RA 26 009 Vragen i.h.k.v. de verkiezingen aandacht voor het belang van vrijwilligerswerk en informele zorg

Geachte leden van de gemeenteraad, Op 18 maart 2026 vinden de gemeenteraadsverkiezingen plaats. In de weken daarna worden nieuwe coalities gevormd en colleges benoemd. Dat is ook het moment waarop gemeenten nieuwe beleidskeuzes maken en financiële meerjarenprogramma’s vaststellen. Als politieke partij bent u zich daar ongetwijfeld al op aan het voorbereiden. Graag vragen wij in dat kader uw aandacht voor het belang van vrijwilligerswerk en informele zorg. Humanitas: een vaste partner van gemeenten Vrijwilligerswerk en informele zorg vormen een belangrijk onderdeel van het gemeentelijk beleid. Humanitas, een vrijwilligersorganisatie zonder winstoogmerk, levert hier al 80 jaar een grote bijdrage aan. Op dit moment zijn wij in meer dan 300 gemeenten actief. Wij kunnen dit doen door onze ruim 80.000 leden en bijna 20.000 getrainde vrijwilligers. Zij worden ondersteund door circa 350 beroepskrachten. Jaarlijks bereiken wij 55.000 tot 60.000 deelnemers. Onze ondersteuning is altijd tijdelijk en gericht op het versterken van de zelfredzaamheid van mensen. In uw gemeente zijn wij een niet meer weg te denken partner bij: • ondersteuning bij Rouw & Verlies In de bijlage vindt u een overzicht de behaalde resultaten in uw gemeente.

Daarnaast geeft de bijlage inzicht in activiteiten die wij op dit moment nog niet in uw gemeente uitvoeren maar wel in andere gemeenten, zoals in de gemeente Delft. Het gaat om de activiteiten: • gezins- en opvoedondersteuning (Opvoeden & Opgroeien) • ondersteuning bij eenzaamheid (Ontmoeting & Verbinding) • administratieve ondersteuning ter voorkoming van schulden (Thuisadministratie) Preventie en signalering Humanitas levert via haar activiteiten een belangrijke bijdrage aan de preventiedoelstellingen van gemeenten. Doordat onze vrijwilligers in alle haarvaten van de samenleving actief zijn, signaleren wij waar mensen behoefte aan hebben en waar de overheid hen niet altijd goed bereikt. Wij denken graag mee over hoe gemeentelijke voorzieningen menselijker, eenvoudiger en toegankelijker kunnen worden ingericht, in nauwe samenwerking met lokale partners. Investeren in vrijwilligerswerk loont Aangetoond is dat Humanitas door de inzet van vrijwilligers de samenleving jaarlijks ca. 78 miljoen euro bespaart aan zorg- en ondersteuningskosten (Jaarverslag Humanitas 2024). Bezuinigen op vrijwilligerswerk en informele zorg is daarom maatschappelijk en financieel onverstandig. Een extra investering zou tot een verdere besparing op zorg- en ondersteuningskosten kunnen leiden.

Zorgen over structurele financiering Het is dus duidelijk zichtbaar dat vrijwilligerswerk loont, daarom vinden wij structurele financiering van vrijwilligerswerk en informele zorg belangrijk. Wij zijn als vereniging afhankelijk van inkomsten van gemeenten. Wij merken de laatste jaren dat wij te maken hebben met stijgende uitvoeringskosten enerzijds en financiële onzekerheid door bezuinigingsopgaven bij gemeenten anderzijds. De continuïteit van onze inzet komt hiermee onder druk te staan. Met de toenemende vergrijzing en de te verwachten toenemende ondersteuningsvragen, willen we alles in het werk stellen om de ondersteuning vanuit Humanitas overeind te houden en waar mogelijk uit te breiden.

Aanbevelingen Naar aanleiding van het voorgaande willen wij u graag een aantal aanbevelingen meegeven voor de komende raadsperiode/het coalitieakkoord: • Leg vast dat op vrijwilligerswerk en informele zorg niet wordt bezuinigd en dat de door inflatie stijgende kosten van deze vormen van preventie evenredig meegroeien in de bekostiging. • Leg vast dat de subsidiebeschikkingen voor het vrijwilligerswerk en de informele zorg een meerjarig karakter krijgen; dat maakt het mogelijk om te blijven investeren in de beschikbaarheid en deskundigheid van onze vrijwilligers. • Maak vrijwilligerswerk en informele zorg structureel onderdeel van het maatschappelijk en participatiebeleid in aanvulling op en ter voorkoming van (meer) formele zorg en hulpverlening. • Maak de lokale regelgeving en toegang tot loketten zo eenvoudig en laagdrempelig mogelijk en schakel vrijwilligersorganisaties en informele zorg in om optimaal gebruik te bevorderen. • Zie vrijwilligerswerk en informele vormen van zorg niet als privilege maar als noodzakelijke vormen van preventie en ondersteuning van mensen bij hun herstel en ter voorkoming van uitsluiting. Meer weten? Wilt u meer weten over Humanitas of over onze lokale ervaringen, dan gaan wij graag met u in gesprek. Overigens ontvangt u later dit jaar nog een uitnodiging voor ons maatschappelijk debat op 7 mei in Delft.

