RIB Meicirculaire Gemeentefonds 2026

ons kenmerk Portefeuillehouder

26.120324 W.J.M. van Damme

Beleidsthema Financiën De Raad Doel raadsinformatiebrief Informeren door college

Betreft

Meicirculaire gemeentefonds 2026

Datum 23 juni 2026

1. Inleiding Jaarlijks publiceert het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties meestal drie circulaires gemeentefonds. In de circulaires worden door het Rijk de financiële gevolgen weergegeven van de Voorjaarsnota van het Rijk (meicirculaire), de Miljoenennota (septembercirculaire) en in december volgt een afsluitende circulaire. 2. Kern informatie In de meicirculaire zijn mutaties opgenomen voor het gemeentefonds. De belangrijkste onderwerpen worden hieronder toegelicht. Algemene ontwikkelingen Uitgangspunt is dat het gemeentefonds meerjarig de ontwikkeling van het nominaal bruto binnenlands product (bbp) volgt. De algemene ontwikkelingen bestaan uit de areaaluitbreiding, indexatie en algemene mutaties. De extra middelen van het prijsdeel worden ingezet om loon-en prijsstijgingen op te vangen en zijn daarom niet vrij beschikbaar voor “nieuwe plannen”. Btw-compensatiefonds (BCF) Het Btw-compensatiefonds (BCF) is een speciaal fonds van de Rijksoverheid. Hiermee kan de gemeente de btw die zij betaalt over ingekochte goederen of diensten terugvragen. Het BCF heeft een plafond. Gemeenten zijn in 2025 € 216 miljoen onder dit plafond gebleven met declaraties. In de septembercirculaire 2025 werd al een voorschot van € 428 miljoen uitbetaald.

De definitieve afrekening BCF bedraagt hierdoor € 212 miljoen lager en dit bedrag wordt in 2026 incidenteel onttrokken aan het gemeentefonds. Voor de gemeente Rijswijk gaat het in 2026 om een nadeel van € 699.000. Uitstel vervanging abonnementstarief Wmo De invoering van de inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage in de Wmo (ter vervanging van het abonnementstarief) is uitgesteld van 1 januari 2027 naar 1 januari 2028. Hierdoor valt de eerder ingeboekte besparing in 2027 tijdelijk weg. Om dit op te vangen wordt in 2027 een bedrag overgeheveld van de begroting van het ministerie van VWS naar het gemeentefonds en toegevoegd. Voor de gemeente Rijswijk gaat het in 2027 om een voordeel van € 617.000. Huishoudelijke hulp uit Wmo Het kabinet heeft besloten dat huishoudelijke hulp niet langer via de Wmo wordt vergoed voor mensen die dit zelf kunnen betalen. Deze maatregel gaat in op 1 januari 2029. Hierdoor stopt huishoudelijke hulp als maatwerkvoorziening binnen de Wmo. Het gevolg is dat gemeenten minder kosten hebben voor deze voorziening. Omdat gemeenten minder hoeven uit te geven, wordt er geld uit het gemeentefonds gehaald. Voor de gemeente Rijswijk gaat het vanaf 2029 voor de Huishoudelijke hulp uit Wmo om een structureel nadeel van ongeveer € 3.780.000.

Vangnetregeling uit de Wmo Hoewel de huishoudelijke hulp grotendeels uit de Wmo verdwijnt, blijft de gemeente verantwoordelijk voor mensen die niet in staat zijn om dit zelf te regelen of te betalen. Voor deze groep wordt een vangnet S.v.p. bij correspondentie datum en kenmerk van deze brief vermelden

Het Huis van de stad is te bereiken met

en richten aan: Gemeente Rijswijk, Financiën, Postbus 5305, 2280 HH

tram 17 en bus 23

Rijswijk

pagina 1 van 3

ingericht. Hiervoor ontvangen gemeenten vanaf 2029 jaarlijks € 430 miljoen extra via het gemeentefonds. Voor de gemeente Rijswijk betekent dit vanaf 2029 structureel een voordeel van € 1.129.000. Ondanks dat voor de Huishoudelijke hulp uit Wmo en Vangnetregeling uit de Wmo nog geen concreet uitgewerkte plannen zijn, heeft het Rijk dit al opgenomen in de meicirculaire. De Provincie Zuid-Holland adviseert in haar begrotingscirculaire 2027 om deze maatregelen budgettair neutraal te verwerken in de meerjarenraming. Het voorstel is om dit advies over te nemen. Wanneer het kabinet haar plannen heeft uitgewerkt, zal de gemeente bij de aanpassing van haar beleid hiermee rekening moeten houden. Capaciteit decentrale overheden klimaat- en energiebeleid (CDOKE) Deze uitkering vervangt de Specifieke Uitkering (SPUK) CDOKE, die bedoeld was om de capaciteit van de gemeente te vergroten voor de uitvoering van klimaat- en energiebeleid. De gemeente ontvangt in 2027 een bedrag van € 1.981.000. Toegewezen middelen Er zijn bepaalde kosten waar de gemeente niet aan ontkomt. Verder zijn er ook afspraken gemaakt in het coalitieakkoord. Hiervoor moeten dan ook middelen aan worden toegewezen.

