RIB 22 071 Nota van Uitwerking Te Werve.pdf

Deze Nota van Uitgangspunten geeft op hoofdlijnen de kaders weer voor de herontwikkeling van Te Werve-Oost. Wat blijft behouden? Waar liggen kansen? Wat zijn de belangrijkste ambities en waar moet het plan op hoofdlijnen aan voldoen? De gemeente Rijswijk heeft in samenwerking met Rijswijk Wonen en Synchroon ambities benoemd en geprioriteerd voor de beoogde vernieuwing van Te Werve-Oost. De Nota van Uitgangspunten is voor de gemeente een toetsingskader en leidraad voor de verdere uitwerking met corporatie en ontwikkelaar. Zo weten Rijswijk Wonen en Synchroon wat de ambities en uitgangspunten zijn voor de ontwikkeling.

Te Werve I Rijswijk Nota van Uitgangspunten

07-09-2022

De ambitie voor Te Werve-Oost is hoog. Het plan kan bijdragen aan de doelen zoals omschreven in het coalitieakkoord Rijswijk, Gezonde groei! (2022-2026): ‘We zorgen dat Rijswijk verder kan groeien. Wel leggen we een aantal duidelijke accenten, die koers geven aan de ontwikkeling van de stad: • Sociale kwaliteit van de stad • Stadsontwikkeling • Openbare ruimte en leefbaarheid • Veiligheid en handhaving • (...) Identiteit en participatie.’ Het doel van de vernieuwing van Te Werve-Oost is te komen tot een verbetering van de leefbaarheid in de wijk door het realiseren van een vitale wijk waar mensen graag wonen, elkaar ontmoeten en genieten van het groen. Focus in de vernieuwing van Te Werve-Oost is de herstructurerings- en verduurzamingsopgave van RijswijkWonen. En het verbeteren van de leefbaarheid en de sociale cohesie. De ontwikkeling moeten we op een zodanige manier inbedden in Te Werve, dat het een onlosmakelijk deel uitmaakt van de gehele wijk, zodat bestaande en nieuwe bewoners elkaar kunnen ontmoeten.

In Te Werve wonen bijna 4.000 inwoners. De leeftijdsgroep van 25 tot en met 45 jaar omvat ongeveer een derde van de bevolking. Een zesde van de inwoners is 65 jaar of ouder. Een groot deel van de inwoners is alleenstaand, heeft geen vast inkomen of staat nog aan het begin van zijn/haar carrière. Het gemiddelde inkomen van de inwoners is laag. Qua bevolkingssamenstelling is er sprake van een gemengde samenstelling als het gaat om migratie-achtergrond. De slechte kwaliteit van de woningen en het gebrek aan mogelijkheden om in de wijk door te stromen naar bijvoorbeeld een middeldure huurwoning of koopwoning, maakt dat mensen verhuizen. Wat de wijk aantrekkelijker zou maken is: een meer gemixte woningvoorraad met kwalitatief goede levensloopbestendige woningen en meer ruimte om te ontmoeten. De transformatieopgave biedt een uitgelezen kans om daar wat aan te doen.

Zes ambities Voor Te Werve zijn zes ambities benoemd:

In de wijk is de afgelopen jaren al veel vernieuwd. Te Werve-Oost is een van de laatste delen die aan de beurt is, maar tegelijkertijd de meest omvangrijke van alle locaties. Tot nu toe was de trend het toevoegen van meer eengezinswoningen. Met deze laatste locatie ligt de lat hoger: verdichten en mixen is de opgave. In oktober 2021 hielden Rijswijk Wonen en gemeente Rijswijk een partnerselectie waar Synchroon in combinatie met Mecanoo geselecteerd werden om een visie op te stellen voor Te Werve-Oost. De Nota van Uitgangspunten heeft als doel om de ambities die richtinggevend zijn voor de herontwikkeling vast te leggen. RijswijkWonen, Synchroon en Mecanoo werken binnen deze kaders een visie uit. De gemeente borgt hiermee de ambities gedurende de looptijd van de ontwikkeling. Rijswijk Wonen en Synchroon hebben in de afgelopen maanden de behoeftes van de bewoners geïnventariseerd. Dit participatieproces zal voortgezet worden. De huidige buurt bestaat volledig uit sociale huur; 51 eengezinswoningen en 304 portieketageflats zonder lift. 1

1.

Een sterke identiteit

2.

Verbinden oud en nieuw

3.

Gezond, groen en natuurinclusief

4.

Samen leven, ontmoeten en prettig wonen: een optimale sociale cohesie

5.

Klimaatadaptief en toekomstbestendig

6.

Gedifferentieerd, betaalbaar, ‘inclusief’ wonen en meer buurtbinding

Een sterke identiteit Ambitie: de nieuwe buurt wordt een integraal onderdeel van Te Werve door aan te sluiten op de bestaande bebouwings-, groen- en verkeersstructuur en de sociale structuur te versterken.

