RIB 26 056 Bijlage A Regiovisie Monitor 2025 Jeugdhulp Haaglanden
Tekst van het document
Regiovisie monitor 2025 Inhoud 1. Inleiding 2. Ontwikkeling regionale jeugdhulp op hoofdlijnen 3. Jeugdigen groeien duurzaam veilig op 4. Aanpak wachttijden 5. Conclusie Bijlagen: overzicht gemeenten 3 5 11 17 28 29 VORIGEVOLGENDE2REGIOVISIE MONITOR 2025 1 Inleiding Bij de vaststelling van de Regiovisie Jeugdzorg Haaglanden 2021 t/m 2026 is afgesproken jaarlijks te rapporteren over de voortgang op de gezamenlijke ambities die in de Regiovisie staan genoemd. Deze vijfde Regiovisie monitor beschrijft de belangrijkste ontwikkelingen binnen de jeugdhulp in de regio Haaglanden, op basis van cijfers, trends en inzichten over het jaar 2025. Dit jaar is een verkorte versie van de Regiovisie monitor opgesteld aangezien op hetzelfde moment wordt gewerkt aan de evaluatie van de Regiovisie en de geactualiseerde Regiovisie voor 2027 en verder. In de evaluatie van de Regiovisie komt de terugblik van de vijf inhoudelijke ambities aan bod. De Regiovisie is opgesteld om beter te kunnen sturen op de transformatie van de jeugdzorg. De ambities zijn gezamenlijk bepaald met ouders, jongeren, professionals, aanbieders en samenwerkingspartners en richten zich op tijdige, passende hulp, veilig en thuis opgroeien en een effectieve samenwerking tussen jeugdhulp en onderwijs.
3 REGIOVISIE MONITOR 2025 INHOUD VORIGEVOLGENDE Inkoopstrategie De afgelopen jaren is de druk op de jeugdhulp in de regio Haaglanden toegenomen. Zo is in 2024 de gezamenlijke aanpak kostenbeheersing opgesteld met vier actielijnen: vermindering van jeugdhulp met verblijf, terugdringen van lichte hulp, van individuele naar collectieve zorg in het onderwijs en betere sturing op het regionale zorglandschap. In het verlengde hiervan is in 2025 de ‘Inkoopstrategie doorontwikkeling regionale jeugdhulp’ opgesteld en vastgesteld door de negen gemeenteraden in Haaglanden. De inkoopstrategie zet in op een nieuwe inrichting van de jeugdhulp aan de hand van segmenten. Deze segmentering maakt het mogelijk om gerichter te sturen op inhoudelijke en financiële opgaven, beter aan te sluiten bij verschillen in zorgvragen en om de beschikbare middelen effectiever in te zetten. Daarbij staat het gezamenlijke opdrachtgeverschap van gemeenten centraal, in nauwe samenwerking met jeugdhulp aanbieders. De inkoopstrategie vormt een instrument om de kwaliteit en beschikbaarheid van zorg te borgen, ruimte te bieden voor doorontwikkeling en innovatie, en tegelijkertijd grip te houden op de kosten. Het jaar 2025 stond in het teken van de voorbereidingen op hercontractering en inkoop van de regionale jeugdhulp.
Leeswijzer Deze Regiovisie monitor start met een hoofdstuk dat een overzicht biedt van de algemene cijfers over jeugdhulp in 2025. In dit hoofdstuk wordt de inzet van jeugdhulp met verblijf en specifiek JeugdhulpPlus uitgelicht. Het daaropvolgende hoofdstuk gaat in op de ambitie om jeugdigen duurzaam veilig op te laten groeien. Aan de hand van data wordt in beeld gebracht hoe vaak kinder beschermingsmaatregelen worden ingezet en hoe vaak kinderen uit huis geplaatst worden. Daarna volgt een hoofdstuk over wachttijden. De monitor sluit af met een samenvattende conclusie. Begrippen en afkortingen die in de tekst voorkomen, worden na elk hoofdstuk kort toegelicht. Als bijlagen zijn over zichten toegevoegd van het jeugdhulpgebruik per gemeente. De data zijn afkomstig uit het regionale dashboard Jeugdhulp Haaglanden met als peildatum 1 april 2026. In de basis worden de data weergegeven voor alle negen gemeenten in de regio Haaglanden. Om de data goed te interpreteren is het van belang om de impact van het Haags Toekomstperspectief (hierna htp) op de regionale datapresentatie te begrijpen. Per 1 januari 2024 is de gemeente Den Haag gestart met het htp. Een deel van de jeugdhulpvragen wordt hiermee door de gemeente Den Haag lokaal georganiseerd, buiten de regionaal ingekochte jeugdhulp om. Deze inrichting van de Haagse jeugdhulp is zichtbaar in de regionale jeugdhulpcijfers.
4 REGIOVISIE MONITOR 2025 INHOUD VORIGEVOLGENDE 2 Ontwikkeling regionale jeugdhulp op hoofdlijnen Dit hoofdstuk gaat over de ontwikkeling van de jeugdhulp in de regio Haaglanden. We presenteren de ontwikkelingen rondom het aantal jeugdigen dat gebruikmaakt van jeugdhulp, de soorten hulp die worden geboden en de bijbehorende zorgkosten. De inzichten worden geboden aan de hand van beschikbare cijfers die met indicatoren voor de Regiovisie monitor met de gemeenteraden zijn opgesteld. De inzichten die hieruit naar voren komen worden in dit hoofdstuk op hoofdlijnen toegelicht. VORIGEVOLGENDEINHOUD5REGIOVISIE MONITOR 2025 Inleiding | Ontwikkeling uitgaven per cliënt Dit hoofdstuk gaat over de belangrijkste ontwikkelingen in het | In 2021 en 2022 zijn de gemiddelde zorgkosten per cliënt stabiel. gebruik van jeugdhulp, welke vormen dit betreft en de kosten die | In 2023 en 2024 is een stijging van de gemiddelde zorgkosten te daarmee samenhangen. De ontwikkeling sluit nauw aan bij de | zien. Hiervoor was geen alomvattende verklaring aan te wijzen. beweging die in de Monitor 2024 beschreven wordt. Het aantal | De stijging werd ingegeven door een combinatie van jeugdigen met een vorm van jeugdhulp stabiliseert.
De inzet van | ontwikkelingen zoals langere zorgduur per cliënt, verhoging lichte en ambulante zorgvormen, waaronder generalistische | van enkele tarieven in de jeugdhulp en een verzwaring van ggz en begeleiding neemt in 2025 af. De gemiddelde kosten per | zorgvragen. De financiële druk binnen de jeugdzorg wordt cliënt stabiliseren. De lichte stijging (5,3%) komt overeen met de | daarmee niet primair veroorzaakt door volumegroei. Daarnaast reguliere indexering (5,1% in 2025) van de zorgkosten. | zijn de gemiddelde zorgkosten vanaf 2024 gestegen door de invoering van het htp. De reden hiervoor is dat voor gemeente Den Haag alleen de jeugdigen met zwaardere vormen Ontwikkeling van de vraag naar jeugdhulp | van jeugdhulp, met veelal hogere kosten, in de cijfers zijn meegenomen. In 2025 zijn de gemiddelde kosten per cliënt voor In figuur 1 is in beeld gebracht hoeveel jeugdigen in de periode | de totale regio gestabiliseerd. De lichte stijging komt overeen met van 2021 tot en met 2025 gebruikmaakten van een vorm van | de reguliere indexering van de zorgkosten. jeugdhulp met daarbij de gemiddelde uitgaven per cliënt. Het gaat uitsluitend om regionaal ingekochte jeugdhulp. Uit de cijfers | In de Regiovisie monitor hanteren we de uitgaven per cliënt als blijkt dat het jeugdhulpgebruik regionaal steeg in de periode | een indicatie voor de zwaarte van de onderliggende hulpvraag.
van 2021 tot 2023. In 2023 en 2024 is een stabilisatie te zien | In dit deel richten we ons specifiek op de cliënten met de zwaarste van het aantal jeugdigen dat gebruikmaakt van een vorm van | hulpvragen. Hiervoor hanteren we een grens van €10.000 aan jeugdhulp. De grote afname van het totaal aantal jeugdigen | uitgaven per cliënt. 31% van de cliënten die in 2025 in Haaglanden met jeugdhulp komt door de invoering van het htp. Een deel van | gebruikmaakten van regionaal ingekochte jeugdhulp, ontving zorg de jeugdhulpvragen wordt door de gemeente Den Haag lokaal | ter waarde van meer dan €10.000 per jaar. Ondanks het beperkte georganiseerd, buiten de regionaal ingekochte jeugdhulp om. | aandeel in de populatie (31%), vertegenwoordigt deze groep 85% Voor de andere 8 gemeenten is in 2024 overwegend een | van de totale kosten voor jeugdhulp. Ter vergelijking: de overige stabilisatie zichtbaar van het percentage jeugdigen dat jeugdhulp | 69% van de cliënten, die minder dan €10.000 per cliënt kosten, ontvangt. Dit kan wijzen op een toename van ondersteuning dat | vertegenwoordigen gezamenlijk slechts 15% van de uitgaven voor lokaal wordt opgepakt. | regionale jeugdhulp.
