RIB 24 055 Bijlage A Ipsos I&O - Veiligheidsmonitor Rijswijk 2023
Tekst van het document
Hoe veilig is Rijswijk?
Veiligheidsmonitor gemeente Rijswijk 2023 Juni 2024
www.ioresearch.nl
Colofon Uitgave Ipsos I&O Piet Heinkade 55 1019 GM Amsterdam
Rapportnummer 2024/135
Datum Juni 2024
Opdrachtgever Gemeente Rijswijk
Auteurs
Wieneke Ruysenaars Wouter Andringa (red.)
Copyright Het overnemen uit deze publicatie is toegestaan, mits de bron duidelijk wordt vermeld.
Hoe veilig is Rijswijk?
2 van 122
Inhoudsopgave Samenvatting _________________________________________________________________________________ 5 1
Inleiding ____________________________________________________________________________ 11 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7
2
Leefbaarheid woonbuurt ____________________________________________________________ 17 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6
3
Totale overlast ____________________________________37 Fysieke verloedering ________________________________37 Sociale overlast ___________________________________ 41 Verkeersoverlast __________________________________ 46 Milieuoverlast ___________________________________ 48 Aanpak van buurtproblemen ___________________________ 50 Buurtbemiddeling en woonoverlast ________________________ 51
Veiligheidsbeleving _________________________________________________________________ 58 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5
5
Fysieke voorzieningen _______________________________ 17 Sociale cohesie ____________________________________ 21 Oordeel over de woonbuurt ____________________________ 27 Functioneren gemeente _____________________________ 29 Kwaliteit woningen ________________________________ 34 Rol burger ______________________________________35
Overlast in de buurt _________________________________________________________________ 37 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7
4
Over de Veiligheidsmonitor ____________________________ 11 Steekproef en respons _______________________________ 11 Vragenlijst ______________________________________ 12 Analyse ________________________________________ 13 Presentatie van cijfers _______________________________ 13 Rapportage van trends _______________________________ 14 Leeswijzer ______________________________________ 15
Veiligheidsbeleving in de buurt _________________________ 58 Veiligheidsbeleving algemeen __________________________ 65 Verwachte kans op slachtofferschap ______________________ 66 Discriminatie____________________________________ 68 Weerbaarheid ____________________________________ 71
Slachtofferschap traditionele criminaliteit __________________________________________ 75 5.1 5.2 5.3 5.4
Slachtofferschap traditionele criminaliteit __________________ 75 Slachtofferschap geweldsdelicten _________________________77 Slachtofferschap vermogensdelicten ______________________ 80 Slachtofferschap vandalismedelicten ______________________ 83
Hoe veilig is Rijswijk?
3 van 122
6
Slachtofferschap online criminaliteit ________________________________________________ 86 6.1 6.2 6.3 6.4
7
Preventie ___________________________________________________________________________ 93 7.1 7.2 7.3 7.4
8
Preventief gedrag _________________________________ 93 Preventieve maatregelen in en om de woning _________________ 96 Online preventie __________________________________ 99 Buurtpreventie ___________________________________ 102
Burgers en politie_________________________________________________________________ 105 8.1 8.2 8.3 8.4
9
Slachtofferschap online criminaliteit ______________________ 86 Slachtofferschap online oplichting of fraude _________________ 89 Hacken _______________________________________ 90 Online bedreiging of intimidatie__________________________ 91
Contacten burgers met politie __________________________ 105 Controle door de politie ______________________________ 108 Functioneren politie in de buurt _________________________ 109 Functioneren politie in het algemeen ______________________ 112
Bijlage - Trends en patronen in de landelijke Veiligheidsmonitor___________________ 115 9.1 9.2
Landelijke trends in de Veiligheidsmonitor __________________ 115 Patronen in de Veiligheidsmonitor _______________________ 120
Hoe veilig is Rijswijk?
4 van 122
Samenvatting Hieronder zijn de belangrijkste resultaten van de Veiligheidsmonitor Rijswijk 2023 beschreven. Allereerst door middel van een situatiebeschrijving per veiligheidsthema en daarna door in te zoomen op wijken en benchmarks.
Op drie van de zes thema’s in deze rapportage van de Veiligheidsmonitor scoort Rijswijk negatiever dan het gemiddelde van het district Westland-Delft. Dit geldt voor de leefbaarheid van de woonbuurt, overlast in de buurt en de veiligheidsbeleving van inwoners. Er is één subthema waarbij Rijswijk het wel beter doet dan gemiddeld in het district, en dat is dat Rijswijkenaren relatief vaak zelf preventieve (gedrags-)maatregelen nemen om zichzelf en hun bezittingen te beschermen tegen criminaliteit zoals diefstal.
Figuur 0.1 - Leefbaarheid en veiligheid in Rijswijk t.o.v. district Westland - Delft
Hoe veilig is Rijswijk?
5 van 122
Leefbaarheid woonomgeving: de inwoners van Rijswijk beoordelen hun woonbuurt met een gemiddeld rapportcijfer van 7,5.
De meeste inwoners in Rijswijk zijn tevreden over de fysieke voorzieningen in de buurt, waaronder de straatverlichting, het onderhoud van de plantsoenen en parken en de speelplekken voor kinderen. De totale tevredenheid over de fysieke voorzieningen, uitgedrukt in een schaalscore (0-10) bedraagt 6,7. Ongeveer twee op de drie inwoners van Rijswijk vinden dat de mensen in de buurt op een prettige manier met elkaar omgaan. Daarentegen zegt slechts een derde van de inwoners veel contact met andere bewoners te hebben. Ruim de helft van de inwoners is tevreden over de bevolkingssamenstelling in de buurt en voelt zich er thuis. De schaalscore voor sociale cohesie (0-10) in Rijswijk bedraagt 6,1. Het gemiddelde rapportcijfer dat inwoners van Rijswijk hun woonbuurt geven bedraagt 7,5. Terwijl de meeste bewoners vinden dat de leefbaarheid in de woonbuurt in het afgelopen jaar gelijk is gebleven, vindt een kwart van de bewoners dat deze is achteruitgegaan. Acht procent ziet juist een vooruitgang. Over het functioneren van de eigen gemeente als het gaat om de aanpak van leefbaarheid en veiligheid is 42 procent van de bewoners (zeer) tevreden. Terwijl twee derde van de inwoners aangeeft zelden of nooit een gemeentelijke handhaver in de buurt te zien, vindt 29 procent dat de handhavers een positieve bijdrage leveren aan de veiligheid op straat.
Overlast in de buurt: bijna de helft van de inwoners ervaart zelf veel overlast op één of meer terreinen. De top 3 van buurtproblemen die inwoners als eerste aangepakt zou willen zien zijn: te hard rijden, parkeerproblemen en rommel op straat. Van de diverse soorten overlast in Rijswijk komt verkeersoverlast het meeste voor, gevolgd door fysieke verloedering. Als het gaat om verkeersoverlast, zorgt te hard rijden voor de meeste hinder. Op het gebied van fysieke verloedering hebben de inwoners het meeste last van hondenpoep, maar het probleem van rommel op straat zien de bewoners ook graag aangepakt worden. Rondhangende jongeren zorgen voor de meeste sociale overlast, terwijl geluidsoverlast de meeste hinder veroorzaakt van de diverse vormen van milieuoverlast.
Veiligheidsbeleving: het gemiddelde rapportcijfer voor de veiligheid in de eigen woonbuurt bedraagt 7,3.
Acht van de tien inwoners van Rijswijk voelen zich veilig in de eigen buurt. Bijna twee op de vijf (18%) voelt er zich wel eens onveilig. Dit aandeel is kleiner dan het deel dat zich in het algemeen wel eens onveilig voelt (41%). In Rijswijk vindt 9 procent van de inwoners dat er veel criminaliteit in de buurt is. Terwijl minstens de helft van de inwoners aangeeft dat de criminaliteit in de buurt het afgelopen jaar gelijk is gebleven, ziet 18 procent een toename. Drie procent ervaart een afname van de buurtcriminaliteit.
Hoe veilig is Rijswijk?
6 van 122
Bijna een vijfde van de inwoners acht de kans groot om in de komende twaalf maanden slachtoffer te worden van oplichting via internet en bijna een tiende van de inwoners schat in dat de kans op woninginbraak groot is (8%). Vijftien procent van de bewoners van Rijswijk heeft zich de afgelopen twaalf maanden gediscrimineerd gevoeld. De meest voorkomende situatie waarin dit gebeurde is op straat. De schaalscore (0-10) voor persoonlijke weerbaarheid in Rijswijk bedraagt 6,2. Hoewel ruim twee derde van de inwoners zichzelf goed in staat acht om grenzen aan te geven, durft slechts een op de drie inwoners onbekenden aan te spreken op onwenselijk gedrag.
Slachtofferschap: ruim een op de vijf inwoners werd slachtoffer van traditionele criminaliteit. Vermogensdelicten speelden daarbij een betrekkelijk grote rol.
