RIB 25 052 Bijlage A Accountantsverslag 2024

inkoop- en aanbestedingsbeleid aangevuld met trainingen voor de juiste

zijn veroorzaakt) die een onjuistheid van materieel belang in de

mindset van de medewerkers.

jaarrekening tot gevolg kunnen hebben. Gedurende de controle zijn geen significante punten gesignaleerd ten aanzien van feitelijke of vermoedelijke

Wij hebben de volgende werkzaamheden verricht om eventuele effecten

niet-nakoming van wet- en regelgeving.

van dit risico ten behoeve van onze controle van de jaarrekening te mitigeren:

Corruptie- en omkopingsrisico

• Gemeente Rijswijk voert zelf werkzaamheden uit om te controleren dat

Uw gemeente maakt onderdeel uit van de overheidssector waarin corruptie

de aanbestedingen conform de geldende Europese aanbestedingsregels

vaker dan bij andere sectoren voorkomt. Dit komt onder andere omdat veel

en de Aanbestedingswet 2012 zijn aanbesteed. Wij hebben deze

transacties met een relatief grote omvang plaatsvinden, de transparantie

werkzaamheden gecontroleerd, waarbij wij alle contracten met een

over marktprijzen niet in alle gevallen voldoende is om te beoordelen en

besteding > € 215.000 integraal hebben gecontroleerd.

frequent zaken gedaan wordt met andere corruptiegevoelige sectoren

• Wij hebben een gegevensgerichte steekproef uitgevoerd op de overige

(vastgoed, constructie, infrastructuur et cetera). Hierdoor hebben wij dit als

bedrijfskosten en hierbij hebben wij vastgesteld dat de prestatie is

aandachtspunt in onze controle meegenomen.

geleverd door de tegenpartij op basis van de aangeleverde prestatieverklaringen.

Corruptie is een wereldwijd probleem waarbij het uw verantwoordelijkheid

• Wij hebben een gegevensgerichte steekproef uitgevoerd op de

is om corruptie binnen uw gemeente te voorkomen. Onze beroepsregels

grondaankopen en –verkopen waarbij wij hebben vastgesteld dat de

zijn in de praktijkhandreiking “Corruptie, werkzaamheden van de

juiste procedure is gevolgd.

pagina | 37

5. Overige onderwerpen Corruptie- en omkopingsrisico (vervolg)

Bevestiging onafhankelijkheid

• Wij hebben een gegevensgerichte steekproef uitgevoerd op de uitgaande

Wij zijn van mening dat wij onafhankelijk hebben gefunctioneerd en dat de

subsidies en vastgesteld dat deze zijn verstrekt in overeenstemming met

objectiviteit van onze oordeelsvorming niet is aangetast, in

de geldende interne wet- en regelgeving.

overeenstemming met de Verordening inzake de onafhankelijkheid van

• Wij hebben tijdens procesgesprekken navraag gedaan naar onregelmatigheden. Hierbij is door alle medewerkers ontkennend

accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en artikel 24a van de Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta).

gereageerd. • Wij hebben de inschatting van corruptie en frauderisico’s besproken met

Hierbij bevestigen wij dat wij geen geschenk en/of een persoonlijke uiting

de Concerncontroller. Hierbij hebben wij geen andere inzichten

van gastvrijheid van uw gemeente hebben ontvangen met een waarde van

opgedaan.

meer dan honderd euro.

Uit bovenstaande werkzaamheden zijn geen bevindingen voortgekomen. Kwaliteitsborging Continuïteit

Baker Tilly heeft diverse organisatorische maatregelen getroffen om haar

Als onderdeel van de vereisten voor de controleverklaring hebben wij ook

onafhankelijkheid en die van haar medewerkers te waarborgen. Deze

de continuïteitsveronderstelling getoetst. Wij hebben vastgesteld dat de

maatregelen omvatten onder meer:

gemeente Rijswijk een sluitende begroting voor 2025 heeft. Daarnaast

•

geven de financiële kengetallen inclusief het weerstandsrisico geen reden tot twijfel of de gemeente haar activiteiten in continuïteit kan voortzetten de

professionals en ondersteunende stafdiensten; •

komende 12 maanden. Wij stemmen daarom in met het hanteren van het

continuïteitsbeginsel voor het opstellen van de jaarrekening.