6 Figuur 1: aantal cliënten dat regionaal ingekochte jeugdhulp ontvangt en gemiddelde cliëntkosten 30K | € 15K | 29.501 | 30.170 | 30.867 | € 14.514 € 13.784 € 11.036 | 22.006 20K | € 10K | € 9.773 | € 9.932 | 21.827 10K | | € 5K 0K | | € 0K 13.408 | 13.846 | 13.987 Den Haag | € 20.001 | € 21.372 € 10.166 | € 10.754 | € 11.702 | 5.381 | 5.119 € 10.198 | € 11.483 | € 12.429 | € 13.845 | € 13.798 Delft | 2.236 | 2.341 | 2.427 | 2.490 | 2.480 € 9.841 | € 8.468 | € 9.191 | € 11.661 | € 12.667 Leidschendam | Voorburg2.131 | 2.180 | 2.288 | 2.187 | 2.273 MiddenDelfland | € 10.271 | € 7.588 | € 8.636 | € 9.947 | € 9.882 365 | 405 | 424 | 421 | 441 PijnackerNootdorp | € 6.579 | € 6.074 | € 7.587 | € 8.089 | € 9.661 1.651 | 1.612 | 1.682 | 1.699 | 1.669 € 10.296 | € 9.109 | € 10.446 | € 11.298 | € 12.736 Rijswijk | 1.531 | 1.585 | 1.670 | 1.699 | 1.691 Wassenaar | € 6.879 | € 8.183 | € 7.592 | € 8.686 | € 8.523 648 | 624 | 664 | 642 | 699 Westland | 2.779 | € 8.600 | 2.731 | € 8.449 | 2.792 | € 9.206 | 2.736 | € 9.658 | 2.771 | € 9.854 4.662 | € 10.421 | 4.846 | € 10.277 | 4.933 | € 12.396 | 4.762 | € 14.011 | 4.744 | € 14.688 Zoetermeer 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 7 Typen jeugdhulp | Een deel is ook te verklaren door de ontwikkeling naar stevige lokale teams.
Waarbij de professionals van de lokale teams zelf Tabel 1 geeft inzicht in de inzet van verschillende vormen van | meer ondersteuning bieden bij onder andere mentale problemen jeugdhulp in de regio Haaglanden. Wat valt op? De cijfers laten | of zorgen in de opvoeding en gezinsdynamiek. op regionaal niveau een aanhoudende toename van dyslexiezorg zien. Ook meer jeugdigen maken gebruik van gezinshuiszorg. | Als we kijken naar de percentages uit tabel 1 dan lijkt het erop Daarnaast is al enige tijd een beweging te zien in het gebruik van | dat overige zorgvormen dalen in gebruik. Dit komt doordat geestelijke gezondheidszorg. Namelijk, een daling van het gebruik | het gebruik wordt afgezet tegen het referentiejaar 2021. In de van generalistische GGZ en een toename van specialistische | tussentijd is het HTP gestart, wat leidt tot een daling van het vormen van GGZ. Dit kan duiden op een verzwaring van de | aandeel Haagse jeugdigen in de regionaal ingekochte jeugdhulp. zorgvragen over de mentale gezondheid van jeugdigen.
| In de gemeentelijke bijlagen is de procentuele ontwikkeling van Tabel 1: aantal unieke cliënten per type jeugdhulp inclusief procentuele ontwikkeling van het aantal cliënten met regionaal ingekochte jeugdhulp ten opzichte van referentiejaar 2021 Type jeugdhulp | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 Begeleiding | 9.791 | 10.004 | 10.142 | 5.856 | 5.645 | 0,0% | 2,2% | 3,6% | 40,2% | 42,3% Crisis Interventie Team (CIT) | 1.468 | 1.562 | 1.462 | 1.476 | 1.427 | 0,0% | 6,4% | 0,4% | 0,5% | 2,8% Dyslexie | 2.007 | 2.066 | 2.337 | 2.324 | 2.467 | 0,0% | 2,9% | 16,4% | 15,8% | 22,9% Generalistische Basis GGZ | 5.209 | 5.034 | 5.431 | 2.595 | 2303 | 0,0% | 3,4% | 4,3% | 50,2% | 55,8% Gezinshuizen | 165 | 177 | 204 | 196 | 226 | 0,0% | 7,3% | 23,6% | 18,8% | 37,0% Jeugd (Licht) Verstandelijk Beperkt | 2.066 | 2.146 | 2.185 | 1.607 | 1.617 | 0,0% | 3,9% | 5,8% | 22,2% | 21,7% Jeugd en Opvoedhulp (exclusief Gezinshuizen en Pleegzorg) | 1.882 | 1.916 | 1.915 | 1.563 | 1.511 | 0,0% | 2,7% | 3,6% | 14,9% | 17,6% Jeugd GGZ (exclusief Dyslexie) | 357 | 318 | 356 | 300 | 312 | 0,0% | 10,9% | 0,3% | 16,0% | 12,6% Landelijk ingekochte zorg | 455 | 481 | 596 | 562 | 556 | 0,0% | 5,7% | 31,0% | 23,5% | 22,2% Niet wettelijk | 472 | 322 | 261 | 119 | 60 | 0,0% | 31,1% | 46,3% | 75,6% | 87,4% Pleegzorg | 1.376 | 1.446 | 1.332 | 1.243 | 1.129 | 0,0%
| 5,1% | 3,2% | 9,7% | 18,0% Specialistische GGZ (exclusief Dyslexie) | 15.955 | 16.399 | 17.113 | 11.338 | 11.579 | 0,0% | 2,8% | 7,3% | 28,9% | 27,4% Wettelijke taak | 3.125 | 3.044 | 2.767 | 2.525 | 2.399 | 0,0% | 2,4% | 11,3% | 19,2% | 23,3% Bijna alle zorgvormen dalen procentueel vanaf 2024. Dit komt door de invoering van het HTP per 2024. 8 het aantal jeugdigen dat gebruikmaakt van de verschillende | Tabel 2: aantal plaatsingen in JeugdhulpPlus voorziening in zorgvormen opgenomen voor de individuele gemeenten, | Haaglanden (H9) 2023-2025 totaal H8 (Delft, Leidschendam | Voorburg, MiddenDelfland, PijnackerNootdorp, Rijswijk, Wassenaar, Westland en | 2023 | 2024 | 2025 Zoetermeer) en totaal H9 (H8 + gemeente Den Haag). | Q1 | 20 | 16 | 12 Q2 | 25 | 10 | 16 ‘Wettelijk’ en ‘Nietwettelijk’ betreffen de taken van de | Q3 | 12 | 17 | 15 Gecertificeerde Instellingen in de kinderbescherming. Het | Q4 | 21 | 16 | 10 wettelijk deel gaat over de uitvoering van kinderbeschermings | Totaal | 78 | 59 | 53 maatregelen waaronder voogdij en ondertoezichtstellingen. | Bron: Jaarrapportage 2025 plaatsingscoördinatie Zuidwest Het nietwettelijk deel betreft de uitvoering van preventieve kinderbescherming en consultatie en advies voor lokale teams. De uitvoering van preventieve kinderbescherming is halverwege | woon en behandelgroepen ingezet.
Deze ontwikkeling is 2025 beëindigd op verzoek van de GI’s in onze regio. Ook | doorgezet in 2025. Dit is een verklaring voor de afname van landelijk groeide het besef dat preventieve kinderbescherming | het aantal jeugdigen dat woont in een driemilieuvoorziening te veel lijkt op het gedwongen kader maar zonder rechtelijke | (wonen, school en vrije | tijd), behandel of woongroep in 2025. maatregel en dat daarmee de rechtsbescherming van het gezin onvoldoende geborgd is. Deze beëindiging van de preventieve | In 2025 is de afbouw van de JeugdhulpPlus in landsdeel ZuidWest maatregel verklaart de sterke daling in 2025. Nadere duiding | voortgezet conform het Bovenregionaal plan. In tabel 2 is te van de inzet van kinderbeschermingsmaatregelen en het crisis | zien dat het aantal plaatsingen in de gesloten jeugdhulp daalt interventieteam (CIT) is te lezen in hoofdstuk 3 ‘Jeugdige groeien | naar 53 jeugdigen in 2025. Per 1 april 2026 is Schakenbosch de duurzaam veilig op’ van deze monitor. | enige aanbieder van JeugdhulpPlus in het landsdeel. Gemeente Den Haag is accounthouder van JeugdhulpPlusvoorziening Een deel van de jeugdigen woont in een verblijfsvoorziening | Schakenbosch en heeft hiermee een grote verantwoordelijkheid in in de jeugdhulp. Dit is niet in een oogopslag op te maken uit | het realiseren van de gezamenlijke afbouw ambitie richting 2028.
tabel 1, omdat de zorgvormen in de tabel veelal een combinatie | Er zijn maatregelen getroffen in de opbouw van alternatieven van ambulante en verblijfszorg betreft. Om die reden een nadere | voor JeugdhulpPlus, waaronder kleinschalige (boven)regionale toelichting. In 2025 woonden 226 jeugdigen in een gezinshuis. | voorzieningen en intensieve maatwerk en crisisvoorzieningen Het aantal jeugdigen dat verblijft in een gezinshuis is met 37% | met focus op terugkeer naar huis, onderwijs en dagbesteding. toegenomen sinds 2021. In 2024 is de groepsverkleining van | In de komende jaren zal nog meer alternatief aanbod ontwikkeld 9 moeten worden, gelijktijdig is het nodig dat ook anders nagedacht wordt over wat helpend is voor de jongeren die nu in de JeugdhulpPlus terechtkomen. We weten dat doorplaatsen van jongeren schadelijk is en vaak leidt tot een plaatsing in de JeugdhulpPlus. Bij een doorplaatsing krijgt een kind de boodschap niet gewenst te zijn of niet te passen op een plek. Dit verergert de problematiek. Het is daarom belangrijk om het doorplaatsen van jongeren van instelling naar instelling zo veel mogelijk tegen te gaan, en op zoek te gaan naar hulp die toegevoegd kan worden aan de huidige verblijfsplek.
