Raadsvoorstel Innovatiefonds Sociaal Domein (RV 24-067)

Raadsbesluit

Datum besluit B&W Forumverg. d.d. Agendapunt nr. Portefeuillehouder(s)

12 november 2024 3 december 2024 (nummer) L.I. Bentvelzen - Sociaal Domein, Sport, Onderwijs en Dierenwelzijn G.J.H. van Malsen - Volkshuisvesting, Integratie, Emancipatie, Armoedebestrijding en Welzijn

Redacteur

S. Rovers

Doorkiesnummer Domein / Team Corsanummer

Beleid Sociaal Domein 24.101250

Aan de Raad, 1.

Onderwerp Innovatiefonds Sociaal Domein

2.

Voorstel 1. Kennis te nemen van de verantwoording over reeds ingestemde projecten 2. In te stemmen met financiering van zes projecten in 2025 door het Innovatiefonds voor het Sociaal Domein

3.

Inleiding Tijdens het kaderdebat van 6 juli 2021 heeft uw raad besloten over het oprichten van het Innovatiefonds (Groeifonds/Enecogelden) en hiervoor een bestemmingsreserve van €1.000.000,- te vormen om de ambities in het sociaal domein te realiseren en in de toekomst kosten te besparen. Deze kwaliteitsimpuls in het sociaal domein is bedoeld om knelpunten op te lossen waarin de huidige programmering niet voorziet. Ook heeft zij als doel om een versnelling aan te brengen in een aantal wenselijke ambities, voortvloeiend uit de door de raad eerder vastgestelde kadernota’s Sociaal Domein, Schulden, Armoede, Maatschappelijke Participatie en Werk. In de tweede halfjaarrapportage van 2022 (IB-nummer RV 22-017) heeft u ingestemd met een vijftal projecten. Op 18 april 2023 (IB-nummer RV 23-028) heeft u ingestemd met twee nieuwe projecten. In dit voorstel informeren wij u over de voortgang en resultaten van de projecten en de uitgaven van 2023 en 2024 van de door u reeds ingestemde projecten. Tevens krijgt u een overzicht van de gedane uitgaven en nog beschikbare middelen. Daarnaast wordt u gevraagd in te stemmen met zes nieuwe voorstellen voor de besteding van deze middelen. Overzicht van de reeds ingestemde projecten: 1. Uitvoering woonzorgvisie (tot en met 2024) 2. Proeftuinen Buurtgezinnen 3. Praktijkondersteuner Jeugd bij de huisarts (tot en met 2025) 4. Beter Samenspel 5.

Verbinding onderwijs-zorg 6. Jongeren perspectieffonds

Raadsbesluit (vervolg)

7. Grip op bewind

Overzicht van de mee in te stemmen projecten in 2025: 1. Uitvoeringsagenda woonzorgvisie 2025 2. Verbinding Zorg Onderwijs 3. Jongeren perspectieffonds 4. Deelmobiliteit scootmobielen 5. Project ‘Verborgen schulden’ 6. Reablementproject ‘Powerful Ageing’ 4.

Voortgang reeds ingestemde projecten In deze paragraaf leest u een korte samenvatting van de activiteiten en resultaten over 2023 en 2024 van de projecten waarmee u heeft ingestemd. 1. Uitvoering woonzorgvisie Vanuit het uitvoeringsprogramma van de woonzorgvisie is gewerkt aan drie deelprojecten. In 2023 is het onderzoek ‘Woonwensen vrije sector’ afgerond. Daarnaast is er een Kwartiermaker seniorenhuisvesting aangesteld en in augustus 2023 is het ‘doorstroomteam’ aan de slag gegaan. De vragenlijst die in het kader van het onderzoek ‘Woonwensen vrije sector’ waren verzonden aan Rijswijkse senioren, is door 1.661 teruggestuurd. Daarnaast hebben 417 Rijswijkers zich opgegeven voor de groepsdiscussies over dit onderwerp. In mei 2023 hebben vier sessies met dit thema plaatsgevonden. De resultaten van het onderzoek zijn gepresenteerd aan diverse functionarissen van de gemeente, corporaties en Welzijn Rijswijk. De opgehaalde kennis is met hen gedeeld. De Kwartiermaker Seniorenhuisvesting heeft deze informatie gebruikt in gesprek met projectontwikkelaars. Om de nieuwbouwprojecten zo veel als mogelijk aan te laten sluiten bij de (toekomstige) wensen en behoefte van Rijswijkse senioren. De Kwartiermaker Seniorenhuisvesting is tevens betrokken bij meerdere nieuwbouwplannen in Rijswijk, waaronder de ontwikkeling van het Bogaardstadscentrum.