Jaarlijkse bevestiging van onafhankelijkheid door partners, Cliënt- en opdrachtacceptatieprocedures, waaronder de beoordeling of er sprake is van mogelijk conflicterende diensten;

•

In- en extern kwaliteitsonderzoek;

pagina | 38

5. Overige onderwerpen Kwaliteitsborging (vervolg)

de werkzaamheden in lijn met vorig jaar zijn uitgevoerd en van voldoende

•

niveau zijn om op te kunnen steunen.

Twee registeraccountants betrokken bij wettelijke controleopdrachten.

Voor de controleopdracht van Gemeente Rijswijk hebben wij geen aanvullende maatregelen getroffen voor kwaliteitsborging.

Schriftelijke bevestigingen Wij hebben aan de gemeentesecretaris een schriftelijke bevestiging gevraagd in het kader van onze controle. Deze bevestiging heeft

Samenwerking met interne accountantsdienst/andere accountants Voor de jaarrekening van de gemeente Rijswijk maken wij gebruik van

betrekking op de verantwoordelijkheid van het bestuur voor het opstellen van de jaarrekening, voor het volledig verantwoorden van transacties en voor het aan ons verschaffen van alle relevante informatie.

accountants van serviceorganisaties, dit is: - Gemeentelijke Accountantsorganisatie Den Haag (GAD) voor de controle van het Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden. De samenwerking met de GAD is naar tevredenheid verlopen. Meerdere regiogemeenten zijn betrokken bij het Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden. Via een roulatieschema wordt het werk van de GAD gereviewed door één van de accountants van de deelnemende gemeenten. Voorgaand jaar hebben wij zelf de review uitgevoerd. Dit jaar is deze door twee andere accountantsorganisaties uitgevoerd. Op basis

van het memo en de stukken van de GAD hebben wij geconcludeerd dat

pagina | 39

6

Actualiteiten

pagina | 40

6. Actualiteiten Aanpassing BADO en BBV: rechtmatigheidsverantwoording

inclusief toevoegingen aan de reserves naar lasten exclusief

Op 16 april jl. is de aanpassing van Besluit begroting en verantwoording

toevoegingen aan de reserves. De lat komt daarmee voor uw organisatie

(BBV) en het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO)

dus hoger te liggen. Voor de rechtmatigheidsverantwoording geldt dat

gepubliceerd in de Staatscourant. Daarmee komt er een einde aan de

deze met ingang van 2025 maximaal 2% van de lasten exclusief

imperfecte wet- en regelgeving, die ontstond met het aanpassen van de

toevoegingen aan de reserves mag bedragen, waar dat in 2023 en 2024

Gemeentewet. Met die aanpassing werd geen rechtmatigheidsoordeel

nog maximaal 3% van de lasten inclusief toevoegingen aan de reserves

meer van de accountant gevraagd. Ter vervanging zou in de jaarrekening

mocht zijn.

van de decentrale overheden op grond van aangepaste wet- en regelgeving met ingang van 2023 een rechtmatigheidsverantwoording

Om deze wijzigingen goed in de organisatie in te bedden adviseren wij u

worden opgenomen. De gedelegeerde regelgeving die relevant is voor

om te kijken of aanpassing van de financiële verordening, de

het opstellen van de jaarrekening en voor de uitvoering van de

controleverordening, het controleprotocol en het interne controleplan aan

accountantscontrole 2024 en oordeelsvorming in de controleverklaring

de orde is. Ook rapporteert u nu onzekerheden binnen het Sociaal

(BADO en BBV) was hierop echter nog niet aangepast.

Domein, deze blijven binnen de 2% materialiteitsgrenzen. Maar de ruimte voor andere fouten wordt wel beperkt. Wij bevelen u aan om te evalueren

Aanpassing BADO en BBV: materialiteitsgrenzen

of de onzekerheden binnen het sociaal domein beperkt kunnen worden.

In de aanpassing van BADO is nog een belangrijke wijziging opgenomen: de maximale goedkeuringstolerantie van 1% voor fouten en 3% voor

Grip op grote projecten

onzekerheden (dus samen 4%) wijzigt met ingang van boekjaar 2025 in

Grote projecten met een significante financiële impact op de financiële

een maximale goedkeuringstolerantie van 2% voor afwijkingen. Met

posities van gemeentes komen steeds meer voor. Bij Gemeente Rijswijk

afwijkingen worden zowel fouten als onzekerheden bedoeld. Daarnaast

zijn het met name de grondexploitaties die classificeren als “grote

wijzigt ook de grondslag voor de goedkeuringstolerantie van lasten

projecten” met een belangrijke financiële impact op de resultaten.