Een groot deel van de instroom in de JeugdhulpPlus vindt plaats vanuit crisissituaties (56% in het eerste halfjaar van 2025), terwijl het aandeel plaatsingen met een verklarende analyse (circa 12%) beperkt blijft. Daarnaast verblijft een aanzienlijk deel van de jongeren langer dan noodzakelijk in de JeugdhulpPlus, omdat er geen passende vervolgplek gevonden kan worden. Er zit een verband tussen de lengte van een plaatsing en een toename in incidenten op de groep. Het is van belang dat jongeren zo kort als mogelijk gesloten verblijven. In januari 2025 is JeugdhulpPlusvoorziening Schakenbosch onder verscherpt toezicht geplaatst door de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd. Dit toezicht is in juni 2025 beëindigd nadat verbeteringen zijn doorgevoerd. Schakenbosch voldoet inmiddels aan de gestelde eisen met betrekking tot de huisregels, groepsgrootte en veilige ruimtes. De inspectie blijft de situatie volgen. De aangescherpte wetgeving rond vrijheidsbeperkende maatregelen heeft duidelijke impact op de uitvoeringspraktijk binnen de Jeugdhulpplus. Conclusie De ontwikkeling van de jeugdhulp in Haaglanden is in lijn met de trend van de afgelopen jaren. Na een stijging van het aantal jeugdigen in zorg in de periode 2021–2023 is vanaf 2024 een stabilisatie en in 2025 een lichte daling te zien.
In gemeente Den Haag is een sterke daling zichtbaar in het regionaal ingekochte gebruik vanaf 2024 grotendeels als gevolg van de invoering van het Haags Toekomstperspectief en het lokaal afhandelen van lichtere hulpvragen. Het gebruik van dyslexiezorg en gezinshuiszorg stijgt ook in 2025 verder. Zorgvormen waaronder verblijf, driemilieuvoorziening en generalistische GGZ dalen. Het laatste wordt onder anderen ingegeven door de ontwikkeling richting stevige lokale teams en door de stijging van zorgvragen die in de specialistische GGZ worden opgevangen. Daarnaast zet de regio stappen in de afbouw van de JeugdhulpPlus, met dalende aantallen plaatsingen en de opbouw van kleinschalige en meer passende alternatieven. De instroom vanuit crisissituaties blijft echter hoog en de doorstroom naar passende vervolgplekken is een aandachtspunt, waardoor de druk op het stelsel groot blijft. Deze ontwikkelingen onderstrepen dat de opgave voor Haaglanden ligt in het versterken van (intensieve) ambulante ondersteuning en het verder ontwikkelen van passende alternatieven voor gesloten zorg. 10 REGIOVISIE MONITOR 2025 INHOUD VORIGEVOLGENDE 3 Jeugdigen groeien duurzaam veilig op Eén van de uitgangspunten van de Regiovisie Jeugdzorg Haaglanden is dat kinderbeschermingsmaatregelen zoveel mogelijk moeten worden voorkomen.
Door een preventieve, gezinsgerichte en integrale aanpak wordt ingezet op het wegnemen van (dreigende) onveiligheid en het creëren van duurzame veiligheid binnen gezinnen. Hiermee sluit de Regiovisie aan bij de landelijke ambitie om het aantal kinderbeschermingsmaatregelen en uithuisplaatsingen verder terug te dringen. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de kinderbescherming vanuit de jeugdwet. Hiervoor worden afspraken gemaakt met jeugdhulpaanbieders en wettelijke uitvoeringsorganisaties, zoals de Gecertificeerde Instellingen (GI’s). De sector staat al jaren onder grote druk. Ondanks de aanhoudende trend van minder kinderbeschermingsmaatregelen worstelt de sector met hoge werkdruk en lange wachttijden. In 2024 en 2025 is toezicht uitgevoerd bij de GI’s door de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd en de Inspectie Justitie en Veiligheid (de inspecties). De inspecties zien dat teveel jeugdigen niet – of niet tijdig – de noodzakelijke bescherming, begeleiding en jeugdhulp krijgen. De noodzaak van een fundamentele stelselwijziging voor de kinderbescherming wordt breed gedeeld. Het gaat om het landelijke Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. In onze regio is in dit kader een proeftuin ingericht, waarbij de diverse organisaties een nieuwe werkwijze beproeven. Alle cijfers in dit hoofdstuk gaan over alle negen gemeenten in de regio Haaglanden.
VORIGEVOLGENDEINHOUD11REGIOVISIE MONITOR 2025 Inleiding | Binnen de kinderbescherming is steeds meer aandacht voor complexe scheidingssituaties. Het gaat hierbij om situaties waarin In de Regiovisie is verwoord dat wanneer een kind in een onveilige | een hevige strijd tussen ouders leidt tot zorgen over de veiligheid situatie opgroeit en/of bedreigd wordt in de ontwikkeling, we | van de kinderen. In zulke gevallen blijkt een ondertoezichtstelling alles op alles zetten om die onveilige situatie zo snel mogelijk te | vaak niet effectief en wordt gezocht naar andere oplossingen. herstellen. Daarbij staat het welzijn van de jeugdige altijd voorop. | In 2025 heeft onze regio samen met de RvdK, Veilig Thuis en In gesprek met ouders en andere direct betrokkenen worden | de drie GI’s gewerkt aan het Afwegingskader OTS bij complexe oplossingen gezocht. In uitzonderlijke gevallen kan het nodig | scheidingen. De laatste jaren wordt steeds kritischer gekeken zijn om de rechter te vragen of de verantwoordelijkheid van de | naar de inzet van kinderbeschermingsmaatregelen in situaties ouders tijdelijk overgenomen mag worden. Een rechter kan op | waarin het primair gaat om een complexe scheiding. Vanuit de advies van de Raad voor de Kinderbescherming (hierna: RvdK) | erkenning dat een maatregel de situatie voor het kind meestal een kinderbeschermingsmaatregel opleggen.
In zulke situaties | niet verbetert en regelmatig zelfs verslechtert, is het initiatief nemen jeugdbeschermers van een GI tijdelijk de regie over, om zo | genomen om te komen tot het Afwegingskader OTS bij complexe de veiligheid van het kind te waarborgen. Soms betekent dit dat | scheidingen.. Het kader geeft handvatten om een goede een kind (tijdelijk) in een pleeggezin, gezinshuis of instelling wordt | afweging te maken of bij een complexe scheiding de inzet van geplaatst. Tabel 3: aantal kinderbeschermingsmaatregelen Kinderbeschermingsmaatregelen Ondertoezichtstelling | Totaal Jaar | Voogdij | jaar 1 | jaar 2 en verder | jaar 1 en jaar 2 e.v. | unieke cliënten In de tabel hiernaast is de dalende trend in onze regio goed zichtbaar. Dit geldt voor het totaal aantal maatregelen in de regio | 2021 | 539 | 1.085 | 1.298 | | 1.991 Haaglanden. Ook het aantal ondertoezichtstellingen vertoont een | 2022 | 606 | 1.042 | 1.289 | | 1.898 dalende trend. Deze afname sluit aan bij de landelijke ambities | 2023 | 513 | 877 | 1.153 | | 1.676 om het aantal kinderbeschermingsmaatregelen verder terug te brengen en wijst erop dat steeds meer kinderen binnen het | 2024 | 483 | 789 | 978 | | 1.502 vrijwillige kader hulp ontvangen. Een belangrijk uitgangspunt bij | 2025 | 466 | 7 | 19 | 1.435 | 1.449 jeugdhulp is dat de regie bij het gezin ligt.
