RA 24 054 Bijlage A Tweede bestuursrapportage 2024 GR GGD en VT Haaglanden
Tekst van het document
Tweede Bestuursrapportage 2024 van de Gemeenschappelijke Regeling GGD en Veilig Thuis Haaglanden Periode januari t/m augustus 2024
Vastgesteld in het Algemeen Bestuur van 28 november 2024 GR 2024/075
Pagina 1 van 29
Inhoud 1 Inleiding en samenvatting ............................................................................................. 1 2 Programmavoortgang GGD ............................................................................................ 3 2.1 Bijzonderheden bijdrage ambities ................................................................................ 3 2.2 GR-taken ingedeeld naar de ambities ........................................................................... 3 2.3 Toelichting baten en lasten GGD................................................................................. 13 3 Programmavoortgang Veilig Thuis .............................................................................. 14 3.1 Ontwikkeling van de binnengekomen meldingen en adviesvragen ................................... 14 3.2 Samenwerking in de keten ........................................................................................ 19 3.3 Werving en behoud personeel .................................................................................... 20 3.4 Toelichting baten en lasten Veilig Thuis ....................................................................... 21 4 GR algemeen ...............................................................................................................
22 5 Bijlage: baten en lasten uitvoeringsorganisaties GGD en Veilig Thuis ......................... 23 6 Bijlage: meldingen en adviezen per beroepsgroep ...................................................... 26
1 Inleiding en samenvatting Dit is de tweede bestuursrapportage van 2024 van de Gemeenschappelijke Regeling (GR) GGD en Veilig Thuis Haaglanden (VT). Het doel van de rapportage is het Algemeen Bestuur (AB) en de deelnemende gemeenteraden te informeren over de voortgang in het bereiken van de afgesproken ambities en de financiële ontwikkelingen van de binnen de GR uitgevoerde taken. Deze rapportage heeft betrekking op de periode januari tot en met augustus 2024. De realisatiecijfers worden afgezet tegen de gewijzigde begroting 2024. Een aantal opvallende punten uit deze rapportage wordt in dit eerste hoofdstuk kort benoemd. Kernboodschap GGD • Uit de rapportage over de eerste acht maanden blijkt dat de GGD op koers ligt om de ambities te realiseren. • GGD Haaglanden denkt actief mee over preventie in het kader van IZA en is hierover in gesprek met gemeenten en zorgpartijen. Mogelijke effecten van het regeerprogramma op IZA/GALA hebben de aandacht. • In de periode januari t/m augustus heeft GGD Haaglanden te maken gehad met een landelijke verheffing van kinkhoest, hierdoor nam het aantal meldingen en vragen toe. Daarnaast was er ook een mazelenuitbraak. Hiervoor is een apart mazelenteam ingericht. • Voor de taak toezicht kinderopvang verwacht GGD Haaglanden in 2024, op basis van de realisatie in de periode januari t/m augustus, de wettelijke 100% inspectienorm te halen.
• Het aantal meldingen van inwoners op het gebied van leefomgeving ligt ruim boven de prognose. Het is nog onduidelijk wat hiervan de oorzaak is en of sprake is van een trendbreuk. Het merendeel van de meldingen had betrekking op het binnenmilieu (vocht en schimmel). Opvallend is het relatief hoge aantal meldingen bedwantsen en het relatief hoge aantal incidenten met kwik in de woning (thermometers, barometers). • In 2023 is gestart met een landelijk programma ‘Versterking infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid (VIP) opgezet door VWS om een impuls te geven aan kwalitatieve en kwantitatieve versterking van infectieziektebestrijding bij de GGD. Landelijk is hiervoor een budget beschikbaar gesteld waarbij de middelen voor GGD Haaglanden verdeeld was over vijf pijlers. Vanaf 2025 worden de bovengenoemde incidentele middelen voor de infectieziektebestrijding omgezet naar een structurele SPUK voor 2025 en 2026 om infectieziektebestrijding structureel te versterken. Naar aanleiding van het nieuwe regeerprogramma en de daaruit volgende mogelijke bezuinigingen, is het nog onzeker of dit vanaf 2027 structureel gaat worden. • Er is een toename van activiteiten gericht op de bestrijding van tuberculose.
