RIB 22 094 (Bijlage 1) Opdrachtgeverrapportage jan-aug 2022 Rijswijk.pdf

1.1 Inleiding Voor u ligt de opdrachtgeversrapportage van de gemeente Rijswijk over de eerste 2 trimesters van 2022. Doelstelling is om een actueel inzicht te geven in de realisatie ten opzichte van de DVO 2022. Ook worden de uitkomsten afgezet tegenover de resultaten van dezelfde periode van 2021 om ontwikkelingen/trends zichtbaar te maken die input bieden voor het beleid van de gemeenten​. In onderstaande paragrafen leest u hoe de realisatie van de dienstverlening (1.2) heeft plaatsgevonden, hoe Avalex het gemeentelijk afval/grondstoffenbeleid heeft kunnen faciliteren (1.3) en welke stappen zijn gezet richting een efficiëntere dienstverlening (1.4). Daarna volgt een blik op de landelijke innovaties in de afval- en grondstoffenbranche (1.5). Vervolgens krijgt u een toelichting op de getallen per programmaonderdeel (1.6), die vervolgens getoond worden aangevuld met een prognose van de eindafrekening en een overzicht van de dienstverlening die Avalex heeft gedaan via offertes (1.7) en het overzicht van het aantal gegronde klachten (1.8).​ NB Door stagnatie in de gegevensverwerking is voor een beperkt aantal fracties de gegevens niet geheel compleet: Wit-en bruingoed, KCA, Matrassen, metalen, papier verenigingen, veegzand en vlakglas.

1.2. Realisatie dienstverlening De totale hoeveelheid ingezameld huishoudelijk afval is gedaald met -7%, zowel bij de inzameling aan huis als op de milieustraten. Dit vertaalt zich door naar de hoeveelheid restafval, deze is gedaald met -16,6% (fijn, grof en bouw en sloop). Naast een daling van het restafval zien we bij de fracties die aan huis worden ingezameld ook een daling van het papier (-15,7%), GFT (-13,4%), Glas (-1,9%), textiel (-14,6%) en Grof Huishoudelijk Afval aan huis (-41,7%). Het ingezameld PMD is sterk gestegen (+528%) door de verdere uitrol van HNI (+25% goedgekeurd bron gescheiden PMD ten opzichte van vorig jaar), minder afkeur en de invoering van het (gedeeltelijk) na-scheiden van restafval bij wijken waar nog niet aan bronscheiding PMD gedaan werd. Het invoeren van nascheiding en de beleidswijzigingen rond PMD renderen door hogere opbrengst van PMD. Hierdoor, en door het feit dat er ook minder afval is aangeboden ten opzichte van vorig jaar, komen de VANG-doelstellingen dichter bij. De daling van de overige grondstoffen komt gedeeltelijk doordat er een daling zichtbaar is van het totaal aangeboden afval (meer mensen werken weer op kantoor en maken weer gebruik van horeca). De sterke daling van het ingezameld grof huishoudelijk afval komt door de invoering van betalen voor halen.

Kwaliteit grondstoffen De kwaliteit van het ingezameld PMD is iets beter in vergelijking met vorig jaar. Vooral bij de inzameling met minicontainers zien we dat het erg goed gaat. Gemiddeld was er in de eerste 2 trimesters van dit jaar 0% afkeur bij de minicontainer inzameling en vorig jaar zat dit nog op 19%. Bij de PMD inzameling van verzamelcontainers blijft de afkeur hoog. T/m augustus ligt de afkeur op 71,8%. Vorig jaar zat dit op 77,8%. Bij de inzameling van het GFT zien we dat het afkeurpercentage t/m augustus op 24% zit. De afkeur van GFT komt volledig uit de inzameling met verzamelcontainers. Milieustraten Het aantal bezoeken aan de milieustraten is gestegen in vergelijking met vorig jaar, maar inwoners brengen gemiddeld een kleinere hoeveelheid aan. Totaal is er 1,9% minder ton aangeboden bij de milieustraten in vergelijking met vorig jaar. Een volgende stap in kostenbeheersing is in voorbereiding: het maximeren van het aantal keer gratis grofvuil aanbieden bij de milieustraat om oneigenlijk gebruik voor niet huishoudelijk afval en excessief gebruik van de milieustraat te beperken.