pagina | 41

6. Actualiteiten Grip op grote projecten (vervolg)

Waterschap Scheldestromen) over financiële beheersbaarheid van

In een snel veranderende wereld beïnvloeden interne en externe

majeure projecten in onzekere tijden. Michiel Ellens (BNG) lichtte toe hoe

factoren de uitvoering van grote projecten. Budgetoverschrijdingen en

financiers duurzaamheid meenemen in hun afwegingen en welke

vertragingen liggen op de loer, maar met een sterke voorbereiding en

verplichtingen daarbij komen kijken. Partner David Zijlmans bood

strategische sturing zet je risico’s om in kansen. Transparantie over je

concrete handvatten voor duurzaamheidsverslaggeving voor lokale

projectdoelen en (samen)werkprocessen geven je grip. De juiste

overheden. Dit alles was te zien in een webinar.

strategische aanpak maakt grote projecten succesvol en toekomstbestendig.

De eisen rondom duurzaamheidsverslaggeving (Corporate Sustainability Reporting Directive) voor bedrijven zijn de afgelopen jaren zeer actueel

In het kader van natuurlijk advies delen wij praktische inzichten met u om

geworden. Hoewel op dit moment ter discussie staat welke bedrijven

te zien hoe dit er in de praktijk uitziet. In dit praktijkverhaal vertellen we

wanneer verplicht moeten gaan rapporteren, is de ontwikkeling echt

over het omvangrijke Zeeuwse project ‘Dijkversterking Hansweert’, dat

ingezet.

binnen tijd én budget wordt uitgevoerd. Voor de publieke sector gelden er nog zeker geen verplichtingen en de Duurzaamheidsopgave

verwachting dat die er snel gaan komen is er ook niet. Tegelijkertijd

Niet alleen grip op financiën is belangrijk, ook de duurzaamheidsopgave

vinden we het begrip ‘duurzaamheid’ terug in vrijwel elk coalitieakkoord,

neemt een steeds prominentere rol in bij grote projecten. Hoe houd je

programmabegroting of jaarstukken.

controle over grote projecten en benut je daarnaast duurzaamheid als kans? Vier experts deelden praktijkervaringen en strategieën. Partner Winnie Grondel-Kort sprak met Marcel van Alderliesten (projectleider a.i.

pagina | 42

6. Actualiteiten Duurzaamheidsopgave (vervolg)

van niet-duurzame initiatieven duurder wordt voor de decentrale

Ook zaken als de Regionale Energie Strategie (RES), Brede Welvaart en

overheid. Kortom op korte of iets langere termijn zal de BNG (en dit geldt

de relatie tussen inwoners en publiek bestuur ontbreken niet, stuk voor

ook voor andere banken) inzicht willen krijgen in de

stuk onderdelen van ESG. Het rapporteren ten aanzien van

duurzaamheidsprestaties van gemeenten, provincies, waterschappen en

duurzaamheid is dus niet iets wat bij nul begint. Ongeacht de precieze

gemeenschappelijke regelingen.

kaders van de wettelijke verplichting onderkennen wij dat rapporteren over prestaties rondom milieu (Environment), mensen (Social) en governance (G) ook aanzienlijke voordelen kan opleveren, zeker daar waar eindgebruikers of andere belanghebbenden hier grote waarde aan hechten.

In het webinar gaf Michiel Ellens aan dat de BNG, als belangrijke

Daarnaast ging het in het webinar over mogelijke instrumenten die

financier van de decentrale overheid, te maken heeft met de

kunnen worden ingezet om de duurzaamheidsprestaties in kaart te

verplichtingen vanuit de EU om zorg te dragen voor sustainable

brengen. Daarbij is het vooral belangrijk om selectief te zijn, zeker in het

finance/duurzame financiering. Dat betekent dat de bank ook inzicht

begin, start bij zaken die al meetbaar zijn en dus ook kunnen worden

moet hebben en inzicht moet verstrekken in haar jaarverslag of het geld

gerapporteerd. Maak ook gebruik van bronnen en data die al

dat als financiering beschikbaar wordt gesteld ook bijdraagt aan de

beschikbaar zijn. Wees daarbij alert dat een publieke organisatie

doelstellingen van het verdrag van Parijs (zoals halvering van de CO2-

enerzijds te maken heeft met de prestaties van de eigen organisatie,

uitstoot in 2030 ten opzichte van 1990). Het zou zelfs zo kunnen zijn dat

maar anderzijds ook de prestaties van het eigen areaal kan beïnvloeden

financiering van duurzame initiatieven goedkoper wordt en financiering

door gerichte beleidsvorming.

pagina | 43

6. Actualiteiten Duurzaamheidsopgave (vervolg)

Verschil Wpg en AVG?