Dit vergt aanzienlijk meer middelen en personeel dan gebruikelijk wat druk legt op de reguliere bestrijding, maar kan worden opgevangen met behulp van extra inzet vanuit het Regionale Expertise Team-TBC. Waar mogelijk brengt GGD Haaglanden kosten in rekening bij cliënten of bij de zorgverzekeraar. • Per 1 augustus is de landelijke Pre Expositie Profylaxe (PrEP) regeling geïntegreerd in de Aanvullende Seksuele Gezondheidszorg (ASG) regeling. Met de integratie van de subsidieregelingen is de financiering voor PrEP in het derde en vierde kwartaal van 2024 verhoogd waardoor GGD Haaglanden aan meer personen met een hoog hiv-risico PrEP kan verstrekken. • Voor de periode januari tot en met augustus 2024 zijn de resultaten rondom taken van de Wet op lijkbezorging hoger dan waarmee in de begroting rekening is gehouden. Onder andere de aantallen collegiaal overleg en adviesverzoeken hebben de prognose reeds na 8 maanden overschreden. Ook de aantallen uitstel van begrafenis en uitgifte van lijkenpassen liggen ver boven prognose. Kernboodschap Veilig Thuis • Uit de rapportage over januari tot en met augustus blijkt dat Veilig Thuis, in lijn met de 1e bestuursrapportage, op de goede weg is om de ambities voor 2024 te realiseren. • Dit geldt voor de ambitie om een daling van 100 zaken op de wachtlijst ná triagebesluit te realiseren.
In het eerste kwartaal is het aantal zaken op de wachtlijst teruggebracht met 104 zaken. Eind augustus stonden er 139 casussen, waarvoor op grond van een veiligheidsbeoordeling vervolgonderzoek nodig is, op de wachtlijst. • In oktober is geconstateerd dat in het begrote personeelskostenbudget geen rekening is gehouden met een cao-wijziging. Om binnen de financiële kaders te blijven is vanaf de zomer een vacaturestop ingelast en is de externe inzet afgebouwd. Deze inzet werd deels gebruikt voor het behalen van het doel om de wachtlijst terug te dringen. 1
• • • •
•
Tot en met augustus zijn er 5.629 adviezen gegeven, dit zijn 373 minder adviezen dan begroot en nagenoeg gelijk aan vorig jaar, toen zijn in dezelfde periode 5.653 adviesvragen geregistreerd. De instroom van het aantal meldingen ligt in de eerste acht maanden van 2024 met 5.894 7% lager dan begroot (vorig jaar was het in dezelfde periode: 6.146). Het volume van de instroom meldingen en adviesvragen van januari t/m augustus 2024 blijft binnen de bandbreedte van de gemiddelde kwartaalinstroom in de afgelopen vier jaar. VTH stuurt op tijdige screening van de spoedbeoordeling als onderdeel van het triagebesluit. Deze spoedbeoordeling vindt in circa 90% van de gevallen binnen 24 uur plaats en in de overige gevallen uiterlijk de volgende dag. Daarnaast stuurt VTH op een kwalitatief betere afronding van het triagebesluit. Door een completere triage aan de voorkant kan beter doorverwezen worden naar passende hulpverlening en wordt voorkomen dat zaken onnodig op de wachtlijst komen. De daling van het aantal zaken op de wachtlijst leidt ook tot een lagere gemiddelde duur van de zaken op de wachtlijst. Dit betekent dat zaken die op de wachtlijst komen sneller kunnen worden opgepakt en er is ruimte om oude zaken af te handelen. Eind augustus is 59% van het aantal afgeronde veiligheidsbeoordelingen afgehandeld binnen de wettelijke termijn van 5 werkdagen na datum binnenkomst.
En 18% van de diensten van VTH wordt afgerond binnen de 10-wekelijkse termijn. VTH verwacht dat de tijdigheid van diensten op termijn zal toenemen, omdat er minder zaken op de wachtlijst staan. Op dit moment is de gemiddelde ouderdom van zaken op de wachtlijst 58 dagen en daardoor is bij de meeste gestarte onderzoeken de wettelijke termijn al verstreken als het onderzoek van start gaat. Het belangrijkste lange termijn doel is een daling van de wachtlijst tot een gezond niveau van 40 zaken op de wachtlijst. Dan kunnen de onderzoekers van Veilig Thuis zaken binnen 2 weken oppakken en zal de tijdigheid van diensten significant stijgen. Zie paragraaf 3.1 voor een nadere toelichting.
