RIB 23 043 Bijlage C Jaarverslag 2022 Eenheid Den Haag vastgesteld

Jaarverslag Eenheid Den Haag 2022

2

Inhoud Voorwoord 1. RSIV: 2022 in volgelvlucht 2. Het jaar 2022 in cijfers 3. (Contra)terrorisme, Extremisme en Radicalisering (CTER) 4. Cybercrime / gedigitaliseerde criminaliteit 5. Huiselijk geweld 6. High Impact Crimes (HIC) 7. Overlast en criminaliteit door problematische jeugdgroepen 8. Ondermijning 9. Overlast en criminaliteit door personen met verward en/of onbegrepen gedrag

3

4 5 7 9 9 10 11 14 16 17

Voorwoord Voor u ligt het Jaarverslag 2022 van de Eenheid Den Haag. Dit is het laatste jaarverslag over het Regionaal Beleidsplan 2019-2022. Er is dit jaar gekozen voor een beknopter jaarverslag, met name gericht op de inspanningen van het Regionaal Samenwerkingsverband Integrale Veiligheid (RSIV) en de politiecijfers over 2022. We zagen in 2022 in de Eenheid Den Haag een lichte toename van het totaal aantal misdrijven. Vooral vermogensdelicten, zoals fietsendiefstal en winkeldiefstal, namen toe. Een verklaring hiervoor is dat deze misdrijven in de coronajaren 2020 en 2021 fors afnamen. Ook overvallen en straatroven namen in 2022 iets toe ten opzichte van 2021, maar liggen nog altijd ver onder het niveau van 2019. Het jaar 2022 werd opnieuw getekend door veel demonstraties waarbij allerlei groeperingen hun maatschappelijk ongenoegen uitten. Het recht om te demonstreren is een van onze belangrijkste grondrechten, maar geeft geen vrijbrief om strafbare feiten te plegen. Toch was er helaas veelvuldig sprake van geweld en vernielingen rondom protesten. Het kostte afgelopen jaar dan ook veel capaciteit van alle veiligheidspartners om alle demonstraties in goede banen te leiden. In 2022 waren er in onze eenheid diverse incidenten rondom rivaliserende jeugdgroepen. Het baart mij zorgen dat betrokken jeugd steeds jonger lijken te worden en het geweld steeds ernstiger.

Binnen de eenheid hebben de gemeenten Den Haag, Delft en Zoetermeer de handen ineen geslagen om, samen met politie, OM en het Zorg- en Veiligheidshuis Haaglanden, te komen tot een integrale aanpak die zich zowel richt op preventie als repressie. Ook is er onderzoek gedaan naar de lokale drillrapscene en naar succesvolle interventies met betrekking tot problematisch gedrag van jeugdgroepen. 2022 was een daarnaast belangrijk jaar voor de toekomst van de integrale regionale samenwerking op veiligheidsgebied in onze eenheid. In het voorjaar werd de laatste hand gelegd aan het nieuwe regionaal beleidsplan: de Coalitie voor Veiligheid 2023 – 2026. In de Coalitie voor Veiligheid zijn vijf thema’s aangewezen als gezamenlijke prioriteit voor de komende beleidsperiode: Maatschappelijk ongenoegen, Cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit, Jeugd en veiligheid, Zorg en veiligheid en Ondermijning. Op 23 juni 2022 heeft het Regionaal Bestuurlijk Overleg (RBO) van de Eenheid Den Haag het ontwerpplan vastgesteld. Daarna is het plan aangeboden aan de 27 gemeenteraden voor een zienswijze. Na ontvangst en beoordeling van de zienswijzen wordt het plan in het voorjaar van 2023 definitief vastgesteld. Daarnaast is in 2022 in het RBO gesproken over de toekomst van het RSIV in onze eenheid.

