een Europees verbod op bezit, handel, kweek, transport en import van een aantal schadelijke exotische planten en dieren. Deze soorten staan op de zogenoemde Unielijst. Ze kunnen schade veroorzaken aan: •

De natuur. Schadelijke exoten kunnen inheemse planten en dieren verdringen of zelfs laten verdwijnen. Invasieve exoten verstoren daarmee het natuurlijke evenwicht.

•

De economie. Bijvoorbeeld reparatiekosten van schade aan dijken veroorzaakt door muskusratten. Zij graven holen in dijken waardoor overstromingen dreigen.

•

De gezondheid van mensen. Exoten kunnen ziektes overbrengen op mensen. Een Aziatische tijgermug kan met zijn steek ziekten overbrengen, bijvoorbeeld dengue (knokkelkoorts).

Niet alle exoten die schadelijk zijn staan op de Unielijst. Soms is de meerderheid van de lidstaten tegen de opname van de soort of is er nog geen risicobeoordeling gedaan die voldoet aan de EU-criteria. Zo ontbreekt de Japanse duizendknoop op de Unielijst. Voor deze soort bestaat nog geen effectieve bestrijdingsmethode en plaatsing op de lijst betekent hoge beheerkosten voor lidstaten. Vanuit Europa is er dus geen wettelijke plicht om deze soort aan te pakken, maar het is niet uitgesloten dat in de toekomst de soort alsnog op de lijst komt te staan.

In Nederland geldt vanaf 1 januari 2022 een nationaal verkoopverbod voor Japanse duizendknoop. Doel van de maatregel is het beperken van nieuwe introducties en verspreiding in het milieu als gevolg van handel. Het verbod heeft betrekking op drie soorten; Japanse duizendknoop (Fallopia japonica inclusief Fallopia japonica var. compacta), Sachalinse duizendknoop (Fallopia sachalinensis) en bastaardduizendknoop (Fallopia x bohemica).

Wet natuurbescherming De Wet natuurbescherming is in werking getreden per 1 januari 2017 en vervangt de Natuurbeschermingswet 1998, de Boswet 1961 en de Flora- en faunawet 1999. De wet beschermt Nederlandse natuurgebieden en planten- en diersoorten en bevat regels over onder andere jacht, beheer en schadebestrijding.

De gemeente Rijswijk en haar aannemers werken bij de inrichting en het beheer van de openbare ruimte conform de gedragscodes van Stadswerk, welke onlangs is vastgesteld door het college van B&W. De gedragscode geeft vrijstellingen voor een aantal verbodsbepalingen van de Wet natuurbescherming en daarnaast staat aangegeven hoe schade aan beschermde planten en dieren voorkomen wordt.

Bebouwde kom Wet natuurbescherming De voormalige Boswet is oorspronkelijk bedoeld om de totale oppervlakte aan bos in Nederland op peil te houden. Sinds 1 januari 2017 is de Boswet opgehouden te bestaan en zijn de regels vrijwel geheel ondergebracht in de Wet natuurbescherming.

Bos valt onder de Wet natuurbescherming als het gaat om beplantingen van bomen groter dan 10 are of als het een rijbeplanting betreft, uit meer dan 20 bomen bestaat. Alleen als bos buiten de bebouwde kom ligt, valt het onder de Wet natuurbescherming. De bebouwde kom Boswet is door de gemeente Rijswijk vastgesteld in 1968. Inmiddels is de stad dusdanig veranderd en uitgebreid dat een herziening gewenst is. Een concept kaart van de nieuwe bebouwde kom Wet natuurbescherming is opgenomen in bijlage 5.