Financiële stand van zaken Op basis van de ontwikkelingen in de periode januari tot en met augustus 2024 zijn er conform de financiële spelregels op een aantal taken verrekeningen met de GR te verwachten. Deze verrekeningen vinden plaats bij de jaarrekening 2024. De prognose voor het onderdeel GGD: - Op de taak Forensische Geneeskunde zal naar verwachting sprake zijn van beperkte verrekeningen, op basis van de werkelijke aantallen verrichtingen tegen de vaststelde tarieven gedurende het jaar, per gemeente. - De verwachting is dat in verband met wijzigingen in aantallen van te inspecteren locaties iets minder dan het door de gemeenten opgegeven aantal benodigde inspecties Toezicht Kinderopvang in 2024 kan worden gerealiseerd. Daarmee is er naar verwachting op totaalniveau voor de deelnemende gemeenten sprake van een nacalculatie op deze taak van circa € 36.000. De prognose voor het onderdeel VTH: - Vooralsnog wordt geen verrekening verwacht op de taak Meldingen. Naar verwachting is er een overschrijding op het budget van eigen personeel en een onderschrijding op het inhuurbudget, waardoor het resultaat per saldo nihil is. - Er wordt dit jaar een overschrijding op het budget voor het versterken van lokale teams op het gebied van huiselijk geweld en kindermishandeling verwacht van € 214.000.
Dit bedrag zal verrekend worden met de bestemmingsreserve die voor dit doel beschikbaar is bij de GR. De prognose voor het onderdeel GR-ondersteuning: - Op het budget voor de GR-ondersteuning wordt een voordelig resultaat verwacht van circa € 230.000. Dit wordt net als vorig jaar veroorzaakt door renteopbrengsten waarmee in de begroting geen rekening is gehouden.
2
2 Programmavoortgang GGD 2.1 Bijzonderheden bijdrage ambities IZA/GALA GGD Haaglanden agendeert de focus op preventie in diverse IZA-overleggen. Algemene inbreng voor de transformatie in de zorg varieert van het leveren van input voor ‘snelle toetsen’ tot het meedenken over monitoring van voortgang van de transformatie, waarbij GGD Haaglanden expertise en informatie inbrengt, zowel kwantitatief als kwalitatief. Mogelijke effecten van het regeerprogramma op IZA/GALA en hoe GGD Haaglanden met partners in de komende jaren kan blijven werken aan de ‘beweging naar de voorkant’, hebben de aandacht. Najaarscampagne vaccineren Corona Het ministerie van VWS heeft begin 2024 besloten ook dit najaar een coronavaccinatiecampagne uit te voeren. Deze campagne is gericht op mensen met een verhoogd risico op een ernstig verloop van een luchtweginfectie. Het gaat hierbij om alle 60+ers, inwoners met indicatie voor de griepprik en zorgmedewerkers met direct patiëntencontact. De campagne start medio september op negen locaties in de regio Haaglanden. Daarnaast gaat de GGD ook in zorginstellingen en niet-mobiele thuiswonenden vaccineren. Visie 2030 Met de uitvoering van de reguliere taken wordt in 2024 hard gewerkt aan de visie 2030. Daarnaast worden verschillende activiteiten in het kader van de visie opgepakt door de afdelingen.