In Rijswijk werd 22 procent van de inwoners in de afgelopen twaalf maanden slachtoffer van een of meer vormen van traditionele criminaliteit. Vermogensdelicten kwamen daarbij het meest voor. Inwoners die het slachtoffer werden van cybercrime (15%) kregen in de meeste gevallen te maken met online oplichting/ fraude of hacken.
Preventie: driekwart van de inwoners neemt waardevolle spullen altijd mee uit de auto. Zes op de tien inwoners zet de fiets in een bewaakte stalling.
Voor maatregelen in-en rondom de woning treffen inwoners van Rijswijk gemiddeld 1,5 van maximaal zes maatregelen. Het plaatsen van extra veiligheidssloten of grendels op buitendeuren komt daarbij het vaakst voor. Voor online preventie bedraagt de somscore 2,6, ook van maximaal zes maatregelen. In dit verband wordt met name gekozen voor sterke wachtwoorden. Bij een kwart van de inwoners is men zelf, of iemand anders uit het huishouden aangemeld bij burgernet. Door een vijfde van de bewoners wordt zelf of door iemand anders in het huishouden actief aan de buurtpreventie-app deelgenomen.
Contact burgers en politie: in Rijswijk is 37 procent van de inwoners tevreden over het functioneren van de politie in de buurt. Over de zichtbaarheid van de lokale politie is 30 procent goed te spreken.
In Rijswijk had 28 procent van de inwoners in de afgelopen twaalf maanden contact met de politie. In de meeste gevallen ging het om de politie in de buurt. Bijna driekwart (71%) van degenen die contact hebben gehad met de politie is (zeer) tevreden over het laatste contact. Van de inwoners die een oordeel hebben over het functioneren van de politie in de buurt, vindt bijna de helft dat de politie de burgers in de buurt bescherming biedt (47%). Tegelijk is 43 procent van mening dat de politie weinig contact heeft met bewoners. Een kleiner deel vindt dat problemen in de buurt goed worden aangepakt door de politie (24%) en dat de politie goed samenwerkt met bewoners uit de buurt (22%).
Hoe veilig is Rijswijk?
7 van 122
Wijken vergeleken
Wijken vergeleken: Rijswijk lijkt behoorlijk gepolariseerd ten aanzien van het thema leefbaarheid. Ook verschilt de veiligheidsbeleving aanzienlijk tussen de wijken onderling. Vijf wijken scoren betrekkelijk vaak hoger dan gemiddeld op de genoemde thema’s, terwijl vier andere wijken zich juist relatief vaak onder het gemeentelijke gemiddelde bevinden.
Op de thema’s leefbaarheid en veiligheid scoort met name de wijk Sion/ Pasgeld e.o. beter dan gemiddeld in Rijswijk. Op meerdere vlakken is de beoordeling significant hoger, waaronder de rapportcijfers voor leefbaarheid en veiligheid in de woonbuurt en de schaalscore voor sociale cohesie. Diverse vormen van overlast komen er minder vaak voor en een betrekkelijk klein deel van de bewoners ervaart veel criminaliteit of voelt zich wel eens onveilig in de buurt. Daarnaast onderscheiden ook de wijken Overvoorde / Strijp e.o., Cromvliet / Leeuwendaal, Oud Rijswijk / Bomenbuurt e.o. en Kraayenburg / Vrijenban zich betrekkelijk vaak op een positieve manier. In Cromvliet/ Leeuwendaal is dit terug te zien in onder meer een hoog rapportcijfer voor de leefbaarheid in de woonbuurt. Ook ervaart men er minder vaak dan gemiddeld in Rijswijk een achteruitgang van de buurt. Daarnaast heeft men in deze wijk, net als in Oud Rijswijk / Bomenbuurt e.o., Kraayenburg / Vrijenban en Hoornwijck / Broekpolder* een relatief hoge schaalscore voor sociale cohesie. Met name in de wijken Stationskwartier / Kleurenbuurt e.o. en Muziekbuurt / Wilhelminapark zijn de resultaten rondom leefbaarheid en veiligheid minder positief dan gemiddeld in Rijswijk. In beide wijken is zowel het rapportcijfer voor de leefbaarheid als het rapportcijfer voor de veiligheid van de woonbuurt significant lager.
In beide wijken zien inwoners bovendien betrekkelijk vaak een achteruitgang van de buurt en ook is de schaalscore voor sociale cohesie er relatief laag. Op het gebied van overlast speelt fysieke verloedering in deze wijken een grotere rol dan gemiddeld in Rijswijk. In Stationskwartier / Kleurenbuurt e.o. hebben bewoners daarnaast ook vaker dan gemiddeld milieuoverlast. Ook de wijken Julianapark / te Werve e.o. en Stervoorde / Eikelenburg e.o. scoren op diverse vlakken beneden gemiddeld. In Julianapark / te Werve e.o. komt dit met name tot uiting in een lagere sociale cohesie en in Stervoorde / Eikelenburg doordat bewoners betrekkelijk vaak een achteruitgang zien van de buurt. * De resultaten van Hoornwijck / Broekpolder zijn indicatief als gevolg van een beperkte steekproefomvang.
Hoe veilig is Rijswijk?
8 van 122
Rijswijk vergeleken Benchmark: de fysieke kwaliteit van de woonomgeving wordt in Rijswijk significant hoger beoordeeld dan landelijk en in de politie-eenheid Den Haag. Op het gebied van sociale cohesie scoort Rijswijk echter lager dan de referentiegebieden. Ook wordt de veiligheid in de eigen woonbuurt minder goed beoordeeld dan landelijk en in district Westland-Delft.
Over de fysieke kwaliteit van de woonomgeving is men in Rijswijk positiever dan landelijk en in de politie-eenheid Den Haag. Dit is onder meer het gevolg van een hogere tevredenheid over het onderhoud van de woonomgeving. De sociale cohesie in Rijswijk is echter lager dan in de referentiegebieden. Dit komt onder andere omdat de inwoners hun buurtgenoten minder goed kennen en minder bereidheid van buurtgenoten ervaren om elkaar te helpen. Ook is men minder tevreden over de bevolkingssamenstelling. Bijna twee op de vijf inwoners voelt zich wel eens onveilig in de eigen buurt. Dit is vaker het geval dan in de referentiegebieden. In Rijswijk werd een groter deel van de inwoners in de afgelopen twaalf maanden ook daadwerkelijk slachtoffer van traditionele criminaliteit dan landelijk. Het totaalbeeld van inwoners van Rijswijk over de ontwikkeling van de woonbuurt en de ontwikkeling van de criminaliteit in de woonbuurt is duidelijk negatiever dan in de referentiegebieden. De eigen inschatting van inwoners over hun persoonlijke weerbaarheid is lager dan landelijk en in de politie-eenheid Den Haag. Hoewel men in Rijswijk in vergelijkbare mate als in de referentiegebieden over een buurtpreventie-app beschikt, neemt men daar minder vaak actief aan deel dan landelijk en in Westland-Delft. Daarnaast heeft men zich ook minder vaak aangesloten bij burgernet dan gemiddeld in Nederland.
Wel is er in Rijswijk vaker dan landelijk en in de politie-eenheid Den Haag een buurt- of burgerwacht aanwezig. De tevredenheid over het functioneren van de eigen gemeente als het gaat om de aanpak van leefbaarheid en veiligheid is in Rijswijk lager dan in de politie-eenheid Den Haag. Ditzelfde geldt voor de zichtbaarheid van gemeentelijke handhavers in de eigen buurt. De zichtbaarheid van de handhavers wordt daarentegen beter beoordeeld dan landelijk. De tevredenheid over het functioneren van gemeentelijke handhavers is in Rijswijk lager dan in politie- eenheid Den Haag en in district Westland-Delft.
Hoe veilig is Rijswijk?
9 van 122
Inleiding
Hoe veilig is Rijswijk?
10 van 122
1
Inleiding De Veiligheidsmonitor is een tweejaarlijks terugkerend bevolkingsonderzoek naar veiligheid, leefbaarheid en slachtofferschap. De Veiligheidsmonitor wordt uitgevoerd in opdracht van het Ministerie van Justitie en Veiligheid, gemeenten en politie. In 2023 heeft Rijswijk meegedaan aan de Veiligheidsmonitor. Dit rapport doet verslag van dit grootschalige onderzoek. Achtereenvolgens bespreken we in dit inleidende hoofdstuk de achtergrond van de Veiligheidsmonitor (par 1.1), de steekproef en respons (par 1.2), de vragenlijst (par 1.3), de weging en analyse (par 1.4), de presentatie van cijfers (par 1.5), de rapportage van trends (par 1.6) en de leeswijzer (par 1.8).