Meldingen Het aantal meldingen is vorig jaar sterk verminderd en deze positieve trend heeft zich ook dit jaar weer verder voortgezet (-38,9%). Dit komt mede door het rijden op vulgraadsensoren en een goede afstemming met de gemeenten over de inzamelvoorzieningen. Illegaal gedumpt afval Het aantal meldingen van illegaal gedumpt afval ligt onder het niveau van vorig jaar, namelijk -6,2% minder meldingen dan vorig jaar. Dit is een erg mooi resultaat gezien de invoering van het betalen voor grofvuil aan huis. Realisatie VANG-doelstellingen In het realiseren van de VANG-doelstellingen zijn deze periode ook stappen gezet: 148,1 kg restafval per inwoner over de eerste 2 trimesters. Dit is een daling van 35,8 kilo per inwoner in vergelijking met vorig jaar. Het scheidingspercentage komt op 43,8%, een stijging van 6,3%. De verdere uitrol van HNI en de invoering van het (gedeeltelijk) nascheiden van het restafval bij wijken waar nog niet aan bronscheiding PMD gedaan werd, is hier de oorzaak van. Dit is echter niet toereikend. Geëxtrapoleerd over geheel 2022 komen we uit op 222,2 kilo restafval per inwoner. Dit is nog steeds ver boven de doelstelling van 100 kilo. Avalex heeft afgelopen periode samen met de gemeenten een tweetal onderzoeken uit laten voeren naar mogelijke scenario’s voor een vervolgstap in het afvalbeleid.

Deze worden in het najaar voorgelegd aan het OGO en vervolgens aan de raden. Om het afvalscheidingspercentage te beïnvloeden worden momenteel interventies uitgevoerd vanuit de werkgroep ‘Sturen op kwaliteit grondstoffen’. Nascheiding Sinds 1 januari biedt Avalex de dienst ‘nascheiding’ aan. Wassenaar heeft deze dienst afgenomen voor de hele gemeente en bij Delft, Leidschendam-Voorburg en Rijswijk wordt bij een gedeelte van de huishoudens (Centrum en hoogbouw) het restafval na-gescheiden in wijken waar nog niet aan bronscheiding PMD gedaan werd. In de eerste 2 trimesters van dit jaar heeft de na-scheidingsinstallatie van HVC een rendement behaald van 16%. Dit betekent dat uit het restafval wat door de VSI (voorsoorteerinstallatie) is gegaan 16% PMD wordt gehaald. Totaal heeft dit geresulteerd in 1.019 ton PMD wat uit het restafval van Rijswijk gewonnen is. Op dit moment hebben de Avalex gemeenten voordeel van het feit dat de VSI een gemiddeld rendement van 16% behaald over de tonnages van alle gemeenten die gebruik maken van de VSI. Uit sorteeranalyses blijkt namelijk dat in het restafval van de gemeente Rijswijk gemiddeld 12% PMD zit. Dit komt doordat de gemeente Rijswijk nog hoge kilo’s restafval heeft waar nog andere grondstoffen inzitten zoals GFT, papier, glas etc.

De invoering van het (gedeeltelijk) na-scheiden van restafval in wijken waar nog niet aan bronscheiding PMD gedaan werd heeft positieve impact op de reductie van het restafval en de stijging van het scheidingspercentage