In de periode mei tot en met september 2024 vindt een tussenevaluatie plaats waarbij het Algemeen Bestuur en de ambtelijke adviescommissie van de GR GGD en VT Haaglanden en ketenpartners zijn betrokken. 2.2 GR-taken ingedeeld naar de ambities Ambitie I. Voorvechter gelijke kansen op een goede gezondheid 1. Versterking Kennisfunctie In januari t/m augustus 2024 is vanuit GGD Haaglanden gewerkt aan de verdere uitwerking van het versterken van de kennisfunctie van de GGD. GGD Haaglanden zet in op de volgende drie pijlers: 1. Deskundigheidsbevordering bij GGD-professionals op het gebied van terugdringen van gezondheidsachterstanden; 2. Het faciliteren van regionale kennisuitwisseling op het gebied van IZA/GALA; 3. Doorontwikkeling van de samenwerking met andere regionale kennisinstituten; Per pijler is een conceptplan opgesteld met een trekker. Pijler 1 en 3 pakt GGD Haaglanden (vooralsnog) intern op. Voor pijler 2, het faciliteren van regionale kennisuitwisseling op IZA/GALA, is met een vertegenwoordiging van de gemeenten gesproken over hun behoeften op dit gebied. Gemeenten blijken behoefte te hebben aan uitwisseling op GGD-niveau, met name in relatie tot data-gedreven werken. De komende tijd kiest GGD Haaglanden samen met de gemeenten een onderwerp om van en met elkaar te leren.
2. Gezondheidsbevordering GGD Haaglanden heeft gemeenten de eerste acht maanden van het jaar geadviseerd en ondersteund bij de uitvoering en versterking van het lokale gezondheidsbeleid. Dat doet GGD Haaglanden door het adviseren over en het coördineren van preventieve activiteiten en het versterken van de preventie-infrastructuur, in samenwerking met de verschillende partners. Voorbeelden van regiobrede activiteiten zijn: • GGD Haaglanden is in de hele regio aanjager van de IkPas-campagne, gericht op vermindering van de alcoholconsumptie. De campagne vond plaats in januari en 40 dagen voorafgaand aan Pasen. • Voor ‘Stoptober’ ontwikkelde GGD Haaglanden nieuw promotiemateriaal zoals posters en social-media content om in oktober deelname te stimuleren aan deze stoppen-met-roken campagne. • Voor alle gemeenten werkt GGD Haaglanden aan een rookvrije omgeving (binnen en buiten). GGD Haaglanden stimuleert organisaties in de regio bij te dragen aan een rookvrije omgeving.
3
•
•
•
Op 16 mei organiseerde GGD Haaglanden samen met GGD Hollands Midden en AWPG Lumens het symposium Mentale gezondheid, gericht op het verbinden van beleid, praktijk en onderzoek in de regio’s Haaglanden en Hollands Midden op het gebied van mentale gezondheid (300 deelnemers). Professionals binnen GGD Haaglanden zijn via een digitale bijeenkomst geïnformeerd over Myopie (bijziendheid); een groeiend probleem onder kinderen en jongeren, waarbij voorlichting en preventieve maatregelen over een gezonde leefstijl een cruciale rol speelt om de toename te remmen. Op 25 april tekende GGD Haaglanden het 'Zonvenant' met het Huidfonds voor structurele aandacht voor zonbescherming. Het 2-jarig project Zonbescherming draait op volle kracht, met subsidie vanuit KWFkankerbestrijding en reguliere inzet vanuit GGD Haaglanden (educatieve en campagne pijler).
Per gemeente biedt GGD Haaglanden maatwerk in de advisering over het lokale gezondheidsbeleid. Voorbeelden van maatwerk vanuit haar reguliere taken zijn: • GGD Haaglanden adviseert gemeenten over het gezond- en actief leven akkoord (GALA), de specifieke uitkeringen (SPUK) en de advisering en/of thema's van het lokaal gezondheidsbeleid. • GGD Haaglanden adviseert gemeenten bij het maken van uitvoeringsplannen die voortkomen uit de lokale integrale plannen voor het GALA (Pijnacker-Nootdorp, Westland, Zoetermeer). • GGD Haaglanden adviseert over de ketenaanpakken uit het Gezonde en Actief Leven Akkoord (GALA) in alle gemeenten vanuit haar expertise over deze keten: de ketenaanpak Kind Naar Gezonder Gewicht via werkgroepen in o.a. Zoetermeer, Den Haag en Leidschendam-Voorburg en door advisering aan een brede kennisgroep Kind Naar Gezonder Gewicht en de ketenaanpak Kansrijke start met Nu Niet Zwanger in diverse gemeenten. Voor de keten Valpreventie adviseert GGD Haaglanden de projectgroep en/ of projectleider binnen alle gemeenten. • GGD Haaglanden adviseert gemeenten bij het implementeren en uitvoeren van lokale sportakkoorden en preventie-akkoorden. Zo adviseert GGD Haaglanden in Midden-Delfland de welzijnsorganisatie m.b.t. de uitvoering van het Sportakkoord en in Leidschendam-Voorburg aan subsidietafels over preventie en gezondheid op school.