Te Werve is een naoorlogse woonwijk met een heldere opbouw; een raamwerk van robuuste lanen, straten en besloten hoven. De beleving van het groen is op verschillende niveaus ontworpen in Te Werve. Dit is een reeks van groene plekken: rondom de voordeur in de gemeenschappelijke binnentuin, het straatgroen, tot het buurt- en wijkpark. De bebouwing is op een vanzelfsprekende manier rondom deze groene structuren ingepast, in een strak ritme van orthogonale blokken. De hiërarchische opbouw is ook zichtbaar in de ontsluitingsstructuur. De nieuwe invulling ondersteunt deze ruimtelijke kenmerken. De Karel Doormanlaan, met grote rijen volgroeide bomen, vormt de ruggengraat van de wijk. De zijstraten daarvan vormen de verbindingen met de Idenburglaan, die onlangs opnieuw is ingericht met groenstroken en parkeren. De nieuwe ruimtelijke invulling biedt kansen om Te Werve aan de Sir Winston Churchilllaan een ‘gezicht’ naar buiten te geven.

Ambitie: herkenbare hiërarchie behouden en versterken. • •

•

• huidige wijk

•

De wijk wordt gekenmerkt door afwisselende blokken in een stempelstructuur met een orthogonale opzet. De nieuwe blokken voegen zich in deze structuur. Architectuur, refererend aan wederopbouw, die past in het geheel van de wijk. In kleur- en vormentaal aansluiten op de architectuur van de bestaande wijk, maar met een frisse interpretatie van de naoorlogse thema’s. De buurt vormt het gezicht van de wijk aan de Churchilllaan. Dit is een stedelijke boulevard die een nieuw gezicht krijgt. Hier kunnen hoogteaccenten toegevoegd worden. Bebouwing langs de Churchilllaan is alzijdig en heeft een representatieve uitstraling naar zowel de Churchilllaan als de Karel Doormanlaan. De te handhaven eengezinswoningen worden ingepast, zodat ze passen binnen de nieuwe wijk.

impressie toekomstige wijk

huidige wijk

toekomstige wijk: architectuur met nieuw elan passend bij de bestaande bouw van Te Werve

2

kenmerken naoorlogse wijk

stenige straat

binnentuinen collectief

groen in de straat voor iedereen

binnentuinen collectief/ parkeren of privétuinen

huidige opzet: blokken met toegankelijke binnenhoven

toekomstige opzet: Eigenaarschap door betere definitie en afbakening buitenruimte

De ontmoetingsplekken in het groen kennen een hiërarchie. Zo is er een ontmoetingsplek per blok op de binnenhof, een openbare ontmoetingsplek ‘per straatje’ en goede routes naar het buurt- en wijkgroen.

huidige groene plekken in de wijk

1. 1. wijkpark de Driesprong

toekomstige groene plekken die passen bij de ruimtelijke opbouw van Te Werve

2. 2. buurtgroen

3.

4.

3. groene straat 4. binnentuin 5. privé buitenruimte

buurtfunctie centraal in de wijk 3

< hiërarchie buitenruimte

Verbinden oud en nieuw Deze ambitie gaat om het fysiek, ruimtelijk verbinden van de oude en nieuwe wijk. Op het gebied van mobiliteit is een sterke verandering zichtbaar in de samenleving. In plaats van de auto, wordt steeds meer gebruik gemaakt van de fiets en het OV als milieuvriendelijk en goedkoop alternatief. Met het terugdringen van de auto ontstaat er ook meer ruimte voor de voetganger. Toch is de auto nog steeds een belangrijk vervoermiddel voor veel bewoners van Te Werve. Mensen die minder goed ter been zijn of mensen met afwijkende werktijden zijn vaak aangewezen op vervoer per auto. Ook neemt verkeer door pakketbezorgers sterk toe. Hiervoor moet het plan een goede oplossing bieden. De ambitie is om de nieuwe invulling minder ruimte te geven aan de auto en het pakken van de fiets te vergemakkelijken, zonder dat omliggende straten daardoor zwaarder belast worden.