1.1
Over de Veiligheidsmonitor
Het Ministerie van Justitie en Veiligheid laat tweejaarlijks 65.000 enquêtes onder de Nederlandse bevolking afnemen door het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en Ipsos I&O. Individuele gemeenten kunnen zich aansluiten bij de Veiligheidsmonitor (deelnemers). Deelnemers aan de Veiligheidsmonitor kopen enquêtes in bij Ipsos I&O, boven op de enquêtes die vanuit het landelijke deel voor hun eigen gemeente beschikbaar zijn. Daarbij kunnen deelnemers zelf kiezen met welke frequentie ze aan de Veiligheidsmonitor willen deelnemen (tweejaarlijks of anders).
Meer informatie over de Veiligheidsmonitor is na te lezen op de website van de Veiligheidsmonitor (www.veiligheidsmonitor.nl).
1.2
Steekproef en respons
Voor dit onderzoek is door het CBS een aselecte steekproef getrokken van 5.438 inwoners1 uit de Basisregistratie Personen (BRP) van de gemeente Rijswijk. Bij het trekken van de steekproef is rekening gehouden met het schaalniveau waarop de gemeente Rijswijk informatie wenst te ontvangen. De gemeente wil graag inzicht in de ervaren veiligheid op gemeente- en wijkniveau. De geselecteerde inwoners kregen in augustus 2023 een brief thuis met een persoonlijke uitnodiging voor deelname aan het onderzoek en konden vervolgens tot november online de vragenlijst invullen. Aan non-responders is tweemaal een herinnering per post gestuurd.
1
Het betreft inwoners van 15 jaar en ouder in particuliere huishoudens. Dit is exclusief inwoners die verblijven in instellingen, inrichtingen en tehuizen.
Hoe veilig is Rijswijk?
11 van 122
In totaal hebben 2.046 van de 5.438 geselecteerde inwoners een volledige vragenlijst ingevuld. Dit komt neer op een respons van 37,6 procent. Het landelijke responspercentage van de Veiligheidsmonitor 2023 bedraagt 33,1 procent. Er hebben 206 inwoners van Rijswijk deelgenomen aan de landelijke Veiligheidsmonitor. Deze zijn toegevoegd aan het respondentenbestand. De totale respons in Rijswijk komt daarmee uit op 2.252. In de separate bijlage tabellenboek is de responsverdeling opgenomen, uitgesplitst naar persoonlijke kenmerken. Tabel 1.1 toont de respons per wijk. Tabel 1.1 - Respons per wijk Wijknaam
Respons
Responspercentage (Ipsos I&O)
Cromvliet / Leeuwendaal
268
42,0%
Oud Rijswijk / Bomenbuurt / Welgelegen / Rembrandtkwartier / Havenkwartier
234
36,7%
Hoornwijck / Broekpolder
34
47,2%
Julianapark / Huis te Lande / te Werve
259
37,7%
Plaspoelpolder
76
28,0%
Stationskwartier / Spoorzicht / Kleurenbuurt / Artiestenbuurt
244
34,5%
Muziekbuurt / Wilhelminapark
262
33,0%
Overvoorde / Strijp / Presidentenbuurt / Ministersbuurt
257
41,5%
Stervoorde / Eikelenburg / Hoekpolder
212
36,9%
Sion / Elsenburg / Pasgeld / Haantje /
280
42,0%
Kraayenburg / Vrijenban
126
39,9%
Rijswijk
2.252
37,6%
1.3
Vragenlijst
De vragenlijst van de Veiligheidsmonitor bestaat uit 11 standaard vragenblokken waarin verschillende onderwerpen op het gebied van leefbaarheid en veiligheid aan bod komen. Daarnaast heeft Rijswijk gebruikgemaakt van de vrije ruimte van de vragenlijst om vragen over lokale onderwerpen toe te voegen. Het kader hieronder geeft een overzicht van de verschillende onderwerpen in de vragenlijst van Rijswijk.
Overzicht van vraagblokken in vragenlijst van de Veiligheidsmonitor:
•
Oordeel functioneren politie algemeen
Veiligheidsbeleving
•
Oordeel functioneren gemeente
•
Slachtofferschap
•
Controle door de politie
•
Tevredenheid laatste politiecontact
•
Preventie
•
Discriminatie
•
Oordeel functioneren politie in de buurt
•
Buurtbemiddeling en woonoverlast
•
Achtergrondkenmerken
•
Leefbaarheid woonbuurt
•
Beleving overlast in de buurt
•
Hoe veilig is Rijswijk?
12 van 122
1.4
Analyse
Voor steekproefonderzoek is het van groot belang dat de steekproef op grond waarvan uitspraken worden gedaan zo veel mogelijk representatief is voor de populatie waarnaar wordt gegeneraliseerd. Om de representativiteit van de steekproef te vergroten is een weging toegepast. Weging is een rekenkundige bewerking die ervoor zorgt dat een eventuele scheefheid van de respons ten opzichte van de populatie wordt gecorrigeerd. Dit gebeurt door bevolkingsgroepen die in de respons onder- dan wel oververtegenwoordigd zijn zwaarder of juist minder zwaar in de resultaten mee te laten tellen. Aan het databestand van de Veiligheidsmonitor is door het CBS een weging toegevoegd. In deze weging zijn onder andere de volgende kenmerken meegenomen: leeftijd, geslacht, huishoudgrootte, stedelijkheidsgraad en herkomst. De steekproef van de Veiligheidsmonitor is dankzij de weging op deze kenmerken representatief voor de bevolking van gemeente Rijswijk.
1.5
Presentatie van cijfers
In dit rapport worden de resultaten voornamelijk op twee wijzen gepresenteerd: • Een deel van de resultaten wordt gepresenteerd in de vorm van percentages, bijvoorbeeld het percentage personen dat ergens tevreden over is. Bij de berekening van de percentages in deze rapportage is de werkwijze van het CBS gevolgd: de ‘weigert’- en ‘weet niet’-antwoorden zijn niet buiten beschouwing gelaten. • In dit rapport wordt veel gebruikgemaakt van zogenoemde schaalscores. Dit zijn cijfermatige samenvattingen van meerdere met elkaar samenhangende vragen. Bij de berekening van deze scores is de werkwijze van het CBS gevolgd: de waarde van iedere schaalscore varieert op een schaal tussen 0 en 10. Bij de berekening van de schaalscores zijn de ‘weigert’- en ‘weet niet’antwoorden, eveneens conform CBS-werkwijze, wel buiten beschouwing gelaten.
Let op! Een schaalscore staat niet gelijk aan een rapportcijfer, omdat de indicatoren zijn samengesteld op basis van percentages en niet op basis van rapportcijfers.
De uitkomsten van Rijswijk zijn in dit rapport afgezet tegen de resultaten in district WestlandDelft, de politie-eenheid Den Haag en de landelijke cijfers over 2023 (Nederland). De uitkomsten volgens de geografische indeling van de politie (basisteam, district en politie-eenheid) zijn opgenomen in de bijlage tabellenboek. Tabel 1.2 - Geografische indeling gemeente Rijswijk Basisteam(s) Rijswijk
District
Veiligheidsregio
Eenheid
Westland-Delft
Haaglanden
Den Haag
Verschillen tussen de resultaten van de referentiegebieden en van de gemeente Rijswijk, en tussen de resultaten van de wijken en het gemiddelde van de gemeente Rijswijk, worden beschreven als deze significant zijn. Het is dan minimaal 95 procent zeker dat de resultaten ook daadwerkelijk van elkaar verschillen en het gevonden verschil niet te wijten is aan toeval.
Hoe veilig is Rijswijk?
13 van 122
Ook verschillen tussen de uitkomsten van de gemeente Rijswijk en de wijken worden alleen beschreven als deze significant zijn. Bij enkele resultaten in het rapport kan het voorkomen dat er vermeld wordt dat deze indicatief zijn. Er zijn dan minder dan 50 waarnemingen om dit resultaat op te baseren, omdat de bijbehorende vraag slechts aan een gedeelte van de respondenten is gesteld. Dit is bijvoorbeeld het geval bij ‘tevredenheid over contact met de politie’, die vragen zijn alleen aan inwoners gesteld die in het afgelopen jaar daadwerkelijk contact met de politie hebben gehad. In dit soort gevallen wil indicatief zeggen dat dit specifieke resultaat niet als representatief kan worden beschouwd voor de hele populatie.
1.6
Rapportage van trends
Afgelopen jaar heeft Rijswijk voor de derde keer meegedaan aan de Veiligheidsmonitor. Bij de editie van 2021 was er sprake van een methodebreuk in de uitvoering van de Veiligheidsmonitor. 2 Hierdoor zijn de uitkomsten van 2023 niet vergelijkbaar met de metingen tussen 2012 en 2019, tenzij er gebruik wordt gemaakt van zogenoemde omrekenfactoren (of correctiefactoren) van het CBS. De omrekenfactoren zijn gebaseerd op model-schattingen en hebben daarom een bepaalde mate van onzekerheid. Dit betekent dat de betrouwbaarheidsmarge van cijfers die worden gecorrigeerd groter zijn dan de betrouwbaarheidsmarges van de ongecorrigeerde cijfers. Voor een selectie van 19 indicatoren op het gebied van leefbaarheid, veiligheid, slachtofferschap en tevredenheid over de politie zijn zulke factoren beschikbaar op gemeenteniveau. Dit rapport doet verslag van de trends op deze indicatoren tussen 2012 en 2023. Ook kan de lezer bij iedere indicator de uitkomsten van de gemeente vergelijken met die van de referentiegebieden. Voor de gemeente Rijswijk zijn de referentiegebieden die in deze rapportage worden meegenomen district Westland-Delft, politie-eenheid Den Haag en Nederland.
