RIB 23 075 Bijlage A Informatiedocument VNG

Local governments response, recovery and reconstruction following the Earthquakes in Türkiye VNG International in Giro555 20/04/2023

Nadere informatie uit werkbezoek 3 – 8 April

vng-international.nl

Actie VNG International Turkije VNG International gaat 3 gemeentes in Turkije helpen in een project van 24 maanden. Omdat VNG International met lokale overheden werkt, kan VNG International op dit moment niet in Syrië werken. Dat zou namelijk betekenen dat VNG International met een lokale overheid onder President Assad of in rebellengebied zou werken. Dat is praktisch moeilijk uitvoerbaar en leidt tot grote morele dilemma’s. Voor de duidelijkheid: geld van Nederlandse burgers aan Giro 555 gaat naar hulp aan de bevolking in zowel Syrië als Turkije. VNG International steunt momenteel alleen gemeentes in Turkije voor hun wederopbouw. Op termijn hoopt VNG International wel in Syrië te werken. Drie gemeentes In overleg met onze 2 Turkse “associated experts” en met UMT (Union of Municipalities in Turkey) heeft VNG International voor de gemeentes Seyhan (Adana), Osmaniye en Kahramanmaras gekozen. Omdat VNG International geen noodhulporganisatie is, maar Turkse gemeentes adviseert voor de lange termijn wederopbouw, vallen gemeentes in de zwaarst getroffen provincies Hatay en Adiyaman af omdat hun operationele capaciteit beperkt is. Kahramanmaras is zwaar getroffen met een geschat dodental van 12.000 en meer dan tienduizend gebouwen (ook schatting) die zijn ingestort of gesloopt moeten worden.

Osmaniye betreurt 1.000 doden en telt duizenden gebouwen die vermoedelijk gesloopt moeten worden. Seyhan is het verst van het epicentrum en kent de minste schade: zo’n 1000 gebouwen zijn serieus beschadigd. Seyhan is actief zwaarder getroffen gemeentes te helpen, waaronder Adiyaman en Hatay. Om risico’s te spreiden heeft VNG besloten met burgemeesters van 3 verschillende politieke partijen te werken. In Seyhan met Akif Kemal Akay van CHP; in Osmaniye met Kadir Kara van MHP; in Kahramanmaras met Hayrettin Güngör van AKP. De Turkse burgemeesters worden rechtstreeks gekozen en spelen een grote rol in de verkiezingscampagne voor de presidentiële en parlementaire verkiezingen van 14 mei. Politieke diversiteit was ook een dringend advies van UMT. Scoping Visit Tussen maandag 3 en zaterdag 8 april bezocht Projectleider Albert van Hal met associated experts Ülge Ügurlu en Sadun Emrealp, en 2 collega’s van UMT de 3 gekozen gemeentes. Het doel was de prioriteiten van de burgemeester en technische staf te horen met name voor de eerste 6 maanden, ons aanbod (expertise en grants) uit te leggen, een match tussen vraag en aanbod te vinden, een project team te starten en terug te keren met een duidelijk commitment van de burgemeester voor 2 jaar. Dat is alles gelukt.

Prioriteiten tijdens Scoping Visit passend bij VNG International’s expertise Reliable Building Stock Inventory Tijdens de scoping visit bleek Reliable Building Stock Inventory of building safety assessment telkens prioriteit te zijn. (Gemeentes zijn verantwoordelijk voor building safety). Bewoners hebben hun beschadigde woningen verlaten. Kunnen de woningen - die serieus beschadigd zijn – worden verstevigd of zijn ze rijp voor de sloop? De serieus beschadigde woningen moeten op zeer korte

2/4

termijn worden onderzocht voordat de bewoners besluiten al dan niet terug te keren. Maar ook voor de middellange en lange termijn is de Reliable Building Stock Inventory cruciaal. Ook van de gebouwen die ogenschijnlijk niet zijn beschadigd, weet niemand of ze veilig zijn laat staan dat ze een volgende aardbeving overleven. Na de aardbeving is deze inspectie extreem duur geworden. Vele burgers kunnen dit niet veroorloven. Zij wonen in grote angst: ze kunnen hun woning niet laten testen op aardbevingsbestendigheid, maar zij kunnen ook niet naar een nieuwe woning die hetzelfde probleem kent. Met de Reliable Building Stock Inventory zal de gemeente haar burgers een grote dienst bewijzen. De gemeentes zullen met grants van VNG International machines en overige apparatuur aanschaffen om de Reliable Building Stock Inventory te starten. De experts zullen de gemeentes adviseren bij de aanschaf van de juiste machines en apparatuur. De experts zullen ook helpen met de organisatie van trainingen aan gemeentepersoneel om de Reliable Building Stock Inventory uit te voeren. Spatial Planning / Land Development Tijdens de scoping visit bleek ook Spatial Planning een terugkerende prioriteit te zijn. Veel gebouwen zijn ingestort of worden gesloopt. Osmaniye en Kahramanmaras moeten niet alleen slopen, maar ook hun steden weer opbouwen. De herbouwde steden moeten nu wel aardbevingsbestendig zijn.