• GGD Haaglanden adviseert over de thema's Gezonde kinderopvang (Westland, Pijnacker-Nootdorp en Delft), Positieve gezondheid, Bewonersparticipatie en Mentale gezondheid (Delft en Den Haag), preventiecoalitie (Den Haag en Zoetermeer) en bij de interventie ‘Opgroeien in een Kansrijke Omgeving’ (OKO) (Wassenaar). • In Den Haag werkt GGD Haaglanden intensief samen met JGZ Den Haag en vele preventiepartners in de Coördinatiegroep JGZ 0-12 jaar die zich richt op coördineren en afstemmen van activiteiten, signalen, knelpunten en adviezen rondom de Haagse jeugd van 12- en zorgen dat deze op de juiste plek(ken) bij beleid en binnen de eigen organisatie terechtkomen. Tevens bevordert de Coördinatiegroep de samenwerking tussen leden onderling en met externe partijen. • Tevens participeert GGD Haaglanden in een samenwerkingsverband met JGZ Den Haag met als doel stroomlijnen van samenwerking op collectieve preventie en afstemming op prioriteiten waarop actie moet worden ondernomen. Ook de adviseur vanuit JGZ sluit hierop aan. • Binnen de Haagse Coördinatiegroep 12-18 jaar adviseert GGD Haaglanden over de Haagse jeugd 12-18 jr. De focus van deze afstemmen tussen preventiepartners ligt op het coördineren en afstemmen van activiteiten, signalen van knelpunten en zorgen dat deze op de juiste plek(ken) bij beleid en binnen de eigen organisatie terechtkomen.
Tevens bevordert de Coördinatiegroep de samenwerking tussen leden onderling en met andere externe partijen. • Het Gezondheidsfestival Delft vond begin juni plaats, met aandacht voor veel verschillende leefstijlonderwerpen; mede door de inzet van GGD Haaglanden. Preventieve ouderengezondheidszorg GGD Haaglanden werkt aan preventieve ouderengezondheidszorg door in te zetten op het netwerk voor gezondheid, welbevinden en vitaliteit (waaronder valpreventie, voeding, bewegen, eenzaamheid en sociale veiligheid). Hiervoor zijn enkele voorbeelden te noemen. • Op 17 juni is de Haagse lokale alliantie ouderenmishandeling ondertekend door vele betrokken partijen en de wethouder; georganiseerd door GGD Haaglanden. Naast aandacht voor fysiek geweld staat ook aandacht voor verwaarlozing, isoleren en financieel misbruik van ouderen op de agenda • In Den Haag draagt GGD Haaglanden bij aan de stedelijke stuurgroep Haagse Diabetes Challenge en het platform seniorvriendelijk stad en aan de Preventietafel en Gezond en Gelukkig Den Haag. • In enkele gemeenten is GGD Haaglanden betrokken bij het thema eenzaamheid, met name in Delft, waar GGD Haaglanden de kerngroep ‘Een tegen eenzaamheid’ ondersteunt. Ook in Rijswijk, Wassenaar, Zoetermeer en Midden-Delfland ondersteunt GGD Haaglanden op het onderwerp Vitaal ouder worden. 4
•
•
GGD Haaglanden adviseert over de voorbereiding op de derde en vierde levensfase met aandacht voor leefstijl, voeding, bewegen en mentale gezondheid van vrouwen in de overgang. Zo is er bijvoorbeeld een workshop voor professionals beschikbaar. GGD Haaglanden informeert de doelgroep regiobreed met een digitale Nieuwsflits (3 à 4 x per jaar) en het magazine Vitaal Ouder Worden (1x per jaar). In mei is de vijfde editie van magazine Vitaal Ouder Worden verschenen en zowel digitaal als fysiek verspreid aan netwerkpartners, gericht op de doelgroep ouderen.