Het RSIV vervult een cruciale rol bij het samenbrengen van veiligheidspartners en het aanjagen van de regionale samenwerking. Voor de uitvoering van de nieuwe Coalitie voor Veiligheid is een toekomstbestendig samenwerkingsverband essentieel. Gelukkig is in het RBO geconcludeerd dat er een ruim bestuurlijk draagvlak is voor voortzetting van het RSIV. In 2023 wordt verder besloten over de beheersmatige ophanging en inhoudelijke focus van het RSIV. Ik heb er alle vertrouwen in dat dit ons als eenheid weer een stap verder zal brengen in het creëren van een veilig woon-, leef- en werkklimaat voor al onze burgers en bedrijven. Jan van Zanen Regioburgemeester Eenheid Den Haag

4

1. RSIV: 2022 in vogelvlucht Regionaal Samenwerkingsverband Integrale Veiligheid (RSIV) Het RSIV is een netwerkorganisatie van 27 gemeenten in de Eenheid Den Haag, het Openbaar Ministerie en de Politie. Het RSIV is actief op de thema’s uit het regionaal beleidsplan en ondersteunt gemeenten, de politie en het OM bij het realiseren van de regionale doelstellingen en ambities. Op de regionale thema’s organiseert het RISV bijvoorbeeld kennis- en netwerkbijeenkomsten en ontwikkelt het beleidsinstrumenten voor gemeenten. Daarnaast biedt het RISV een digitaal platform voor het delen van kennis over relevante veiligheidsvraagstukken. Het RSIV werkt nauw samen met andere organisaties en samenwerkingsverbanden, zoals het Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC), het platform veilig ondernemen (PVO) en de Zorgen Veiligheidshuizen Haaglanden en Hollands Midden. 2022 was voor het Regionaal Samenwerkingsverband Integrale Veiligheid (RSIV) van de Eenheid Den Haag in veel opzichten een overgangsjaar. Het was niet alleen het laatste jaar van het Regionaal Beleidsplan (RBP) 2019-2022, maar ook het jaar waarin stil is gestaan bij 10 jaar regionale samenwerking in de Eenheid Den Haag. Er is achterom gekeken, maar vooral onderzocht hoe, aan de vooravond van een nieuwe beleidsperiode, een toekomstig RSIV er uit zou moeten zien.

Er zijn in tien jaar regionale samenwerking veel dingen veranderd. Niet alleen de context waarin we werken en de snelheid waarmee dingen veranderen, maar ook de veiligheidsvraagstukken van vandaag zijn anders dan tien jaar geleden. Het RBO heeft geconcludeerd dat het RSIV een belangrijke rol te vervullen heeft in het bijeenbrengen van kennis en het delen van best practices binnen de eenheid. Tegelijkertijd is in de afgelopen jaren duidelijk geworden dat het RSIV in haar huidige vorm te weinig slagkracht heeft om op alle RBPthema’s van meerwaarde te zijn. Bovendien heeft het RSIV in de tweede helft van 2022 te maken gehad met onderbezetting als het gevolg van het vertrek van twee van de drie medewerkers. In 2022 zin daarom keuzes gemaakt ten aanzien van het werk en er zullen er ook in 2023 keuzes moeten worden gemaakt voor de toekomst. Het jaarverslag van 2022 is om bovenstaande redenen beknopter en minder integraal van opzet dan voorgaande jaren. Toch zijn er mooie resultaten geboekt die gedeeld worden via dit jaarverslag. Zie hiervoor ook de hoofdstukken cybercrime, jeugd en ondermijning. Daarnaast heeft het RSIV zich bezig gehouden met onderstaande ontwikkelingen. 1.1 Oprichting platform veilig ondernemen (PVO) Den Haag Het PVO Den Haag heeft met subsidie van het ministerie van Justitie en Veiligheid (J&V) in 2022 een doorstart gemaakt naar een volwaardig team.

Het PVO is beheersmatig ondergebracht bij het landelijke Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV) en maakt daardoor niet langer deel uit van het RSIV. Tussen het RSIV, PVO en het Regionaal Informatie- en Expertisecentrum (RIEC) vindt nauwe afstemming plaats, maar het team werkt met een zelfstandige beleidscyclus aan een veilig ondernemersklimaat. Het PVO organiseert activiteiten zoals voorlichtings- en themabijeenkomsten, trainingen en stimuleert lokale initiatieven om criminaliteit te voorkomen. In de komende jaren zal het PVO zich verder ontwikkelen tot een publiek-privaat samenwerkingsverband waarin overheden en het bedrijfsleven de krachten bundelen om criminaliteit te bestrijden.