De burgemeesters vragen bij spatial planning specifiek om behoud van de identiteit van hun stad. VNG International zal expertise op scenario planning leveren. De expert zal de gemeente scenario’s presenteren voor de wederopbouw van de stad waaruit de gemeente kan kiezen. Debris Removal / hulp bij sloop In Kahramanmaras staan duizenden instabiele flatgebouwen overeind. Omdat ze instabiel zijn, zijn alle bewoners z.s.m. na de aardbeving vertrokken. Veel flatgebouwen zullen gesloopt worden. Dat moet veilig gebeuren. Het puin moet op de juiste wijze worden verwerkt. In de eerste fase van het project worden de grants besteed aan machines, apparatuur en training voor sloop en debris removal. Planning Tijdens de vergaderingen met vertegenwoordigers van de 3 gemeenten is besloten dat elke gemeente projectteams zal opzetten die verantwoordelijk zijn voor de coördinatie van de activiteiten. In april en mei zal VNG International experts zoeken, ToRs en contracten opstellen, experts aan de Turkse gemeentes introduceren en plannen maken voor werkbezoeken. Vanaf mei zullen werkbezoeken plaatsvinden waarin ook de technische voorbereidingen van de grants worden besproken. De grants worden zoveel mogelijk in mei-juli besteed. Volgens afspraak zal VNG International in juli plannen over de 2e fase (van augustus 2023 tot en met januari 2025) van wederopbouw aan Giro 555 sturen.

Welke rol kunnen Nederlandse gemeente spelen? In elke Turkse gemeente wordt een projectteam samengesteld voor de implementatie. Het team zal bestaan zal bestaan uit gemeenteraadsleden, gemeenteambtenaren en vertegenwoordigers van Citizens’ Assembly: buurtvertegenwoordigers, professionele organisaties en civil society.

3/4

Experts uit het netwerk van VNG International zullen de 3 gemeentes technische ondersteuning bieden op de prioriteiten. De experts zullen ook adviseren op de besteding van de grants: aanschaf van machines en apparatuur, en trainingen. Graag vragen wij Nederlandse gemeenten om binnen hun netwerk te zoeken naar deskundigen die technische ondersteuning kunnen bieden op de volgende onderwerpen: 1. Reliable Building Stock Inventory. Deze expert zal de gemeente ondersteunen bij het uitvoeren van een Betrouwbare Inventarisatie van Gebouwen die beschadigd zijn door de recente aardbeving, evenals het opbouwen van lange termijn capaciteit voor rampenparaatheid en planning. a. Taken en verantwoordelijkheden: i. Technische expertise en begeleiding aan de gemeente bij de aanschaf van geschikte draagbare machines en laboratoriumapparatuur voor de beoordeling van de veiligheid van gebouwen. ii. Adviseer de gemeente over de benodigde training voor het gemeentepersoneel om de beoordelingen van gebouwen uit te voeren. iii. Adviseer de gemeente bij het selecteren en leiden van een team van experts voor de beoordelingen van gebouwen, waarbij wordt gezorgd dat passende methoden worden gebruikt en monsters worden genomen. iv. Verzorg trainingen voor gemeentepersoneel over gebruik van de apparatuur en beoordelingen van gebouwen. 2. Spatial planning / scenario planning.

Deze expert zal de ontwikkeling en implementatie van ruimtelijke initiatieven ondersteunen, inclusief landgebruiksplanning, stedenbouw en milieuplanning, in overeenstemming met lokale en nationale voorschriften en beleidsregels. De expert zal ook een reeks scenario’s ontwikkelen voor de wederopbouw van de stad met inachtneming van het behoud van de identiteit van de stad. Dit proces van spatial planning zal nadrukkelijk met burgerparticipatie worden uitgevoerd. 3. Sloop & Debris removal. Deze expert zal technische kennis bieden over het veilig en efficiënt slopen van gebouwen. Ook zal de expert technische kennis bieden over de juiste wijze waarop het puin van gebouwen wordt verwerkt. In de eerste fase van het project, zal de expert ook technische expertise bieden over de besteding van de grants om machines en apparatuur aan te schaffen voor sloop en debris removal. De expert zal ook helpen met de organisatie van trainingen aan gemeentepersoneel hierop. Mocht uw gemeente beschikken over deze experts die geïnteresseerd zouden zijn om bij te dragen aan de wederopbouw van de Turkse gemeentes, verzoeken wij u contact op te nemen met:

Sytske Post sytske.post@vng.nl T +31 6 1606 5053

4/4