Daarnaast legt deze functionaris verbindingen tussen belangrijke partijen die zich in Rijswijk bezighouden met het ontwikkelen van nieuwbouw. Reeds behaalde resultaten kwartiermaker seniorenhuisvesting: • De kwartiermaker heeft eerst onderzocht welke nieuwbouwprojecten geschikt zijn om ‘Wonen met een Plus’ te ontwikkelen in Stadscentrum Bogaard, Havenkwartier en RijswijkBuiten. • De projectontwikkelaar van de HBG-locatie gaat mede door de kwartiermaker het EEF concept voor ouderen realiseren op die locatie (eef.nl). • Het Ouden Huis is gekoppeld aan een projectontwikkelaar en woningcorporatie Rijswijk Wonen door de kwartiermaker. Hier lopen nu gesprekken over. Het doorstroomteam bestaande uit twee seniorenmakelaars sociale huur en één seniorenmakelaar vrije sector en koop, zetten zich in om de doorstroming van ouderen op de woningmarkt te bevorderen. Reeds behaalde resultaten doorstroomteam • Het doorstroomteam heeft sinds de start op 1 augustus 2023 25 verhuizingen gerealiseerd van senioren die kwetsbaar zijn en/of een schaarse woning achterlaten. • Het inloopspreekuur van de seniorenmakelaars wordt wekelijks door gemiddeld 8 mensen bezocht.

Raadsbesluit (vervolg)

•

De themabijeenkomst over seniorenmakelaars en verhuizen trok meer dan 100 geïnteresseerde senioren.

2. Proeftuin Buurtgezinnen De proeftuin is in januari 2022 van start gegaan voor een periode van twee jaar. Het doel van de proeftuin was voor overbelaste Rijswijkse gezinnen (vraaggezinnen) een steungezin in de buurt te vinden. De beoogde effecten van deze koppeling waren het bevorderen van het welbevinden van de kinderen en hun ouders en het voorkomen van formele hulp met hogere kosten. Er heeft een evaluatie plaatsgevonden waaruit op hoofdlijnen het volgende naar voren is gekomen: •

• •

De afgesproken doelen zijn behaald; in 2022 en 2023 zijn meer dan 20 vraaggezinnen aan een steungezin gekoppeld, wat overeenkomt met het streefgetal dat bij de start was afgesproken Eén derde van de vraaggezinnen heeft met hulpverlening te maken (gehad) De vraaggezinnen komen uit de volgende buurten: Te Werve, Muziekbuurt, Ministerbuurt, Eikelenburg, het Stationskwartier en de Hoekpolder