Bij het aanwijzen van de ontwikkelingen tot 2023 worden per gebiedsniveau de volgende vuistregels gehanteerd: • De gemeente: er is sprake van een ontwikkeling als het verschil tussen twee opeenvolgende meetjaren 3 procentpunt of groter is (bij percentages) en 0,3 punt of groter (bij gemiddelden). • Regio’s zoals het basisteam, het district en de politie-eenheid: er is sprake van een ontwikkeling als het verschil tussen twee opeenvolgende meetjaren 2 procentpunt (bij percentages) of 0,2 punt (bij gemiddelden) of groter is. • Nederland: er is sprake van een ontwikkeling als het verschil tussen twee opeenvolgende meetjaren 1 procentpunt of groter is (bij percentages) en 0,1 punt of groter (bij gemiddelden).
2
De dataverzameling is veranderd van een combinatie van online of schriftelijk afname van de vragenlijst naar uitsluitend online afnemen. Daarnaast is het telefonisch motiveren van respondenten afgeschaft. Verder zijn er aanzienlijke wijzigingen in de vragenlijst doorgevoerd.
Hoe veilig is Rijswijk?
14 van 122
De aanwezigheid van een ontwikkeling (en de richting hiervan) wordt per indicator gevisualiseerd met een teken achter het meetjaar in de tabel: Er is sprake van een positieve ontwikkeling tussen twee opeenvolgende meetjaren. Er is sprake van een negatieve ontwikkeling tussen twee opeenvolgende meetjaren. Indien er geen eenduidige ontwikkeling is tussen 2015 en 2023, is er geen teken weergegeven.
1.7
Leeswijzer
In de hoofdstukken 2 tot en met 4 worden de resultaten gepresenteerd over achtereenvolgens de leefbaarheid van de woonbuurt, beleving van buurtoverlast en veiligheidsbeleving. De hoofdstukken 5 en 6 gaan in op slachtofferschap van traditionele criminaliteit en online criminaliteit. Hoofdstuk 7 geeft een beeld van genomen preventiemaatregelen en buurtpreventie en hoofdstuk 8 behandelt de tevredenheid over de politie. Hoofdstuk 9 gaat dieper in op de resultaten van de vrije ruimte. In hoofdstuk 10 geven we een korte samenvatting van landelijke trends en patronen in de Veiligheidsmonitor. Bij dit rapport horen verder een Excel-bestand (‘tabellenboek’) met alle uitkomsten van de Veiligheidsmonitor en een overzicht van de Indicatoren Kernbeleid Veiligheid voor Rijswijk, en de vragenlijst. Deze zijn als separate bijlagen meegeleverd.
Hoe veilig is Rijswijk?
15 van 122
Leefbaarheid woonbuurt
Hoe veilig is Rijswijk?
16 van 122
2
Leefbaarheid woonbuurt Dit hoofdstuk gaat over de leefbaarheid van de woonomgeving in Rijswijk. In paragraaf 2.1 wordt de door inwoners ervaren kwaliteit van fysieke voorzieningen in de woonbuurt beschreven. In paragraaf 2.2 staat de betrokkenheid van inwoners bij de woonbuurt, oftewel de sociale cohesie in Rijswijk centraal. Paragraaf 2.3 beschrijft hoe de inwoners de leefbaarheid beoordelen en hoe zij de ontwikkeling van de buurt ervaren. Paragraaf 2.4 sluit af met de tevredenheid over het functioneren van de gemeente als het gaat om leefbaarheid en veiligheid en over zichtbaarheid van de gemeentelijke handhavers.
2.1
Fysieke voorzieningen
De aanwezigheid van fysieke voorzieningen en het onderhoud hiervan kunnen van invloed zijn op de leefbaarheid van de eigen woonbuurt. Bewoners is gevraagd hoe tevreden zij zijn over vijf voorzieningen in hun eigen leefomgeving (Figuur 2.1). Daarnaast is op basis van de scores op deze vijf stellingen een schaalscore ‘fysieke kwaliteit’ berekend (Tabel 2.1).
De schaalscores voor fysieke kwaliteit zijn berekend op basis van de vijf stellingen over fysieke voorzieningen. De schaalscore kan variëren tussen 0 en 10. Hoe hoger de score, des te meer inwoners de kwaliteit van de aanwezige fysieke voorzieningen waarderen.
Figuur 2.1 – Tevredenheid fysieke voorzieningen
De straatverlichting Onderhoud plantsoenen en parken
7%
13%
De speelplekken voor kinderen
17%
De voorzieningen voor jongeren
13%
(heel) ontevreden
71%
8%
Onderhoud stoepen, straten en pleintjes
50%
80%
25%
64%
64%
45%
0%
25%
50%
75%
100%
(heel) tevreden
Een ruime meerderheid van de inwoners van Rijswijk is tevreden over de straatverlichting en het onderhoud van de plantsoenen en parken. Ook worden de speelplekken voor kinderen en het onderhoud van stoepen en straatjes overwegend goed beoordeeld. De voorzieningen voor jongeren in de buurt, zoals sportveldjes of een buurthuis worden iets minder goed beoordeeld.
Hoe veilig is Rijswijk?
17 van 122
Hierover is minder dan de helft van de inwoners tevreden. Circa 4 op de 10 inwoners zijn echter niet tevreden en niet ontevreden over de voorzieningen voor jongeren, of hebben er geen oordeel over. De schaalscore van Rijswijk voor de fysieke kwaliteit van de woonomgeving bedraagt 6,7 en is gelijk aan die van district Westland-Delft. De score is echter significant hoger dan gemiddeld in Nederland (6,5) en in de politie-eenheid Den Haag (6,6). De hogere score ten opzichte van Nederland komt door de hogere tevredenheid over zowel het onderhoud van plantsoenen en parken als het onderhoud van stoepen en straten. Ook de speelplekken voor kinderen worden in Rijswijk beter beoordeeld dan landelijk. De hogere score ten opzichte van politie-eenheid Den Haag is het gevolg van een hogere tevredenheid over het onderhoud van stoepen en straten. Tabel 2.1 toont de ontwikkeling van de schaalscore voor fysieke kwaliteit in Rijswijk, vanaf 2012 tot 2023. Tussen 2012 en 2017 nam de schaalscore voor de fysieke voorzieningen in Rijswijk af van 6,9 naar 6,6, en is vervolgens tussen 2017 en 2023 vrijwel niet veranderd. Landelijk is de schaalscore tussen 2017 en 2023 gestegen van 6,4 naar 6,5. Tabel 2.1 - Schaalscores fysieke voorzieningen over de periode 2012-2023 2012
Ontw.
2017
Ontw.
2023
Rijswijk
6,9
6,6
6,7
DI Westland-Delft
6,8
6,8
6,7
PE Den Haag
6,6
6,7
6,6
Nederland
6,4
6,4
6,5
64%
van de inwoners is tevreden over de speelplekken voor kinderen.
De tevredenheid over deze voorzieningen is hoger dan landelijk.
Hoe veilig is Rijswijk?
18 van 122
Figuur 2.2 - Schaalscores fysieke kwaliteit per wijk 10
8 6,7
6,5
6,4
6,7
6,3
6,4
6,7
6,9
6,8
6,9
6,5
6,8
6
4
2
0
De resultaten van wijken met een sterretje (*), Hoornwijck/Broekpolder en Plaspoelpolder, zijn indicatief.
In twee wijken is de schaalscore voor de fysieke kwaliteit van de woonomgeving significant hoger dan gemiddeld in Rijswijk. Dit zijn de wijken Overvoorde / Strijp e.o. en Sion / Pasgeld e.o. In vier wijken is de schaalscore significant lager dan in de gemeente, te weten: Cromvliet / Leeuwendaal, Kraayenburg / Vrijenban, Muziekbuurt / Wilhelminapark en Stationskwartier / Kleurenbuurt e.o. De hogere scores voor de fysieke kwaliteit in Overvoorde / Strijp e.o. en Sion / Pasgeld e.o. zijn o.a. het gevolg van hogere waardering voor de speelplekken voor kinderen in deze wijken. In Overvoorde / Strijp e.o. zijn inwoners daarnaast ook over voorzieningen voor jongeren positiever dan gemiddeld en in Sion / Pasgeld e.o. over het onderhoud van stoepen, straten en pleintjes. De lagere scores in Kraayenburg / Vrijenban en Stationskwartier / Kleurenbuurt e.o. zijn het gevolg van lagere tevredenheid over het onderhoud van de woonomgeving. In Kraayenburg / Vrijenban wordt zowel het onderhoud van stoepen, straten en pleintjes als het onderhoud van plantsoenen en perken minder hoog beoordeeld. In Stationskwartier / Kleurenbuurt e.o. is het alleen het onderhoud van stoepen, straten en pleintjes waar inwoners minder tevreden over zijn. In Cromvliet / Leeuwendaal zijn inwoners met name over de speelplekken voor kinderen en de voorzieningen voor jongeren minder tevreden dan gemiddeld in de gemeente.