Dit debat organiseren wij het in het kader van het Internationale Jaar van de Vrijwilliger. Wij wensen u veel succes bij de raadsverkiezingen en uw inzet voor de nieuwe raadsperiode.

Met vriendelijke groet, Humanitas afdeling Delft, Rijswijk, Pijnacker-Nootdorp Kees Lansbergen – Voorzitter 06-11837225 voorzitter@humanitasdelft.nl

Bijlage: Overzicht van activiteiten Humanitas

Bijlage Activiteiten Humanitas Rouw en Verlies Vroeg of laat krijgt iedereen te maken met verlies. Het kan het verlies van een dierbare zijn, een echtscheiding, verminderde gezondheid of zonder werk komen te zitten. In de gemeente Rijswijk organiseren we bijeenkomsten over thema’s rondom Rouw en Verlies. In het afgelopen jaar hebben 9 bijeenkomsten in Rijswijk plaatsgevonden met verschillende inleiders met verschillende achtergronden. De bijeenkomsten werden goed gewaardeerd door de deelnemers/bezoekers en gemiddeld waren er zo’n 10 bezoekers aanwezig. Datum

Inleider

Thema

7 jan

John van den Enden

Als rouw en verlies in je lichaam zitten, wat kun je dan doen?

4 feb

Hanneke Bouman

Ervaringen na het verlies van haar dochtertje, passie weer gevonden in kinderfotografie en schrijven boek

4 mrt

Florien de Brouwer

Een eigen uitgezocht lied of muziekstuk dat mooie herinneringen gaf en/of troost bood

1 apr

Marianne van Meurs

Haar ervaringen na verlies van goede vriend en de grote impact die dat op haar en haar functioneren heeft gehad en hoe zij stapjes in herstel heeft gezet.

6 mei

John van den Enden

Als rouw en verlies in je lichaam zitten, wat kun je dan doen?

3 jun

Petra van Dam

Zij is coach in rouw en verlies, zal ook ingaan op verlieservaring en verdriet maar zal ook spreken over de zgn rouwlawine.

2 sep

Pauline Jochems

Zij is uitvaartverzorger en zal ook haar persoonlijk verhaal delen en ons meenemen in ideeën over rouwherstel

4 nov

Annebet Nolen

Rouw betekent niet alleen verlies, maar biedt ook ruimte voor groei, betekenis en nieuwe inzichten

2 dec

Arjen van der Ende

Als je verdriet mag delen wordt het draaglijker

In andere gemeenten steunen onze vrijwilligers ook mensen op individuele basis. Zij bieden deelnemers herkenning, erkenning en troost, waardoor eenzaamheid wordt verminderd. Het doel is om in eigen tempo en met steun van getrainde vrijwilligers weer zelf verder te kunnen. Ook zijn er lotgenotengroepen en een Rouwcafé, waarin mensen twee keer per maand bij elkaar kunnen komen.

Opvoeden en opgroeien Binnen ons thema opvoeden en opgroeien voeren we in andere gemeenten de volgende activiteiten uit: Kind aan Huis Kind aan Huis is een programma waarbij vrijwillige gastgezinnen hun huis en hart wekelijks een dagdeel openstellen voor kinderen/jongeren (0-18 jaar) in een ander huis, ‘thuis in een ander huis’. Het gastgezin biedt een veilige haven voor het kind. Het geeft ruimte aan de betreffende ouder(s) van het kind waardoor zij de balans in hun leven terug kunnen vinden. Het gastgezin is hiermee een waardevolle steun voor zowel ouder àls kind. Wat bereiken we met Kind aan Huis? • Stabiliteit: Kinderen ervaren een veilige plek waar ze met open armen worden ontvangen en ze zichzelf mogen zijn. • Ontlasting voor ouders: Ouders krijgen tijdelijke ruimte, waardoor ze even op adem kunnen komen en balans kunnen hervinden. • Zelfvertrouwen: Door de positieve ervaringen bij de gastgezinnen kunnen kinderen hun zelfvertrouwen en hun wereld(beeld) vergroten. • Verbinding: Het programma bevordert sociale verbinding en begrip tussen verschillende gezinnen. Home-Start Home-Start is er voor gezinnen met een of meer kinderen tot 18 jaar die wel wat hulp kunnen gebruiken. Een getrainde vrijwilliger, die zelf ervaring heeft met opgroeiende kinderen, biedt ondersteuning op maat. Een vrijwilliger komt elke week een dagdeel bij het gezin thuis langs.