Tevens is uit de evaluatie gebleken dat Buurtgezinnen een voorliggende en preventieve voorziening is, die óók kansen biedt om voor een versnelde afbouw van formele hulpverlening en ondersteuning vanuit het Jeugdteam of Sociaal Wijkteam. Hierdoor kunnen de wachttijden bij die teams worden verkort en wordt langdurige inzet van jeugdhulp en hiermee extra kosten voorkomen. Het project is ook dit jaar doorgegaan en betaald met SPUK IZA middelen. Ook in 2025 gaat het verder en wordt het met deze middelen gefinancierd. Na 2025 streven we naar duurzame borging binnen ons reguliere aanbod. 3. Praktijkondersteuner jeugd bij de huisarts Van de verwijzingen richting gespecialiseerde jeugdzorg zijn de huisartsen de grootste groep verwijzers (48%). Om hier meer grip op de krijgen en (enkele) doorverwijzingen naar jeugdzorg te voorkomen zijn begin 2023 twee Praktijkondersteuners Jeugd (POHJ) bij de huisartsenpraktijken gestart. Halverwege 2023 zijn de uren uitgebreid en startte een derde ondersteuner. 13 huisartspraktijken maken gebruik van de inzet van de POHJ. Vier daarvan op regelmatige basis. In 2023 waren dat nog twee praktijken. De hoofdlijnen vanuit de bevindingen uit de evaluatie over 2023 en ervaringen in 2024 zijn: • 46 jeugdigen in 2022, 61 jeugdigen in 2023 en 43 jeugdigen tot oktober 2024 zijn door een POHJ gezien.

• In 35% van de situaties was na inzet van de POHJ geen verdere doorverwijzing nodig, • Aannemelijk is dat de inzet van de POHJ een remmend effect heeft op het aantal doorverwijzingen naar gespecialiseerde jeugdhulp, wat naar verwachting lagere kosten met zich meebrengt. Bovendien vermindert deze inzet de druk op diverse vormen van jeugdhulp en vergroot het de mogelijkheid om die jeugdhulp tijdig in te zetten waar dat echt noodzakelijk is; • De grootste thema’s qua hulpvragen zijn angsten, systemische problematiek en emotieregulatie. Uw raad heeft eerder ingestemd met financiering uit het Innovatiefonds voor het jaar 2025. 4. Beter Samenspel

Raadsbesluit (vervolg)

Middels de methode Beter Samenspel werken de consulenten van het jeugdteam en sociaalwijkteam effectiever samen met de Gecertificeerde Instellingen in de aanpak van multiprobleem gezinnen. Het doel is intergenerationele problematiek te doorbreken. Deze werkwijze is uiteindelijk geïntegreerd in de werkwijze ‘routekaart naar veiligheid’. Er is geen beroep op het Innovatiefonds gedaan. 5. Verbinding onderwijs-zorg Eerder heeft de raad ingestemd met de uitvoering van de pilot “Verbinding onderwijs-zorg” en deze deels te dekken uit het Innovatiefonds. Voor deze pilot is alternatieve dekking gevonden, waardoor deze niet meer uit het Innovatiefonds gedekt hoeft te worden. Voor 2025 doen we een beroep op dekking uit het Innovatiefonds. 6. Jongeren perspectieffonds (JPF) JPF heet in Rijswijk Prettig in de Plus. De voorbereidingen voor het project zijn gestart in 2023 en na de zomer van 2023 konden de eerste jongeren door de ketenpartners worden aangemeld. We hebben samen met de landelijke organisatie JPF een goede basis willen leggen voor deze nieuwe vorm van dienstverlening. Dat is gelukt. Vooraf hebben we ons tot doel gesteld om tien jongeren met problematische schulden, die niet in aanmerking komen voor een regulier traject schuldhulpverlening of waar dit niet toereikend is, te begeleiden. Vanwege de grote instroom hebben we het doel verhoogd naar 15 jongeren.

Deze krijgen inmiddels allemaal begeleiding van de trajectregisseur. 7. Grip op bewind In 2023 is een aanvang gemaakt met het vormgeven van een plan om meer grip te krijgen op de instroom van inwoners die onder bewind gesteld worden. En om uitstroom uit bewind in te zetten doordat de schulden zijn geregeld. In januari 2024 is een projectleider gestart en is een plan van aanpak vastgesteld. Onderdeel daarvan is de samenwerking met bewindvoerders op te starten en het maken van afspraken. Dit project heeft bijgedragen aan een verbetering van de doorstroming van mensen die onder bewind staan naar schuldhulpverlening. 5 De Financiën in beeld . Onderstaand overzicht geeft een beeld van de eerder mee ingestemde begrote kosten: 2022 2023 2024 2025 Totaal Uitvoering woon14.265 115.000 85.000 214.265 zorgvisie Proeftuin 39.000 46.000 85.000 Buurtgezinnen Praktijkondersteuner 46.978 69.844 70.094 70.830 257.742 Jeugd Beter Samenspel 51.000 51.000 Verbinding 0 0 0 Onderwijs-Zorg Jongeren 73.000 42.000 115.000 perspectieffonds Grip op Bewind 35.000 20.000 55.000 Totaal 100.243 389.844 217.094 70.830 778.007