OV • Het plan faciliteert prettige fiets- en wandelroutes naar tramhaltes Burgemeester Elsenlaan en bushaltes aan de Generaal Spoorlaan. MaaS • Er wordt ruimte gemaakt voor een deel(auto)syteem dat aansluit op de behoeftes van de bewoners. • De realisatie van een HUB aan de entree van de wijk wordt onderzocht. Deze HUB biedt ruimte aan (deel) auto’s, deelfietsen en is een servicepunt voor pakketjes om verkeer door pakketbezorgers te beperken. en voorzieningen in het middendeel van de Plaspoelpolder hiervan hinder ondervinden, is het dat overwogen wordt om voorafgaand de oplevering vanop nieuwe appartementen over te •wenselijk Deelsystemen dienen inaanieder geval goed gaan tot de invoering van parkeerregulering in straten die direct grenzen aan het Havenkwartier. Het toegankelijke, plekkenenbinnen de wijk gaat hierbij in ieder geval om de uitnodigende De Bruyn Kopsstraat, Bordewijkstraat het meest westelijke deel van de Handelskade. Mogelijk is parkeerregulering ook noodzakelijk in een groter deel van de gesitueerd te worden. Plaspoelpolder. De praktijk wijst echter uit dat de invoering van betaald parkeren maatschappelijk

EEN ONTWIKKELKADER VOOR HET HAVENKWARTIER VAN RIJSWIJK

gevoelig ligt. In de fase na vaststelling van het ontwikkelkader is het wenselijk om ondernemers in het middendeel van de Plaspoelpolder mee te nemen in de verdere planvorming, de toe te passen parkeernormering in het Havenkwartier en de mogelijke consequenties voor de bereikbaarheid van ondernemingen.

Ambitie: een kwalitatief goede openbare ruimte realiseren, die uitnodigt tot ontmoeten, bewegen en spelen (basis op orde/ minder achterstallig onderhoud/ kwaliteitsslag).

6.6. Flankerende maatregel 2: aanpassen regimetijden betaald parkeren in omliggende woonbuurten Op dit moment is betaald parkeren reeds ingevoerd in enkele omliggende woonbuurten. Zo geldt in de woonbuurt Havenkwartier, tussen Handelskade en Churchilllaan een betaald parkeerregime van maandag t/m vrijdag van 9 tot 17 uur. In de Bomenbuurt geldt dat betaald parkeren geldt op zondag tot en met maandag van 18 tot 24 uur. Als bewoners in deze buurten, als gevolg van de veranderingen in bedrijventerrein Havenkwartier in toenemende mate parkeerhinder ervaren op momenten dat parkeren gratis is, dan kunnen de geldende parkeerregimes eenvoudig uitgebreid worden zodra een meerderheid van de bewoners de wenselijkheid daarvan aangeeft.

Ambitie: de wijk ontwikkelen volgens het STOMP principe: 1) stappen, 2) trappen, 3) OV, 4) Mobility as a Service, 5) privéauto. We zetten dus nadrukkelijk in op het aantrekkelijk maken van de mobiliteitsinfrastructuur voor voetgangers en voor het gebruik van de fiets, het OV en deelmobiliteit.

7. Parkeernormen

Stappen • Rondje langs de Churchilllaan kunnen lopen waar de breedte dat toelaat. • Veilige wandelroutes naar het buurtgroen zonder veel auto’s tegen te komen. • Veilige wandelroute naar het wijkpark . • Veilige, comfortabele routes naar OV-haltes. Trappen (fietsparkeren) • Goede fietsroutes realiseren naar OV-haltes, bovenwijkse voorzieningen en aansluiten op recreatieve routes. • Karel Doormanlaan is onderdeel van een fietsroute door de wijk. • Fietsroute Churchillaan is makkelijk bereikbaar door een extra fietsbrug in het midden van Te Werve Oost. • Fietsen wordt gestimuleerd. Het plan is zo ontworpen dat je sneller de fiets pakt dan de auto. De inpandige gezamenlijke fietsenstalling op de begane grond bij appartementen is makkelijk bereikbaar. Aantal fietsparkeerplekken is te berekenen volgens de (nog vast te stellen) Rijswijkse ‘beleidsregel bergingen bij nieuwe woongebouwen’

bestaande Karel Doormanlaan

7.1. Huidige parkeernormen (2011) zijn achterhaald De vigerende parkeernormen zijn vastgesteld in 2011. De parkeernormennota waarin deze normen zijn opgenomen is achterhaald, zowel qua parkeernormen als qua toepassingssystematiek. Om deze reden heeft de gemeente Rijswijk de ambitie om in 2022 een nieuwe parkeernormennota vast te stellen. In de aanloop naar deze nieuwe parkeernormennota wordt bij het bepalen van de parkeerbehoefte bij gebiedsontwikkelingen en grote projecten vaak gebruik gemaakt van kentallen over autobezit in de gemeente Rijswijk. Deze kentallen zijn voor het laatst gegenereerd in het voorjaar van 2019, op basis van gegevens uit 2018. 7.2. Gemeentelijke kentallen (2018) zijn het uitgangspunt voor functie ‘wonen’ Voor wat betreft de functie wonen wordt in het Havenkwartier vooralsnog uitgegaan van de kentallen voor het Rijswijkse autobezit uit 2018, zoals deze hieronder zijn weergegeven. Bij grondgebonden woningen dient in verband met frictieleegstand een toeslag van 10% op onderstaande kentallen toegepast te worden. Dit is echter alleen nodig als de benodigde parkeerplaatsen aangelegd worden langs de openbare weg en niet in een geclusterde parkeervoorziening.