5

1.2 Nieuw regionaal beleidsplan: de Coalitie voor Veiligheid 2023 - 2026 In het voorjaar van 2022 werd de laatste hand gelegd aan het nieuwe regionaal beleidsplan: de Coalitie voor Veiligheid 2023 – 2026. In de Coalitie voor Veiligheid zijn vijf thema’s aangewezen als prioriteit voor de komende beleidsperiode: 1. Maatschappelijk ongenoegen 2. Cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit 3. Jeugd en veiligheid 4. Zorg en veiligheid 5. Ondermijning Deze vijf thema’s zijn tot stand gekomen op basis van het Algemeen Veiligheidsbeeld van de Eenheid Den Haag en vervolgens nader uitgewerkt. Het RSIV heeft hiervoor interviews gehouden met gemeenten, de politie, het Openbaar Ministerie (OM) en andere regionale partners. Daarnaast zijn er ambtelijke en bestuurlijke expertsessies georganiseerd. Op de thema’s zorg en veiligheid en ondermijning is bovendien aansluiting gezocht bij de bestaande beleidsprogramma’s van de zorg- en veiligheidshuizen en het RIEC. Op 23 juni heeft het RBO het ontwerpplan vastgesteld. Daarna heeft de regioburgemeester het plan namens het RBO aangeboden aan alle gemeenteraden voor hun zienswijze. Het is de verwachting dat het plan in het voorjaar van 2023, na ontvangst en beoordeling van alle zienswijzen, definitief wordt vastgesteld.

6

2. Het jaar 2022 in cijfers In het jaar 2022 is het totaal aantal misdrijven gestegen met 7% ten opzichte van het jaar 2021, na een daling van in 2021 ten opzichte van 2020 en een licht stijgende trend in de twee jaar daarvoor. De stijging wordt onder meer veroorzaakt door een stijging van de veelvoorkomende criminaliteit (VVC), waaronder winkeldiefstal, zakkenrollerij, diefstal van (brom/snor)fietsen en motorvoertuigen. Het gegeven dat de maatschappij weer ‘open’ is gegaan na het afbouwen van de coronamaatregelen is hierop van invloed geweest. 

Tabel 1: Totaal aantal misdrijven

Misdrijven totaal, jan t/m dec 20.000 15.000 10.000 5.000 0 District A

District B

District C 2019

District D 2020

2021

District E

3

District F

District G

2022

DH

District A

District B

District C

District D District E District F District G

2019

91.453

12.013

11.506

13.209

11.571

13.434

15.126

14.105

2020

93.623

11.039

12.177

13.629

11.928

13.783

15.394

15.158

2021

87.760

10.242

11.981

12.932

11.143

12.856

13.972

14.384

2022

93.637

11.192

12.931

13.101

12.113

13.910

15.679

14.436

verschil

5.877

950

950

169

970

1.054

1.707

52

in %

6,7%

9,3%

7,9%

1,3%

8,7%

8,2%

12,2%

0,4%



Tabel 2: Totaal aantal afgehandelde verdachten

7



Tabel 3: Ophelderingspercentage



Tabel 4: Veiligheidsbeeld per delict per sector (veelvoorkomende criminaliteit)

8

3. (Contra)terrorisme , Extremisme en Radicalisering (CTER) In 2022 bleef een terroristische aanslag in Nederland voorstelbaar en werd het dreigingsniveau door de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) als aanzienlijk (dreigingsniveau 3) beschouwd. CTER blijft dus een belangrijk onderwerp, maar in 2022 was ook het thema maatschappelijk ongenoegen, een nieuw thema in de Coalitie voor Veiligheid 2023-2026, zeer actueel. Waar in 2021 het maatschappelijk ongenoegen zich nog vooral concentreerde op het coronavirus, waren in 2022 de thema’s stikstof en klimaat dominant. Net als voorgaande jaren waren er in 2022 veel demonstraties en werden hieromheen helaas ook strafbare feiten gepleegd, zoals bekladdingen, ernstige (online en fysieke) bedreigingen tegen mensen met een publieke functie, toename van geweld tegen politiemensen, opruiingen die leiden tot rellen en ernstige geweldplegingen. Er was daarom sprake van veelvuldige inzet van politie en andere veiligheidspartners op het gebied van openbare orde en veiligheid. Binnen de politie is in 2022 wederom geïnvesteerd in deskundigheidsbevordering, onder meer door het organiseren van een Nationale CTER vakdag en de vakdag CTER Den Haag met als thema ‘CTER en Geweld’. Verder zijn er diverse webinars en podcasts opgenomen zowel op het gebied van CTER, Maatschappelijk Ongenoegen en het raakvlak hiertussen.

