Raadsvoorstel Tot wijziging van de monumentenverordening Rijswijk 2008 naar Erfgoedverordening 2024 (RV 24-020)

Raadsvoorstel Datum besluit B&W Forumverg. d.d. Agendapunt nr. Portefeuillehouder(s)

16 april 2024 14 mei 2024 (…) M. Wit - Energie(transitie), Openbare Ruimte, Milieu en Duurzaamheid, Volksgezondheid en Kunst en Cultuur

Redacteur

B. Laan

Doorkiesnummer Domein / Team

Corsanummer

Domein Ruimtelijke Ontwikkelingen – Team Vergunningen, Archeologie en Monumentenzorg 24.036798

Aan de Raad, 1.

Onderwerp Erfgoedverordening Rijswijk 2024.

2.

Voorstel De Erfgoedverordening Rijswijk 2024 vast te stellen en de Monumentenverordening 2008 in te trekken.

3.

Toelichting Het gemeentelijk erfgoedbeleid verandert. Vooral de bundelingen van wetgeving in één Erfgoedwet en de inmiddels met ingang van 1 januari 2024 in werking getreden Omgevingswet stimuleren zowel een meer integraal gemeentelijk erfgoedbeleid als de erkenning dat erfgoed een integraal onderdeel is van (de kwaliteit van) de fysieke leefomgeving. Met voorliggende Erfgoedverordening Rijswijk 2024 wordt, met de inwerkingtreding van de Omgevingswet ingaande 1 januari 2024, de Monumentenverordening Rijswijk 2008 geactualiseerd. De Monumentenverordening Rijswijk 2008 is in zijn huidige vorm namelijk sterk verouderd. Indien de wettelijke grondslag verandert, moeten gemeenten in hun verordening verwijzen naar de nieuwe grondslag. De grondslagen zijn thans artikel 3.16 van de Erfgoedwet en artikel 2.4 van de Omgevingswet geworden. In deze laatste bepaling is opgenomen dat de gemeenteraad voor het gehele grondgebied van de gemeente één omgevingsplan vaststelt waarin regels over de fysieke leefomgeving worden opgenomen. Er is hiervoor in de wet een overgangsperiode opgenomen die loopt tot 1 januari 2032. Dit betekent dat op enig moment tijdens deze overgangsperiode alle bepalingen die de fysieke leefomgeving aangaan en in diverse verordeningen liggen besloten, moeten zijn opgenomen in het (tijdelijk deel van het) omgevingsplan.

Veelal is dit ook gebeurd, door vaststelling van de Verordening fysieke leefomgeving. Echter, voor wat betreft de Monumentenverordening 2008 heeft dit (nog) niet plaatsgevonden. De voorliggende Erfgoedverordening 2024 strekt hiertoe, met de bedoeling dat de bepalingen hiervan in de overgangsperiode tot 2032 deel gaan uitmaken van het omgevingsplan. Inhoudelijk is aangesloten op de Monumentenverordening Rijswijk 2008. Toegevoegd wordt een kader om beschermde dorps- en stadsgezichten aan te wijzen. Stads- en dorpsgezichten worden aangewezen en beschermd via de Omgevingswet. De actualisatie van de voorliggende Erfgoedverordening betreft in hoofdlijn een technische omzetting van de Monumentenverordening Rijswijk 2008. Belangrijkste aanvullingen ten opzichte van de Monumentenverordening 2008 Rijswijk zijn: • De instandhoudingsplicht, die met de invoering van de Erfgoedwet al gold voor Rijksmonumenten, is opgenomen voor gemeentelijke monumenten; • Activiteiten waarvoor geen vergunning nodig is zijn opgenomen in de verordening, dit betreft de uitvoering van normaal onderhoud en inpandige veranderingen van

Corsanr. 24.036798

Pagina 1 van 4

Raadsvoorstel (vervolg)

•

het monument, voor zover het een onderdeel daarvan betreft dat vanuit het oogpunt van monumentenzorg zonder betekenis is; De aanwijzing van gemeentelijke stads- en dorpsgezichten;

In de verordening zijn voorts regels opgenomen met betrekking tot archeologie. Hiermee wordt de (juridische) grondslag voor zorgvuldig archeologisch onderzoek en een zorgvuldige verankering in het ruimtelijke ordeningsproces beter geregeld. Het betreft regels omtrent: • • • •

Een vangnet voor zover geen regels zijn opgenomen in het omgevingsplan; Archeologisch onderzoek; Het wijzigen of vervallen van archeologische verwachtingswaarden; Het betreden van een terrein in het belang van archeologisch onderzoek.

