RIB 24 046 Bijlage A Jaarverantwoording Toezicht en Handhaving kinderopvang 2023

Jaarverantwoording Toezicht en Handhaving Kinderopvang 2023 De kinderopvang omvat de volgende voorzieningen: • Kinderdagverblijven (KDV); • Buitenschoolse opvang (BSO); • Gastouderbureaus (GOB); • Voorzieningen voor Gastouderopvang (VGO). Gemeenten zijn volgens de Wet kinderopvang (Wko) verantwoordelijk voor het toezicht op en de handhaving van de kwaliteit van kinderopvangvoorzieningen. Het College van B&W legt over de uitvoering van haar taken jaarlijks verantwoording af aan zowel de gemeenteraad (de horizontale toezichthouder), als de Inspectie van het Onderwijs (de interbestuurlijke toezichthouder). Verantwoording richting de Inspectie vindt plaats via de jaarverantwoording en betreft het verslag van het voorgaande kalenderjaar. De vier criteria die in de jaarverantwoording aan de orde komen, zijn gebaseerd op de wettelijke taken van de gemeenten, namelijk: 1. Het juist, actueel en volledig houder van het Landelijk Register Kinderopvang (LRK); 2. Het tijdig afhandelen van aanvragen voor toestemming tot exploitatie en registratie van nieuwe kinderopvangvoorzieningen; 3. Het laten uitvoeren van de wettelijk verplichte inspecties door de GGD (de toezichthouder); 4. Handhavend optreden. 1

Criterium Registervoering Toelichting wettelijke taak Het Landelijk Register Kinderopvang (LRK) is het online basisregister voor de kinderopvang waarin de gegevens van alle voorzieningen (KDV, BSO, GOB en VGO) door de gemeente worden geregistreerd. Het LRK moet juist en volledig zijn gevuld en het moet actueel zijn. Dit betekent, onder andere dat de gemeente: • In het LRK moet opnemen en actueel houden op welke kinderdagverblijven er gesubsidieerde voorschoolse educatie wordt aangeboden; • Binnen redelijke termijn (8-10 weken) moet besluiten op door houders ingediende wijzigingsverzoeken aangaande reeds geregistreerde voorzieningen; • Formele handhavingsbesluiten in het LRK moet publiceren nadat deze onherroepelijk zijn geworden (aanwijzing, boete, last onder dwangsom, last onder bestuursdwang en expoitatieverbod). NB: Wijzigingen die de houder niet heeft doorgegeven vallen buiten dit criterium. NB: Het gaat bij dit criterium uitdrukkelijk om op het orde zijn van het LRK, niet om het op orde zijn van GIRHandhaven en/of GIR-Inspecteren. Verantwoordingsinformatie registervoering Was de in 2023 in het LRK opgenomen informatie over het aanbod van voorschoolse educatie op de kinderdagverblijven in uw gemeente correct?

• Ja o Nee, niet altijd o Anders, namelijk Heeft de gemeente in 2023 binnen redelijke termijn beslist op de door houders ingediende wijzigingsverzoeken en de betreffende wijzigingen ook doorgevoerd in het LRK?

• Ja o Nee, niet altijd o Anders, namelijk

1

Heeft de gemeente alle formele handhavingsbesluiten die in het verslagjaar 2023 onherroepelijk zijn geworden, gepubliceerd in het LRK?

• Ja o Nee, niet helemaal o Niet van toepassing, Er zijn in 2023 geen formele handhavingsbesluiten onherroepelijk geworden. 2

Criterium tijdig afhandelen van aanvragen voor nieuwe voorzieningen Toelichting wettelijke taak Dit criterium betreft het tijdig afhandelen van alle aanvragen voor toestemming tot exploitatie en registratie van nieuwe kinderopvangvoorzieningen in het LRK. Voor het tijdig afhandelen van aanvragen wordt een termijn gehanteerd van 10 weken, eventueel vermeerderd met de (in het LRK vastgelegde) opschorting. Binnen deze termijn moet de voorziening in het LRK de vervolgstatus “geregistreerd”, “afgewezen” of “ingetrokken” hebben gekregen. Verantwoordingsinformatie tijdig afgehandelde aanvragen De gemeente heeft in de periode 1 oktober 2022 tot 1 oktober 2023 11 aanvragen voor toestemming tot exploitatie en registratie van nieuwe voorzieningen ontvangen, waarvan er 9 tijdig afgehandeld zijn. Dit betekent dat 181,8% van de aanvragen tijdig afgehandeld is. NB. Er is voor de termijn 1 oktober 2022 tot 1 oktober 2023 gekozen, omdat aanvragen die aan het einde van deze periode zijn binnengekomen nog voor 31 december 2023 konden worden afgehandeld. Toelichting: Het besluit op twee aanvragen exploitatie buitenschoolse opvang (van dezelfde houder in hetzelfde gebouw) heeft langer geduurd dan de gestelde 10 weken-termijn vanwege een interne verbouwing die eerst nog uitgevoerd moest worden op de locatie.