3. Toezicht Kinderopvang GGD Haaglanden verwacht in 2024, op basis van de realisatie in de periode januari t/m augustus, de wettelijke 100%-inspectienorm1 te halen. De aantallen uitgevoerde inspecties in 2024 zijn lager uitvallen dan begroot. GGD Haaglanden heeft hierop geen invloed, gedurende het jaar veranderen de aantallen te inspecteren locaties als gevolg van het sluiten van locaties, verhuizingen en een wijziging van het verwachte aantal te openen nieuwe locaties. De actuele aantallen zijn verwerkt in de bijgestelde prognose voor 2024.
Indicator
Prognose 2024 (opgave)
Locaties: jaarlijkse inspecties
1.129
Uitgevoerde inspecties jan t/m aug 2024 728
Locaties: nieuw
106
113
137
Gastouders: jaarlijkse inspecties
427
216
397
Gastouders: nieuw
90
53
75
Gastouderbureaus: jaarlijkse inspecties Gastouderbureaus: nieuw
19
5
17
0
1
1
Totaal
1.771
1.116
1.707*
Bijgestelde prognose aantal inspecties 2024 1.080
* De prognose van het verwachte aantal inspecties in 2024 is bijgesteld op basis van de ontwikkeling van het aantal locaties. Deze aantallen verschillen met de aantallen in de oorspronkelijke opgave door sluiting of opening locaties. Van deze aantallen verwacht GGD Haaglanden 100% te inspecteren in 2024.
Prognose 2024
Binnengekomen en afgehandeld (jan t/m aug 2024)
Bijgestelde prognose 2024
Nader en incidentele onderzoeken Klachten
284
105
312
49
37
Bevel
1
0
Jeugdverblijven
2
1
Continue screening
7
13
Totaal
343
150
Indicator
Geen bijstelling
13
1 De toezichthouders kinderopvang van de GGD bezoeken jaarlijks alle kinderopvanglocaties (i.e. kinderdagverblijven,
buitenschoolse opvang en gastouderbureaus) in de regio Den Haag. Daarnaast controleren de toezichthouders de kwaliteitseisen bij ten minste 50% van de gastouders. Deze percentages zijn wettelijk verplicht.
5
4. Publieksinformatie Publieksinformatie is een van de primaire producten van GGD Haaglanden. De werkzaamheden op het gebied van publieksinformatie verlopen volgens planning. GGD Haaglanden geeft zowel proactief als reactief informatie. Via telefoon en email beantwoorden medewerkers van het informatiecentrum vragen van inwoners. De onlinekanalen van GGD Haaglanden worden volgens planning ‘digitoegankelijk’ gemaakt. Indicator
Prognose 2024
Resultaat januari t/m augustus 2024
Bijgestelde prognose 2024
Telefonische contactmomenten
15.520
11.393
17.000
E-mail contactmomenten
2.100
1.467
2.200
Websitebezoeken
350.000
115.869
175.000
Totaal
367.620
128.729
194.200
Ambitie II. Adviseur voor een gezonde leefomgeving 5. Medische Milieukunde Het aantal meldingen van inwoners ligt ruim boven de prognose. Het is nog onduidelijk wat hiervan de oorzaak is en of sprake is van een trendbreuk ten opzichte van de afgelopen jaren. Het merendeel van de meldingen had betrekking op het binnenmilieu (vocht en schimmel). Opvallend is het hoge aantal meldingen van bedwantsen ten opzichte van voorgaande jaren en het relatief hoge aantal incidenten met kwik in de woning (thermometers, barometers). Daarnaast is bij een aantal meldingen van gevallen van waterverontreiniging en bodemsanering advies gegeven aan gemeenten over gezondheidsrisico's. GGD Haaglanden heeft naast bovenstaande reactieve inzet proactief gewerkt aan de thema's binnenmilieu, geluid, luchtkwaliteit, lood in kraanwater en klimaatadaptatie: • Beleidsadvies aan gemeenten over omgevingsgeluid, de geschiktheid van mogelijke locaties voor scholen en milieuaspecten bij evenementen. • Gesprekken met gemeenten over klimaatadaptatie en gezondheid. GGD Haaglanden werkt ook samen met gemeenten in projecten aan het vergroten van bewustwording over gezondheidsrisico’s die met klimaat(verandering) samenhangen en handvatten om die risico’s te beperken. • Opstellen van een regionaal plan van aanpak voor de verbetering van de luchtkwaliteit samen met gemeenten.