Groenbeheerplan 2024-2028

- 50 -

Burgerlijk Wetboek De wettelijke zorgplicht (ingevolge 6:162 Burgerlijk Wetboek) is van toepassing op het beheer van groenvoorzieningen. Als er sprake is van schade door een omgevallen boom in de openbare ruimte, dan kan de gemeente aansprakelijk zijn, tenzij de gemeente kan aantonen voldoende zorg aan de boom te hebben besteed. Onder voldoende zorg valt zowel het normale onderhoud als het inspecteren op zichtbare gebreken. Deze inspecties worden door middel van een Boomveiligheidscontrole (BVC) uitgevoerd. De gemeente Rijswijk heeft de Boomveiligheidscontrole uitbesteed aan een professioneel bedrijf, waarbij ieder jaar een kwart van de straatbomen wordt gecontroleerd en geregistreerd. De daaruit voortkomende maatregelen (bijvoorbeeld snoeien of dood hout verwijderen uit de kroon) worden uitgevoerd door een aannemer.

Collegewerkprogramma 2022-2026 Het Collegewerkprogramma 2022-2026 is een uitwerking van het coalitieakkoord “Gezonde groei! Rijswijkse koers 2022-2026”. In dit akkoord staat gezonde groei centraal. Dat is terug te zien in de plannen voor de stad waarbij samenwerking en verbinding een rode draad vormen.

Ten aanzien van groenbeleid draait het de komende jaren om het beschermen, behouden en ontwikkelen van openbaar groen en bomen in Rijswijk (ambitie 72 t/m 80). Daarnaast zet het college in op het vergroenen van schoolpleinen en bedrijventerreinen om hittestress tegen te gaan en biodiversiteit te bevorderen (ambitie 137 t/m 140). Achterstanden in beheer worden weggewerkt, bewoners worden gestimuleerd om een bijdrage aan een groene openbare ruimte te leveren doormiddel van de Groene Ideeën. Zwerfafval wordt actief bestreden, net zoals invasieve exoten (ambitie 141 t/m 143).

Stadsvisie Rijswijk 2030

In de Stadsvisie Rijswijk 2030 is besloten de realisatie van de verstedelijkingsopgave niet ten koste te laten gaan van de kwantiteit van het groen en te combineren met een kwaliteitsimpuls qua gebruik, natuurwaarden en van beeldkwaliteit van het bestaande groen. Verwachting is dat dit ook een hoofdlijn wordt van de omgevingsvisie. Operationeel is dit verwerkt voor een aantal terreinen in deelbeleid: bijvoorbeeld Groen in balans: Juiste boom op de juiste plek, Ambitiedocument Landgoederenzone, Ambitiedocument Prinses Beatrixlaan, Convenant Klimaatadaptief en biodivers bouwen etc. Deze vormen tevens een kader voor dit beheerplan. Inkoop- en aanbestedingsbeleid 2018 De gemeente vindt het belangrijk dat haar opdrachtnemers een bijdrage leveren aan het verwezenlijken van maatschappelijke doelstellingen, waaronder Social Return On Investment (SROI). Het accent hierbij ligt op werkgelegenheid bieden aan inwoners die een uitkering ontvangen of aan leerlingen die een opleiding/leerwerkplek of een stageplaats zoeken. Met SROI leveren investeringen naast het ‘gewone’ rendement, ook een concreet ‘maatschappelijk rendement’ op. De gemeente Rijswijk heeft samen met de gemeenten in de regio een gemeenschappelijk SROI beleid vastgesteld. Uit dit gemeenschappelijke SROI beleid volgt dat we opdrachtnemers eenduidig benaderen en dezelfde regionale SROI voorwaarden hanteren.

Groenbeheerplan 2024-2028

- 51 -

Bijlage 5

Nieuwe bebouwde kom Wet natuurbescherming (concept)

Legenda

= binnen de bebouwde kom waar de Verordening Fysieke Leefomgeving geldt.

= buiten de bebouwde kom waar de Wet natuurbescherming geldt.

Groenbeheerplan 2024-2028

- 52 -

Bijlage 6

Verordening Fysieke Leefomgeving 2023

Hoofdstuk 4. Natuur en recreatie 4.1 Natuur en groen

Artikel 4.1.1 Omgevingsvergunning voor het vellen van houtopstanden 1.

Het is verboden zonder omgevingsvergunning van het bevoegd gezag de houtopstanden te vellen of te doen vellen.