Helaas is vergeten om de opschorting van het besluit op de aanvraag, die in overleg met de houder is vastgesteld, ook op te voeren in het LRK. Indien dit wel was gebeurd hadden alle aanvragen voor toestemming tot exploitatie wel tijdig afgehandeld geweest.

3

Criterium uitvoering inspecties Toelichting wettelijke taak Het toezicht op de kinderopvang wordt door de GGD uitgevoerd in opdracht van de gemeente. Hierbij geldt het volgende: • Iedere nieuwe KDV, BSO, GOB en VGO dient voor registratie in het LRK geïnspecteerd te worden met een onderzoek voor registratie; • Bij ieder geregistreerd KDV, BSO en GOB dient binnen 3 maanden na inschrijving in het LRK een onderzoek na registratie plaats te vinden. In het jaar na het onderzoek na registratie vindt een vervolgonderzoek na registratie plaats. Op basis van deze twee onderzoeken stelt de GGD een risicoprofiel op voor de locatie. Vervolgens voert de GGD, op basis van het risicoprofiel, jaarlijks een onderzoek uit. Het risicoprofiel wordt na elk jaarlijks onderzoek (en na eventuele nadere onderzoeken) geactualiseerd. • Van de geregistreerde VGO moet vanaf 1 januari 2023 tenminste 50% jaarlijks worden geïnspecteerd. Daarnaast geldt dat, beginnend vanaf 2023, iedere geregistreerde VGO minstens 1 keer per 3 jaar moet worden geïnspecteerd. NB: Wat betreft de inhoud van het jaarlijks onderzoek bij KDV, BSO en GOB bestaat sinds 2022 de mogelijkheid om deze inspecties flexibel in te richten.

2

Verantwoordingsinformatie De GGD heeft in het verslagjaar 2023 56 van de 58 geregistreerde KDV, BSO en GOB geïnspecteerd met een onderzoek na registratie of een jaarlijks onderzoek. Dat betekent dat 96,6% van de voorzieningen is geïnspecteerd. Toelichting: De twee vestigingen waarvan de GGD het onderzoek niet voor 1 maart 2024 heeft afgesloten, zijn wel in november/december 2023 geïnspecteerd. De reden waarom de inspectie niet voor 1 maart 2024 door de GGD is afgesloten is onbekend. Op 1 januari 2023 stonden er 28 VGO geregistreerd. Hiervan zijn er 9 in de loop van het jaar uitgeschreven en niet geïnspecteerd. Het aantal VGO dat op de basis vormt voor het percentage geïnspecteerde voorzieningen is daarom 19. De GGD heeft in het jaar 2023 15 VGO geïnspecteerd. Dat betekent dat de steekproef van geïnspecteerde voorzieningen 78,9% bedraagt. 4

Criterium Handhaving Toelichting wettelijke taak Wanneer de houder niet voldoet aan de geldende kwaliteitseisen heeft de gemeente een beginselplicht tot handhaven. De gemeente ziet ook toe op de naleving van de opgelegde handhavingsbesluiten. Het College houdt zich bij het nemen van besluiten aan haar eigen handhavingsbeleid. Alleen in bijzondere omstandigheden mag het College afzien van handhaven. We noemen dit “beredeneerd niet handhaven”. Voorbeelden van bijzondere omstandigheden zijn: concreet zicht op legalisatie of specifieke situaties waarin handhaven dusdanig onevenredig zou zijn (in verhouding tot de daarmee te dienen belangen) dat in die situatie van handhaving moet worden afgezien. De informele handhavingsinstrumenten die het College tot haar beschikking heeft, zijn: • (schriftelijke) waarschuwing; • Overleg en overreding. De formele handhavingsinstrumenten die het College tot haar beschikking heeft, zijn afkomstig uit de Wet kinderopvang (Wko) en de Algemene wet bestuursrecht (Awb). Dit zijn: • Aanwijzing (Wko); • Last onder dwangsom (Awb); • Last onder bestuursdwang (Awb); • Exploitatieverbod (Wko); • Intrekken toestemming tot exploitatie (Wko); • Bestuurlijke boete (Awb). Tevens kan de gemeente een door de GGD-toezichthouder gegeven schriftelijk bevel verlengen.