Alle first responders volgen binnen de eenheid de training extreem geweld. Dit traject zal eind 2023 worden afgerond. De integrale persoonsgerichte aanpak in de Zorg- en Veiligheidshuizen wordt voortgezet en doorontwikkeld. Er is de CTER-aanpak voor personen die (dreigen te) radicaliseren of (gewelddadig) extremisme aanhangen en er is een specifieke aanpak op personen met risicovol en verward gedrag. Hierbij is ook steeds meer aandacht voor het raakvlak CTER en maatschappelijk ongenoegen, te weten problematisch complotdenken. .

4. Cybercrime / Gedigitaliseerde criminaliteit

Als we spreken van cybercrime, dan gaat het om criminaliteit waarbij ICT zowel het middel als het doel is. Er is sprake van gedigitaliseerde criminaliteit als ICT een middel is om traditionele vormen van criminaliteit te plegen. Het blijkt in de praktijk echter lastig om aan de voorkant een eenduidige scheiding te maken tussen beide vormen van criminaliteit. Deze komen namelijk ook met regelmaat in gezamenlijkheid voor en lopen steeds meer in elkaar over. Een voorbeeld is Vriend-in-noodfraude waarbij de oplichter zich via WhatsApp voordoet als een bekende die beweert dringend financiële hulp nodig te hebben. In de meeste gevallen maakt de oplichter gebruik van een vals WhatsAppaccount op naam van de “bekende” en is er geen sprake van hacking. Zodoende valt het thema vooral onder gedigitaliseerde criminaliteit. Maar in sommige gevallen is het WhatsApp-account van deze “bekende” daadwerkelijk gehackt en kan worden gesproken van cybercrime. 4.1 Doelstellingen Veiligheidsagenda Een doelstelling volgens de landelijke Veiligheidsagenda is dat de politie Eenheid Den Haag jaarlijks 41 verdachten cybercrime aanlevert bij het OM. Door het OM zijn in 2022 50 verdachten geregistreerd; hiermee is deze doelstelling behaald. Daarnaast was de afspraak dat de politie onderzoek naar vier fenomenen zou doen in 2022. Ook deze doelstelling is behaald.

Er zijn vijf fenomeenonderzoeken gedaan, namelijk: 1. Grootschalige slachtoffernotificatie en samenwerking met een IT-securitybedrijf en Europol. Hierbij werd inzicht verkregen in de bestanden die op twee buitenlandse servers stond. 9

2. Ontwikkeling en uitrol uniforme Notice en Takedown (NTD) procedure. De uniforme NTD procedure helpt de politie bij het bestrijden van cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit, door snelle verstoringsacties (takedowns) in te zetten. 3. Onderzoek naar een crimineel samenwerkingsverband dat actief was op het gebied van (bank)phishing. Dit onderzoek heeft geleid tot de opsporing en vervolging van daders, inbeslagname van criminele winsten en heeft bijgedragen aan het verbeteren van de kennispositie op het gebied van het criminele proces rondom bankphishing. 4. Onderzoek naar aanleiding van de hack van een Nederlandse politicus. 5. Er is onderzoek gestart naar Nederlandse cybercriminelen die gebruik zouden maken van een spoofing server. De server zou gebruikt worden voor het spoofen van telefoonnummers van banken in Nederland en in het buitenland. De server is offline gehaald. 4.2 Politie Op 14 oktober 2022 heeft de tweede editie van de Politie Cyber Hackathon plaats gevonden. Deze Hackathon is gezamenlijk georganiseerd door de Eenheid Den Haag en het OM Den Haag. Meer dan honderd digitale topspecialisten vanuit het bedrijfsleven en overheid hebben tijdens de Hackathon samengewerkt aan echte cyberzaken. In deze zaken werd onder andere een aanwijzing gevonden naar actieve crypto wallets, met een totale waarde van miljoenen euro’s, van oplichting afkomstig.