In Muziekbuurt / Wilhelminapark zijn inwoners ook minder tevreden over de speelplekken voor kinderen, en bovendien ook over het onderhoud van stoepen, straten en pleintjes.
Hoe veilig is Rijswijk?
19 van 122
Hoewel inwoners van deze wijk wel meer tevreden zijn dan gemiddeld over de straatverlichting en de voorzieningen voor jongeren, komt de schaalscore bij elkaar toch beneden het gemiddelde uit. Tabel 2.2 - Stellingen fysieke kwaliteit per wijk (percentage (heel) tevreden) Onderhoud
Onderhoud
De
De
De
stoepen,
plantsoenen
straatverlichting
speelplekken
voorzieningen
straten en
en parken
voor
voor jongeren
pleintjes Cromvliet / Leeuwendaal Hoornwijck / Broekpolder * Julianapark / te Werve e.o. Kraayenburg / Vrijenban Muziekbuurt / Wilhelminapark Oud Rijswijk / Bomenbuurt e.o. Overvoorde / Strijp e.o. Plaspoelpolder * Sion / Pasgeld e.o.
kinderen
59%
67%
85%
55%
34%
71%
68%
72%
31%
32%
63%
74%
75%
68%
42%
48%
62%
83%
61%
35%
56%
66%
86%
56%
53%
63%
76%
78%
58%
39%
68%
72%
84%
69%
55%
63%
72%
71%
55%
50%
79%
68%
84%
79%
47%
57%
70%
77%
58%
40%
63%
72%
80%
68%
50%
64%
71%
80%
64%
45%
Stationskwartier / Kleurenbuurt e.o. Stervoorde / Eikelenburg e.o. Gemeente
De resultaten van wijken met een sterretje (*), Hoornwijck/Broekpolder en Plaspoelpolder, zijn indicatief.
Uitleg tabel De zogenaamde stoplichttabel laat zien hoe bewoners uit verschillende wijken oordelen over de fysieke voorzieningen in de wijk ten opzichte van het gemeentelijk gemiddelde. Dit is per wijk en per stelling met verschillende kleuren aangegeven: Rood: negatiever dan het gemeentelijk gemiddelde Grijs: vergelijkbaar met het gemeentelijk gemiddelde Blauw: positiever dan het gemeentelijk gemiddelde
Hoe veilig is Rijswijk?
20 van 122
Voorzieningen omgeving Aan de inwoners is gevraagd of zij de kwaliteit van de voorzieningen in hun omgeving wilden beoordelen door middel van een rapportcijfer, denkend aan bijvoorbeeld scholen, winkels, openbaar vervoer, bibliotheek, buurthuis, sportverenigingen en zorgvoorzieningen. Figuur 2.3 toont de beoordeling op gemeente- en wijkniveau. Figuur 2.3 - Oordeel kwaliteit voorzieningen in de omgeving (rapportcijfer) 10 9 8 7
7,3
7,5
7,1
7,6
7,4 6,6
6,9
7,3
7,6 7,0
7,5
7,3
6 5 4 3 2 1
De resultaten van wijken met een sterretje (*), Hoornwijck/Broekpolder en Plaspoelpolder, zijn indicatief.
De kwaliteit van de voorzieningen in de omgeving wordt in Rijswijk beoordeeld met gemiddeld een 7,3. Op dit vlak scoort Oud Rijswijk / Bomenbuurt e.o. bovengemiddeld, terwijl men in de wijken Kraayenburg / Vrijenban, Muziekbuurt / Wilhelminapark en Sion / Pasgeld e.o. juist een significant minder hoge beoordeling heeft voor de voorzieningen dan gemiddeld in de gemeente.
2.2
Sociale cohesie
De leefbaarheid van een woonbuurt wordt niet alleen bepaald door de aanwezigheid en kwaliteit van fysieke voorzieningen. Ook de sociale cohesie in de woonbuurt speelt hierbij een rol. Bij sociale cohesie gaat het om de mate waarin burgers vinden dat zij zelf en anderen betrokken zijn bij hun woonbuurt. Aan de inwoners zijn acht stellingen voorgelegd over sociale cohesie (Figuur 2.4). Daarnaast is op basis van de scores op vier van de acht voorgelegde stellingen een schaalscore berekend (Tabel 2.3).
Hoe veilig is Rijswijk?
21 van 122
De schaalscores voor sociale cohesie zijn berekend op basis van de stellingen ‘de mensen gaan in deze buurt op een prettige manier met elkaar om’, ‘ik voel me thuis bij de mensen in de buurt’, ‘ik woon in een gezellige buurt waar mensen elkaar helpen’ en ‘de mensen kennen elkaar in deze buurt nauwelijks’. De schaalscore kan variëren tussen 0 en 10. Hoe hoger de score, des te positiever men is over de sociale cohesie in de eigen woonbuurt.
Figuur 2.4 - Stellingen over sociale cohesie * in schaalscore sociale cohesie
De mensen in de buurt gaan op een prettige manier met elkaar om *
6%
Ik zou mijn huissleutel aan de buren durven geven, bij vakantie e.d.
69%
20%
67%
Ik ben tevreden over de bevolkingssamenstelling in de buurt
14%
59%
Ik voel me thuis bij de mensen in de buurt *
12%
57%
Ik woon in een gezellige buurt waar mensen elkaar helpen *
12%
In de buurt mensen durven aanspreken op onwenselijk gedrag De mensen kennen elkaar in deze buurt nauwelijks *
Ik heb veel contact met andere buurtbewoners
60% (helemaal) mee oneens
20%
38%
54%
40%
34%
31%
33%
40%
20% 0% 20% 40% (helemaal) mee eens
60%
80%
Minstens twee op de drie inwoners van Rijswijk zijn het eens met de bovenste twee stellingen over sociale cohesie in Figuur 2.4. Zij vinden dat de mensen in de buurt op een prettige manier met elkaar omgaan en durven hun huissleutel aan de buren te geven bij langere afwezigheid. Ruim de helft van de inwoners is tevreden over de bevolkingssamenstelling in de buurt en voelt zich er thuis. Daarentegen zegt slechts een derde van de inwoners veel contact met andere bewoners te hebben. Op het vlak van sociale cohesie scoort Rijswijk lager dan de referentiegebieden. Uit de cijfers blijkt dat de inwoners van Rijswijk hun buurtgenoten minder goed kennen dan inwoners van de referentiegebieden. Verder ervaren zij (onder meer) minder bereidheid van hun buurtgenoten om elkaar te helpen en zijn zij minder tevreden over de bevolkingssamenstelling in de buurt.
Hoe veilig is Rijswijk?
22 van 122
69%
van de inwoners vindt dat de mensen in de buurt op een
prettige manier met elkaar omgaan. Landelijk is dit 75 procent.
Tabel 2.3 toont de ontwikkeling van de schaalscore voor sociale cohesie in Rijswijk, vanaf 2012 tot 2023. In 2023 bedroeg de schaalscore voor sociale cohesie in Rijswijk 6,1. De score is vergelijkbaar met de vorige metingen in 2012 en 2017, maar lager dan in de referentiegebieden. Landelijk is de schaalscore voor sociale cohesie in 2023 toegenomen ten opzichte van 2017. De landelijke score komt daarmee weer terug op het niveau van 2012 (6,4). Tabel 2.3 - Schaalscores sociale cohesie over de periode 2012-2023 2012
Ontw.
2017
Ontw.
2023
Rijswijk
6,2
6,2
6,1
DI Westland-Delft
6,4
6,4
6,4
PE Den Haag
6,3
6,3
6,2
Nederland
6,4
6,3
6,4
Figuur 2.5 – Schaalscores sociale cohesie per wijk 10 8
7,2 6,7
6
6,7 5,6
6,9
6,5
6,1
6,0 5,2
5,5
5,5
5,8
4 2 0
De resultaten van wijken met een sterretje (*), Hoornwijck/Broekpolder en Plaspoelpolder, zijn indicatief.
Hoe veilig is Rijswijk?