De vrijwilliger kan niet de problemen oplossen, maar helpt het gezin wel op weg en geeft de ouder(s) zelfvertrouwen om het zelf weer te kunnen. De ondersteuning duurt meestal tussen de 9 en 12 maanden, maar dit kan ook korter of langer zijn, met een maximum van twee jaar. Met als doel dat je het ouderschap uiteindelijk weer zelf aan kan. Wat bereiken we met Home-Start? • Versterking van ouders: Ouders krijgen meer zelfvertrouwen, voelen zich prettiger en ervaren minder stress bij het opvoeden. • Voorkomen van problemen: Door inzet van een vrijwilliger (luisterend oor, praktische hulp) worden milde opvoedvragen voorkomen om te escaleren tot ernstige situaties. • Praktische ondersteuning en netwerk: Vrijwilligers helpen met praktische tips, het maken van contacten in de buurt en het vergroten van het sociale netwerk. • Ontlasting van het gezin: Het bieden van een "gift of time" (een dagdeel per week) aan huis. • Positieve ouder-kindinteractie: Het resultaat is dat ouders meer positieve aandacht aan hun kinderen geven en vaker leuke dingen ondernemen. Thuisadministratie We bieden gratis, tijdelijke ondersteuning door getrainde vrijwilligers voor mensen die het overzicht in hun financiële administratie kwijt zijn. Het doel is om samen de administratie te ordenen, schulden te voorkomen of aan te pakken, en uiteindelijk zelfstandig de geldzaken op orde te krijgen.

Een vrijwilliger komt (vaak wekelijks) bij de deelnemer thuis. De hulp is tijdelijk, vaak gericht op een periode tot maximaal een jaar. Wat bereiken we met Thuisadministratie: • Financieel overzicht: inzicht in inkomsten, uitgaven en administratie (ordenen van papierwerk). • Schulden voorkomen/aanpakken: hulp bij het maken van betalingsafspraken of toeleiding naar schuldhulpverlening. • Rust en overzicht: het wegnemen van stress rondom administratie en ongeopende post. • Zelfredzaamheid: leren hoe de administratie zelfstandig op orde te houden. • Ondersteuning bij toeslagen en regelingen: hulp bij het aanvragen van kwijtscheldingen of toeslagen, en het invullen van formulieren.

We werken hierbij samen met lokale partners.

Ontmoeting en Verbinding Het doel van de activiteiten binnen het thema ontmoeting en verbinding is sociaal isolement voorkomen en doorbreken, waardoor er minder mensen eenzaam zijn. Het verminderen van eenzaamheid levert een aanzienlijke verbetering op in zowel de fysieke als mentale gezondheid, vermindert het risico op vroegtijdig overlijden en verhoogt het algemene welzijn. Het leidt tot minder stress, een sterkere afweer, betere slaap en een afname van depressieve klachten en cognitieve achteruitgang. Het verminderen van eenzaamheid zorgt dus voor minder druk op de formele zorg (huisarts, ziekenhuis) en bevordert sociale participatie. We zetten hier verschillende activiteiten voor in. Ook participeren we in de kerngroep 1 tegen eenzaamheid van gemeenten. Koffie en een goed gesprek Uit onderzoeken is naar voren gekomen dat groepsgesprekken o.l.v. een groepsgespreksleider over thema’s die ertoe doen met een uitnodiging eigen waarden en overtuigingen te onderzoeken, helpend is om op een meer bevredigende manier contacten met anderen aan te gaan. In verschillende gemeenten organiseren we deze gespreksgroepen. Ook oriënteren we ons op de mogelijkheden om een vergelijkbaar aanbod voor jongeren te realiseren, aangezien er bij hen ook sprake is van eenzaamheid. Telefooncirkel Vrijwilligers zorgen ervoor dat de deelnemers van de telefooncirkel dagelijks gebeld of geappt worden.

Het geeft bij de deelnemers een gevoel van veiligheid en er is onderlinge betrokkenheid mede doordat de telefooncirkel ook 2 x per jaar een intervisiebijeenkomst heeft met de deelnemers. De telefooncirkel bestaat uit 8-10 deelnemers. Vriendschappelijk huisbezoek Het vriendschappelijk huisbezoek is gericht op de groep zeer ouderen (80+) met weinig netwerk. Vrijwilligers van vriendschappelijk huisbezoek brengen regelmatig thuisbezoeken aan deelnemers die eenzaamheid ervaren en niet (meer) goed in staat zijn sociale contacten te onderhouden. De tijd dat de vrijwilliger gekoppeld is aan de deelnemer is vaak langer dan een jaar, vaak ook meerdere jaren.