Raadsbesluit (vervolg)

Onderstaand overzicht geeft een beeld van de werkelijke uitgaven: 2022 2023* 2024 Totaal Uitvoering woon€14.265 €1.725 €48.000 €63.990 zorgvisie Proeftuin €39.000 €0 €0 €39.000 Buurtgezinnen Praktijkondersteuner €46.978 €0 €114.100** €161.078 Jeugd Jongeren €0 €0 €42.000 €42.000 perspectieffonds Grip op Bewind €0 €0 €20.000 €20.000 Totaal €100.243 €1.725 €224.100 €326.068 * Voor realisatie van projecten waarop in 2023 een beroep op het innovatiefonds zou worden gedaan, hebben we grotendeels gebruik kunnen maken van andere incidentele middelen, waaronder Rijksgelden, zoals SPUK IZA en diverse circulaires. Of heeft er een overheveling van middelen plaatsgevonden, waardoor deze middelen niet in 2023 zijn uitgegeven maar in 2024. ** De kosten voor de praktijkondersteuner Jeugd vallen dit jaar hoger uit dan begroot omdat de raming verkeerd was.

Hoeveel geld zit er nu nog in het Innovatiefonds? Naar aanleiding van de in 2023 afgedane motie 7.a.22 ‘analyse (bestemmings)reserves’ is besloten €251.000 (scootmobielstallingen en Beter Samenspel) uit het innovatiefonds te onttrekken en over te hevelen naar de algemene reserve. De aanvankelijke €1.000.000 is na deze onttrekking bijgesteld naar €749.000,Dit betekent dat er na het verwerken van de kosten van 2022, 2023 en 2024 er nog een bedrag €422.932 in het Innovatiefonds resteert voor 2025. Een bedrag van €70.830 is reeds door uw raad gereserveerd voor het project Praktijkondersteuner Jeugd. Voor het resterende bedrag van €352.102 doen we hieronder de volgende voorstellen.

Raadsbesluit (vervolg)

6.

Projecten waar uw instemming voor gevraagd wordt In deze alinea leest u per initiatief wat het idee, de innovatieve kant, het beoogd effect en de gevraagde investering is. De doelstellingen van de kadernota Sociaal Domein vormen de basis van deze projecten. 1. Uitvoeringsagenda woonzorgvisie 2025 In 2025 willen we door met de uitvoering van de woonzorgvisie. Dat willen we doen door de dienstverlening van het in augustus 2023 gestarte doorstroomteam ook in 2025 aan te bieden. Financiering voor dit doorstroomteam is door u toegezegd voor 2 jaar, maar door vertraging pas in september 2023 van start gegaan. Uw toezegging voor financiering gaat echter maar tot en met 2024. Daarnaast willen we de inzet van de kwartiermaker seniorenhuisvesting verlengen en de landelijke publiekscampagne ‘Praat vandaag over morgen’ ook in Rijswijk uitrollen. 2. Verbinding Zorg Onderwijs De afgelopen twee jaar is er onder het motto ‘Elkaar versterken’ ingezet op een betere samenwerking rond zorgleerlingen in het basisonderwijs. Een belangrijke rol speelde de pilot ‘Consulent in de school’ uitgevoerd door het lokale jeugdteam in het schooljaar 2022-2023. Deze pilot heeft een bijdrage geleverd aan de verbeterde samenwerking met onze maatschappelijke partners, snellere meer passende ondersteuning voor de leerlingen en kostenbeheersing.