Dit zorgt voor duurzame | In de tabel zijn tot en met het jaar 2024 de ondertoezichtstellingen in het eerste jaar en vanaf het oplossingen en meer zelfredzaamheid. Hulp in het vrijwillig kader | tweede jaar apart weergegeven. Vanaf 2025 worden deze samengenomen met nog een kleine uitloop en op basis van gelijkwaardigheid is bovendien meer gewenst dan | vanuit 2024 (de ondertoezichtstellingen met het aantal van 7 en 19). gedwongen hulp. 12 een jeugdbeschermer noodzakelijk en helpend is. De betrokken organisaties implementeren het kader en zullen dit ook onder de aandacht brengen bij de rechtsspraak. Daarnaast kunnen jeugdigen een jeugdreclasseringsmaatregel opgelegd krijgen van de rechter wanneer zij strafbare feiten hebben gepleegd. Ook de jeugdreclassering laat sinds 2021 een dalende trend zien. Tabel 4: aantal jeugdreclasseringsmaatregelen Jaar | Jeugdreclasseringsmaatregel 2021 | 682 | Sinds 2024 is er in de regio sprake van een substantiële wachtlijst 2022 | 657 | van jeugdigen met een kinderbeschermingsmaatregel bij 2023 | 654 | jeugdbescherming West (GI) zonder vaste jeugdbeschermer. 2024 | 611 | Ook in 2025 bleek dit een hardnekkig knelpunt met gemiddeld 2025 | 561 | 110 jeugdigen op de wachtlijst in onze regio.
In het najaar van 2025 is daarom een plan van aanpak vastgesteld, waarbij wordt Ondanks de aanhoudende trend van minder kinderbeschermings | gekeken naar zowel de instroom en uitstroom van jeugdigen met maatregelen worstelt de sector aanhoudend met een hoge | een maatregel als ook naar de personele capaciteit. werkdruk en wachttijden. Uit het in 2025 verschenen rapport ‘Als overheidsingrijpen kinderen geen bescherming biedt’1, waarin vijf | Jeugdbescherming West is veruit de grootste GI in onze regio GI’s zijn onderzocht, blijkt dat te veel jeugdigen niet – of niet tijdig | en in het landsdeel Zuidwest. De substantiële afname van – de noodzakelijke bescherming, begeleiding en jeugdhulp krijgen. | de kinderbeschermingsmaatregelen wordt inhoudelijk zeer De grootste tekortkomingen zijn dat er, vanwege het gemis aan | aangemoedigd, maar plaatst de organisatie ook voor een een vaste jeugdbeschermer, onvoldoende betekenisvol contact | continuïteitvraagstuk. Samen met gemeenten in het landsdeel | 1 https://www.inspectiejenv.nl/site/ is met jeugdigen en gezinnen en dat passende hulp niet of niet | Zuidwest is daarom in 2025 gewerkt aan een mogelijk financieel | binaries/sitecontent/collections/ tijdig wordt ingezet. De belangrijkste oorzaken zijn de huidige | vangnet.
Hiervoor is een bestuurlijk akkoord gesloten voor dit | documents/2025/09/25/rapport alszelfsoverheidsingrijpen arbeidsmarktproblemen en de ontbrekende of ontoegankelijke | landsdeel. Zodra het aantal maatregelen met meer dan 5% daalt, | kinderengeenbescherming | biedt/ rapportalszelfsoverheidsingrijpen passend zorgaanbod. | zal het akkoord in werking treden. | kinderengeenbescherming | biedt.pdf 13 Uithuisplaatsingen Figuur 2 toont het verloop van het aantal nieuwe machtigingen uithuisplaatsing (MUHP) in 2025 in verhouding tot het totale aantal nieuwe ondertoezichtstellingen (OTS) bij Jeugdbescherming west. Hieruit komt naar voren dat in de meeste gevallen een ondertoezichtstelling wordt uitgesproken zonder dat dit gepaard gaat met een uithuisplaatsing. Er zijn verschillende vormen van uithuisplaatsing: zo kan een jeugdige worden geplaatst bij de andere ouder, in een (netwerk) pleeggezin, een gezinshuis of in een residentiële instelling. Het is duidelijk dat de impact op een kind en de ouders veel groter is wanneer het in een verblijf van een jeugdhulporganisatie wordt geplaatst, dan wanneer het, bijvoorbeeld na een scheiding, bij de andere ouder gaat wonen.
Figuur 2: aantal nieuw uitgesproken OTS, | Totaal aantal ots | De daling die vanaf 2023 is ingezet wordt mede veroorzaakt door aantal nieuwe OTS gelijk met MUHP en aantal | muhp | het niet verlengen door de rechtbank van een eerder uitgesproken nieuwe MUHP verzocht door JB west per jaar. | Preventieve betrokkenheid | MUHP. De GI’s geven aan dat zowel zijzelf, de rechtbank als Jeugdbescherming west | ook de RvdK steeds kritischer zijn geworden op het al dan niet 100 | inzetten of verlengen van een MUHP. De rol en betrokkenheid van 99 | de GI bij een MUHP is overigens soms beperkt van invloed. Bij een 80 | 84 | spoeduithuisplaatsing of een uithuisplaatsing verzocht door de 79 | 78 | RvdK is een GI vooraf niet betrokken bij het gezin. 60 40 20 | 27 | 28 | 23 | 23 17 | 18 | 17 0 | 11 Q1 2025 | Q2 2025 | Q3 2025 | Q4 2025 Bron: Jeugdbescherming west 14 Crisisinterventieteam | Conclusie Wanneer een crisissituatie ontstaat voor een jeugdige, zijn | In de jeugdhulpregio Haaglanden is in 2025 verder gewerkt in eerste instantie de betrokken jeugdhulpaanbieder en het | aan duurzame veiligheid voor jeugdigen door inzet op betrokken lokale team aan zet. Als de crisis buiten kantoortijd | preventie, integrale samenwerking en versterking van lokale plaatsvindt of wanneer er geen jeugdhulpaanbieder betrokken | teams.
Er is een duidelijke daling zichtbaar in het aantal is, wordt het Crisisinterventieteam (CIT) ingezet voor jeugdigen | kinderbeschermingsmaatregelen. De ingezette beweging richting binnen de regio Haaglanden. | vrijwillige hulp en preventie is goed zichtbaar. Er wordt steeds kritischer gekeken voordat dergelijke verstrekkende maatregelen Het CIT voert een veiligheidstaxatie uit en zet passende | worden genomen. Hiermee wordt invulling gegeven aan de interventies in om de veiligheid te borgen. Het team is 24 uur | ambitie dat gezinnen vaker tijdig en effectief worden ondersteund per dag bereikbaar en inzetbaar en werkt nauw samen met | in het vrijwillig kader. Verdere versterking van de lokale teams uiteenlopende partners als zorgaanbieders, Veilig Thuis, politie, | en borging van deze preventieve aanpak zijn essentieel om deze vrouwenopvang en daklozenloket. Als er binnen een gezin een | positieve trend vast te houden. huisverbod is opgelegd, wordt het CIT ingezet voor betrokken jeugdigen. | Tegelijkertijd wordt het steeds meer zichtbaar dat het huidige stelsel voor de kinderbescherming onvoldoende werkt en dat met Uit tabel 5 blijkt dat het CIT in 2025 voor de hele regio | urgentie moet worden toegewerkt naar een nieuwe wettelijke 1.067 crisisinterventies heeft uitgevoerd.
Dit aantal varieert van | samenwerking zoals beschreven in het Toekomstscenario waarin jaar tot jaar enigszins, maar is de afgelopen drie jaar stabiel te | de kinderbescherming integraal en gezinsgericht is. noemen. Deze variatie geldt ook voor het aantal huisverboden in de afgelopen jaren. Tabel 5: aantallen crisisinterventies en huisverboden waarbij een jeugdige tot 18 jaar betrokken is. 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 Crisiszaken | 1.107 | 1.121 | 1.095 | 1.069 | 1.067 Huisverboden | 440 | 539 | 443 | 484 | 433 15 Kinderbescherming Kinderbescherming is de juridische term voor jeugdbescherming. Er is sprake van kinderbescherming wanneer een kinderrechter, altijd op advies van de Raad voor de Kinderbescherming (RvdK), een wettelijke kinderbeschermingsmaatregel heeft uitgesproken. Het gaat om de volgende maatregelen, die door de zogenaamde Gecertificeerde Instellingen (GI’s) uitgevoerd worden: • een Ondertoezichtstelling (ots): Het gezin wordt Onder Toezicht gesteld en krijgt een jeugdbeschermer toegewezen. Ouders behouden nog het gezag maar over belangrijke beslissingen die hun kinderen aangaan dienen ze te overleggen met een jeugdbeschermer. Een jeugdbeschermer kan besluiten dat bepaalde vormen van hulp ingezet moeten worden en is verantwoordelijk voor de veiligheid van de jeugdigen/in gezinnen. Een ots kan per jaar verlengd worden.