Daarnaast is ook, op basis van open bronnen, een cybercrimineel uit de anonimiteit gehaald die verantwoordelijk is voor meerdere digitale oplichtingszaken in Nederland en Europa. Ook is een server in Verenigde Staten geïdentificeerd, waarvan IP-adressen terugkwamen in meerdere cyberzaken. 4.3 RSIV De regionale cyberdriehoek heeft begin 2022 de opdracht gegeven om een notitie uit te werken voor een regionale integrale aanpak op het thema cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit. In 2022 is het thema verder verkend en is gekeken naar lopende initiatieven binnen en buiten de eenheid. De bevindingen zijn samengevoegd tot de startnotitie ‘Gezamenlijke aanpak cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit 2023 – 2026’. De startnotitie en het voorstel om digitale criminaliteit regionaal aan te pakken en een ketenregisseur aan te stellen bij het RSIV, worden in het voorjaar van 2023 voorgelegd aan het RBO. De aanpak wordt gedeeltelijk gefinancierd vanuit de citydeal lokale weerbaarheid cybercrime van het ministerie van J&V.

5. Huiselijk geweld Huiselijk geweld is geweld dat door iemand uit de huiselijke- of familiekring van het slachtoffer wordt gepleegd. Bij huiselijk geweld kan het gaan om lichamelijk, psychisch of seksueel geweld. Het kan de vorm aannemen van (ex)partnergeweld, femicide, kindermishandeling, eergerelateerd geweld, stalking, verwaarlozing van ouderen of geweld tegen ouders, psychische verwaarlozing, huwelijksdwang en achterlating, seksueel geweld en financiële uitbuiting. In 2022 zijn er 2.211 misdrijven huiselijk geweld geregistreerd (+9%) in de Eenheid Den Haag door de politie.

10



Tabel 5: Aantal misdrijven huiselijk geweld (RIHG* / Huisverboden) * RIHG: Risicotaxatie-instrument Huiselijk Geweld

6. High Impact Crimes (HIC) Onder High Impact Crimes (HIC) verstaan we woninginbraken, straatroven en overvallen. Bij een relatief hoog slachtofferrisico in combinatie met aanwijsbare concentraties van het probleem (hotspots, hotshots, hotvictims, hottargets) wordt HIC probleemgericht en zo mogelijk samen met burgers en bedrijven aangepakt. Direct slachtofferschap krijgt hierbij extra prioriteit: dit zijn de delicten waarbij het slachtoffer tijdens het plegen van een delict wordt geconfronteerd met de dader(s) en er sprake is van geweld of bedreiging met geweld. In de Eenheid Den Haag is het totaal aantal HIC-delicten tot en met 2018 gedaald. In 2019 was er sprake van een stijgende lijn, maar in 2020 is er weer een daling van het aantal straatroven, overvallen en woninginbraken geconstateerd. De daling in 2020 is te herleiden naar het vele thuiswerken en thuisblijven als gevolg van corona. In 2021 heeft deze daling doorgezet. In 2022 zien we echter het aantal straatroven (+4%) en het aantal overvallen (+14%) stijgen, terwijl het aantal woninginbraken is gedaald (-11%). Het is aannemelijk dat het aantal woninginbraken een dalende trend laat zien als gevolg van het voorzetten van thuiswerken, ook na corona. In de maanden t/m juli 2022 was er sprake van een stijging van de overvallen t.o.v. het jaar ervoor (2021).

Hierna bleven de aantallen onder het niveau van 2021 en werd het jaar 2022 uiteindelijk afgesloten met een stijging (+14%) van 10 overvallen ten opzichte van 2021. Er is vooral sprake van een forse stijging van het aantal overvallen op woningen.