toekomstige Karel Doormanlaan

De parkeernorm is een minimumnorm. De berekening van de parkeereis levert dan het minimale aantal parkeerplaatsen op dat aangelegd dient te worden. In voorkomende gevallen is het toegestaan om meer parkeerplaatsen aan te leggen dan de parkeereis, maar niet minder. Gebiedsnorm Te Havenkwartier Werve woningcategorieën grondgebonden, koop, groot grondgebonden, koop, middelgroot grondgebonden, koop, klein etage, koop, groot etage, koop, middelgroot etage, koop, klein etage, koop, micro EEN ONTWIKKELKADER VOOR HET HAVENKWARTIER VAN RIJSWIJK grondgebonden, huur, groot grondgebonden, huur, middelgroot grondgebonden, huur, klein etage, huur, groot etage, huur, middelgroot etage, huur, klein etage, huur, micro kamerverhuur, zelfstandig1 kamerverhuur, niet-zelfstandig serviceflat Gebiedsnorm Havenkwartier hoofdgroep werken Kantoor zonder baliefunctie Commerciële dienstverlening (met baliefunctie) Bedrijf arbeidsintensief/bezoekersextensief Bedrijf arbeidsextensief/bezoekersextensief Bedrijfsverzamelgebouw

type/GBO vrijstaand 2-onder-1-kap tussen/hoek > 120 m2 80-120 m2 50-80 m2 < 50 m2 > 120 m2 80-120 m2 50-80 m2 > 120 m2 80-120 m2 50-80 m2 < 50 m2

kentallen bewoners inclusief bezoek (0,2 pp) 2,1 1,8 1,6 1,5 1,3 1,2 0,8 1,4 1,3 1,1 1,3 1.0 0,8 0,6 0,5 0,2 0,4

parkeernormParkeernorm autoparkeren inclusief bezoek

per 100 m2 BVO per 100 m2 BVO per 100 m2 BVO per 100 m2 BVO per 100 m2 BVO

1,2 1,7 1,9 0,9 1,4

De bezoekersnorm bij woningen is gesteld op 0,2 parkeerplaats per wooneenheid. Dit is lager dan wat nu als standaard wordt genomen in de rest van Rijswijk. Reden om voor een bezoekersnorm van 0,2 pp te kiezen is dat is gebleken is dat in Rijswijk het bezoek dat met de auto komt in gebieden waar parkeerregulering is ingesteld, significant lager is dan de reguliere norm van 0,3 parkeerplaatsen per wooneenheid. Door informatie van betaalautomaten en de Rijswijkse scanauto te combineren, kan in een latere fase mogelijk gekozen worden voor een nog lagere bezoekersnorm van 0,1 pp per wooneenheid.

Groenbeleving tot bij voordeur. Door van de bebouwde en onbebouwde ruimte een Gebiedsnorm voor voorzieningen het Havenkwartier aantrekkelijk biotoop te maken, kunnen bewoners, gebruikers en inpassanten tot in de privésfeer groene kwaliteiten ervaren. In de categorie ‘Voorzieningen’ vallen alle functies die niet vallen onder ‘wonen’ of ‘werken’. Voor de

parkeernormen voor voorzieningen wordt verwezen naar de laatste CROW publicatie met parkeerkencijfers, momenteel publicatie 381. Hierbij worden kencijfers gekozen zoals vermeld onder ‘zeer sterk stedelijk gebied’, zone ‘rest bebouwde kom’. Deze kencijfers hebben een bandbreedte: hiervan wordt het gemiddelde genomen en rekenkundig afgerond tot op één cijfer achter de komma.

4 4

565

Alle parkeernormen betreffen minimumnormen. Omdat de aanleg van parkeerplaatsen in een gebouwde parkeervoorziening vaak niet rendabel is, zullen ontwikkelaars nooit meer parkeerplaatsen aanleggen op eigen terrein dan strikt genomen noodzakelijk is om de woningen in de markt te zetten. Dit aantal parkeerplaatsen is bij enkele woningcategorieën mogelijk een fractie hoger dan de

Privéauto (parkeren) • Parkeren voor bezoekers mag langs de openbare weg plaatsvinden. Parkeren voor de bewoners wordt op eigen terrein opgelost, uit het zicht van de openbare weg. • Bewoners van de nieuwbouw in Te Werve-Oost krijgen geen parkeervergunning op straat. • Het verkeer wordt aan de randen van het gebied afgevangen, o.a. in een parkeergarage om onnodig verkeer door de wijk te vermijden. • De Karel Doormanlaan wordt getransformeerd tot autoluwe route. • De noordzuid lopende straten worden autovrij vormgegeven (Prof. Snouck Hurgronjestraat, Dr. Kruytstraat, Pater van Lithstraat). • Auto’s worden zoveel mogelijk uit het zicht geparkeerd. • Het plan moet voldoen aan parkeernorm op pagina 4. • Voor bezoekersparkeren geldt een norm van 0,2 pp/wo, waarbij 0,1 pp/wo daadwerkelijk wordt aangelegd en 0,1 pp/wo ruimtelijk beschikbaar is voor een mogelijke uitbreiding van het aantal parkeerplaatsen.