Deze bestaan uit: • Loon- en prijsontwikkelingen • Areaalgelden • Groei van de stad • Versterking financiële gezondheid • Taakmutaties en mutaties IU/DU/SU Terugdraaien ingroeipad herverdeling gemeentefonds Het gemeentefonds wordt vanaf 2023 volgens een ander systematiek berekend. Deze herverdeling heeft een nadelig effect voor de gemeente Rijswijk. Om niet ineens fors gekort te worden op het gemeentefonds, is landelijk afgesproken om hiervoor een ingroeipad toe te passen; de nadeelgemeenten krijgen een aanvulling op het gemeentefonds dat in de loop der jaren afloopt. Begin april adviseerde de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) aan het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelatie om het ingroeipad van de herverdeling voorlopig te bevriezen voor 2027 en 2028 en dus de aanvulling vooralsnog niet verder af te bouwen. Omdat de gemeente Rijswijk het ingroeipad in de eerste halfjaarrapportage 2026 wel al had verwerkt, wordt dat ingroeipad voor twee jaar doorgeschoven en leidt dat tot een voordeel. Als het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelatie later een definitief besluit neemt over het ingroei wel wordt verwerkt, zal de gemeentelijke begroting daarop worden aangepast.

Financieel beeld In de eerste halfjaarrapportage 2026 zijn de meest recente begrotingswijzigingen voorgelegd aan uw raad, waaronder de structurele verwerking van de september- en decembercirculaire 2025. Het begrotingssaldo van de eerste halfjaarrapportage 2026 is daarom het startpunt voor het financieel beeld dat hieronder wordt getoond.

26.120324

24-6-2026 11:43

pagina 2 van 3

A

B

Bedragen x € 1.000 Beginstand Algemene uitkering meicirculaire 2026

2026 148.089

2027 145.146

2028 145.636

2029 147.773

2030 151.513

Algemene mutaties Loon- en prijsontwikkelingen Areaaluitbreiding Afrekening BCF-plafond 2025

424 599 593 -699

3.166 4.153 484

979 3.887 587

-218 3.883 553

-1.294 3.941 552

Subtotaal algemene ontwikkelingen

917

7.803

5.453

4.218

3.199

-3.781 1.129

-3.779 1.128

Uitstel vervanging abonnementstarief Wmo Huishoudelijke hulp uit de Wmo Vangnetregeling huishoudelijke hulp uit de Wmo Capaciteit decentrale overheden klimaat- en energiebeleid (CDOKE) Overige taakmutaties en mutaties IU/DU/SU C D (=A+B+C)

Subtotaal taakmutaties en mutaties IU/DU/SU Eindstand Algemene uitkering meicirculaire 2026

E (=B+C)

Verhoging Algemene uitkering

617

292

1.981 158

92

41

61

292 149.298

2.756 155.705

92 151.181

-2.611 149.380

-2.590 152.122

1.209

10.559

5.545

1.607

609

-5.500 -587 -600

-5.500 -553 -600

-5.500 -552 -600

-292

-5.500 -484 -600 -2.000 -2.756

-92

2.611

2.590

-11.340 953 172

-6.779 1.930 696

-4.043 2.929 494

-4.062 3.952 499

Loon- en prijsontwikkelingen Areaalgelden Groei van de stad Versterking financiële gezondheid Taakmutaties en mutaties IU/DU/SU F G H (=E+F+G)

Subtotaal toegewezen middelen Terugdraaien ingroeipad herverdeling gemeentefonds Vrij beschikbaar voor begroting

-292

Bedragen x € 1.000

2026

2027

2028

2029

2030

489

I

Begrotingssaldo ná eerste halfjaarrapportage 2026 Kadernota 2027 Vrij beschikbaar voor begroting

917

1.321 10 172

6.651 -5.300 696

2.206 -1.135 494

492 -435 499

J

Begrotinggssaldo na meicirculaire 2026

1.407

1.503

2.047

1.565

556

917

3. Gevolgen en/of vervolgtraject Met deze brief is uw raad geïnformeerd over de belangrijkste onderwerpen van de meicirculaire 2026, zodat deze informatie kan worden betrokken bij de behandeling van de Kadernota 2027. De financiële consequenties worden verwerkt in de tweede halfjaarrapportage 2026 en de programmabegroting 20272030. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders, de secretaris,

de burgemeester,

P.M. Schuit

H. Sahin

Bijlage(n): Geen

26.120324

24-6-2026 11:43

pagina 3 van 3