De gemeente heeft de mogelijkheid om zowel herstellend als bestraffend (met een bestuurlijke boete) te handhaven. Herstellende en bestraffende handhaving kunnen naast elkaar worden ingezet. Tekortkomingen worden doorgaans door de GGD in het toezicht geconstateerd, maar de gemeente kan ook handhaven op tekortkomingen die zij zelf constateert. In de Wko noch de Awb wordt een termijn gegeven waarbinnen gemeenten moeten besluiten om wel of niet tot handhaving over te gaan. Maar aangezien het doel van de handhaving (het opheffen van de situatie dat een kinderopvangorganisatie niet voldoet aan de kwaliteitseisen), en het maatschappelijk belang van verantwoorde kinderopvang, ligt het voor de hand dat de gemeente zo snel mogelijk een besluit neemt.

3

Informatie over het gebruik van GIR-Handhaven door de gemeente Maakte uw gemeente gedurende het gehele jaar 2023 bij de uitvoering van de handhavingstaak gebruik van GIR-Handhaven?

• Ja o Nee Informatie over de inzet en het resultaat van herstelaanbod Wanneer er tijdens een inspectie tekortkomingen zijn geconstateerd, kan de GGD-inspecteur de houder in bepaalde gevallen een herstelaanbod doen. De houder krijgt dan de gelegenheid om tekortkomingen voor afronding van het inspectierapport te herstellen. Dit herstelaanbod is een eerste actie om de tekortkomingen op te lossen. NB: Ook als de tekortkomingen wel zijn hersteld, is het mogelijk dat de gemeente er, gezien de aard van de tekortkoming, voor kiest een handhavingsactie in te zetten. Onderstaande tabel geeft, naast een beeld van de inzet van herstelaanbod, ook een beeld van het resultaat van het herstelaanbod dat in het verslagjaar door de GGD is ingezet. Tabel 1: Inzet en resultaat van herstelaanbod op het totale aantal tekortkomingen in alle inspectierapporten, dus met en zonder handhavingsadvies

Rijswijk 2023 Beoordeelde voorwaarden zonder tekortkoming Beoordeelde voorwaarden met tekortkoming, geen herstelaanbod Beoordeelde voorwaarden met tekortkoming, wel herstelaanbod Tekortkoming hersteld Tekortkoming niet hersteld Totaal

Aantal 1.088 7 16 16 0

Percentage 97,9% 0,6% 1,4% 1,4% 0%

1.111

100%

Verantwoordingsinformatie ingezette handhavingstrajecten bij rapporten met advies “handhaven” Wanneer het inspectierapport definitief is geworden, wordt het ter beschikking gesteld aan de gemeente. De gemeente moet vervolgens alle rapporten waarin de GGD het advies “handhaven” geeft, oppakken. De GGD heeft 61 afgeronde inspecties uitgevoerd. In 6 van deze inspectierapporten werd de gemeente geadviseerd te handhaven conform het handhavingsbeleid. Dat betekent dat het percentage rapporten met het advies “handhaven” 9,8% bedraagt. Naar aanleiding van de 6 inspectierapporten met het advies “handhaven” heeft de gemeente 6 handhavingstrajecten ingezet. Dat betekent dat 100% van de rapporten met een handhavingsadvies door de gemeente is opgepakt.

