RIB 043 Meicirculaire 2024

uw kenmerk uw brief van ons kenmerk

24.061930

inlichtingen bij doorkiesnummer

Bedrijfsvoering Financiën

De Raad Huis van de stad, Generaal Spoorlaan 2 Postbus 5305, 2280 HH Rijswijk Telefoon 14 070 stadhuis@rijswijk.nl www.rijswijk.nl iban BNG: NL15BNGH0285007424

betreft

Meicirculaire 2024 gemeentefonds

datum

27 juni 2024

bijlage(n)

1. Inleiding Jaarlijks verschijnen meestal drie circulaires Gemeentefonds van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties (BZK). Daarin worden door het Rijk de financiële gevolgen weergegeven van de Voorjaarsnota (meicirculaire), de Miljoenennota (septembercirculaire) en in december volgt een afsluitende circulaire. Tijdens het opstellen van de kadernota 2025 was deze meicirculaire nog niet beschikbaar. Op basis van de voorjaarsnota van het Rijk is er een inschatting gemaakt van de te verwachten algemene uitkering ontwikkelingen en de financiële effecten voor de gemeente Rijswijk. De daadwerkelijke effecten van de meicirculaire zijn negatiever dan opgenomen in de kadernota 2025. De jaarschijf 2025 laat weliswaar een iets beter beeld zien, de inflatiecorrectie is echter naar verwachting onvoldoende om alle prijs- en loonstijgingen op te vangen. Deze raadsinformatiebrief geeft informatie over de meicirculaire 2024. Een aantal bijzondere ontwikkelingen wordt vooraf toegelicht. Het gaat hier om de nieuwe financieringssystematiek vanaf 2024, een incidentele compensatie vanaf 2024 tot en met 2029 en het schrappen van de oploop van de opschalingskorting vanaf 2026. 2. Kern informatie Wijzigingen van uitgangspunten Aan de bijstellingen in de meicirculaire liggen een aantal ingrijpende wijzigingen van de uitgangspunten ten grondslag.

De belangrijkste wijzigingen zijn: Nieuwe financieringssystematiek Met ingang van 2024, drie jaar eerder dan aangekondigd, zijn er belangrijke wijzigingen aangekondigd voor het accres1, namelijk: 1. Het kabinet heeft besloten om het gemeentefonds voor de volume-ontwikkeling vanaf 2024 te indexeren op basis van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product. De nieuwe financieringssystematiek houdt in dat de volumeontwikkeling van het gemeentefonds vanaf 2024 wordt gebaseerd op een historisch gemiddelde van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product (bbp). Het gevolg hiervan is dat het budget (volume accres) voor de jaren 2024 en 2025 lager is dan begroot. Hiervoor worden we in 2024 bijna volledig gecompenseerd. In 2025 is deze compensatie slechts circa 50%. Vanaf 2026 leidt dit tot een meevaller. 1 De omvang van het gemeentefonds is gekoppeld aan de hoogte van de uitgaven van het Rijk. De jaarlijkse toe- of afname die voortvloeit uit deze koppeling wordt het accres genoemd.

S.v.p. bij correspondentie datum en kenmerk van deze brief vermelden

Het Huis van de stad is te bereiken met

en richten aan: Gemeente Rijswijk, Financiën, Postbus 5305, 2280 HH

tram 17 en bus 23

Rijswijk

pagina 1 van 4

2. De uitkomsten van het Gemeentefonds is aan verandering onderhevig. De Gemeentefonds beheerder past met regelmaat de bruto eenheid per prijs van de maatstaven aan, waardoor in een latere circulaire het beeld van de uitkomst zowel negatief of positief kan uitpakken.

Besparingsverlies Jeugd In het coalitieakkoord Rutte IV is een aanvullende besparing op Jeugdzorg opgenomen die structureel oploopt vanaf 2027. De geraamde besparing in 2025 kan nog niet gerealiseerd worden, omdat de maatregelen die tot besparing moeten leiden nog niet zijn uitgewerkt. Daarom wordt incidenteel € 500 miljoen toegevoegd aan de algemene uitkering van het gemeentefonds. Voor Rijswijk betekent dit een extra bedrag van € 1,4 miljoen in 2025. Opschalingskorting De opschalingskorting werd in 2015 ingevoerd als prikkel voor gemeenten om te fuseren. Het idee van het toenmalige kabinet was dat grotere gemeenten veel schaalvoordelen hebben, waarbij een korting op het gemeentefonds gerechtvaardigd was. In die tijd wilde het Rijk nog toe naar een systeem met alleen maar 100.000-plus gemeenten. De oploop van de opschalingskorting wordt vanaf 2026 structureel geschrapt. Dit resulteert in een plus van € 675 miljoen op het gemeentefonds. Voor Rijswijk betekent dit een extra bedrag van € 2,2 miljoen vanaf 2026. Overige zaken die in de meicirculaire hebben geleid tot wijzigingen zijn: Uitbreiding areaalgelden De groei van de stad brengt extra kosten met zich mee, zoals het treffen voor extra voorzieningen. Hiervoor worden extra middelen beschikbaar gesteld. Compensatie inflatie De ramingen voor de loon- en prijsontwikkelingen zijn opgehoogd.