Landelijk zijn er meerdere initiatieven rondom duurzaamheids-

Bij specifieke taken op het gebied van opsporing is voor de beveiliging van

verslaggeving door de decentrale overheid. Zo is er een handreiking

persoonsgegevens de Wet politiegegevens van toepassing, niet de

aangeboden aan de commissie BBV, de commissie BADO en het

Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). De Wpg komt in

Ministerie van BZK. Wij hebben als Baker Tilly zelf een ESG

grote lijnen overeen met de AVG. Toch zijn er ook belangrijke verschillen.

Overheidskompas ontwikkeld, waarin wij onze expertise vanuit de

Het meest in het oog springende verschil is de auditplicht op de gegevens-

rapporteringsverplichtingen voor het bedrijfsleven hebben ingezet om tot

verwerking bij opsporingstaken. Jaarlijks bent u verplicht om een interne

een overheidsvariant te komen. In dit ESG Overheidskompas komen ook

Wpg audit uit te voeren. Eenmaal in de vier jaar dient uw organisatie een

de welbekende 3W-vragen aan de orde:

externe Wpg audit uit te laten voeren. De diepgang van de externe Wpg

• Wat willen we bereiken?

audit betreft opzet, bestaan en werking.

• Wat gaan we daarvoor doen? • Wat mag het kosten?

Hoe ziet de cyclus eruit?

Zo sluit dit ESG Overheidskompas naadloos aan op de richtlijnen voor de programmabegroting en -verantwoording.

Interne audit (jaarlijks)

Doorvoeren verbeteringen

(jaarlijks; indien nodig)

Audit Wet politiegegevens (Wpg) Zet uw organisatie opsporingsambtenaren in? Heeft u als gemeente boa's in dienst? In dat geval zijn de Wet politiegegevens (Wpg) en Besluit politiegegevens buitengewoon opsporingsambtenaren (Bpg boa) waarschijnlijk voor uw organisatie van toepassing. Wij informeren u graag

over de auditplicht.

Rapporteren aan AP (voor 1 maart 2026)

Externe audit

(één keer in de vier jaar; nu over 2024)

pagina | 44

6. Actualiteiten Audit Wet politiegegevens (Wpg) (vervolg) Wpg-audit 2024 In 2025 dient de externe Wpg audit over 2024 te worden uitgevoerd. Uiterlijk 1 maart 2026 dienen Boa-werkgevers de Wpg assurance rapportage over 2024 in te leveren bij de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). Het is van belang dat uw organisatie tijdig de Wpg audit laat uitvoeren. Baker Tilly voert bij een groot aantal organisaties in de publieke sector de Wpg audit uit. Graag gaan wij met uw organisatie in gesprek over de Wpg audit en op welke wijze Baker Tilly u hierbij kan ondersteunen.

pagina | 45

7

Bijlagen

Bijlage A: SiSa-bijlage Het is volgens de Nota verwachtingen accountantscontrole 2024 voorgeschreven dat wij de geconstateerde fouten en onzekerheden per regeling rapporteren door middel van onderstaande verplichte tabel. Deze tabel dient door uw gemeente samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15 juli 2025 elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd. Nummer

Specifieke uitkering

JenV A31

Regeling specificieke uitkering ter voorkoming van jeugdcriminaliteit 2024

Fout of onzekerheid

Financiële omvang in euro’s

Toelichting fout/onzekerheid

Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp aan gedupeerden

FIN B2

kinderopvangtoeslagproblematiek 2021

BZK C62

Regeling specifieke uitkering kwijtschelding gemeentelijke belastingen

BZK C92

Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid

OCW D8

Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB)

Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde

OCW D14

onderwijsvertragingenonderwijsvertragingen Reglier eenmalige specifieke uitkering en subsidies lokale

OCW D23

bibliotheekvoorzieningen

IenW E3

Subsidieregeling sanering verkeerslawaai

IenW E110

IenW E44b

Tijdelijke regeling specifieke uitkering mobiliteitspakketten ten behoeve van

woningbouw Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021-2027 (SiSa tussen medeoverheden)

Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring):

Goedkeurend

Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening:

Goedkeurend

pagina | 47 pagina | 47

Bijlage A: SiSa-bijlage Nummer

Specifieke uitkering

EZ F20

Regeling specifieke uitkering impulsaanpak winkelgebieden

SZW G2 SZW G3

Fout of onzekerheid

Financiële omvang in euro’s

Toelichting fout/onzekerheid

Gebundelde uitkering op grond van artikel 69

Participatiewet_gemeentedeel 2024 Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking)_gemeentedeel 2024