1.3. Faciliteren gemeentelijk afval/grondstoffenbeleid

Op weg naar nieuw gemeentelijk afval- en grondstoffenbeleid​ Avalex faciliteert de Avalex-gemeenten in het realiseren van de afvalscheidingsdoelstellingen, zoals deze landelijk zijn vastgelegd in het landelijk afvalbeheerplan (LAP), en uitgewerkt in het uitvoeringsprogramma VANG Huishoudelijk afval. Met het huidige gemeentelijke afvalbeleid ‘Grip op grondstof’ zijn de afgelopen jaren stappen gezet om de landelijke doelen te realiseren: Het Nieuwe Inzamelen (HNI) is steeds verder uitgerold. Inwoners laten de afgelopen jaren een (kleine) verbetering zien in hun afvalscheidingsgedrag. Deze is echter niet toereikend. Avalex heeft in opdracht van de Avalex-gemeenten een tweetal onderzoeken uit laten voeren naar mogelijke scenario’s voor een vervolgstap in het afvalbeleid: één naar inzamelvarianten en één naar de toekomstvisie grofvuil en producthergebruik. Deze geven richting aan nieuw op te stellen, gemeentelijk afval-/ grondstoffenbeleid. Samengevat bevestigen deze onderzoeken het beeld dat er in het nieuwe gemeentelijke afval- en grondstoffenbeleid een sterke vervolgstap genomen moet (en kan) worden om de VANG-doelstellingen te realiseren. Daarnaast wordt een integraal beeld geschetst wat de mogelijkheden zijn voor Avalex-gemeenten om de grofvuil inzameling toekomstbestendig richting een meer circulaire economie vorm te geven.

Op basis van de uitkomsten is door een werkgroep van ambtelijk opdrachtgevers, met ondersteuning van Avalex, een gezamenlijk basisdocument opgesteld. Hierin staan de uitgangspunten en mogelijkheden voor nieuw, gemeentelijk afval- en grondstoffenbeleid. Dit basisdocument vormt de uitgangspunten voor elke gemeente om te komen tot eigen nieuw afval- en grondstoffenbeleid. Deze basis wordt in het najaar 2022 aangeboden aan de raden. Besluitvorming over afvalbeleid vindt plaats in elke afzonderlijke gemeente. Verbeteren kwaliteit ingezamelde grondstoffen Met de herijking van de VANG-doelstellingen is extra aandacht gevraagd voor de kwaliteit van de ingezamelde grondstoffen. Door de enorme impuls die afvalscheiding heeft gekregen, is de kwaliteit van sommige afvalstoffen/grondstoffen onder druk komen te staan. Met name de grondstoffen gft en pmd zijn vaak vervuild met stoorstoffen en worden regelmatig afgekeurd. Hierdoor worden nuttige grondstoffen verbrand in plaats van gerecycled. Dit kost geld in plaats van dat het geld opbrengt. Samen met de ambtelijke werkgroep Kwaliteitsverbetering grondstoffen is Avalex gekomen tot een integrale aanpak om de kwaliteit te verbeteren. De aanpak is gericht op: - zoveel mogelijk inzet op inzamelen van schone containers; hiertoe is een (succesvol) experiment gestart om schoon en vervuild pmd apart in te zamelen.

- inwoners helpen bij verbeteren van gedrag; - kennis vergaren over waar en waarom afkeur ontstaat en bijsturen. Middels een cross mediale communicatiecampagne wil Avalex alle inwoners in het verzorgingsgebied bereiken. Dit houdt in dat we diverse communicatiekanalen inzetten, om de boodschap offline en online te communiceren. Van belang is dat niet alleen Avalex deze communicatiemiddelen verspreid, maar ook de gemeenten zelf. Hierdoor wordt het bereik van de campagne sterk vergroot.

1.4. Efficiënte en effectieve dienstverlening​ Op onderdelen is Avalex de uitvoering van de operationele activiteiten aan het versterken om de kwaliteit, efficiency en continuïteit te borgen. Gebiedsscan zijbelading​ Na de implementatie van zijbelading in Midden-Delfland, voert Avalex momenteel in opdracht van de Avalex-gemeenten Wassenaar, Rijswijk en LeidschendamVoorburg een gebiedsscan uit naar de mogelijkheden voor het inzamelen met zij-beladende voertuigen. Deze inzamelwijze draagt bij aan de logistieke optimalisatie van de inzamelroutes. Deze gebiedsscan dient als vooronderzoek en geeft gemeenten en avalex informatie om een afweging te maken of ‘zijbelading’ haalbaar is voor de betreffende gemeente.​ De uitkomsten zijn in het najaar 2022 bekend.