11



Tabel 6: Straatroof misdrijven



Tabel 7: Straatroof afgehandelde verdachten

12



Tabel 8: Overvallen misdrijven



Tabel 9: Overvallen afgehandelde verdachten

13



Tabel 10: Woninginbraak misdrijven



Tabel 11: Woninginbraak ophelderingspercentage

7. Overlast en criminaliteit door problematische jeugdgroepen Het thema jeugd en veiligheid is en blijft een belangrijke prioriteit voor gemeenten, politie en het OM. Binnen het thema is door de verschillende ketenpartners in de Eenheid Den Haag in 2022 voornamelijk aandacht besteed aan het voorkomen van jonge aanwas en het verbeteren van de aanpak van problematische jeugdgroepen. Er waren diverse ernstige incidenten rondom rivaliserende jeugdgroepen, waarop door een aantal gemeenten in de eenheid een gezamenlijke integrale aanpak

14

is ontwikkeld. Ook is er onderzoek gedaan naar de lokale drillrapscene en naar succesvolle interventies met betrekking tot problematisch gedrag van jeugdgroepen. 7.1 Jeugdgroepen Vanuit de portefeuille jeugd wordt in de maanden april en oktober informatie over de jeugdgroepen verstrekt aan gemeenten (de groepsscan). In september 2022 zijn er in totaal 38 problematische jeugdgroepen geïnventariseerd in de Eenheid Den Haag: 10 criminele jeugdgroepen, 24 overlastgevende jeugdgroepen en 4 hinderlijke jeugdgroepen. 

Tabel 12: Jeugdoverlast aantal incidenten

7.2 RSIV Om de gemeenten, politie en OM te ondersteunen is in 2021 met financiering van de 27 gemeenten van de Eenheid Den Haag een ketenregisseur jeugd aangesteld bij het RSIV. De ketenregisseur jeugd van het RSIV heeft in 2022 geïnvesteerd in multidisciplinaire samenwerking en integrale aanpak. De focus lag hierbij op de verbinding van de zorg- met de strafrechtketen en vice versa. Enkele voorbeelden van activiteiten zijn: o Handelingskader voor wapens in het onderwijs: Eind 2021 werd een handelingskader wapens en jongeren opgeleverd, gericht op professionals in het jeugddomein. In 2022 is daar een handelingskader voor wapens op het voortgezet en middelbaar (beroeps)onderwijs aan toegevoegd. Het is een praktisch document dat leerkrachten de weg wijst als ze te maken krijgen met wapens in het onderwijs. Zo kunnen onderwijsinstellingen en gemeenten de juiste interventies doen. o Modelconvenant ‘veiligheid in en om school’: Dit modelconvenant dient als voorbeeld om de samenwerkingsafspraken tussen onderwijs, het sociaal domein en het veiligheidsdomein vorm te geven, zodat goede samenwerking en betere afstemming plaatsvindt. o Digitale routekaart jeugdaanpak: Voor de gemeentelijke aanpak van problematische jeugdgroepen werd in samenwerking met gemeenten, politie, OM en de Zorg- en Veiligheidshuizen een digitale routekaart opgeleverd.

De routekaart is een overzichtelijk stappenplan om binnen de eigen gemeente aan de slag te gaan met een effectieve aanpak van jeugdoverlast. o Voorkomen jonge aanwas / project Dealbreakers: Tot slot heeft het RSIV, onder coördinatie van het RIEC meegewerkt aan het voorkomen van criminele aanwas onder jongeren in het project ‘Dealbreakers’. Verslaglegging en resultaten van Dealbreakers vindt u in het Jaarverslag 2022 van het RIEC Den Haag.

