RV 23-101 Raadsvoorstel beheerplan wegen

Raadsvoorstel Datum besluit B&W Forumverg. d.d. Agendapunt nr. Portefeuillehouder(s)

19 december 2023 (datum) (nummer) M. Wit - Energie(transitie), Openbare Ruimte, Milieu en Duurzaamheid, Volksgezondheid en Kunst en Cultuur

Redacteur Doorkiesnummer Domein / Team Corsanummer

E. Vega (070) 326 14 73 Ruimtelijk Domein/team Stadsbeheer 23.109624

Aan de Raad, 1.

Onderwerp Beheerplan Wegen 2024-2028 - Voor een dynamisch en duurzaam Rijswijk

2.

Voorstel Voorgesteld wordt om: 1. In te stemmen met het Beheerplan Wegen 2024-2028; 2. Het benodigd beheerbudget voor 2024 beschikbaar te stellen conform dekkingsvoorstel. 3. De benodigde investeringen voor 2024 beschikbaar te stellen en de kapitaallasten te verwerken in de meerjarenbegroting. 4. De beheerbudgetten en investeringen en bijbehorende kapitaallasten voor 2025, 2026 en 2027 mee te wegen in de kadernota/ombuigingsoperatie. 5. De genoemde ambities (hoofdstuk 4 pagina 24 en 25) gezien de financiële situatie van de gemeente vooralsnog niet uit te voeren.

3.

Inleiding De gemeente zorgt voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte. Wegen zijn een onderdeel van de openbare ruimte. Wegen vervullen een belangrijke schakel in de bereikbaarheid en veiligheid van de stad. Op 2 maart 2021 heeft de raad als beleidsdocument voor het beheer en onderhoud het Integraal Beheerplan Openbare Ruimte - Buiten Beter (IBOR) vastgesteld. In het IBOR wordt een integrale beheerstrategie benoemd voor de gehele openbare ruimte voor de periode 2021–2025. Tevens worden in het IBOR beleidsuitgangspunten voor de technische kwaliteit en de beeldkwaliteit van de openbare ruimte gesteld. Het Beheerplan Wegen 2024-2028 vormt in dat kader voor wegen een concretisering van het IBOR. Daarnaast is het Beheerplan Wegen 2024-2028 een vervolg op het Strategisch Beheerplan Wegen 2017- 2021. De beheerstrategie, de onderhouds- en vervangingsopgave en de daarvoor benodigde budgetten voor de periode 2024-2028 worden geadresseerd. Het IBOR is daarnaast vastgesteld om de bestaande onderhoudsachterstand op een efficiënte en projectmatige wijze in te lopen. Ook voor wegen was sprake van een onderhoudsachterstand. Deze onderhoudsachterstand is veroorzaakt door beperkt beschikbare budgetten. Sinds het IBOR is vastgesteld, is de achterstand deels ingelopen. Het onderhoud is beter georganiseerd. Er wordt integraal gewerkt met de andere beheerdisciplines en teams.

Het voorliggende beheerplan is dus ook op te vatten als een tussenmeting van het IBOR. Daartoe is in 2023 een areaalinspectie uitgevoerd om de technische staat van de wegen vast te stellen. Het resultaat is dat ongeveer 3% van de asfaltwegen en 1% van de elementenverhardingen in Rijswijk in een onacceptabele technische staat verkeert. Daarnaast dreigt dit voor beide soorten verhardingen toe te nemen.

Corsanr. 23.109624

Pagina 1 van 6

Raadsvoorstel (vervolg)

Er bestaat nog een onderhoudsachterstand ten aanzien van de visuele kwaliteit. Dit betreft vooral onkruidbeheersing op verharding hetgeen vaak handmatig werk is. Als gevolg van beperkte exploitatiebudgetten voor onkruidbeheersing kan deze taak niet naar behoren worden vervuld. Resultaat is een vaak mindere visuele kwaliteit van het wegenareaal. Vooral bij open verharding, onder andere in Rijswijk Buiten, kan de gewenste kwaliteit niet overal worden gehaald. Voor de aanpak van integrale probleemstraten zijn aparte budgetten gereserveerd in de meerjarenbegroting. 4.

Beoogd effect De beoogde effecten van het Beheerplan Wegen 2024–2028 zijn: • Inlopen onderhoudsachterstand; • Vermindering meldingen van inwoners. • Verhogen veiligheid; • Grip op de staat van ons areaal aan wegen en voldoen aan de BBV; • Voldoen aan de P&C-cyclus; • Integraal werken met andere beleidsdisciplines en teams. Dat is kosteneffectief, vermindert hinder voor inwoners en geeft een aantrekkelijker eindresultaat; • Invulling geven aan de klimaat- en duurzaamheidsambities van Rijswijk.

5.