1.5 Innovaties

Avalex en HVC winnen BlueCity Circular Challenge Avalex heeft in mei 2022 meegedaan aan de speciale afvaleditie van de BlueCity Circular Challenge. Hierin gingen teams van jonge professionals aan de slag om een product te ontwikkelen uit moeilijk te recyclen restafval. Het team van Avalex, waarin ook HVC deelnemer was, is door de vakjury gekozen tot winnaar. De winnende oplossing Termes is een speciaal soort vloer, gemaakt van afgedankt spaanplaat. Naast het feit dat het belangrijk is om als organisatie betrokken te zijn bij innovatieve oplossingen voor afvalstromen draagt het meedoen ook bij aan de profilering van Avalex. Samenwerking YES!Delft vermindering bijplaatsingen Gemeente Rijswijk en Schiedam hebben begin 2022 door YES!Delft een studie laten doen naar oplossingen tegen bijplaatsingen bij ondergrondse containers. Avalex heeft met YES!Delft en verschillende gemeenten een vervolgproject gedefinieerd en voorbereid. Rijswijk, Schiedam en Leidschendam-Voorburg zullen met YES!Delft een kartonhulp testen. Een apparaat waarmee grote kartonnen dozen eenvoudig kleiner gemaakt kunnen worden, waardoor blokkades in de container worden voorkomen. Rijswijk en Avalex zullen een camera, die een bij plaatsing detecteert, met de gemeente Schiedam en Irado, inzamelaar van Schiedam testen.

(Inter)nationale ontwikkelingen​ Vraagstukken op het gebied van afvalinzameling overstijgen veelal het lokale Avalex-niveau, maar hebben wel impact op ons. Om hierop te anticiperen is het van belang om goed geïnformeerd te blijven. Dit hoofdstuk geeft een schets van relevante (inter)nationale ontwikkelingen.

Marktontwikkeling grondstofprijzen​ Vanwege de internationale ontwikkelingen tussen Rusland en Oekraïne wordt ook Avalex geconfronteerd met significante prijsstijgingen. De impact is zowel positief (verhoogde opbrengsten van de grondstoffen) als negatief (toename van de kosten). Zo zijn de prijzen van ondergrondse containers met 30% gestegen. Daarnaast zijn ook de beschikbaarheid en leverzekerheid van materialen gedaald. Op dit moment zien we dit al bij de levering van voertuigen en dit zou ook impact hebben op het tijdig leveren van ondergrondse containers en daarmee op de realisatie van de uitrol van het Nieuwe Inzamelen/gebiedsontwikkeling. Op dit moment is dit nog niet het geval en kan de leverancier nog tijdig leveren. Uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV) De Avalex-gemeenten hebben, samen met een groot aantal andere Nederlandse gemeenten, een motie ingediend bij het VNG-congres eind juni, vanwege de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV). Tijdens een door Avalex georganiseerde kennisbijeenkomst over UPV is ambtelijk dit initiatief ontstaan. De UPV is een instrument om producenten hun verantwoordelijkheid te laten nemen in de circulaire economie. Dit raakt de gemeentelijke, wettelijke zorgplicht rond afvalbeheer. De gemeenten hebben echter geen goede positie om mee te praten. De betreffende motie is bij acclamatie unaniem aanvaard.