Hiervoor moet de jeugdbeschermer dan opnieuw een verzoek doen bij de kinderrechter die het besluit dan toetst. • een voogdijmaatregel: Van een voogdijmaatregel is sprake wanneer het gezag van ouders beëindigd wordt. Zij hebben dan geen zeggenschap meer over hun kind(eren). Uiteraard blijven zij hun kinderen nog wel zien, indien mogelijk. Er is een onderscheid te maken tussen burgervoogdij door bijvoorbeeld iemand uit het netwerk van de jeugdige en instellingsvoogdij door de jeugdbeschermer van de GI. Jeugdreclasseringsmaatregel Hierbij gaat het om jeugdigen die strafbare feiten hebben gepleegd, maar ook om jeugdigen waarbij sprake is van school verzuim. Zij krijgen dan een zogenaamde jeugdreclasseerder toegewezen die hen ook kan verplichten hulp te accepteren. Crisis Interventie Team Haaglanden (CIT) Het CIT van Jeugdbescherming west is de crisisdienst voor de jeugdigen die zich in de regio bevinden en beoordeelt op basis van afgesproken criteria of er sprake is van een crisis. Zo ja, dan voert zij een crisisinterventie uit om de crisis te bezweren. Een crisisinterventie kenmerkt zich doordat het CIT direct in actie komt en indien nodig binnen 2 uur op de plek van de crisis aanwezig is. De crisisinterventie is erop gericht de directe veiligheid van kinderen en jongeren te realiseren.
Het CIT heeft een 24uurs bereikbaarheid en beschikbaarheid voor consult, advies en het ontvangen en beoordelen van crisis meldingen. Waar nodig wordt samengewerkt met de GGZcrisis dienst, LVBexpertise etc. Bij de uitvoering van de Wet Tijdelijk Huisverbod werkt het CIT samen met de politie, maatschappelijk werk, de volwassenenreclassering en Veilig Thuis. Het CIT draagt bij aan de risicoanalyse en de eerste opvang van kinderen voor afgaand aan het opleggen van het huisverbod of heeft de rol om na het huisverbod de analyse te doen van de ontwikkeling van de kinderen. Machtiging uithuisplaatsing Een machtiging uithuisplaatsing is een juridische maatregel die door de kinderrechter kan worden uitgesproken als er (ernstige) zorgen zijn over de verzorging en opvoeding van een kind óf als de kinderrechter het nodig acht dat de geestelijke of lichamelijke toestand van het kind onderzocht moet worden op een plek buiten het gezin. De kinderrechter machtigt de GI die de ondertoezichtstelling uitvoert, om het kind dag en nacht uit huis te plaatsen. Dit gebeurt als ouders het niet eens zijn met een uithuisplaatsing. Een machtiging uithuisplaatsing kan worden aangevraagd door de GI, door de RvdK of het Openbaar Ministerie. Als andere professionals, zoals bij Veilig Thuis, ernstige zorgen hebben over een kind, leggen zij die voor aan de RvdK.
De RvdK kan vervolgens het verzoek tot een machtiging uithuisplaatsing doen. Begrippenlijst 16 REGIOVISIE MONITOR 2025 INHOUD VORIGEVOLGENDE In de Regiovisie Jeugdzorg Haaglanden 2021-2026 is prioriteit gegeven aan kinderen en gezinnen in kwetsbare omstandigheden. Er wordt ingezet op het tijdig bieden van passende hulp in een duurzaam veilige situatie. Dit betekent dat de gemeenten en jeugdhulpaanbieders gezamenlijk werken aan het verkrijgen van inzicht in wachttijden, het nemen van maatregelen om wachttijden te verkorten en het schadelijk wachten tegen te gaan. Wachttijden in de jeugdhulp blijft een urgent vraagstuk. Helaas is niet altijd direct hulp beschikbaar op het moment dat een hulpvraag zich voordoet, ook niet voor de meest kwetsbare jeugdigen. Jeugdigen en gezinnen krijgen soms te maken met lange wachttijden. Factoren zoals krapte op de arbeidsmarkt spelen hierbij een rol en ook het vinden en behouden van voldoende gekwalificeerd personeel blijft een uitdaging in de sector. De mate waarin wachttijden acceptabel zijn, is afhankelijk van de aard en ernst van de problematiek. Wanneer de problematiek tijdens de wachttijd verergert en hierdoor de situatie van de jeugdige of het gezin verslechtert, dan spreken we van schadelijk wachten. Gemeenten in de jeugdhulpregio Haaglanden willen dit zoveel mogelijk voorkomen met een regionale aanpak wachttijden.
4 Aanpak wachttijden VORIGEVOLGENDEINHOUD17REGIOVISIE MONITOR 2025 Inleiding Dit hoofdstuk begint met een toelichting op de acties die vanuit de aanpak wachttijden in 2025 zijn ingezet, vervolgens wordt ingegaan op schadelijk wachten bij de verschillende vormen van jeugdhulp. Het hoofdstuk eindigt met een conclusie. Achter de term wachttijden schuilt een complexe wisselwerking tussen de vier onderdelen; preventie, instroom, passende zorg (o.a. doorstroom) en uitstroom. Wachttijden is niet alleen een ‘instroom’probleem, maar kent samenhang met deze vier onderdelen. Vier jaar geleden is, aansluitend op dit gedachtengoed van het landelijke Ondersteuningsteam Zorg voor de Jeugd (OZJ), een meerjarige aanpak wachttijden gestart in de regio Haaglanden. Hierbij is de focus steeds meer gericht op jeugdigen met complexe problematiek voor wie passende hulp te lang uitblijft en het wachten schadelijk wordt. Conform de norm van de Inspectie (IGJ) gaat het hierbij om jeugdigen die langer dan 3 maanden wachten (met uitzondering van crisis/spoed, omdat deze jeugdigen direct geholpen moeten worden). De wachttijden van deze groep worden elk half jaar door het Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden uitgevraagd bij de regionaal gecontracteerde jeugdhulpaanbieders. Voor dit hoofdstuk zijn de wachttijden uit het eerste half jaar van 2025 benut.
Het terugdringen van de wachttijden is een complex vraagstuk. Het is een wisselwerking van preventie, instroom, passende zorg (o.a. doorstroom) en uitstroom en heeft diverse oorzaken: • Instroom in de Jeugdhulp neemt toe: o.a. discussie reikwijdte Hervormingsagenda. • Doorstroom stagneert: van de ene jeugdhulpaanbieder naar de andere jeugdhulpaanbieder. • Uitstroom stagneert naar WLZ/WMO/Beschermd Wonen, naar Speciaal Onderwijs, naar zelfstandig wonen. • Onvoldoende capaciteit en/of ontbrekend zorgaanbod. • Personeelstekorten. • Tekort aan huisvesting/ maatschappelijk vastgoed. • Geen goede analyse/ triage: meerdere soorten jeugdhulp worden ingezet voordat de passende hulp is gevonden. • Kostenbeheersing: kan op gespannen voet staan in relatie tot snel passende hulp of nieuw aanbod. Ondanks de acties die vanuit de aanpak wachttijden zijn ingezet, blijft het aantal cliënten dat schadelijk wacht bij de meeste zorgvormen stijgen. Dit vraagt blijvende aandacht. 18 REGIOVISIE MONITOR 2025 INHOUD VORIGEVOLGENDE Dit hoofdstuk begint met een toelichting op de acties die vanuit de aanpak wachttijden in 2025 zijn ingezet vervolgens wordt ingegaan op schadelijk wachten bij de verschillende vormen van jeugdhulp. Het hoofdstuk eindigt met een conclusie.
Regionale aanpak wachttijden in 2025 Regionaal afwegingskader Vanuit het belang om bij wachtlijsten in de jeugdhulp voorrang te kunnen geven aan jeugdigen in kwetsbare situaties is in 2023 het Regionaal afwegingskader schadelijk wachten op jeugdhulp opgesteld. Dit afwegingskader helpt om de inzet van jeugdhulp te prioriteren. Hiermee kan op basis van verschillende criteria, zoals de leeftijd van het kind en de ernst van de problematiek, de jeugdhulp versneld worden ingezet. Met deze werkwijze moet schadelijk wachten worden voorkomen. De implementatie begon eind 2024 met een bewuste, gefaseerde aanpak. Een groep koplopers, bestaande uit GI’s, het Expertiseteam Complexe Zorg (ECZ) en enkele aanbieders, testte het kader in de praktijk. Deze kleinschalige toepassing leverde waardevolle inzichten op over de toepasbaarheid en acceptatie van het instrument. In 2025 werden in samenwerking met professionals uit de keten diverse werksessies georganiseerd, waarin feedback werd verzameld en het draagvlak werd versterkt. Een belangrijke opbrengst is het ‘Schema helpend bij het toepassen van het regionaal afwegingskader’ , een visueel en gebruiksvriendelijke versie van het afwegingskader: Regionale bibliotheek | Jeugdhulp Haaglanden.