De rol van de consulent zorg en onderwijs zorgt bovendien ook voor een betere samenwerking tussen de betrokken professionals onderling en met de ouders van leerlingen. Om de positieve effecten van deze inzet van de 2 consulenten zorg en onderwijs (2x 0.8 fte) te vergroten is de capaciteit uitgebreid met 1 consulent. Hierdoor wordt de consulent zorg en onderwijs nu ook ingezet op het VO. We willen de capaciteit van de consulent zorg en onderwijs verder uitbreiden in 2025. Dat wordt in overleg met de scholen gerealiseerd. 3. Jongerenperspectieffonds JPF heet in Rijswijk Prettig in de Plus. Jongeren kunnen vrijwel nooit gebruik maken van de reguliere vormen van schuldbemiddeling door een gebrek aan een vast inkomen en het ontbreken van afloscapaciteit. Schuldeisers gaan niet akkoord met een regeling. Het JPF biedt een innovatieve aanpak voor jongeren van 18 tot en met 27 jaar die door schulden belemmerd worden in hun maatschappelijke ontwikkeling. Niet de schuld, maar het toekomstperspectief van jongeren staat centraal. De duur van de pilot is 2,5 jaar. Deze termijn is nog niet verstreken. Financiering voor dit project is door u toegezegd voor 2 jaar, maar door vertraging later gestart. Uw toezegging voor financiering gaat echter maar tot en met 2024. Naast uw financiering hebben we ook een rijkssubsidie toegekend gekregen. 4.

Deelmobiliteit scootmobielen Vanwege een toenemende mate van stallingsproblemen van scootmobielen in Rijswijk, mede vergroot door aangepaste regelgeving per 1 juli van dit jaar, stellen we voor om het concept ‘deelmobiliteit scootmobielen’ te introduceren. Deelmobiliteit verwijst naar het idee waarbij scootmobielen gedeeld worden door meerdere gebruikers. De gedachte hierachter is dat inwoners – vooral ouderen of mensen met een beperking – gemakkelijk een scootmobiel kunnen gebruiken wanneer ze dat nodig hebben, zonder de lasten van het stallen of eigendom.

Raadsbesluit (vervolg)

We willen starten met het plaatsen van twee scootmobielen in een woonzorgcomplex. Hier zijn over het algemeen veel scootmobielen via de Wmo afgegeven. Ook is er personeel aanwezig die het deelgebruik kan faciliteren. Er is een geïnteresseerde zorgaanbieder die graag met ons dit concept in pilotvorm wil uitwerken. 5. Project Verborgen Schulden Dit project richt zich op werkende minima. Deze minima hebben we als gemeente niet in beeld. We hebben als gemeente geen of een beperkte samenwerking met de werkgevers van deze inwoners. Vanuit het programma vernieuwing financiële dienstverlening willen we dit verbeteren. Werkgevers signaleren vaak eerder dan gemeenten dat een medewerker financieel in de knel zit. Dit kan bijvoorbeeld door hoog ziekteverzuim, frequent een voorschot op loon vragen of loonbeslag. Dit project sluit aan bij de aanpak geldzorgen opgenomen in de Integrale visie op armoede en schulden. Met dit project geven we een impuls op preventie en outreachende hulpverlening die verder gaat dan de signalen uit de wettelijke vroegsignalering. Het accent ligt op samenwerking met werkgevers als vindplaats van verborgen schulden. Het tijdig signaleren van betalingsachterstanden en beginnende schulden voorkomt dat problemen zich uitbreiden. Echter hulp vragen is voor velen een grote stap. Die stap maken wij graag zo klein mogelijk.