De motie roept op om de positie van gemeenten te versterken. Momenteel wordt de Europese kaderrichtlijn Afvalstoffen herzien. Vanuit Nederland heeft de NVRD samen met de afvaardiging van andere Europese afvalinzamelaars een zienswijze opgesteld. Hierin wordt onder meer aandacht gevraagd voor de uitdagingen rond UPV. Nationaal Programma Circulaire Economie (NPCE) Voor het einde van dit kalenderjaar presenteert het kabinet het Nationaal Programma Circulaire Economie (NPCE). Dit programma zal een groot aantal concrete doelen en acties bevatten op weg naar 50% minder grondstoffengebruik in 2030 en een circulaire economie in 2050. Naast concrete maatregelen en doelen voor productgroepen zullen er ook meer generieke maatregelen in het NPCE terecht komen. Als voorbeeld wordt specifiek een sterkere inzet op het beter en meer gescheiden inzamelen van huishoudelijk afval genoemd. Ook wordt specifiek het instrument UPV genoemd. Het ministerie van IenW wil kijken welke verbeteringen mogelijk zijn voor UPV als beleidsinstrument. Daarbij wordt eveneens gekeken naar de rol van gemeenten en hoe deze ondersteund kunnen worden. In het NPCE zullen de ervaren problemen bij UPV's in kaart worden gebracht en enkele verbetervoorstellen gedaan worden. De NVRD ondersteunt het ministerie met het toetsen op haalbaarheid en uitvoerbaarheid.

Trainees circulaire economie De NVRD heeft een traineeship Circulaire Economie opgezet met, bij en voor haar leden. Afgestudeerden uit alle delen van het land en met uiteenlopende achtergronden mogen gedurende twee jaar werken bij drie verschillende organisaties om zo breed kennis en ervaring in de afvalsector op te doen. Ook Avalex stelt zich open voor deze trainees om zich te profileren op de arbeidsmarkt en te investeren in toekomstig potentieel.

Prinsjesdag 2022: Jaarlijks 72 miljoen euro beschikbaar voor duurzaamheid Wat zijn voor de afvalsector de belangrijke beleidsprioriteiten van IenW het komend jaar en welk budget is waarvoor gereserveerd? Een blik in de begroting van IenW voor 2023 en de Miljoenennota 2023 geeft het volgende beeld: Voor 2023 is er in totaal 12,9 miljard euro beschikbaar voor de begroting van IenW om Nederland bereikbaar, veilig en leefbaar te houden. Hiervan is het grootste deel voor het Mobiliteitsfonds (9,4 miljard euro). Naast budgetten voor het Deltafonds en de ‘Brede Doeluitkering’ is er dan 1,8 miljard euro beschikbaar voor ‘Beleid en Ondersteuning’. Hieronder valt onder meer €72 miljoen voor ‘duurzaamheid’, die hoofdzakelijk bedoeld is voor de transitie naar een circulaire economie maar ook voor beleid ten aanzien van emissies uit stallen en het verbeteren van de kwaliteit van de leefomgeving rondom stallen. Daarnaast is er 97 miljoen euro beschikbaar voor Omgevingsveiligheid en milieurisico’s (waar het beleid rond zeer zorgwekkende stoffen onder valt), en 204 miljoen euro voor de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT). Circulaire economie In een notendop de acties van de Rijksoverheid op het gebied van circulaire economie.

In 2023 draagt het kabinet via de uitvoering van het Nationaal Programma Circulaire Economie 2023-2030 (NPCE) bij aan het behalen van het in het coalitieakkoord genoemde klimaatdoel voor CE. De subsidieregeling voor Circulaire Ketenprojecten wordt uitgebreid naar grotere ketendoorbraakprojecten en het budget is verhoogd met 300.000 euro. Daarnaast wordt in 2023 gestart met een MKBstimuleringsprogramma voor de ontwikkeling en opschaling van recycling, waarvoor 6,8 miljoen euro beschikbaar is. Samen met BZK werkt IenW aan een verplicht percentage recyclaat in bouwmaterialen. Via aanbestedende rijksdiensten wordt zo een bepaald percentage recyclaat of hergebruik voorgeschreven bij de inkoop van bouwmaterialen. Omdat dit leidt tot hogere kosten bij de aanbestedende diensten, is een bijdrage van 1,5 miljoen euro beschikbaar gemaakt. Mede op basis van de Klimaat- en Energieverkenning (KEV) zal verder besloten worden welke circulaire beleidsmaatregelen zullen worden ingevoerd. Begin 2023 komt dan de Integrale Circulaire Economie Rapportage van PBL uit waarin de stand van de transitie wordt weergegeven. Marktprikkels Het nationaal plan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI) stimuleert alle overheden om hun inkoopkracht in te zetten voor het versnellen van de transitie naar een klimaatneutrale en circulaire economie.