Argumenten We zijn vanuit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) verplicht om aan te geven welke kapitaalgoederen we bezitten en hoe we deze onderhouden. In het burgerlijk Wetboek, de Wegenwet, de Wegenverkeerswet, de Waterstaatswetgeving en de Woningwet/Bouwbesluit 2012 wordt tevens de onderhoudsverplichting benoemd. Hierbij wordt niet duidelijk gemaakt wat onder de term ‘in een goede staat’ verstaan wordt. We hebben dus een onderhoudsverplichting zonder een vastgelegd kwaliteitsniveau. We hebben als beheerder op deze manier dus enige vorm van vrijheid voor invulling van het kwaliteitsniveau waarop wordt onderhouden. Wel hebben we altijd een zorgplicht. Wij vullen onze onderhoudsverplichting in volgens de CROW-richtlijn voor technische- en beeldkwaliteit. Binnen dit vakgebied is kwaliteitsniveau C aangeduid als de minimale kwaliteit waarbij we aan onze zorgplicht voldoen. In het IBOR is als beleid opgenomen dat we beheren op kwaliteit B. Gemeente Rijswijk legt de in die zin hoger dan wat de provincie vereist. Voor wegvakken met kwaliteit C geldt echter dat binnen twee jaar onderhoud uitgevoerd moet worden om te voorkomen dat dergelijke wegvakken degenereren naar kwaliteit D. Als onderhoud nodig is wordt niet gestuurd op kwaliteit B, maar op A of A+ zodat gedurende lange tijd geen nieuw onderhoud nodig is. Zo gaan we efficiënt om met beschikbare middelen.

Het Beheerplan Wegen 2024-2028 faciliteert projectmatig en integraal werken. We maken meerjarenplanningen gekoppeld aan taakstellende benodigde budgetten. We werken daardoor kostenefficiënt en spelen in op toekomstige ontwikkelingen.

6.

Kanttekeningen De kanttekeningen van het niet tot uitvoering brengen van het Beheerplan Wegen 20242028 zijn: • Ondoelmatig omgaan met budgetten en niet voldoen aan de verplichtingen vanuit de BBV; • Gebrek aan mogelijkheid tot plannen van werkzaamheden en benodigde budgetten;

Corsanr. 23.109624

Pagina 2 van 6

Raadsvoorstel (vervolg)

•

• •

7.

Door een tekort aan budget teruglopende technische en visuele kwaliteit, veiligheid en bereikbaarheid met als gevolg achterstallig onderhoud, kapitaalvernietiging, uitlokking van vernieling, functieverlies, juridische aansprakelijkstelling of sociale onveiligheid; Ontevredenheid resulterend in meer meldingen van de bevolking. Naast het dagelijks beheer en onderhoud hebben we in het beheerplan ambities benoemd. Het betreft investeringen en verbetering van het onderhoud met betrekking tot halfverhardingen. Ook is er een ambitie om vervroegd werk met werk te maken bij asfaltverhardingen. Dit betreft een meekoppelkans met Warmtelinq: door de werkzaamheden van Warmtelinq moet een deel van het asfalt op de Prinses Beatrixlaan vervangen worden. Door voor een aangrenzend, in kwaliteit teruglopend wegvak “mee te lopen” sparen we kosten in de nabije toekomst uit aangezien de voorbereiding en uitvoering dan in een gang ingezet worden. Tenslotte benoemen we de ambitie om de het exploitatiebudget voor onkruidbestrijding op verharding te verhogen om de gewenste beeldkwaliteit te halen. Vanwege financiële (her)overwegingen stellen we voor om deze ambities voor de komende periode vooralsnog niet uit te voeren, maar te bespreken bij de eerstvolgende kadernota/ombuigingsronde.

Financiën De financiële consequenties zijn weergegeven in de tabellen op de volgende pagina’s. Om de wegen op acceptabel niveau te brengen en te houden zijn zowel extra investerings- als exploitatiebudgetten nodig. De eerste tabel geeft de investeringsbudgetten weer, de tweede de toename van de kapitaallasten als gevolg van benodigde extra investeringsbudgetten en de derde de toename van de exploitatiebudgetten. De laatste tabel geeft de totale extra benodigde budgetten weer die nodig zijn om het wegenareaal van Rijswijk veilig te houden. Extra budgetten ter verhoging van de beeldkwaliteit zijn niet in de tabellen opgenomen, maar vallen als gevolg van de financiële situatie waar de gemeente zich in bevindt onder de ambities. De financiële consequenties (€ 98.874,-) voor 2024 worden gedekt uit de algemene middelen. Jaar

Investeringsbudget Reeds verwerkt in de Beheerplan Wegen begroting 2024-2028 2024 € 1.300.000 € 997.000 2025 € 1.300.000 € 997.000 2026 € 1.300.000 € 569.000 2027 € 1.300.000 € 569.000 Tabel 1. Toename investeringsbudgetten.

Benodigd aanvullend investeringsbudget € 303.000 € 303.000 € 731.000 € 731.000

De impulsinvestering vanuit het IBOR is gebudgetteerd tot en met 2025. Deze impulsfinanciering is verwerkt in de begroting. Om de onderhoudsachterstand aan het eind van de beheerperiode ingelopen te hebben is ook in 2026 en 2027 nog een aanvullende impulsinvestering nodig. Dit resulteert in een relatief hoog benodigd aanvullend investeringsbudget voor deze jaren. Ook dit onderdeel wordt meegenomen in de ombuigingsvoorstellen.