hoofdroute fiets

stedelijke route fiets

Verkeersstructuur De ambitie is om de wijk niet te belasten met extra autoverkeer door nieuwbouw. Het extra te realiseren programma na ontwikkeling wordt direct ontsloten (en afgevangen in een parkeergarage) vanaf een nieuwe ontsluiting aan de Churchilllaan. Hiervoor zijn twee varianten denkbaar. In de voorkeursvariant komt de nieuwe aansluiting halverwege de Churchilllaan, waardoor deze ‘centraal in de wijk’ uitkomt en meerdere bouwblokken vanaf de nieuwe inprikker kunnen worden ontsloten. Combinatie van de nieuwe aansluiting met de bestaande fietsoversteek over de Churchilllaan vergroot de verkeersveiligheid. Deze is nog verkeersveiliger dan de huidige solitaire fietsoversteek over Churchillaan. Terugvaloptie is een nieuwe aansluiting in het verlengde van de Van Vollenhovenlaan. Aandachtspunt hierbij is behoud van de verkeersveiligheid ter hoogte van de school en bestaande woningen in de Van Vollenhovenlaan. Doorgaand autoverkeer via de Karel Doormanlaan van/naar Te Werve-West tegengaan door middel van een knip ter hoogte van het wijkpark.

interne fietsroutes

fiets

bestaande verkeersstructuur

HUB

HUB fiets

voorkeursariant aansluiting Churchilllaan*

terugvaloptie aansluiting Churchilllaan*

* afhankelijk van nadere uitwerking

5

Gezond, groen en natuurinclusief Een gezonde wijk daagt uit om te spelen, te sporten, te wandelen en te fietsen. Het stimuleren van ontmoetingen en sociale contacten draagt bij aan het welbevinden evenals een groene omgeving. Soms moet er een afweging gemaakt worden: behoud van bomen of de bomen kappen om de onderliggende asbestcementleidingen te kunnen verwijderen. De gemeente kiest dan voor de meest toekomstgerichte oplossing, namelijk asbestcementleidingen opruimen en nieuwe bomen aanplanten. Ook is het bomenbestand eenzijdig, waardoor het kwestbaar is voor ziektes. Meer variatie aanbrengen is gewenst. Zo wordt bij elk onderdeel een zorgvuldige afweging gemaakt met betrekking tot de meest duurzame oplossing. De ontwikkeling van Te Werve-Oost heeft als ambitie bij te dragen aan die gezonde wijk voor mens en dier.

Ecologie • De zone tussen de Karel Doormanlaan wordt een grote ecologische structuur, waarbij er tussen zuidelijke gevelopbouw en het fietspad een minimale vrije zone van 15-20m ontstaat om de structuur te versterken. Deze zone is verbonden met de groenzone langs de Karel Doormanlaan via de openingen tussen de appartementengebouwen. • Doelsoorten uit het groen beleidsplan meenemen. Voor de doelsoorten (blauwtje, bunzing, watersalamander, dwergvleermuis, voorn, spitsmuis) wordt ingezet op: veiligheid, verscheidenheid, voedsel, voortplanting en verbinden. • Het is de ambitie dat daken worden ingericht zodat ze bijdragen aan de ecologische waarde en klimaatadaptieve doelen. • In de buurt zelf wordt onderzocht wat belangrijke doelsoorten zijn. Natuurinclusieve maatregelen worden getroffen, ook aan de bebouwing d.m.v. nestgelegenheid.

Ambitie: het realiseren van een gezonde buurt met ruimte voor bewegen en toekomstbestendig groen. Bewegen en leefbaarheid • Het STOMP-principe stimuleert bewegen door in te zetten op prettige fiets- en wandelroutes. • Voldoende speel- en sportplekken toevoegen passend bij de doelgroep. • Het aantal geluidsbelaste woningen zoveel mogelijk beperken en de woningen langs de Churchilllaan voorzien van maatregelen om overlast tegen te gaan.

groene daken

Groen en bomen • De wijk behoud haar groene karakter, waarbij de kwalitatieve bomen waar mogelijk worden ingepast, al dan niet herplant of gecomplementeerd door een ruimer assortiment. • Voor nieuwe soorten in de Karel DoormanlaanOost wordt aangesloten op de soorten van de Karel Doormanlaan-West. Deze hebben een grote soorten variatie, zodat ze minder kwetsbaar zijn voor ziektes en er een grotere biodiversiteit ontstaat. • Vruchtdragende beplanting toepassen ten behoeve van vogels en beplanting die insecten aantrekken.