23 van 122
In ongeveer de helft van de wijken is de schaalscore voor de sociale cohesie significant hoger dan gemiddeld in Rijswijk, namelijk in Cromvliet / Leeuwendaal, Hoornwijck / Broekpolder*, Kraayenburg / Vrijenban, Oud Rijswijk / Bomenbuurt en Sion / Pasgeld e.o. De hogere score in de wijken Cromvliet / Leeuwendaal en Sion / Pasgeld is het gevolg van meer tevredenheid dan gemiddeld op alle vier de stellingen: de inwoners kennen elkaar beter, ervaren vaker een prettige omgang en hulp onderling, en voelen zich meer thuis bij de mensen in de buurt (Tabel 2.4). In vijf wijken heeft de sociale cohesie een significant lagere schaalscore dan in Rijswijk, namelijk: Julianapark / te Werve, Muziekbuurt / Wilhelminapark, Plaspoelpolder *, Stationskwartier / Kleurenbuurt en Stervoorde / Eikelenburg e.o. De lagere score in de wijken Muziekbuurt / Wilhelminapark en Stationskwartier / Kleurenbuurt is het gevolg van een beneden gemiddelde tevredenheid op basis van alle vier de stellingen: de inwoners kennen elkaar minder goed, ervaren minder vaak een prettige omgang, gezelligheid of hulp, en voelen zich minder vaak thuis bij de mensen in de buurt. Ook op de overige vier stellingen rondom sociale cohesie is de tevredenheid in deze wijken significant lager dan gemiddeld (Tabel 2.5). Alleen in Overvoorde / Strijp e.o. zit de schaalscore voor sociale cohesie op het gemeentelijke gemiddelde.
Deze wijk heeft ook geen significante afwijkingen ten opzichte van de gemeente voor de onderliggende stellingen. In Stervoorde / Eikelenburg e.o. is dit ook het geval, maar alle vier de stellingen bij elkaar genomen is de sociale cohesie hier toch lager dan gemiddeld in Rijswijk.
Hoe veilig is Rijswijk?
24 van 122
Tabel 2.4 - Stellingen schaalscore sociale cohesie per wijk (percentage (helemaal) mee eens) De mensen in de
De mensen in de
Ik woon in een gezellige
Ik voel me thuis bij
buurt kennen
buurt gaan op een
buurt waar mensen
de mensen in de
elkaar nauwelijks
prettige manier
elkaar helpen
buurt
met elkaar om Cromvliet /
23%
80%
65%
65%
15%
78%
74%
80%
46%
62%
45%
54%
19%
72%
65%
69%
48%
48%
38%
46%
26%
77%
57%
62%
34%
70%
53%
57%
Plaspoelpolder *
52%
59%
51%
55%
Sion / Pasgeld e.o.
17%
85%
74%
66%
45%
59%
44%
50%
37%
66%
49%
54%
34%
69%
54%
57%
Leeuwendaal Hoornwijck / Broekpolder * Julianapark / te Werve e.o. Kraayenburg / Vrijenban Muziekbuurt / Wilhelminapark Oud Rijswijk / Bomenbuurt e.o. Overvoorde / Strijp e.o.
Stationskwartier / Kleurenbuurt e.o. Stervoorde / Eikelenburg e.o. Gemeente
De resultaten van wijken met een sterretje (*), Hoornwijck/Broekpolder en Plaspoelpolder, zijn indicatief.
Hoe veilig is Rijswijk?
25 van 122
Tabel 2.5 – Overige stellingen sociale cohesie per wijk (percentage (helemaal) mee eens) Ik heb veel contact
Ik ben tevreden over
Huissleutel aan buren
In de buurt mensen
met andere
de bevolkings-
durven geven bij
durven aanspreken
buurtbewoners
samenstelling in de
langere afwezigheid
op onwenselijk
buurt Cromvliet /
gedrag
33%
69%
84%
50%
54%
75%
73%
57%
29%
54%
56%
31%
31%
73%
82%
54%
27%
43%
55%
30%
34%
68%
76%
45%
32%
62%
71%
42%
Plaspoelpolder *
40%
63%
45%
42%
Sion / Pasgeld e.o.
45%
77%
76%
56%
26%
45%
50%
30%
36%
45%
64%
34%
33%
59%
67%
40%
Leeuwendaal Hoornwijck / Broekpolder * Julianapark / te Werve e.o. Kraayenburg / Vrijenban Muziekbuurt / Wilhelminapark Oud Rijswijk / Bomenbuurt e.o. Overvoorde / Strijp e.o.
Stationskwartier / Kleurenbuurt e.o. Stervoorde / Eikelenburg e.o. Gemeente
De resultaten van wijken met een sterretje (*), Hoornwijck/Broekpolder en Plaspoelpolder, zijn indicatief.
Vervolgens zijn er in de vrije ruimte nog twee extra stellingen voorgelegd aan de inwoners over sociale cohesie in hun buurt. Figuur 4.14Figuur 2.6 geeft weer in hoeverre men het hiermee eens of oneens is. Uit de cijfers blijkt dat de meeste inwoners vinden dat verschillende culturen prima met elkaar kunnen leven in hun buurt (67%). Dit geldt met name in de wijken Plaspoelpolder* en Sion / Pasgeld e.o. waar minstens 80 procent de stelling onderschrijft. Eén op de tien inwoners in Rijswijk ervaart spanningen in de buurt tussen mensen met en zonder een migratieachtergrond (11%). In de wijken Stationskwartier / Kleurenbuurt e.o. en Muziekbuurt / Wilhelminapark is dit vaker dan gemiddeld in Rijswijk (beiden 14%). Andersom ervaart men deze spanning juist minder vaak in Cromvliet / Leeuwendaal, Sion/ Pasgeld e.o. en Kraayenburg / Vrijenban.
Hoe veilig is Rijswijk?
26 van 122
Figuur 2.6 - lokale vragen sociale cohesie
In mijn buurt kunnen verschillende culturen prima met elkaar leven.
5%
In mijn buurt zijn er spanningen tussen mensen met en zonder een migratieachtergrond.
57%
67%
11%
80% 60% 40% 20% 0% 20% 40% 60% 80% % (helemaal) oneens
2.3
% (helemaal) eens
Oordeel over de woonbuurt
De inwoners van Rijswijk is ook een aantal algemene vragen voorgelegd over de ontwikkeling van hun eigen woonbuurt. Vindt men dat de eigen buurt in het afgelopen jaar vooruit of achteruit is gegaan? Het oordeel over de ontwikkeling van de woonbuurt wordt uitgedrukt in het aandeel inwoners dat zegt dat de buurt vooruit is gegaan en het aandeel dat vindt dat de buurt achteruit is gegaan (Figuur 2.7). Ook is gevraagd naar een oordeel over hoe prettig men het vindt om in de buurt te wonen (Tabel 2.6). Figuur 2.7 – Ontwikkeling woonbuurt (percentage)
Rijswijk
25%
DI Westland-Delft
8%
16%
9%
PE Den Haag
18%
10%
Nederland
17%
10%
30%
25%
20%
15%
10%
achteruitgang
Hoe veilig is Rijswijk?
5%
0%
5%
10%
15%
vooruitgang
27 van 122
Een kwart van de inwoners van Rijswijk vindt dat de woonbuurt in het afgelopen jaar achteruit is gegaan. Daarentegen ziet 8 procent juist een vooruitgang. De meeste inwoners van Rijswijk (64%) vinden dat de buurt gelijk is gebleven. Zowel landelijk als in district Westland- Delft en in de politie eenheid Den Haag zien minder inwoners dan in Rijswijk een achteruitgang in de ontwikkeling van de woonbuurt. Ook zien ze significant vaker dan in Rijswijk een vooruitgang. Het totaalbeeld van inwoners van Rijswijk over de ontwikkeling van de woonbuurt is dus duidelijk negatiever dan in de referentiegebieden.
25%
van de inwoners vindt dat de woonbuurt in het afgelopen jaar
achteruit is gegaan. Dit aandeel is groter dan in de referentiegebieden.
Tabel 2.6 toont de gemiddelde rapportcijfers voor het prettig wonen in de buurt in de gemeente Rijswijk, vanaf 2012 tot 2023. De inwoners van Rijswijk geven hun woonbuurt met een 7,5 een lager gemiddeld rapportcijfer voor leefbaarheid dan de inwoners van Nederland en het district Westland- Delft. In alle drie de referentiegebieden heeft tussen 2017 en 2023 een stijging plaatsgevonden van het rapportcijfer voor de leefbaarheid. In Rijswijk is de score ook hoger dan in 2017, maar hier kunnen we niet met zekerheid stellen dat er sprake is van een positieve ontwikkeling. Tabel 2.6 – Rapportcijfer leefbaarheid woonbuurt over de periode 2012-2023 2012 Rijswijk
Ontw.
2017
Ontw.