Tijdens de implementatie is ook gewerkt aan de voorbereidingen van de juridische en organisatorische verankering: opname in het Handboek Toegang Jeugdhulp en contractuele verankering in de regionale afspraken met aanbieders. De besluitvorming over deze herziening vindt in 2026 plaats. Daarnaast wordt het afwegingskader structureel geagendeerd binnen bestaande overlegstructuren, zoals lokale teams, GI’s, ECZ, Qgesprekken en ketenoverleggen. Het kader wordt breed toegepast en door professionals als een waardevolle aanvulling op bestaande triageprocedures ervaren. Het brengt het gesprek op gang over urgentie, risico’s, impact van wachten en beschikbare alternatieven. Actief wachtlijstbeheer Vanuit de regionale aanpak wachttijden zijn signalen en behoeften van professionals en vertegenwoordigers van jongeren en ouders naar voren gekomen om een vorm van actief wachtlijstbeheer toe te passen. Dit houdt in dat jeugdhulpaanbieders tijdens de wachttijd zicht houden op de situatie in het gezin, zodat – indien nodig – gericht kan worden geprioriteerd. In 2025 is een overzicht gemaakt van verschillende ontwikkelingen in relatie tot actief wachtlijstbeheer. Het hoofddoel van dit overzicht is om toe te werken naar afspraken met jeugdhulpaanbieders over actief wachtlijstbeheer.
Uit dit overzicht zijn vijf prioritaire vervolgstappen geformuleerd (besluitvorming in het Directeurenoverleg H9 begin 2026): 1. Onderzoeken of hetgeen in de contracten komt over actief wachtlijstbeheer voldoende is en wat eventueel nog opgenomen kan worden. 2. Wachtlijstbeheer onderdeel maken van de standaard agenda van contractmanager gesprekken. 19 REGIOVISIE MONITOR 2025 INHOUD VORIGEVOLGENDE 3. Voor de segmenten per 1 januari 2028 onderzoeken of er noodzaak is voor actief wachtlijstbeheer en hoe deze eruit moet zien. Dit door te leren uit de segmenten waar nu een vorm van actief wachtlijstbeheer wordt ontwikkeld. 4. Data op orde: Het verduidelijken van definities zodat dit voor alle aanbieders hetzelfde geïnterpreteerd wordt. Dit kan gezamenlijk met de KPI’s die regionaal worden opgesteld voor de nieuwe contracten 2028. 5. Overbruggingszorg: Er worden verschillende suggesties gedaan over overbruggingszorg om wachten te verzachten. Dit wordt verder uitgewerkt in de regionale projectgroep met JONG doet mee! en de Oudersraad Haaglanden. Doorontwikkeling applicatie Startpunt Jeugdhulp Haaglanden Met betrekking tot de applicatie Startpunt Jeugdhulp Haaglanden Startpunt Jeugd heeft de werkgroep wachttijden een bijdrage geleverd in de doorontwikkeling.
De gesignaleerde knelpunten: • Ontbreken van actuele gegevens over de wachttijden, • Aanpak Beheer van het platform is onduidelijk en vraagt veel inzet van aanbieders. • Er ontbreekt structureel overleg met leverancier Startpunt over beheer en optimalisatie. • Er is geen inzicht in het gebruik van Startpunt door o.a. de lokale teams. • Geen verplichting voor aanbieders om hun gegevens toe te voegen of te actualiseren, aangezien dit niet contractueel is vastgelegd. Naar aanleiding van de genoemde knelpunten hebben de werkgroep wachttijden, het Servicebureau en de softwareleverancier van Startpunt acties ondernomen. De gebruikerservaringen van het Startpunt zijn geïnventariseerd bij de lokale teams, gemeenten en GI’s. Belangrijkste punten uit deze inventarisatie waren het verbeteren van zoekcriteria en het uptodate houden van de informatie door de aanbieders. Daarnaast is een doorontwikkeling van de applicatie Startpunt gestart samen met de leverancier, medewerkers van de lokale teams, ECZ en regio Midden Holland (eveneens gebruiker van Startpunt). Van Q-uitvraag naar S-uitvraag Voorheen ontvingen jeugdhulpaanbieders in de regio Haaglanden – conform contractafspraken – de Quitvraag. Hiermee werd elk kwartaal informatie opgevraagd over wachttijden en wachtlijsten.
Om de administratieve lasten voor jeugdhulpaanbieders zo beperkt mogelijk te houden, is besloten dat er niet meer elk kwartaal een uitvraag wordt gedaan, maar elk half jaar. In 2025 heeft daarom een contractuele wijziging plaatsgevonden, waar de Quitvraag heeft plaats gemaakt voor de halfjaarlijkse uitvraag (Suitvraag). De inhoudelijke informatie die wordt uitgevraagd is niet veranderd ten opzichte van de voorgaande uitvragen. Jeugdhulpaanbieders die de Suitvraag moeten aanleveren, doen dit niet meer via de mail. Om de verwerking van de aangeleverde informatie te verbeteren, loggen de jeugdhulpaanbieders in op een online aanleverportaal om daar de informatie in te voeren door middel van een vragenlijst. Met deze doorontwikkeling verwacht de werkgroep wachttijden de respons met de tijd te vergroten, maar ook de betrouwbaarheid van de aangeleverde informatie. 20 REGIOVISIE MONITOR 2025 INHOUD VORIGEVOLGENDE Schadelijk wachten bij de verschillende | Nederland sterk gestegen. De wachtlijst voor KDC | zorg bestaat zorgvormen jeugdhulp | vooral uit jonge kinderen (46 jaar) en de wachttijd bedraagt tussen de 1,5 tot 2 jaar. Deze kinderen krijgen tijdens het wachten op Toelichting op de data en duiding wachttijden | de juiste hulp meestal een vorm van overbruggingshulp.
Zoals bij veel andere wachtlijstproblematiek is bij KDCzorg sprake van Het opvragen van de wachttijden wordt jaarlijks met dezelfde | knelpunten in de in door | en uitstroom. KDC’s zijn regionaal peildatum (3006) gedaan zodat de cijfers vanaf 2023 meerjarig | ingekocht, maar er liggen ook vraagstukken lokaal bij jeugdteams met elkaar te vergelijken zijn. In 2023 is er namelijk gestart met | (instroom), bij het onderwijs (instroom en uitstroom) en de WLZ de uitvraag per zorgvorm: Kinderdagcentra (KDC), Ambulante | (uitstroom). hulp: Jeugd en Opvoedhulp (J&O), Dyslexie (DYS), Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ) en Licht Verstandelijke Beperking (LVB). | De wachtlijsten voor deze specifieke zorgvorm heeft al langer En voor de Verblijfshulp gaat het over de zorgvormen: GGZ, J&O | de aandacht van de jeugdhulpregio Haaglanden, omdat deze en LVB met uitzondering van pleegzorg en gezinshuizen. Voor | kinderen al op jonge leeftijd volledig in zorg raken. Vanuit de aanpak de ambulante hulp (m.u.v. Dyslexie) speelt mee dat het Haags | wachttijden is daarom in de afgelopen jaren meer inzicht verkregen Toekomstperspectief in 2024 is gestart. | in de KDCdoelgroep, de wachttijden voor KDC zorg en de verschillende jeugdhulporganisaties die deze zorgvorm aanbieden.
In totaal hebben 141 van de 161 jeugdhulpaanbieders de | Ook zijn er in 2024 en 2025 in totaal 48 extra KDCplekken informatie over wachttijden aangeleverd. De respons is daarmee | gerealiseerd. 88% en geeft een voldoende beeld van de groep jeugdigen die langer dan 3 maanden wachten op hulp en daarmee schadelijk | Ondanks de realisatie van deze extra plekken is in figuur 3 te zien wachten. | dat het aantal cliënten dat langer dan 90 dagen wacht op KDCzorg is gestegen naar 934 cliënten. Binnen de totale KDCzorg hebben Zorgvorm Kinderdagcentra | vijf jeugdhulpaanbieders aangegeven dat zij per organisatie tussen Voor kinderen die niet in een reguliere kinderopvang, peuter | de 20 en 434 cliënten hebben die schadelijk wachten. op | vang of in het onderwijs kunnen vanwege een (vermoeden van een) verstandelijke beperking, is er specialistische zorg | Er is steeds vaker sprake van een ontwikkelingsachterstand in een Kinderdagcentrum (KDC). In Haaglanden kregen 484 | bij kinderen die naar een KDC gaan, in combinatie met kinderen van 2 t/m 11 jaar KDCzorg, hiervoor waren 383 KDC | gedragsproblematiek. Vanuit het landelijk onderzoek en een plekken beschikbaar.
De wachtlijsten voor deze zorgvorm zijn de | Haagse analyse worden de volgende oorzaken voor de stijging van afgelopen jaren net als in veel andere delen van | het aantal jeugdigen dat wacht op KDCzorg benoemd: 21 Figuur 3: aantal unieke cliënten dat langer wacht dan 90 dagen op KDC zorg | • | Fragmentatie van zorg en wetgeving, een keten met veel verschillende partijen. • | Verzwaring van de problematiek: meer kinderen met een 1.000 | ontwikkelingsachterstand in combinatie met taalen gedragsproblemen door migratie, corona, schermgebruik. 900 | 934 | • | Druk op ouders door armoede en stress, en de tijd die ouders nodig hebben voor verwerking dat hun kind zorg nodig heeft. 800 | • | Gebrek aan preventie, gebrek aan tussenvormen tussen opvangonderwijs en zorg. • | Schaarste van personeel in onderwijs en zorg. 700 | 737 | • | Gebrek aan fysieke ruimtes (huisvesting). • | Beperkte uitstroom door wachtlijsten voor het speciaal 600 | onderwijs en door latere doorstroom naar de Wet Langdurige Zorg (WLZ). 500 | In 2024 werd zowel vanuit de regionale samenwerking als door de gemeente Den Haag onderzoek gedaan naar KDC 400 | 436 | zorg: Onderzoek doelgroepen KDCzorg Den Haag. In 2025 zijn de acties met betrekking tot de aanpak wachttijden in de 2024Q2 | KDC’s onderdeel geworden van het segment dagbesteding/ 300 | dagbehandeling.