Het verbod geldt niet voor: a.

houtopstanden met een diameter kleiner dan 15 cm op een hoogte gemeten van 1.30 meter;

houtopstanden gelegen in een voortuin kleiner dan 20m2 en een achtertuin tot 50m2;

(schub)coniferen, zoals de Chameacyparis, Cupressocyparis leylandii en Thuja;

houtopstanden die bij wijze van dunning moeten worden geveld;

dode houtopstanden;

houtopstanden die een onmiddellijk dreigend gevaar voor de omgeving vormen (noodkap);

houtopstanden met een besmettelijke (boom)ziekte.

In afwijking van artikel 9.1.7 kan de vergunning worden geweigerd op grond van: a.

de natuurwaarde van de houtopstand;

de landschappelijke waarde van de houtopstand;

de waarde van de houtopstand voor stads- en dorpsschoon;

de beeldbepalende waarde van de houtopstand;

de cultuurhistorische waarde van de houtopstand; of

de waarde voor de leefbaarheid van de houtopstand.

Het bevoegd gezag kan een herplantplicht opleggen onder nader te stellen voorschriften.

Artikel 4.1.1a Bescherming groenvoorzieningen Het is een voor publiek toegankelijk park of plantsoen of in bij de gemeente in onderhoud zijnde groenstroken, grasperken of bloembakken verboden enige schade toe te brengen aan een boom of een bloem- of heesterperk dan wel aldaar bloemen en/of planten te plukken.

Artikel 4.1.1b Afstand van de erfgrenslijn De afstand als bedoeld in artikel 5.42 van het Burgerlijk Wetboek wordt vastgesteld op 0,5 meter voor bomen en op nihil voor heesters en heggen.

Artikel 4.1.2 Aantasting groenvoorzieningen door voertuigen 1.

Het is verboden met een voertuig te rijden door een park of plantsoen of een van gemeentewege aangelegde beplanting of groenstrook, of het daarin te doen of te laten staan.

Dit verbod is niet van toepassing op: a.

de weg;

voertuigen die worden gebruikt voor werkzaamheden in opdracht van een bestuursorgaan of openbaar lichaam;

c. 3.

voertuigen waarmee standplaats1 wordt of is ingenomen op terreinen die voor dit doel zijn bestemd.

Het college kan ontheffing verlenen van het verbod.

Groenbeheerplan 2024-2028

- 53 -

Bijlage 7

Ziekten en plagen

Iepziekte Elk voorjaar, als de temperaturen stijgen, zien we iepen ziek worden door iepziekte. Dit is zichtbaar door de gele en bruine herfstbladeren, de zogenoemde vaantjes. Iepziekte is een dodelijke schimmelinfectie die door de iepenspintkever wordt verspreid. Een zieke iep kan niet meer behandeld worden en gaat snel dood. Omdat de iepziekte zeer besmettelijk is, niet alleen via de iepenspintkever maar ook via wortelcontact tussen bomen onderling, moet de zieke boom zo snel mogelijk verwijderd worden om verdere verspreiding te voorkomen. Het afvoeren en verwerken van het hout van de gerooide boom gebeurt op een speciale manier door een erkende verwerker, zodat de schimmel en iepenspintkever zich niet verder kunnen verspreiden.

Kastanjebloedingsziekte De kastanjebloedingsziekte wordt veroorzaakt door een bacterie: Pseudomonas syringae pv aesculi. Op de bast van de boom ontstaan roestbruine vochtige plekken. Deze verspreiden zich snel over de hele stam. Uit de vlekken komt een vloeistof; de boom 'bloedt' als het ware. Het vocht is eerst helder maar verkleurt snel naar donkerbruin en wordt stroperig. Daarna gaat de bast onder de vlekken rotten en afsterven, waardoor de boom dood kan gaan. Onderzoek naar bestrijding van de bacterie heeft nog niets opgeleverd. De ziekte komt uitsluitend voor bij de Paardenkastanje.