Dit gaan we doen door de pilot Samenwerking Werkgevers, waarbij we inzetten op communicatie, voorlichting en kennisdeling. Het taboe doorbreken om over geldzorgen te praten en medewerkers te laten weten waar ze terecht kunnen als ze geldproblemen hebben/verwachten. En door het verkennen van de mogelijkheden voor ontwikkelen van turbokredieten voor het opkopen van kleine schulden en starten met een pilot. Voor aanvullende dienstverlening maken we gebruik van de innovaties en ervaringen vanuit het Programma Vernieuwing Financiële Dienstverlening. 6. Reablementproject Powerful Ageing De houdbaarheid van de zorg is een landelijk vraagstuk, het personeelstekort is een van de aanleidingen. Ook binnen de Wmo zijn er landelijke initiatieven om de zorg in de toekomst beschikbaar, toegankelijk en van kwalitatief goed niveau te houden voor de mensen die het echt nodig hebben. Eén van deze ontwikkelingen betreft het creëren van een alternatief voor de Wmo maatwerkvoorziening Huishoudelijke Hulp. Het is een algemene voorziening waar naar verwezen kan worden. Tevens sluit het aanbod aan bij het gedachtengoed van ‘positieve gezondheid’. Binnen deze beweging is aandacht voor het ontwikkelen van manieren om samen met een oudere te werken aan herstel van zijn leven en zelfredzaamheid. Het heeft als doel om mensen zo onafhankelijk mogelijk te maken van zorg.

Met als uitgangspunt: zoveel mogelijk en zo lang mogelijk (weer) zelf blijven doen. Dit wordt ook ‘reablement’ genoemd. Bij deze pilot willen we een inwoner die een melding huishoudelijke hulp doet bij het Zorgloket, na een korte screening, waar beoordeeld wordt of de inwoner ontwikkelingspotentieel heeft, doorverwijzen naar het programma ‘Powerful ageing’.

Raadsbesluit (vervolg)

Dit programma houdt in dat een fysiotherapeut tijdens een intake het ontwikkelingspotentieel professioneel beoordeeld. Indien hier sprake van is, zal de inwoner een ‘begeleid-bewegen traject’ aangeboden krijgen. Met als doel de inwoner fysiek fitter te maken zodat hij weer in staat zal zijn om zijn huishoudelijke taken zelf uit te voeren. Als er geen sprake is van mogelijkheden om fysiek te verbeteren, zal de inwoner alsnog een afspraak krijgen met het Zorgloket. Een ‘begeleid-bewegen traject’ bestaat uit twee fases; een opstartfase van 14 weken waarin de conditie van de inwoner wordt opgebouwd en een fase van een jaar waar de opgebouwde conditie onderhouden en geborgd wordt. Eén ‘begeleid-bewegen traject’ kost € 2143,-. In de pilotfase willen we 30 inwoners zo’n traject aanbieden. Overzicht gevraagd budget 2025 Uitvoeringsagenda woonzorgvisie 2025 Verbinding Zorg Onderwijs Jongerenperspectieffonds Deelmobiliteit scootmobielen Project Verborgen Schulden Reablementproject Powerful Ageing Totaal

€74.000 €62.000 €60.000 €40.000 €50.000 €66.000 €352.000

Tweemaal per jaar, in de halfjaarrapportages, wordt de voortgang op deze projecten met de raad gedeeld. Mocht er uitgebreidere informatie nodig zijn dan in de halfjaarrapportages kan worden opgenomen, volgt tegelijk een Raadsinformatiebrief.

Burgemeester en wethouders, de secretaris,

de burgemeester,

P.M. Schuit

H. Sahin

Raadsbesluit (vervolg)

De gemeenteraad van Rijswijk, Bijeen in openbare vergadering op 17 december 2024 Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 12 november 2024, nr.

BESLUIT: 1. Kennis te nemen van de verantwoording over reeds ingestemde projecten 2. In te stemmen met financiering van zes projecten in 2025 door het Innovatiefonds voor het Sociaal Domein

Aldus besloten door de Raad van de gemeente Rijswijk, in zijn openbare vergadering van 17 december 2024

De gemeenteraad, de griffier,

de voorzitter,

J.A. Massaar, bpa

H. Sahin