2023
7,3
7,3
7,5
DI Westland-Delft
7,3
7,3
7,6
PE Den Haag
7,2
7,3
7,5
Nederland
7,4
7,5
7,6
Figuur 2.7 toont het rapportcijfer leefbaarheid per wijk. In vijf wijken is het rapportcijfer voor de leefbaarheid significant hoger dan gemiddeld in Rijswijk. Dit zijn de wijken Cromvliet / Leeuwendaal, Hoornwijck / Broekpolder*, Kraayenburg / Vrijenban, Oud Rijswijk / Bomenbuurt en Sion / Pasgeld. Daarentegen is het cijfer voor de leefbaarheid significant lager dan gemiddeld in de wijken Julianapark / te Werve, Muziekbuurt / Wilhelminapark, Stationskwartier / Kleurenbuurt en Stervoorde / Eikelenburg e.o.
Hoe veilig is Rijswijk?
28 van 122
Figuur 2.8 - Oordeel leefbaarheid woonbuurt per wijk (rapportcijfer) 10 9 8
7,5
7,8
8,2
8,1
7,7
7,3
7,7
7,5
7,5
7,1
6,9
7
7,3
6 5 4 3 2 1
De resultaten van wijken met een sterretje (*), Hoornwijck/Broekpolder en Plaspoelpolder, zijn indicatief.
2.4
Functioneren gemeente
De inwoners is gevraagd om een oordeel te geven over het totale functioneren van de gemeente Rijswijk op het gebied van leefbaarheid en veiligheid. Tabel 2.7 toont het percentage inwoners dat (zeer) tevreden is over het totale functioneren van de gemeente wat betreft de aanpak op leefbaarheid en veiligheid vanaf 2012 tot 2023. In 2023 zijn 42 procent van de bewoners van Rijswijk (zeer) tevreden over het functioneren van de eigen gemeente als het gaat om de aanpak van leefbaarheid en veiligheid. Dit percentage is significant lager dan in de politie-eenheid Den Haag. In Rijswijk is de beoordeling zowel tussen 2012 en 2017 als tussen 2017 en 2023 afgenomen. Landelijk nam de tevredenheid over het functioneren van de gemeente tussen 2017 en 2023 juist toe. Tabel 2.7 - Oordeel totale functioneren gemeente op aanpak leefbaarheid en veiligheid per gebied (percentage (zeer) tevreden) 2012 Rijswijk
Ontw.
2017
Ontw.
2023
51%
46%
42%
DI Westland-Delft
47%
45%
45%
PE Den Haag
44%
45%
45%
Nederland
43%
43%
44%
Hoe veilig is Rijswijk?
29 van 122
Figuur 2.9 – Oordeel totale functioneren gemeente op aanpak leefbaarheid en veiligheid per wijk (percentage (zeer) tevreden) 60% 49%
50% 42%
40%
39%
41%
45%
42%
47%
45%
41% 38%
38%
34%
30% 20% 10% 0%
De resultaten van wijken met een sterretje (*), Hoornwijck/Broekpolder en Plaspoelpolder, zijn indicatief.
In de wijken zijn vrijwel geen significante verschillen in de beoordeling van het functioneren van de gemeente ten opzichte van het gemiddelde in Rijswijk. Uitzondering is de wijk Overvoorde / Strijp e.o., waar de tevredenheid significant hoger is dan gemiddeld. Daarnaast is door middel van drie specifieke stellingen bepaald hoe inwoners denken over de aanpak van leefbaarheid en veiligheid door de gemeente. De stellingen zijn alleen voorgelegd aan inwoners die een oordeel konden geven over het functioneren van de gemeente op het gebied van leefbaarheid en veiligheid. Dit betreft 89 procent van de inwoners. Bijna de helft (48%) van de betrokken inwoners vindt dat de gemeente zich inzet voor de leefbaarheid en veiligheid in de buurt. Minder dan de helft oordeelt dat de gemeente de buurt informeert over die aanpak. Ongeveer een derde vindt dat de gemeente de buurt betrekt bij het aanpakken van leefbaarheid en veiligheid. Dit laatste is significant vaker het geval dan in district Westland-Delft.
Hoe veilig is Rijswijk?
30 van 122
Figuur 2.10 - Oordeel functioneren gemeente (percentage (helemaal) eens). Basis: inwoners die een totaaloordeel hebben gegeven over functioneren gemeente op aanpak leefbaarheid en veiligheid) De gemeente zet zich in voor de leefbaarheid en veiligheid in de buurt
15%
De gemeente informeert de buurt over aanpak leefbaarheid en veiligheid
23%
De gemeente betrekt de buurt bij aanpak van leefbaarheid en veiligheid
24%
40%
48%
(helemaal) oneens
41%
(helemaal) eens
20%
35%
0%
20%
40%
60%
Aan de inwoners van Rijswijk zijn in de vrije ruimte vier extra stellingen voorgelegd over het functioneren van de gemeente rondom meldingen en klachten over onveiligheid en overlast in de buurt. In Figuur 2.11 is onder meer te zien dat een kwart van de bewoners vindt dat de gemeente meldingen en klachten over onveiligheid en overlast in de buurt serieus neemt. Dertien procent is het daar niet mee eens. Een vergelijkbaar beeld is zichtbaar als het gaat om de stelling dat de gemeente reageert op meldingen over onveiligheid en overlast in de buurt; een kwart (24%) is het hiermee eens, 13 procent is het daar niet mee eens. Een vijfde van de inwoners vindt dat de gemeente doet wat ze zegt bij het verbeteren van de leefbaarheid en veiligheid in de buurt (21%), en ruim een tiende het daarmee oneens (13%). In Hoornwijck / Broekpolder*, Plaspoelpolder* en Muziekbuurt / Wilhelminapark is men vaker dan gemiddeld eens met de stelling dat de gemeente meldingen en klachten over onveiligheid en overlast serieus neemt. Ongeveer de helft van de inwoners van Rijswijk zegt te weten hoe zij een melding of klacht bij de gemeente kunnen indienen over onveiligheid en overlast in de buurt. Een op de vijf inwoners is hiermee niet bekend.
Met name in de wijken Plaspoelpolder* en Cromvliet / Leeuwendaal is ruimte voor meer bekendheid op dit vlak; respectievelijk 42 procent en 31 procent zegt niet te weten hoe zij een dergelijke klacht kunnen indienen. * De resultaten van Hoornwijck/Broekpolder en Plaspoelpolder zijn indicatief als gevolg van een beperkte steekproefomvang.
Hoe veilig is Rijswijk?
31 van 122
Figuur 2.11 - Extra stellingen oordeel functioneren gemeente
Ik weet hoe ik een melding of klacht bij de gemeente kan indienen over onveiligheid en overlast in mijn buurt.
22%
53%
De gemeente neemt meldingen en klachten over onveiligheid en overlast in mijn buurt serieus.
13%
25%
De gemeente reageert op meldingen en klachten over onveiligheid en overlast in mijn buurt.
13%
24%
De gemeente doet wat ze zegt bij het verbeteren van de leefbaarheid en veiligheid in mijn buurt.
13%
21%
30% 20% 10% 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% % (helemaal) oneens
% (helemaal) eens
Gemeentelijke handhavers Aan inwoners van Rijswijk is ook gevraagd wat volgens hen de zichtbaarheid is van gemeentelijke handhavers in de eigen buurt (Figuur 2.12). Inwoners die gemeentelijke handhavers hebben gezien, konden vervolgens ook een oordeel geven over het functioneren van deze handhavers (Figuur 2.13). Gemeentelijke handhavers houden zich bezig met het vergroten van de leefbaarheid en veiligheid. Twee op de drie inwoners van Rijswijk zien zelden of nooit een gemeentelijke handhaver in de buurt. Een op de drie inwoners zien ook elders in de gemeente zelden of nooit een handhaver. Van de inwoners die wel gemeentelijke handhavers zien is een kwart (24%) tevreden over hoe de handhavers functioneren. De meeste inwoners zijn er niet tevreden en niet ontevreden over, of hebben er geen oordeel over. De zichtbaarheid van gemeentelijke handhavers in de eigen buurt is in Rijswijk hoger dan landelijk (30%), maar lager dan in de politie- eenheid Den Haag (37%). De tevredenheid over het functioneren van gemeentelijke handhavers is in Rijswijk lager dan in zowel de politie- eenheid Den Haag als in district Westland-Delft.
Hoe veilig is Rijswijk?