natuurinclusieve gebouwen

wateropvang

voorbeelduitwerking van een groen dak op parkeergarage klimaatadaptieve en ecologische maatregelen langs de Churchilllaan

groene daken, bewegen en spelen 6

Samen leven, ontmoeten en prettig wonen

Klimaatadaptief en toekomstbestendig

Deze ambitie gaat over het sociaal verbinden van de bestaande en nieuwe bewoners: een optimale sociale cohesie. Daarnaast is het maken van een inclusieve wijk waarin alle groepen op een gelijkwaardige manier kunnen meedoen een belangrijk uitgangspunt. In Te Werve kun je prettiger wonen: minder overlast en eenzaamheid.

Hittestress komt steeds vaker voor in de toekomst, evenals piekbuien. De wijk moet zich zodanig aanpassen dat met deze klimatologische omstandigheden omgegaan kan worden en er geen schade ontstaat. Te Werve is een boomrijke wijk. Bomen en beplanting dragen bij aan de vermindering van CO2 in de atmosfeer, nemen fijnstof op en bieden verkoeling in hete zomers. Daarom is groen erg belangrijk voor klimaatadaptiviteit. Het is de ambitie om energieneutraal en levensloopbestendig te bouwen, met aandacht voor circulariteit. In het ‘concept Transitievisie Warmte’ is Te Werve aangewezen als een buurt die zal worden aangesloten op een collectief warmtenet dat gevoed wordt door WarmtelinQ of Aardwarmte. De aanleg ervan in Te Werve is vooralsnog na 2040 gepland. Als zich concreet kansen voordoen kan deze planning mogelijk worden heroverwogen. Lokale initiatieven vanuit de bewoners/bedrijven zullen worden ondersteund, daarnaast wordt ingezet op besparen van energie. Voor de toepassing van WKO worden beleidsregels opgesteld.

Ambitie: ontmoeting in de buitenruimte en een buurtfunctie stimuleren, voor bestaande en nieuwe bewoners. Ambitie: inclusieve wijk waarin alle groepen op een gelijkwaardige manier kunnen meedoen. • •

•

• • • •

Sociale samenhang stimuleren door het toevoegen van een buurtfunctie/wijkhuiskamer centraal in de wijk TeWerve (nabij het wijkpark). Betrokkenheid van de bewoners bij de buitenruimte vergroten. Buitenruimte wordt zo vormgegeven dat helder is of het om openbare, collectieve of privébuitenruimte gaat. Dit versterkt het eigenaarschap. Alle bebouwing en openbare ruimte wordt zo ontworpen dat het sociaal veilig is. Ogen op straat, een goede verlichting en overzichtelijke ruimtes zijn hierbij van belang. Blinde gevels moeten worden voorkomen. Entrees van garages liggen niet op prominente zichtlocaties en eventuele hellingbanen worden inpandig opgelost. De openbare ruimte en speelplekken zijn toegankelijk voor iedereen, zonder obstakels of grote hoogteverschillen. Er zijn voldoende gehandicaptenparkeerplaatsen op goed bereikbare plekken. Ook de gebouwen worden inclusief ontworpen met ruimte voor scootmobiels. Rijswijk wil voldoende woonaanbod voor kwetsbare inwoners (Woonzorgvisie 2021). We streven hierbij naar inclusie, waarbij ook de kwetsbare inwoners zoveel mogelijk mee kunnen doen en hun plek in de wijk kunnen krijgen. Vandaar de wens om hier geclusterde woonvormen voor kwetsbare ouderen of andere kwetsbare groepen te realiseren.

Ambitie: het realiseren van een toekomstbestendige klimaatadaptieve buurt. Tegengaan hittestress • Evenveel bomen terugbrengen als er gekapt worden uitgaande van het beleid van de gemeente Rijswijk: ‘Boom op de juiste plek’. • Meer groen realiseren en minder verharding om hittestress tegen te gaan. Door het toepassen van gebouwd parkeren en het minimaliseren van bestrating tot het hoogst noodzakelijke. • De daken van parkeergarages die zichtbaar zijn vanaf de openbare ruimte worden zodanig ingericht dat ze bijdragen aan ecologische doelen en het tegengaan van hittestress. Wateropvang • Minimaal 50 mm moeten kunnen worden opgevangen op privaat terrein. Bij piekbuien van 70 mm/uur geldt de verplichting dat er geen schade optreedt. Ook moeten vitale voorzieningen blijven functioneren bij 90 mm/uur.