Binnen dit segment zetten gemeenten, jeugdhulpaanbieders en Integrale Vroeghulp, aansluitend op het 200 | regionaal rapport en rapport AEF, richting inkoop 2028 in op: 160 | • | Het afbakenen van de doelgroep voor de klassieke KDC’s en 100 | productbeschrijvingen. • | Op en afbouw capaciteit in een evenwichtige keten, inclusief 0 | bekostiging. 2022Q2 | 2023Q2 | 2024Q2 | 2025 | S1 | › | 5% opbouw 20282030 i.v.m. wachtlijsten i.r.t. realistische opbouw = + 19 plekken. Op de Y-as staat het aantal cliënten dat langer wacht dan 90 dagen op KDC-zorg. Op de X-as de jaren 2022 t/m 2025, voor alle jaren geldt 30-06 als peildatum. (bron: Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden) | 22 › 20% afbouw 20312035 i.v.m. ontwikkeling alternatieven (inclusieve kinderopvang en leeren ontwikkelgroepen) = 81 plekken. › Afhankelijkheid: voldoende beschikbaarheid in een evenwichtige keten, ook met WLZ. › Afhankelijkheid: overleg met opvang en onderwijs over SO/ SBO/ leer en ontwikkelplekken. › Julinov 2025: toetsing op en afbouwscenario door Significant in samenwerking met aanbieders, opgenomen in het rapport. Vooruitlopend op de hercontractering werken we in 2026 toe naar: • Verdiepend inzicht in leeftijd, gemeente van herkomst en dubbelingen van de jeugdigen die op de wachtlijst staan voor KDCzorg en de gemiddelde wachttijd tot start van zorg.
• Een gefaseerde implementatie van centraal wachtlijstbeheer bestaande uit een pilot voor een centrale toegang met screening voor klassieke KDC’s in Haaglanden. Het ontwikkelen van de alternatieven in en rondom kinderopvang en onderwijs, waar een aantal gemeenten lerende weg mee gestart is, is onderdeel geworden van de ontwikkelopdrachten van de hercontractering per 2028. Gemeenten, kinderopvang, onderwijs, Wlz en jeugdhulpaanbieders moeten gezamenlijk gaan werken aan passende ondersteuning, hulp en plekken, zoals inclusieve kinderopvang en onderwijszorg combinaties. Dit om te voorkomen dat de keten verder verstopt raakt. 23 REGIOVISIE MONITOR 2025 INHOUD VORIGEVOLGENDE Ambulante hulp per zorgvorm | Figuur 4: aantal unieke cliënten dat langer dan 90 dagen wacht op ambulante hulp Ambulante jeugdhulp is hulp aan kinderen, jongeren en gezinnen | per zorgvorm die thuis of in de eigen omgeving wordt geboden, gericht op het behandelen van psychische, sociale of gedragsproblemen zonder | 450 | 461 opname in een instelling. De ondersteuning kan variëren van lichte begeleiding tot intensieve therapie en richt zich op het versterken | 400 van de zelfredzaamheid en het functioneren binnen het gezin en de samenleving. | 350 In figuur 4 is het aantal cliënten dat langer dan 90 dagen wacht | 300 op ambulante jeugdhulp bij de zorgvormen Dyslexie, GGZ en LVB | 307 gestegen.
De zorgvorm J&O is nagenoeg gelijk gebleven. | 250 • | Binnen de totale zorgvorm Dyslexie hebben 2 jeugdhulp | 200 | 223 aanbieders aangegeven dat zij per organisatie tussen de 24 en 95 cliënten hebben die schadelijk wachten. | 150 | 182 • | Binnen de totale zorgvorm GGZ hebben 18 aanbieders aangeven dat zij per organisatie tussen de 1 en 94 cliënten hebben die | 100 | 119 schadelijk wachten. | 93 | 94 | 96 | 94 • | Binnen de totale zorgvorm J&O hebben 11aanbieders aangeven | 50 | 78 dat zij per organisatie tussen de 1 en 29 cliënten hebben die | 48 | 47 schadelijk wachten. | 0 • | Binnen de totale zorgvorm LVB hebben 3 aanbieders aangeven | 2023 | 2024 | 2025 | 2023 | 2024 | 2025 | 2023 | 2024 | 2025 | 2023 | 2024 | 2025 dat zij per organisatie tussen de 6 en 55 cliënten hebben die | Q2 | Q2 | S1 | Q2 | Q2 | S1 | Q2 | Q2 | S1 | Q2 | Q2 | S1 schadelijk wachten. | DYS | GGZ | J&O | LVB Opvallende resultaten bij een aantal ambulante jeugdhulpvormen: | Op de X-as staat het aantal cliënten dat langer dan 90 dagen wacht op ambulante hulp bij de • | Meer dan een verdubbeling van het aantal cliënten dat langer | zorgvormen: Dyslexie (DYS), Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ), Jeugd en Opvoedhulp (J&O) en Licht dan 90 dagen wacht op de zorgvorm Dyslexie. Deze verdubbeling | Verstandelijke Beperking (LVB).
Op de Y-as de jaren 2023 t/m 2025, voor alle jaren geldt 30-06 komt voor bij één aanbieder en geeft aan de verdubbeling een | als peildatum. In de grijze staafdiagrammen zitten ook het aantal cliënten dat langer dan 90 dagen gevolg is van het strak hanteren van de bestedingsruimte | wacht, die vanaf 2024 onder het Haags Toekomstperspectief vallen. 24 Figuur 5: aantal unieke cliënten dat langer dan 90 dagen wacht op verblijfshulp | waardoor cliënten langer moeten wachten. Het betreft in deze per zorgvorm | zorgvorm niet altijd schadelijk wachten. Het kan ook een keuze zijn van ouders en/of de jeugdige zelf, dit raakt de reikwijdte jeugdhulp en heeft samenhang met de investeringen die 140 | preventief vanuit het onderwijs worden gedaan. 137 | • | Daarnaast zien we in Haaglanden een stijging van de ambulante 120 | GGZ, conform landelijk beeld. Het aantal cliënten dat langer dan 90 dagen wacht op de zorgvorm ambulante GGZ is met 69% 100 | gestegen. • | Ook zien we een stijging van 66% van het aantal jeugdigen dat 80 | langer wacht dan 90 dagen op de zorgvorm LVB. • | Voor alle drie de stijgingen is een nadere duiding nodig.
60 | 68 Verblijfhulp per zorgvorm 40 | Jeugdhulp met verblijf betreft hulp en zorg aan jongeren en hun 43 | ouders bij psychische, psychosociale en of gedragsproblemen, een 20 | 25 | verstandelijke beperking van de jongere, of opvoedingsproblemen 18 | 8 | van de ouders. De jongere verblijft in een pleeggezin, gezinshuis, 14 | 15 | 1 0 | leef of behandelgroep, gesloten afdeling, GGZ instelling of 2023 | 2024 | 2025 | 2023 | 2024 | 2025 | 2023 | 2024 | 2025 | soortgelijke locaties waar jeugdhulp geleverd wordt. Of anders Q2 | Q2 | S1 | Q2 | Q2 | S1 | Q2 | Q2 | S1 | gezegd, de jongere slaapt formeel niet thuis in het eigen gezin. GGZ | J&O | LVB | Dit betekent dat het hier alleen om de verblijfsvormen gaat waarbij er sprake is van een overnachting. Ook verblijf in logeerhuizen, alleen tijdens weekenden of juist door de week, vallen onder jeugdhulp met Op de X as staat het aantal cliënten dat langer dan 90 dagen wacht op verblijfshulp per | verblijf. Voor de zorgvormen pleegzorg en gezinshuizen is in 2024 zorgvorm: Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ), Jeugd en Opvoedhulp (J&O) en Licht Verstandelijke | een extra verdiepende uitvraag gedaan, zie Regiovisie monitor 2024. Beperking (LVB). Op de Y as de jaren 2023 t/m 2025, voor alle jaren geldt 30-06 als peildatum. In figuur 5 is het aantal cliënten dat langer dan 90 dagen wacht op verblijfshulp bij de zorgvormen GGZ en J&O gestegen.