15

8. Ondermijning Ondermijnende criminaliteit gaat specifiek over georganiseerde criminaliteit waarbij de onderwereld en bovenwereld met elkaar vermengd raken, doordat criminelen gebruik maken van diensten en faciliteiten van de bovenwereld. Criminelen schuwen er niet voor om legale partijen te beïnvloeden of te onderdrukken. De vermenging van de onderwereld en bovenwereld ondermijnt de Nederlandse samenleving en rechtsstaat. Het RIEC ondersteunt ketenpartners bij de aanpak van ondermijning door het creëren van zicht, het adviseren over weerbaarheid en het sturen op het daadwerkelijk aanpakken en afpakken door de partners. Binnen de Eenheid Den Haag kent de aanpak twee prioriteiten, namelijk het tegengaan van arbeidsuitbuiting (mensenhandel) en de bestrijding van drugscriminaliteit. In het Jaarverslag 2022 van het RIEC is meer uitgebreide informatie te vinden over de gezamenlijke inspanningen op ondermijning. Hieronder wordt ingegaan op de resultaten van de doelstellingen uit de Veiligheidsagenda en op de activiteiten van het RSIV op mensenhandel. 8.1 Doelstellingen Veiligheidsagenda In de landelijke Veiligheidsagenda zijn twee cijfermatige doelstellingen op gebied van ondermijning opgenomen. De doelstelling op criminele samenwerkingsverbanden (csv’s) was dat de politie Eenheid Den Haag in 2022 85 onderzoeken naar csv’s uitvoert.

De politie heeft 233 onderzoeken naar csv’s uitgevoerd; dit doel is ruim behaald. Op mensenhandel was de doelstelling in 2022 dat de politie Eenheid Den Haag 27 verdachten inzake mensenhandel aan zou leveren bij het OM. De politie heeft 22 verdachten inzake mensenhandel aangeleverd; de doelstelling is niet volledig behaald. 8.2 RSIV Bij het RSIV was in 2022 een ketenregisseur mensenhandel actief. In samenwerking met het RIEC zijn onderstaande activiteiten ontplooid. Gemeenten ondersteund bij de aanpak van mensenhandel Eind 2021 heeft het RSIV samen met gemeenten en partners uit de regio de regionale handreiking mensenhandel opgeleverd; een regionaal beleidskader aan de hand waarvan gemeenten in de Eenheid Den Haag konden voldoen aan hun verplichtingen uit o.a. het landelijk programma ‘samen tegen mensenhandel’. In 2022 heeft de ketenregisseur mensenhandel ondersteuning op maat geleverd aan gemeenten die met de handleiding aan de slag wilden en hun aanpak verder vorm wilden geven. Dat heeft er toe geleid dat meer dan de helft van alle gemeenten inmiddels beleid op mensenhandel heeft of op korte termijn vaststelt. Bovendien heeft elke gemeente een aandachtsfunctionaris die de verbinding is naar het regionale netwerk mensenhandel. Er is een basis gelegd voor een regionale overlegstructuur.

De twee werkgroepen die werden gevormd bij de totstandkoming van de handreiking zijn verder gegaan als ‘mensenhandeltafels’ voor seksuele uitbuiting en arbeidsuitbuiting. Binnen dit overleg worden signalen besproken en worden kennis en ervaring gedeeld. Daarnaast is een bestuurlijke mensenhandeltafel opgericht onder voorzitterschap van de bestuurlijk portefeuillehouder mensenhandel.

16

De bewustwordingscampagne ‘Kijk op mensenhandel’ ontwikkeld Veel gemeenten hebben de behoefte om content te ontwikkelen voor het eigen intranet om collega’s bewust te maken en alert te houden op signalen van mensenhandel. Dit heeft ertoe geleid dat het RSIV samen met het RIEC Den Haag en de veiligheidsalliantie Rotterdam (VAR) een campagne heeft ontwikkeld met korte filmpjes en ondersteunend materiaal. In de filmpjes wordt telkens vanuit een andere rol en met een andere bril naar mensenhandel gekeken. Zo kan het verhaal van seksuele uitbuiting bekeken worden vanuit het perspectief van slachtoffer, hoteleigenaar of medewerker van een sociaal wijkteam. De website (www.kijkopmensenhandel.nl) bevat filmpjes, documentatie, campagnemateriaal en content die gemeenten kunnen overnemen en gebruiken voor hun eigen kanalen en voorlichtingsactiviteiten. Onderzoek gedaan naar een centraal meldpunt mensenhandel Bij een rondgang langs zorgprofessionals in de eenheid kwam naar voren dat er binnen de eenheid een centraal meldpunt mensenhandel ontbreekt. Signalen van mensenhandel worden niet altijd geregistreerd en gedeeld, waardoor er geen betrouwbaar en compleet beeld is van de aard en omvang van mensenhandel binnen de eenheid. In 2022 is daarom onderzoek uitgevoerd naar het inrichten van zo’n meldpunt.