32 van 122
Figuur 2.12 - Zichtbaarheid gemeentelijke handhavers (percentage)
Hoe vaak ziet u gemeentelijke handhavers in de buurt
65%
Hoe vaak ziet u gemeentelijke handhavers ergens anders in de gemeente
zelden of nooit
Rijswijk
10%
DI Westland-Delft
10%
29%
PE Den Haag
11%
26%
Nederland
11%
24%
24%
33%
35%
100% 50%
Figuur 2.13 - Tevredenheid functioneren gemeentelijke handhavers (basis: inwoners die vaak of soms gemeentelijke handhavers zien)
0%
56%
50% 100%
vaak of soms
20% (zeer) ontevreden
0%
20%
40%
(zeer) tevreden
Aan de inwoners van Rijswijk zijn vijf stellingen voorgelegd over het functioneren van de handhavers in de openbare ruimte. Figuur 2.14 toont onder meer aan dat 29 procent van de inwoners vindt dat de handhavers een positieve bijdrage leveren aan de veiligheid op straat. Een even groot deel ervaart de handhavers als vriendelijk en behulpzaam naar de burgers. Dat de handhavers makkelijk te benaderen zijn, wordt door een minder groot deel van de burgers onderschreven. Hierover zijn evenveel inwoners het eens als oneens (beiden 19%). In Oud Rijswijk / Bomenbuurt e.o. ervaart men vaker dan gemiddeld in Rijswijk dat de handhavers makkelijk benaderbaar zijn. In Plaspoelpolder* hebben inwoners een betrekkelijk positieve houding ten aanzien van de stelling dat de handhavers reageren op de problemen in de buurt. Ook vinden zij vaker dan gemiddeld in Rijswijk dat de handhavers vriendelijk en behulpzaam zijn naar de burgers. Dat laatste geldt ook voor bewoners van Hoornwijck / Broekpolder*. Ongeveer een op de drie inwoners in Rijswijk kon of wilde geen antwoord geven op de stellingen over de handhavers. Met name in de wijken Cromvliet / Leeuwendaal en Kraayenburg / Vrijenban blijft betrekkelijk vaak een antwoord uit. * De resultaten van Hoornwijck/Broekpolder en Plaspoelpolder zijn indicatief als gevolg van een beperkte steekproefomvang.
Hoe veilig is Rijswijk?
33 van 122
Figuur 2.14 - Extra stellingen handhaving openbare ruimte
De handhavers leveren een positieve bijdrage aan de veiligheid op straat.
13%
29%
De handhavers zijn vriendelijk en behulpzaam naar de burgers.
6%
De handhavers bekeuren hier te weinig.
16%
De handhavers zijn makkelijk te benaderen.
21%
19%
19%
De handhavers reageren op de problemen hier in de buurt.
10%
30%
20%
17%
10%
% (helemaal) oneens
2.5
29%
0%
10%
20%
30%
40%
% (helemaal) eens
Kwaliteit woningen
Rijswijk heeft in 2023 gebruikgemaakt van de vrije ruimte van de vragenlijst om vragen over lokale onderwerpen toe te voegen. Hierin is onder meer aan inwoners gevraagd of zij de kwaliteit van de woningen in hun omgeving wilden beoordelen, denkend aan de aantrekkelijkheid van de woningen en de staat van onderhoud. Figuur 2.15 toont de gemiddelde rapportcijfers die inwoners van Rijswijk geven voor de kwaliteit van de woningen in hun omgeving. Figuur 2.15 - Oordeel kwaliteit woningen (rapportcijfer) 10 9 8
8,6
8,3 7,4
8,0
7,6
7
6,9
6,9
7,3
7,5
7,6 7,0
7,3
6 5 4 3 2 1
De resultaten van wijken met een sterretje (*), Hoornwijck/Broekpolder en Plaspoelpolder, zijn indicatief.
Hoe veilig is Rijswijk?
34 van 122
In Rijswijk beoordelen inwoners de kwaliteit van de woningen in hun omgeving met gemiddeld een 7,4. In vier wijken is het rapportcijfer significant hoger dan gemiddeld in Rijswijk. Dit zijn de wijken Sion / Pasgeld e.o., Hoornwijck / Broekpolder*, Kraayenburg / Vrijenban en Cromvliet / Leeuwendaal. Daarentegen worden de woningen juist lager dan gemiddeld beoordeeld in de wijken Julianapark / te Werve e.o., Muziekbuurt / Wilhelminapark en Stationskwartier / Kleurenbuurt e.o.
2.6
Rol burger
Vervolgens zijn er drie stellingen voorgelegd aan de inwoners over hun eigen rol ten aanzien van de leefbaarheid in hun buurt. Figuur 4.14Figuur 2.16 geeft weer in hoeverre men het eens of oneens is met deze stellingen. Ruim de helft van de inwoners zegt zich verantwoordelijk te voelen voor de leefbaarheid van zijn of haar buurt (57%). Dit gevoel heerst in betrekkelijk sterke mate in de wijken Cromvliet / Leeuwendaal , Plaspoelpolder* en Sion / Pasgeld e.o., maar juist minder sterk in Julianapark / te Werve e.o. en Muziekbuurt / Wilhelminapark. In Rijswijk geeft vier op de tien inwoners aan graag betrokken te willen worden bij het bedenken van een oplossing wanneer zich problemen voordoen op het gebied van leefbaarheid. Eén op de drie inwoners zou zelf actief willen bijdragen aan het oplossen van dergelijke problemen. In de wijken Hoornwijck / Broekpolder*, Plaspoelpolder* en Kraayenburg / Vrijenban is de betrokkenheid relatief groot, zowel als het gaat om het willen meedenken over een oplossing als om het leveren van een actieve bijdrage. Bewoners van de wijken Stationskwartier / Kleurenbuurt e.o., Julianapark / te Werve e.o. en Muziekbuurt / Wilhelminapark voelen zich daarentegen juist minder betrokken. Figuur 2.16 - Stellingen eigen rol leefbaarheid buurt
Ik voel mij verantwoordelijk voor de leefbaarheid van mijn buurt.
12%
Als er in mijn buurt problemen zijn op het gebied van leefbaarheid, wil ik betrokken worden bij het bedenken van een oplossing.
21%
Als er in mijn buurt problemen zijn op het gebied van leefbaarheid, wil ik actief bijdragen aan het oplossen daarvan.
22%
40%
20%
% (helemaal) oneens
Hoe veilig is Rijswijk?
57%
40%
33%
0%
20%
40%
60%
80%
% (helemaal) eens
35 van 122
Overlast in de buurt
Hoe veilig is Rijswijk?
36 van 122
3
Overlast in de buurt In dit hoofdstuk staat de door de inwoners van Rijswijk ervaren overlast in hun buurt centraal. Eerst volgt een totaalbeeld van de verschillende vormen van overlast (paragraaf 3.1), daarna worden de uitkomsten per type overlast nader toegelicht: fysieke verloedering (par. 3.2), sociale overlast (par. 3.3), verkeersoverlast (par. 3.4) en milieuoverlast (par. 3.5). Inwoners konden aangeven welk buurtprobleem met prioriteit moet worden aangepakt (par. 3.6).
3.1
Totale overlast
Inwoners van gemeente Rijswijk is gevraagd om van zeventien vormen van overlast aan te geven of zij hier zelf geen, een beetje of veel overlast van ervaren. De diverse vormen van overlast zijn geclusterd tot vier scores: fysieke verloedering, sociale overlast, verkeersoverlast en milieuoverlast (Figuur 3.1). Elk van deze scores is berekend op basis van het percentage inwoners dat veel overlast ervaart op één of meerdere terreinen. Welke vormen van overlast horen bij welk type wordt nader beschreven in de verschillende paragrafen. Figuur 3.1 - Totale overlast per cluster (percentage ervaart zelf veel overlast) 50%
47%
45% 40% 35%
34%
30% 25%
22%
20% 14%
15%
11%
10% 5% 0% Verkeersoverlast
Verloedering
Milieuoverlast
Sociale overlast
Totale overlast
Bijna de helft van de inwoners van Rijswijk ervaart zelf veel overlast op één of meer terreinen. Verkeersoverlast komt het meeste voor, gevolgd door fysieke verloedering, milieuoverlast en sociale overlast. Het percentage inwoners dat veel overlast ervaart van minimaal één van de genoemde gebeurtenissen (47%) is in Rijswijk hoger dan in district Westland – Delft (41%).
3.2
Fysieke verloedering
Een van de problemen waar een woonbuurt mee te maken kan hebben, is fysieke verloedering in de buurt. In de Veiligheidsmonitor zijn daarover vier mogelijke buurtproblemen voorgelegd aan de inwoners. Figuur 3.2 geeft weer hoe vaak deze buurtproblemen voorkomen volgens inwoners. Figuur 3.3 toont het percentage inwoners dat zelf veel overlast ervaart van de vier vormen van fysieke verloedering.
Hoe veilig is Rijswijk?
37 van 122
Hondenpoep is de meest voorkomende vorm van fysieke verloedering in Rijswijk. Zeven op de tien inwoners komen het wel eens tegen in de buurt. Hondenpoep is ook de vorm van verloedering waar de inwoners het meeste last van hebben: 16 procent ervaart hiervan veel overlast. Rommel op straat komt volgens twee derde van de inwoners wel eens voor in hun buurt en een tiende van de inwoners ervaart daarvan veel overlast. Vernieling van straatmeubilair en bekladde muren of gebouwen komen het minst vaak voor van de vier vormen van fysieke verloedering. Figuur 3.2 - Fysieke verloedering (percentage komt wel eens voor in de buurt)
Figuur 3.3 - Fysieke verloedering (percentage ervaart zelf veel overlast)
hondenpoep op straat of in de perken
69%
hondenpoep op straat of in de perken
rommel op straat