Bij de zorgvorm LVB is sprake van een daling. 25 • Binnen de totale zorgvorm GGZ hebben 3 aanbieders aangeven dat zij per organisatie tussen de 4 en 8 cliënten hebben die schadelijk wachten. • Binnen de totale zorgvorm J&O hebben 5 aanbieders aangeven dat zij per organisatie tussen de 1 en 9 cliënten hebben die schadelijk wachten. • Binnen de totale zorgvorm LVB hebben 6 aanbieders aangeven dat zij per organisatie tussen de 2 en 20 cliënten hebben die schadelijk wachten. Opvallende resultaten bij een aantal zorgvormen van verblijfshulp: • Stijging J&O: een enorme stijging van het aantal cliënten dat langer dan 90 dagen wacht op de zorgvorm J&O bij verblijfshulp. Een mogelijke verklaring kan zijn dat minder J&O plekken beschikbaar zijn i.v.m. de ingezette groepsverkleining en afbouw JeugdhulpPlus. Nadere duiding is nodig. • Daling LVB: een daling van het aantal cliënten dat langer dan 90 dagen wacht op de zorgvorm LVB. Nadere duiding is nodig. Conclusie In 2025 heeft de regio Haaglanden verder gewerkt aan de aanpak wachttijden in de jeugdhulp met speciale aandacht voor kinderen in kwetsbare situaties. Ondanks deze inspanningen blijft wachten op jeugdhulp een urgent probleem, vooral voor jeugdigen met complexe problematiek. De wachttijd kan in sommige gevallen schadelijk zijn, doordat de situatie van het kind of gezin tijdens het wachten verslechtert.
Om dit te voorkomen, is een regionaal afwegingskader voor schadelijk wachten geïmplementeerd, waarmee hulp op basis van urgentie beter kan worden ingezet. Bij de ambulante jeugdhulp is er een grote stijging van het aantal cliënten dat langer dan 90 dagen wacht bij de zorgvormen Dyslexie, GGZ en LVB, dit vraagt een nadere duiding. Voor de verblijfshulp is er een enorme stijging van het aantal cliënten dat langer dan 90 dagen wacht bij de zorgvorm J&O en een daling bij de zorgvorm LVB, dit vraagt ook een nadere duiding. Bij de zorgvorm KDC is het aantal cliënten dat langer dan 90 dagen wacht op KDCzorg verder gestegen, ondanks de realisatie van 48 extra plekken. Om verdere verbeteringen te realiseren, blijft actief wachtlijstbeheer essentieel. Daarbij is het belangrijk dat aanbieders, gemeenten en landelijke partners nog meer gezamenlijk optrekken, data beter benutten, voldoende betaalbaar en geschikt vastgoed realiseren en meer investeren in het werven en behouden van gekwalificeerd personeel. 26 REGIOVISIE MONITOR 2025 INHOUD VORIGEVOLGENDE Expertiseteam Complexe Zorg (ECZ) Het Expertiseteam Complexe Zorg (ECZ) bestaat uit gespecialiseerde medewerkers die ondergebracht zijn bij Jeugdbescherming West en heeft als doel consult en advies te bieden bij zorgbehoeftebepaling, complexe zorgvragen en te bemiddelen en ondersteunen bij de toeleiding naar specialistische jeugdhulp.
Het ECZ voorziet in één centraal aanspreekpunt voor alle jeugdzorgprofessionals in de keten. Het ECZ is gecontracteerd door de gemeenten en dus onafhankelijk en voor iedereen beschikbaar. Kinderdagcentrum (KDC) Kinderdagcentra of kinderdienstencentra (KDC) bieden zorg aan jeugdigen tussen de 2 en 18 jaar met een achterstand in hun ontwikkeling en aan kinderen met een verstandelijke of meervoudige beperking. In een KDC krijgt een kind dagbehandeling, dagbesteding en persoonlijke begeleiding. Kinderen en jongeren die gebruikmaken van KDC’s hebben een (vermoedelijk) psychiatrische stoornis, beperking of (vermoeden van een) verstandelijke beperking. Het doel van een KDC is dat zij zich daar maximaal kunnen ontwikkelen. Kinderen en jongeren kunnen zowel vanuit de Jeugdwet als vanuit de Wet langdurige zorg (Wlz) toegang krijgen tot dit type voorziening. Integrale Vroeghulp (IVH) Integrale Vroeghulp is een multidisciplinair team dat zich inzet ten behoeve van jonge kinderen met (een vermoeden van) ontwikkelingsproblemen. Er kunnen zorgen zijn rondom de emotionele, verstandelijke en/of lichamelijke ontwikkeling. Maar ook met vragen over het gedrag van hun kind kunnen ouders terecht bij Integrale Vroeghulp. Integrale Vroeghulp voorziet zo in een behoefte van ouders om duidelijkheid te krijgen over een eventuele diagnose en/of waar zij met hun kind terecht kunnen voor passende hulp.
De verbinding met dit multidisciplinair team en de gemeenten vindt plaats via een lokale trajectbegeleider die schakelt met lokale structuur (o.a. JGZ en lokale teams) van alle gemeenten. Begrippenlijst 27 REGIOVISIE MONITOR 2025 INHOUD VORIGEVOLGENDE De Regiovisie Monitor 2025 laat zien dat de regio Haaglanden in 2025 voortbouwt op de ingezette transformatie van de jeugdhulp, waarbij stabilisatie van het gebruik samenvalt met een toenemende complexiteit van de hulpvragen. Het aantal jeugdigen dat regionaal ingekochte jeugdhulp ontvangt is ten opzichte van eerdere jaren gestabiliseerd en in sommige gemeenten licht afgenomen. Tegelijkertijd zijn de gemiddelde kosten per cliënt licht gestegen in lijn met indexatie. De jeugdhulp richt zich steeds meer op jeugdigen met zwaardere en langdurigere ondersteuningsbehoeften, terwijl lichtere hulp vaker lokaal en preventief wordt georganiseerd. Ook in 2025 sorteert de beweging naar ‘zo thuis mogelijk’ opgroeien zichtbaar effect. Het aantal uithuisplaatsingen en de instroom in JeugdhulpPlus is verder gedaald. De regio heeft vervolg gegeven aan de afbouw van gesloten jeugdhulp en geïnvesteerd in alternatieven, waaronder kleinschalige woonvormen en intensieve ambulante ondersteuning.
Tegelijkertijd blijft Haaglanden een relatief groot aandeel leveren in de gesloten jeugdhulp binnen landsdeel Zuidwest, wat de gezamenlijke verantwoordelijkheid onderstreept om passende alternatieven verder te ontwikkelen. Conclusie De daling van de inzet van kinderbeschermingsmaatregelen zet door. Steeds vaker wordt gekozen voor ondersteuning in het vrijwillige kader, in lijn met de ambities uit de Regiovisie. Tegelijkertijd wordt duidelijk dat het huidige stelsel onder druk blijft staan door hoge werkdruk, wachttijden en personele schaarste. In 2025 blijven wachttijden in de jeugdhulp in regio Haaglanden een groot probleem, vooral voor jongeren met complexe problemen. Met name voor de KDCzorg, GGZ en enkele vormen van jeugdhulp met verblijf is een stijging te zien. Hoewel er maatregelen zijn genomen, zoals een afwegingskader om schadelijk wachten te voorkomen, nemen de wachttijden in meerdere zorgvormen toe. Verdere verbetering vraagt om beter samenwerking, actief wachtlijstbeheer en extra inzet op de ontwikkeling van een dekkend zorglandschap. Tot slot stond 2025 in het teken van vooruitkijken en voorbereiden. Met het opstellen en vaststellen van de ‘Inkoopstrategie doorontwikkeling regionale jeugdhulp’ voor jeugdhulp is een belangrijke stap gezet richting een toekomstbestendige inrichting van het jeugdhulpsysteem.
Deze strategie is een basis voor de verdere inspanningen richting de hercontractering en inkoop van de regionale jeugdhulp. De ontwikkelingen in 2025 laten zien dat de regio Haaglanden blijvend werkt aan de ambitie om kinderen en jongeren zo thuis mogelijk, veilig en met perspectief te laten opgroeien. De opgaven blijven complex en vragen om blijvende inzet en samenwerking. 5 28 REGIOVISIE MONITOR 2025 INHOUD VORIGEVOLGENDE Gemeente Den Haag Gemeente Delft Gemeente Leidschendam-Voorburg Gemeente Midden-Delfland Gemeente Pijnacker-Nootdorp Gemeente Rijswijk Gemeente Wassenaar Gemeente Westland Gemeente Zoetermeer 30 32 35 38 41 44 47 50 53 Overzicht Regiovisie monitor per gemeente In de volgende bijlagen worden de cijfers van individuele gemeenten vergeleken met de H8 gemeenten. De H8 gemeenten zijn gemeente Delft, LeidschendamVoorburg, Midden Delfland, PijnackerNootdorp, Rijswijk, Wassenaar, Westland en Zoetermeer. De reden voor een vergelijking met H8 in plaats van H9 gemeenten is de start van het HTP per 1 januari 2024. Gemeente Den Haag koopt een deel van de ambulante jeugdhulp niet meer regionaal in. Hierdoor bieden de regionale cijfers op H8 niveau een betere vergelijking.