Het onderzoek heeft bouwstenen en een zestal scenario’s opgeleverd voor de positionering van het meldpunt. De uitkomsten en het implementatieplan worden in 2023 verder uitgewerkt. Onderzoek gestart naar uitbuiting in de online leefwereld van jongeren Politie en OM merken dat er beperkt zicht is op de online leefwereld van jongeren en de rol die de online wereld speelt bij uitbuiting. Besloten werd daarom om onderzoek te doen naar seksuele en criminele uitbuiting van jongeren via internet en social media. Het RSIV, RIEC, politie, OM en gemeenten hebben in 2022 een onderzoeksopdracht geformuleerd. Dit onderzoek wordt momenteel uitgevoerd door de Dienst Regionale Intelligence Organisatie (DRIO) van de politie. De resultaten van het onderzoek worden verwacht in het voorjaar van 2023.

9. Overlast en criminaliteit door personen met verward en/of onbegrepen gedrag De cijfers ten aanzien van overlast door personen met verward en/of onbegrepen gedrag laten een stijgende lijn zien over de periode 2020 – 2022. In het afgelopen jaar was de stijging 8%. Getracht wordt de inzet van de politie op deze problematiek te laten dalen. Politie is er in het kader van veiligheid of bij strafbare feiten. Belangrijke partners met een actieve rol zijn GGZ instellingen, GGD, gemeenten (maatschappelijke zorg), Zorg en Veiligheidshuizen en OM. Om de samenwerking te intensiveren zijn er verschillende ontwikkelingen gaande: o Vanuit het proces acute crisis zijn de Regionale Ambulancevoorziening (RAV) Haaglanden, zorginstelling Parnassia en politie gestart om de verbinding tussen de triageprocessen te versterken. Een belangrijk deel van het plan van aanpak is gericht op het organiseren van een multidisciplinaire training om het onderlinge begrip te vergroten en kennis te delen over elkaars (triage)processen. Er is een onderwijskundig bureau gecontracteerd dat de training zal ontwikkelen. o Op meerdere basisteams zijn medewerkers GGD of Parnassia een aantal uren per week aanwezig. De aanwezigheid zorgt voor korte lijnen, begrip en sneller inzet van de juiste zorg voor overlastgever.

o Onderzoek laat zien dat een kleine groep personen verantwoordelijk is voor een groot deel van de overlast. Voor deze groep is in Escamp een pilot ontwikkeld om overlast te verminderen. Politie, sociaal domein, GGZ en andere (zorg-) partners werken hierin nauw samen. Door goede 17

informatie uitwisseling en de inzet van casusregisseurs, die op alle leefgebieden met patiënten meekijken, is deze pilot een succes. Het aantal meldingen daalde aanzienlijk. 

Tabel 13: Overlast door personen met verward gedrag

Eenheid Den Haag Incidenten Overlast door verwarde / overspannen personen

jan t/m dec 2020

2021

2022

verschil 2022 & 2021

verschil in %

District Den Haag-Centrum

1.400

1.824

1.830

6

0%

District Den Haag-West

2.277

2.490

2.817

327

13%

District Den Haag-Zuid

-1%

1.779

2.000

1.976

-24

District Zoetermeer - Leidschendam / Voorburg 1.436

1.846

1.994

148

8%

District Westland - Delft

1.580

2.113

2.413

300

14%

District Leiden - Bollenstreek

2.492

3.047

3.274

227

7%

District Alphen aan den Rijn - Gouda

1.979

2.514

2.760

246

10%

Geen locatie bekend Totaal

37

20

19

-1

-5%

12.980

15.854

17.083

1.229

8%

18