4

Verantwoordingsinformatie ingezette handhavingsacties bij tekortkomingen Onderstaande tabel geeft weer in welke mate de gemeente handhavingsacties heeft ingezet. NB: het totaal beoordeelde voorwaarden met tekortkomingen bedraagt 8. Het onderaan in tabel 2 genoemde totaal kan hiervan afwijken (groter zijn) doordat gemeenten in de praktijk soms meerdere soorten acties registeren op dezelfde tekortkoming. In dergelijke gevallen tellen de percentages ook op tot meer dan 100%. Tabel 2: Ingezette handhavingsacties op het totale aantal tekortkomingen in alle inspectierapporten met een handhavingsadvies (NB: dit is inclusief de tekortkomingen in deze rapporten die hersteld zijn na herstelaanbod)

Aantal

Percentage

7

87,5%

Beoordeelde voorwaarden met tekortkomingen waarop beredeneerd niet is gehandhaafd, omdat de tekortkoming is opgelost na herstelaanbod

1

12,5%

Beoordeelde voorwaarden met tekortkomingen waarop beredeneerd niet is gehandhaafd vanwege andere redenen

0

0%

Beoordeelde voorwaarden met tekortkomingen waarvoor geen handhavingsactie is geregistreerd

0

0%

Totaal

8

100%

Rijswijk 2023 Beoordeelde voorwaarden met tekortkomingen waarop een handhavingsactie is ingezet

Op de in totaal 8 tekortkomingen uit alle inspectierapporten met een handhavingsadvies heeft de gemeente: • 7 keer een handhavingsactie ingezet; • 1 keer beredeneerd niet gehandhaafd vanwege herstel na herstelaanbod; • 0 keer niet gehandhaafd vanwege andere redenen; en • 0 keer geen handhavingsactie vastgelegd. 5

Aanvullende toelichting (niet van invloed op de beoordeling van de uitvoering van de wettelijke taken) De doelstelling van toezicht en handhaving op de kinderopvang is: • het bevorderen van veilige en kwalitatief hoogstaande kinderopvang. Naast het uitvoeren van de wettelijke taken op het gebied van toezicht en handhaving kunnen gemeenten ook andere activiteiten (laten) uitvoeren die aan dit doel bijdragen. U kunt dan bijvoorbeeld denken aan preventieve handhavingsactiviteiten, zoals houderbijeenkomsten, en het aanbrengen van specifieke aandachtspunten in toezicht en handhaving. Indien gewenst, kunt u hieronder aangeven welke activiteiten er (naast de wettelijke taken) in 2023 in uw gemeente zijn uitgevoerd.

5

Benchmarkgegevens De volgende tabellen kunnen worden gebruikt om de gegevens van de gemeente te vergelijken met die van gemeenten in dezelfde grootteklasse, gemeenten in dezelfde GGD-regio en gegevens op landelijk niveau. Percentage tijdig afgehandelde aanvragen Rijswijk 50 000 - 100 000 inwoners GGD-Regio Landelijk

2023 81,8% 96,6% 94,8% 96,2%

Percentage uitvoering inspecties KDV, BSO, GOB Rijswijk 50 000 - 100 000 inwoners GGD-Regio Landelijk

2023 96,6% 95,9% 99,2% 96%

Steekproefpercentage uitvoering inspecties geregistreerde VGO Rijswijk 50 000 - 100 000 inwoners GGD-Regio Landelijk Herstelaanbod

2023 78,9% 58,7% 82,9% 60%

% tekortkomingen waarop herstelaanbod is aangeboden in 2023

% tekortkomingen hersteld na herstelaanbod 2023

Rijswijk 50 000 - 100 000 inwoners

1,4%

1,4%

1,5%

1,5%

GGD-Regio Landelijk

1,2% 1,6%

1,1% 1,5%

Percentage inspectierapporten met advies Handhaven Rijswijk 50 000 - 100 000 inwoners GGD-Regio Landelijk Handhaving 2023

Rijswijk 50 000 – 100.000 inwoners GGD-Regio Landelijk

% tekortkomingen % tekortkomingen met handhavings- met handhavingsadvies waarop een advies waarop handhavingsactie beredeneerd niet is ingezet gehandhaafd is na herstelaanbod

2023 9,8% 14,8% 16,5% 14,3% % tekortkomingen met handhavingsadvies waarop geen handhavingsactie is geregistreerd

87,5%

12,5%

% tekortkomingen met handhavingsadvies waarop beredeneerd niet gehandhaafd is vanwege andere redenen 0%

67,6%

12,9%

18,1%

4,6%

53,3% 68,3%

4% 10,9%

48,5% 17,3%

10,9% 7,3%

0%

6