We willen in de plannen rekening houden met de wensen van de bewoners. Synchroon/Rijswijk Wonen hebben een bewonersenquête gehouden. Hieruit kwamen de volgende punten: • Meer groen in de straten en minder tegels. • Behoefte aan een ontmoetingsplek/buurtfunctie • Minder (hard rijdend) autoverkeer in de Karel Doormanlaan. • Woningen voor ouderen, gezinnen en alleenstaanden. • Fietsen en scooters van de stoep in een centrale stalling. • Meer logica in de ontsluiting en autorichting. Meer eenrichtingsverkeer. • Groen imago houden. • Geen gehorige woningen meer en geen vocht- en schimmeloverlast.

Energie • De nieuwbouw en zo mogelijk de te handhaven eengezinswoningen worden aardgasvrij. • Nieuwbouw wordt BENG (bijna energie neutraal) opgeleverd. ENG zou wenselijk zijn. Dit vraagt om een integraal ontwerpproces waarbij installaties niet achteraf worden gerealiseerd. • Deelauto’s worden liefst duurzaam opgeladen, door middel van zonne-energie. • Warmteplan wordt aangesloten op: of 1) warmtepomp centrale WKO of 2) gesloten bodem warmtewisselaars of 3) afhankelijk van de planning aansluiten op WarmtelinQ. Circulair • Nieuwbouw maakt gebruik van circulaire materialen. • Gebouwen krijgen een materiaalpaspoort.

7

Betaalbaar en inclusief Ambitie: toewerken naar een sociaal krachtige wijk , die meer gemengd is, om doorstroming binnen de wijk mogelijk te maken en daardoor betrokkenheid bij de plek te versterken.

De huidige opzet binnen de plancontour bestaat uit 355 sociale woningen, waarvan 51 grondgebonden woningen en 304 appartementen zonder lift. Hiervan worden 28 eengezinswoningen en alle appartementen gesloopt. 23 eengezinswoningen blijven behouden. Met de ontwikkeling wordt veel meer variatie in doelgroepen en segmenten gerealiseerd. Rijswijk Wonen wil in Te Werve Oost vernieuwen vanwege de technische staat van de woningen en om haar woningportefeuille te vernieuwen en te differentiëren. Hiermee is ruimte voor doorstroming en is de voorraad geschikt voor alle levensfasen. Dit biedt de mogelijkheid om wooncarrière te maken binnen de wijk. Ook wordt ruimte geboden aan woningen die geschikt zijn voor specifieke doelgroepen. We vernieuwen dat wat is verouderd en voegen toe wat ontbreekt. Er wordt gebouwd waar behoefte aan is, zoals voor starters, jonge gezinnen en ouderen. De ambitie is een meer gemengde wijk realiseren, zodat bewoners niet hoeven te verhuizen, maar kunnen doorstromen binnen de wijk en daardoor betrokken bewoners behouden kunnen blijven. Dit kunnen we bereiken door een gedifferentieerder en duurzamer woningaanbod te realiseren. Door onder meer het toevoegen van midden huur en koop, waardoor de wijk een stevige basis krijgt.

Doorstroming (van bijvoorbeeld ouderen) in de wijk wordt mogelijk gemaakt en nieuwe doelgroepen (jonge stellen en gezinnen) kunnen zich vestigen in de eengezinswoningen. In Te Werve-Oost zal de komende vijf jaar naar verwachting het aantal sociale huurwoningen afnemen met 50–100 woningen. In het middenhuur en koopsegment zal het aantal woningen toenemen met 150–200 woningen.

Categorieën • Ongeveer 50% sociale woningen terugbrengen. Sociale woningen die verdwijnen in Te Werve-Oost worden per saldo elders binnen Rijswijk gecompenseerd Het maximum aantal woningen De maxima zijn bepaald voor deelgebied A en B • Minimaal 30% grondgebonden woningen in deelgebied A. Een verkenning wordt gedaan naar de mogelijkheden voor toevoeging meer eengezinswoningen. • Maximaal aantal woningen in deelgebied B: is afhankelijk van het aantal parkeerplaatsen in de parkeergarage in relatie tot de parkeernorm van de te bouwen woningen. • Het maximaal aantal woningen totaal is ongeveer 550, mits het parkeren op een goede ruimtelijke manier inpasbaar is. Woninggrootte Om een goede mix aan verschillende woninggroottes te realiseren worden de volgende percentages toegepast: • Er wordt onderzoek gedaan naar de behoefte aan (kleine<50 m2 gbo) gedeelde appartementen. Maximaal 10% van de woningen is kleiner dan 50m2 GBO. • Maximaal 60% van de woningen is tussen de 50-70m2 GBO. • Minimaal 20% van de woningen is groter dan 70m2 GBO. Overige ambities • Er wordt onderzocht of een geclusterde woonvorm voor een bijzondere doelgroep kan worden ingepast (bijvoorbeeld kwetsbare ouderen). • Levensloopbestendige woningen realiseren. • Menging van koop en huur in het middeldure en dure segment.