In 2023 worden investeringen in milieuvriendelijke technieken via de Milieulijst voor de Milieu-investeringsaftrek (MIA) en de Willekeurige afschrijving milieu-investeringen (Vamil) bevorderd. Concreet is hier in 2023 respectievelijk 194 miljoen euro (tegenover 144 in 2022)en 25 miljoen euro (gelijk gebleven) voor uitgetrokken. Daarnaast werkt IenW samen met financiële instellingen om de financierbaarheid van circulaire business cases te bevorderen. Interessant verder om te weten is dat in 2023 naast een evaluatie van de Mia en Vamil ook een evaluatie van de afvalstoffenbelasting op het programma staat.

1.6 Toelichting op de financiële getallen en prognose van de eindafrekening Gemeenten Rijswijk

Verwerkingskosten en opbrengst grondstoffen - 168.000

Milieustraten + 7.000

Overlaad + 1.000

DVO nacalculatie tm Prognose augustus-2022 2022 160.000 - 240.000

Toelichting De gemeente Rijswijk heeft bij elkaar €160.000 minder verbruikt in vergelijking met de DVO. Verwerking en opbrengst grondstoffen De verwerkingskosten inclusief afvalstoffenbelasting is met een klein verschil van €13.000,- in lijn met de begrootte kosten in de DVO. Opbrengst van de diverse grondstoffen fors hoger (€181.000) in vergelijking met de DVO hoofdzakelijk veroorzaakt door; ▪ Prijsverschil papier (€167,85 realisatie vs €15,- DVO) ▪ Prijsverschil metaal (€307,22 realisatie vs €120,- DVO) Milieustraat bezoeken De kosten van de milieustraten zijn €7.000,- hoger dan begroot in de DVO. Dit komt doordat er iets meer bezoeken waren dan begroot in de DVO. Overlaad Kosten van het overlaadstation zijn in vergelijking met de DVO €1.000,- hoger uitgevallen door hogere tonnages restafval dan begroot.

1.7 Offerte overzicht Offerte #

Gemeente

Onderwerp

Bedrag

202134 202148 202201

Rijswijk Rijswijk Rijswijk

gebiedsontwikkeling grondstoffeninzameling Stervoorde, Hoekpolder en deel Parkrijk Terugboeken betalingen grofvuil afspraken Interventies bij-plaatsingen

€ € €

46.400,00 2.500,00 47.890,00

202202 202203 202215 202218 202225 202237 202241 202211 RW 202226 RW

Rijswijk Rijswijk Rijswijk Rijswijk Rijswijk Rijswijk Rijswijk Rijswijk Rijswijk

Onderzoek naar kwaliteit PMD & GFT in de Artiestenbuurt en het Stationskwartier Sorteeranalyse Leeuwendaal Extra wassen OG containers Project vermindering bijplaatsingen Yes!Delft RW HNI gebiedsontwikkeling eerste tranche Afvalevent Muziekbuurt Rijswijk Gebiedsontwikkeling Trance 2 Inventarisatie zijbelading Project sturen op kwaliteit grondstoffen

€ € € € € € € € €

6.500,00 2.500,00 450,00 49.000,00 42.271,00 3.260,00 63.317,00 3.908,00 37.360,00

1.8 Aantal gegronde klachten Er zijn in deze periode geen gegronde klachten ontvangen vanuit de gemeente Rijswijk.

Top 10 bezoekers

Aantal bezoeken Jan-aug 2022

Prinses Beatrixlaan

51

Koninginnelaan

50

Van Vredenburchweg

39

Wilgeneiland

34

Koninginnelaan

32

Sir Winston Churchillaan, Rijswijk

30

Broekslootkade, Rijswijk

30

Verhagen Metmanstraat

30

Hoornbruglaan, Rijswijk

29

Sir Winston Churchillaan, Rijswijk

29