Corsanr. 23.109624

Pagina 3 van 6

Raadsvoorstel (vervolg)

Jaar

Benodigd aanvullend investeringsbudget 2024 € 303.000 2025 € 303.000 2026 € 731.000 2027 € 731.000 2028 P.M. Tabel 2. Toename kapitaallasten

Toename kapitaallasten € € € €

0 18.180 36.209 79.766 122.592

Voor de begroting zijn met name de kapitaallasten als gevolg van investeringen en de exploitatiekosten van belang. De investeringen schrijven we in 20 jaar af. Als rentevoet hanteren we 1%. Afschrijvingen beginnen in het jaar na een investering.

Jaar

Exploitatiebudget Reeds verwerkt in de Beheerplan Wegen begroting 2024-2028 2024 € 1.433.744 € 1.334.870 2025 € 1.433.744 € 1.334.870 2026 € 1.433.744 € 1.334.870 2027 € 1.433.744 € 1.334.870 Tabel 3. Toename exploitatiebudgetten

Benodigd aanvullend exploitatiebudget

Jaar

Totaal benodigde extra financiële middelen € 98.874 € 117.054 € 135.083 € 178.640 P.M. + € 122.592

Toename kapitaallasten

Benodigd aanvullend exploitatiebudget

2024 € 98.874 2025 € 18.180 € 98.874 2026 € 36.029 € 98.874 2027 € 79.766 € 98.874 2028 € 122.592 P.M. Tabel 4. Totaal benodigde extra financiële middelen.

€ € € €

98.874 98.874 98.874 98.874

8.

Vervolg Na instemming van de raad starten we met de voorbereiding en uitvoering van het Beheerplan Wegen 2024-2028, binnen de gestelde financiële kaders voor 2024. U wordt jaarlijks geïnformeerd over de voortgang middels een raadsinformatiebrief.

9.

Communicatie De communicatie betreft enerzijds meldingen en onze reactie daarop. De melding wordt afgehandeld en de melder krijgt een terugkoppeling. We zijn servicegericht en staan klaar voor onze inwoners. Anderzijds organiseren we voor aanvang van grootschalige werkzaamheden bewonersbijeenkomsten en versturen we “bewonersbrieven”. Omwonenden zijn zo op de hoogte wat er in hun buurt gaat gebeuren en kunnen hiermee rekening houden. We maken zo onze interactie met inwoners positiever. Het moet niet alleen gaan over dingen die niet goed gaan of moeten worden opgelost, we willen bij een mooie prestatie samen met inwoners het resultaat vieren. Bijvoorbeeld na reconstructieprojecten of het tegemoetkomen aan een wens van de buurt.

Corsanr. 23.109624

Pagina 4 van 6

Raadsvoorstel (vervolg)

Dit vraagt een actieve communicatie rond projecten en de afhandeling van meldingen. Bij projecten hebben we aandacht voor de communicatie vóór, tijdens en na de uitvoering. Bij meldingen geven we aan waarom we wel of niet aan een verzoek kunnen voldoen, zodat inwoners de juiste verwachtingen hebben. Vanuit het ruimtelijk domein is een plannenkaart in ontwikkeling. In deze plannenkaart maken we alle toekomstige werkzaamheden in de openbare ruimte zichtbaar. Het doel hiervan is om inzicht te krijgen in werkzaamheden die gelijktijdig op gaan treden. Dit inzicht is een belangrijk hulpmiddel om integraal te plannen en de bereikbaarheid van de stad te voorspellen. Een afgeleide vorm van deze plannenkaart willen we gaan gebruiken om via onze website ook inwoners te informeren. 10.

Bijlagen 1. Beheerplan Wegen 2024–2028 (Corsanr.: 23.109640)

Burgemeester en wethouders, de secretaris,

de burgemeester,

P.M. Schuit

H. Sahin

Corsanr. 23.109624

Pagina 5 van 6

Raadsbesluit

De gemeenteraad van Rijswijk, Bijeen in openbare vergadering op 30 januari 2024 Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 19 december 2023, nr.

BESLUIT: 1. In te stemmen met het Beheerplan Wegen 2024-2028; 2. Het benodigd beheerbudget voor 2024 beschikbaar te stellen conform dekkingsvoorstel. 3. De benodigde investeringen voor 2024 beschikbaar te stellen en de kapitaallasten te verwerken in de meerjarenbegroting. 4. De beheerbudgetten en investeringen en bijbehorende kapitaallasten voor 2025, 2026 en 2027 mee te wegen in de kadernota/ombuigingsoperatie. 5. De genoemde ambities (hoofdstuk 4 pagina 24 en 25) gezien de financiële situatie van de gemeente vooralsnog niet uit te voeren.

Aldus besloten door de Raad van de gemeente Rijswijk, in zijn openbare vergadering van 30 januari 2024

De gemeenteraad, de griffier,

de voorzitter,

J.A. Massaar, bpa

H. Sahin

Corsanr. 23.109624

Pagina 6 van 6