A

B

8

Kaders bebouwing • De bouwhoogte loopt af van de Churchilllaan richting de Idenburglaan, om zo goed aan te sluiten op de bestaande Kaders bebouwing wijk. • De hoogte loopt af van de Churchilllaan richting • Volgens de Hoogbouwvisie vanaan Rijswijk mag langs de Idenburglaan, om zo goed te sluiten op dede Churchilllaan hoogbouw gerealiseerd worden. Maar om aan bestaande wijk. te sluiten op de rest van de wijk en een goede bezonning • Volgens de Hoogbouwvisie van Rijswijk mag langs de en windklimaat te realiseren, is een maximale hoogte van Churchillaan hoogbouw gerealiseerd worden tot 70m. 12-14 lagen verdeeld over vier accenten toegestaan. Maar om aan te sluiten op de rest van de wijk en een • De vier bezonning torens hebben setback aan de Karel is een goede ten een windklimaat te realiseren Doormanlaan. Dit is nodig voor het ruimtelijk maximale hoogte van 12-14 lagen verdeeld over vier onderscheiden van de stedelijke laag. Ook heeft het accenten toegestaan. positief effect op de bezonning. Het plan voldoen • De vier torens hebben een set back aanmoet de Karel aan de lichte TNO-norm. En een positief effect op Doormanlaan voor een goede bezonning en het windklimaat. Hierop is de NEN 8100 van toepassing; niveau windklimaat. vanbebouwing slenteren.

aan de Karel Doormanlaan en de Iden• De • De bebouwing Karel Doormanlaan en de 4 lagen burglaan heeftaan eende basishoogte van maximaal Idenburglaan heeft een basishoogte van maximaal 4 lagen met eventueel een kap of een extra verdieping met set met eventueel een kap of een extra verdieping met setback. back. Dit wordt name in in dede •• Dit wordtafgewisseld afgewisseldmet metbebouwing bebouwing(met (met name tussengelegen noordzuid straten) van 2 lagen met kap tot 4 tussengelegen noordzuid straten) van 2 lagen met kap lagen hoog. tot 4 lagen hoog. • Bebouwing in deelgebied B heeft een dubbelzijdige

• • • • • • • • • • • • • • •

max. 4 lagen + max. 4 lagen + kap of set back kap of setback

max. 4 lagen + max. 4 lagen + kap of set back kap of setback

Bebouwing in deelgebied B heeft een dubbelzijdige oriëntatie. Alle bebouwing heeft een representatieve uitstraling orientatie. naarbebouwing de openbare straten draagt bij aanuitstraling een optimale Alle heeft eenen representatieve sociale veiligheid door ‘ogen op straat’ te realiseren. naar de openbare straten en draagt bij aan een optimale In de stedelijke laag zitten enkele onderbrekingen sociale veiligheid door ‘ogen op straat’ te realiseren.(van 15-20m breed) om voldoende ‘lucht’ in het beeld te(van In de stedelijke laag zitten enkele onderbrekingen houden. 15-20m breed) om voldoende ‘lucht’ in het beeld te Parkeren wordt zo veel mogelijk uit het zicht van de houden. openbarewordt straten Parkeren zoopgelost. veel mogelijk uit het zicht van de Parkeergarages aan de Churchilllaan liggen halfverdiept openbare straten opgelost. en worden aan het zicht onttrokken door woningen aan Parkeergarages aan de Churchilllaan liggen half verdiept de Karel Doormanlaan en groen aan de Churchilllaan. en worden aan het zicht onttrokken door woningen aan Parkeren op de binnenterreinen uit het van de Karel Doormanlaan en groen aan de zicht Churchilllaan. openbare straten oplossen. Parkeren op de binnenterreinen uit het zicht van openDe bouwblokken worden orthogonaal in een herhalend bare straten oplossen.

patroon geplaatst in aansluiting op de omgeving (de De bouwblokken worden orthogonaal in een herhalend stempelstructuur). partoon geplaatst in aansluiting op de omgeving (de Bij het bepalen van de straatprofielen wordt rekening stempelstructuur). gehouden met technische randvoorwaarden, zoals Bij het bepalen van de straatprofielen wordt rekening het bestaande onderheide riool, behoudenswaardige gehouden met technische randvoorwaarden, zoals bomen en de teonderheide behouden riool, laagbouwwoningen. het bestaande behoudenswaardige bomen en de te behouden laagbouwwoningen. max. 12 lagen max. 12-14 lagen max. 5 lagen basis max. 4 lagen basis

max. 3 tot 4 lagen max. 3 tot 4 lagen

Idenburglaan Idenburglaan

Karel Doormanlaan Karel Doormanlaan

stedenbouwkundige onderbreking wandelroute

9

indicatieve plek voor een autovrije straat

Chruchilllaan Churchilllaan