Dit betekent dat een deel van de extra middelen moet worden ingezet om tot op heden onvoorziene prijsstijgingen op te vangen. De extra middelen zijn daarom niet volledig vrij beschikbaar voor “nieuwe plannen”. Niet alleen de reguliere exploitatie lasten stijgen, maar ook de investeringsprojecten worden duurder door de loon- en prijsontwikkelingen. De toenemende lasten op investeringsprojecten zullen tot uiting komen in toenemende kapitaallasten. Dit effect wordt meegenomen in de begroting 2025 en de meerjarenraming. Loon- en prijsstijging taakmutaties Voor diverse structurele taakmutaties vinden loon- en prijsbijstellingen plaats op basis van de inflatie. Daarnaast zijn er nog een flink aantal kleinere mutaties die gelden voor alle gemeenten of specifiek voor Rijswijk, zoals de bijstelling van het aantal inwoners met een bijstandsuitkering of de bijstelling van het aantal huishoudens met een laag inkomen. Uitkomsten meicirculaire 2024 In tabel 1 wordt het resultaat van de Meicirculaire 2024 getoond met daarbij de laatste stand van de decembercirculaire 2023, die al in de 1e halfjaarrapportage 2024 is verwerkt.

24.061930

28-6-2024 14:26

pagina 2 van 4

x €1.000

Omschrijving

Berekening

2024

2025

2026

2027

2028

A

300

3.516

6.601

7.300

8.311

1.390

3.787

3.880

3.896

Loon- en prijsstijging taakmutaties

322

318

306

334

Uitbreiding areaalgelden

970

960

1.377

1.670

Besparingsverlies Jeugd

1.407

Eindstand meicirculaire '24 t.o.v. decembercirculaire '23 Waarvan toegewezen: Correctie compensatie inflatie

Overige taakmutaties Totaal toegewezen Netto resultaat na toewijzing Gemeld in de 1e halfjaarrapportage/kadernota

256

257

249

255

261

B

256

4.346

5.314

5.818

6.161

C= A -/- B

44

-831

1.287

1.482

2.150

-2.200

2.200

2.200

2.200

Tabel 1

Tabel 1 laat met name in de jaren 2026 t/m 2028 een lichte toename van de algemene uitkering zien t.o.v. eerdere circulaires. De afname in 2025 wordt veroorzaakt, doordat de compensatie voor de invoering van de nieuwe financieringssystematiek in 2025 voor slechts 50% wordt gecompenseerd. De toename in 2026 tot en met 2028 is voornamelijk door compensatie inflatie en het schrappen van de opschalingskorting, wat resulteert in een positief effect van € 2,2 mln. per jaar. Dit effect is al verwerkt in de kadernota. De lagere toename in 2026 en 2027 is verklaarbaar door slechts gedeeltelijke compensatie van de nieuwe financiering systematiek. De toename in de jaren 2026 t/m 2028 zijn te verklaren door het afschaffen van de opschalingskorting en incidentele extra inkomsten. Volgens de regels van Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) mogen incidentele inkomsten geen structurele uitgaven dekken. Het eindresultaat betreft niet de totale bedragen van de algemene uitkeringen per jaar. Het zijn de verschillen ten opzichte van eerder geraamde bedragen en correcties voortvloeiend uit de rapportages en de verwerking daarvan. De tabel betreft steeds het lopende jaar 2024, het nieuwe vast te stellen begrotingsjaar 2025 en de Meerjarenraming (2026-2029).

Actueel totaalbeeld Omdat dit bovenstaande beeld samenvalt met nog te maken definitieve keuzes in een lopend proces om de kadernota, de begroting 2025 en de meerjarenraming 2025-2029 nog vast te stellen, wordt hieronder in tabel 2 een beeld geschetst, zoals op blz. 8 van de kadernota, inclusief voorgestelde maatregelen. Daarmee kan dit beeld integraal in de bespreking van de begroting 2025 worden betrokken om de uitgangspunten en posten gezamenlijk vast te stellen.

24.061930

28-6-2024 14:26

pagina 3 van 4

x €1.000

Omschrijving

2024

2025

2026

2027

2028

Primitieve begroting

518

2.234

-6.166

-1.621

1e Halfjaarrapportage

-2.220 -1.702

-5.463 -3.229

-3.766 -9.932

-9.223 -10.844

-11.000

44 -1.658

-831 -4.060

1.287 -8.645

1.482 -9.362

2.150 -8.850

1.239

1.901

1.895

2.455

2.455

267

1.735

2.177

2.255

2.255

-

3.043

3.635

3.635

3.635

Herprioriteren/uitstellen

676

697

357

-881

-919

Efficiency maatregelen Totaal maatregelen

2.182

445 7.821

445 8.509

445 7.909

445 7.871

Voorstel intensiveringen

-110

-1.788

-2.142

-2.422

-2.701

Totaal maatregelen en intensiveringen

2.072

6.033

6.367

5.487

5.170

414

1.973

-2.278

-3.875

-3.680

Subtotaal Meicirculaire '24 Subtotaal incl. meicirculaire Voorstel maatregelen: Financiële maatregelen Versoberen/stoppen beleid Extra opbrengsten

Kader voor begroting Tabel 2

3. Vervolg Met behulp van de informatie in deze brief is uw raad geïnformeerd over de uitkomsten van de meicirculaire 2024, zodat deze informatie kan worden betrokken bij de behandeling van de kadernota 2025-2028.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders, de secretaris,

de burgemeester,

P.M. Schuit

H. Sahin

Bijlage(n): Geen

24.061930

28-6-2024 14:26

pagina 4 van 4