Daarnaast is beoogd het bouw- en/of cultuurhistorisch onderzoek een nadrukkelijke rol te laten spelen bij de bepaling van het gemeentelijk monumentenbeleid. Die actualisatie van de verordening heeft - samengevat - plaatsgevonden op de volgende 3 aspecten: 1. Wettelijke grondslag De Monumentenverordening Rijswijk 2008 is in zijn huidige vorm sterk verouderd. Indien de wettelijke grondslag verandert, moeten gemeenten in hun verordening namelijk verwijzen naar de nieuwe grondslag. De grondslag voor deze verordening wordt gevormd door artikel 3.16 van de Erfgoedwet en artikel 2.4 van de Omgevingswet. Met invoering van de Omgevingswet ingaande 1 januari 2024 zijn alle bestemmingsplannen van rechtswege omgezet in een tijdelijk deel van het omgevingsplan. Bepalingen van verordeningen die de fysieke leefomgeving betreffen zullen worden overgezet naar het omgevingsplan. Artikel 3.16 van de Erfgoedwet zal in deze zin worden gewijzigd, inhoudende dat de Erfgoedverordening géén regels bevat over de fysieke leefomgeving als bedoeld in artikel 2.4 van de Omgevingswet. Dit geldt met een geplande overgangstermijn tot 2032. De bepalingen van de Erfgoedverordening kunnen dus blijven bestaan tot 2032, zij het dat in de aanhef naar de Erfgoedwet en de Omgevingswet moet worden verwezen.

Ook de op basis van de bestaande verordening aangewezen gemeentelijke monumenten en gezichten blijven als zodanig aangewezen. Voorts kunnen nieuwe monumenten en gezichten aangewezen worden. Totdat de gemeente een omgevingsplan voor het geheel of een deel van de gemeente in werking stelt, waarin aan monumenten en gezichten de functie erfgoed wordt toegekend met een daarbij behorend beschermingsregiem. De wijzigingen om de bepalingen van de Monumentenverordening tot 2032 te kunnen laten bestaan, zijn doorgevoerd. 2. Adviescommissie omgevingskwaliteit Op het moment dat de Omgevingswet in werking treedt verandert ook de grondslag voor de monumentencommissie. De Omgevingswet voorziet namelijk niet in overgangsrecht voor deze commissie. Er is een nieuwe Adviescommissie omgevingskwaliteit ingesteld. Ook op dit gebied is de Monumentenverordening geactualiseerd. 3. Juridische begrippen Omgevingswet Tot slot is aangesloten bij de Database juridische begrippen Omgevingswet van de VNG. De begrippen zijn hiermee in overeenstemming gebracht met de begrippen die onder de Omgevingswet en ook in het omgevingsplan gehanteerd worden. Misverstanden worden hierdoor voorkomen. 4.

Beoogd effect 1. Aansluiting bij de laatste ontwikkelingen op het gebied van wetgeving en rechtspraak.

Corsanr. 24.036798

Pagina 2 van 4

Raadsvoorstel (vervolg)

2. Voortbestaan van de bepalingen uit de Monumentenverordening onder de Omgevingswet tot 2032. 5.

Argumenten Met de voorgestelde wijzigingen wordt de Rijswijkse Monumentenverordening aangepast aan de laatste ontwikkelingen op het gebied van wetgeving en rechtspraak. Daarnaast kunnen de bepalingen in de Erfgoedverordening Rijswijk 2024 met de voorgestelde wijzigingen tot 2032 onder de Omgevingswet blijven bestaan. Zonder de doorgevoerde wijzigingen kan dit niet.

6.

Kanttekeningen Geen.

7.

Financiën Geen financiële gevolgen.

8.

Vervolg De Erfgoedverordening Rijswijk 2024 treedt in werking op de dag na die van bekendmaking.

9.

Communicatie Standaard publicatie

10.

Bijlagen 1. Was-wordt-tabel aanpassing Monumentenverordening Rijswijk 2008 (Corsanr. 24.036540) 2. Bekendmaking (Corsanr. 24.036799) 3. Erfgoedverordening Rijswijk 2024 (Corsanr. 24.036522)

Burgemeester en wethouders, de secretaris,

de burgemeester,

P.M. Schuit

H. Sahin

Corsanr. 24.036798

Pagina 3 van 4

Raadsbesluit

De gemeenteraad van Rijswijk, Bijeen in openbare vergadering op 23 mei 2024 Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 16 april 2024, nr. …

BESLUITEN: 1. De Erfgoedverordening Rijswijk 2024 vast te stellen 2. De Monumentenverordening 2008 in te trekken Aldus besloten door de Raad van de gemeente Rijswijk, in zijn openbare vergadering van 23 mei 2024

De gemeenteraad, de griffier,

de voorzitter,

J.A. Massaar, bpa

H. Sahin

Corsanr. 24.036798

Pagina 4 van 4