SZW G4

Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)_gemeentedeel 2024

SZW G10

Wet inburgering 2021_ gemeentedeel 2024

SZW G12

Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_gemeentedeel 2024

SZW G13

Onderwijsroute _ deel gemeente 2024

VWS H4

Regeling specifieke uitkering stimulering sport

VWS H30

Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026

VWS H35B

Specifieke uitkering SPUK IZA-doelen 2023-2026 (SiSa tussen medeoverheden)

Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring):

Goedkeurend

Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening:

Goedkeurend

pagina | 48 pagina | 48

Bijlage A: SiSa-bijlage Nummer

Specifieke uitkering

VWS H37

Regeling specifieke uitkering niet beoogde kosten jeugdzorg vanwege

Fout of onzekerheid

Financiële omvang in euro’s

Toelichting fout/onzekerheid

verblijf in gemeente

VRO J9

Specifieke uitkering woningbouwimpuls

VRO J105

Regeling specifieke uitkering startbouwimpuls

VRO J106

Tijdelijke regeling specifieke uitkering gebiedsbudget

VRO J209

Meerjarige regeling voor huisvesting aandachtsgroepen

VRO J210B

Meerjarige regeling specifieke uitkering Regeling flexibele inzet

woningbouw (SiSa tussen medeoverheden) VRO J32

Regeling specifieke uitkering ventilatie in scholen

VRO J41B

Regeling specifieke uitkering Regeling flexibele inzet woningbouw (SiSa tussen medeoverheden)

VRO J55

Aanpak energiearmoede

VRO J56

Regeling huisvesting aandachtsgroepen

VRO J85

Stimuleringsregeling flex- en transformatiewoningen

VRO J94

Regeling houdende regels verstrekking specifieke uitkering aan gemeenten verduurzaming [...] van eigenaars, woonverenigingen en wooncoöperaties

Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring):

Goedkeurend

Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening:

Goedkeurend

pagina | 49 pagina | 49

Bijlage A: SiSa-bijlage Nummer

Specifieke uitkering

KGG K28

Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en

Fout of onzekerheid

Financiële omvang in euro’s

Toelichting fout/onzekerheid

energiebeleid

AenM M16

Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne

Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring):

Goedkeurend

Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening:

Goedkeurend

pagina | 50 pagina | 50

Bijlage B: Ongecorrigeerde controleverschillen De hieronder opgenomen tabel met ongecorrigeerde controleverschillen is verstrekt aan het college en is als bijlage bij de bevestiging bij de jaarrekening gevoegd. De ongecorrigeerde verschillen betreffen alleen onzekerheden, geconstateerde fouten zijn gecorrigeerd door Gemeente Rijswijk. Wij hebben de ongecorrigeerde verschillen met het college besproken. De onzekerheden zijn lager dan de vastgestelde controletolerantie van 3% van de totale lasten inclusief toevoeging reserves voor onzekerheden. Positieve bedragen hebben een positief effect op het resultaat, een bedrag tussen haakjes heeft een negatief effect op het resultaat. Onzekerheden Aard van de controleverschillen (x € 1.000)

Getrouwheid

Prestatielevering jeugd

741

Prestatielevering Wmo

187

Prestatielevering PGB

1.031

Dwangsom – opbrengsten/vordering

(228)

Dwangsom – lasten/voorziening

114

Plankosten Bogaard Stadscentrum (facilitair project)

350

Totaal onzekerheden

2.195

pagina | 51 pagina | 51

Contact Stefan Turenhout Director Audit s.turenhout@bakertilly.nl +31 (0)6 527 598 79 Barbara Dijkstra Senior Manager Audit b.dijkstra@bakertilly.nl +31 (0)6 15 23 86 15

Kantoorgegevens Baker Tilly (Netherlands) N.V. Churchillplein 5d Postbus 85745 2508 CK Den Haag +31 (0)70 358 90 00

Baker Tilly (Netherlands) N.V. trading as Baker Tilly is a member of the global network of Baker Tilly International Ltd., the members of which are separate and independent legal entities.

Alle diensten worden verricht op basis van een overeenkomst van opdracht, gesloten met Baker Tilly (Netherlands) N.V., waarop van toepassing zijn de algemene voorwaarden, gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel onder nr. 24425560. In deze voorwaarden is een beperking van aansprakelijkheid opgenomen.