Essentaksterfte Essentaksterfte wordt veroorzaakt door een uit Azië afkomstige schimmel met de naam Hymenoscyphus fraxineus (vals essenvlieskelkje). Dit is een invasieve exoot en nauw verwant aan het inheemse Essenvlieskelkje (Hymenoscyphus albidus), een schimmelsoort die als saprofyt op afgevallen bladstelen van de es leeft. De schimmel infecteert de bomen via het blad. De eerste symptomen bestaan uit bladvlekjes gevolgd door verkleuring van de nerven en het geheel of gedeeltelijk afsterven van het geïnfecteerde blad. Als de aantasting doorzet, groeit de schimmel via de bladsteel de twijgen in waar ook de bast en het cambium worden aangetast. Dit leidt tot verstoring van de sapstroom wat zichtbaar wordt door verdord blad in de kroon van aangetaste essen in de loop van het groeiseizoen en afsterving van twijgen of zelfs delen van de kroon. Er is geen behandeling beschikbaar om bomen in het stedelijk groen en het landschap tegen essentaksterfte te beschermen of te genezen. Reuzenberenklauw Reuzenberenklauw (Heracleum mantegazzianum) kan veel overlast veroorzaken. Deze berenklauw verdringt inheemse plantensoorten en bevat stoffen die tot ernstige brandwonden kunnen leiden. De reuzenberenklauw komt vooral voor langs waterlopen, wegen en spoorwegen en kan wel 3 tot 5 meter hoog worden.

Groenbeheerplan 2024-2028

- 54 -

Reuzenberenklauw staat op de lijst van voor de Unie zorgwekkende invasieve uitheemse soorten (de Unielijst) krachtens verordening (EU) No.1143/2014. Dat betekent dat er een Europees verbod van kracht is op bezit, handel, kweek, transport en import van de soort. Daarnaast geldt voor lidstaten de plicht om in de natuur aanwezige populaties op te sporen en te verwijderen. En als dat niet lukt om de populatie zodanig te beheren dat verspreiding en schade zoveel mogelijk wordt voorkomen.

Japanse duizendknoop Japanse duizendknoop (Fallopia japonica) wordt tot de meest invasieve exoten gerekend. Is de plant eenmaal gevestigd, dan is hij zeer moeilijk weer weg te krijgen. Door zijn sterke groeikracht worden inheemse plantensoorten verdrongen. De sterke wortelstokken en stengels van de Japanse duizendknoop zijn in staat om schade te veroorzaken aan gebouwen, leidingen en wegen. De plant groeit op zeer uiteenlopende plekken zoals spoordijken, braakliggende terreinen, wegbermen en bosranden. Voor het beheersen en bestrijden van duizendknoop worden verschillende methoden en technieken toegepast. Elke methode heeft z’n specifieke voor- en nadelen en variëren sterk in effectiviteit. De meeste gangbare beheermethoden zijn gericht op het regelmatig verwijderen van de bovengrondse delen van de plant. Deze aanpak heeft echter, ook op lange termijn, vaak niet het gewenste effect: de plant blijft terugkomen. Voor een effectieve bestrijding van de duizendknoop is het noodzakelijk ook de wortelstokken aan te pakken, maar dit is vaak niet haalbaar. De Aziatische duizendknoop staat niet op de Unielijst van invasieve exoten. Dat betekent dat er geen wettelijke plicht is deze soort te bestrijden. Dat neemt niet weg dat terreinbeheerders al wel bezig zijn met het nemen van maatregelen om schade en overlast zoveel mogelijk te beperken.

Jonge plantjes Japanse dui-

De stengels zijn opgebouwd uit

De grote bladeren zijn lichtgroen en

De plant bloeit in augustus en sep-

zendknoop zoals ze in het voor-

holle compartimenten en lijken op

hartvormig.

tember met crèmewitte bloemen.

jaar opkomen.

bamboe.

Groenbeheerplan 2024-2028

- 55 -

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Rijswijk&id=272d645f-b984-4c99-b1f3-e4d653783bbc