En het samen met omgevingsdienst en provincie organiseren van een regionale themabijeenkomst over schoon en emissieloos bouwen. GGD Haaglanden is in gesprek met regiogemeenten om te komen tot (lokale) dienstverleningsafspraken omtrent de inzet bij omgevingsbeleid en ruimtelijke ontwikkelingen. Dit is noodzakelijk vanwege de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari jl. GGD Haaglanden is samen met GGD Zuid-Holland Zuid, GGD Rotterdam Rijnmond en GGD Hollands Midden betrokken bij de herziening van het omgevingsbeleid van de Provincie Zuid-Holland en vraagt daarbij nadrukkelijk aandacht voor gezondheid (bescherming en bevordering). Indicator Meldingen inwoners, instanties en gemeenten (reactief)
Prognose 2024 475
Resultaat januari t/m augustus 2024 368
Bijgestelde prognose 2024 550
Advies bij incidenten (nazorg en GROP)
5
0
Geen bijstelling
Advies van GAGS bij incidenten
25
20
30
Advisering gemeenten (regionaal, raadsvragen, beleid, RO-adviezen)
190
105
155
6
6. Technische Hygiënezorg De werkzaamheden verlopen conform planning. De prognose voor het aantal bezoeken aan AZC-locaties is bijgesteld naar het huidige aantal AZC-locaties in de regio Haaglanden. Het aantal Technische Hygiëne Zorg (THZ) meldingen is lager dan de prognose. Dit aantal is exclusief de meldingen die behandeld zijn en minder dan 10 minuten werk kosten. Deze worden niet meer geregistreerd sinds 2023. De prognose is hierop bijgesteld. Indicator
Prognose 2024
Resultaat januari t/m augustus 2024
Bijgestelde prognose 2024
THZ-meldingen
50
13
20
Legionella adviezen
40
32
50
Beleidsadviezen
15
7
10
Uitgebrachte evenementadviezen op het veiligheidsplan
55
53
Geen bijstelling
Evenementen waar inspectie heeft plaatsgevonden
30
29
Geen bijstelling
Aantal AZC-locaties waar één of meerdere keren een inspectie is uitgevoerd*
5
7
10
* Dit is exclusief de advisering aan gemeenten met betrekking tot opvanglocaties voor vluchtelingen.
7. Inspectie Tatoeage & Piercingstudio's De inspecties van tatoeage- en piercingstudio’s zijn in de eerste acht maanden van 2024 conform planning verlopen. De prognose van het aantal inspecties is bijgesteld in verband met een toename van het aantal binnengekomen nieuwe aanvragen van ondernemers die een locatie openen. Indicator
Prognose 2024
Resultaat januari t/m augustus 2024
Bijgestelde prognose 2024
Aantal locaties Tatoeage- en piercing waar één of meerdere keren een inspectie is uitgevoerd en vergunning is verleend/geweigerd
90
76
100
Verleende vrijstelling vergunningplicht Tatoeëren en Piercen bij evenementen
4
5
6
8. Hygiëne-inspectie Seksinrichtingen De hygiëne-inspecties van seksinrichtingen zijn in de eerste acht maanden van 2024 conform planning verlopen. Indicator
Aantal locaties waar één of meerdere inspecties zijn uitgevoerd
Prognose 2024
Resultaat januari t/m augustus 2024
Bijgestelde prognose 2024
40
Geen bijstelling
60
Ambitie III. Regionale partner acute problemen publieke gezondheid 9a. Algemene Infectieziektebestrijding Het vroegtijdig opsporen, behandelen en beschermen tegen infectieziekten, het voorkómen van verdere verspreiding van infectieziekten en het vergroten van de kennis om de kans op infectieziekten te verminderen (Wet publieke gezondheid, artikel 6.1) is het hoofddoel van de infectieziektebestrijding. Om dit hoofddoel te bereiken, zet GGD Haaglanden in op de volgende kerntaken: • Bestrijden van infectieziekten en voorkomen van verdere verspreiding • Surveillance • Beleidsadvisering • Preventieactiviteiten • Netwerk en regie 7
• •
Voorbereiding op grootschalige infectieziekte-uitbraken Kennis en onderzoek
In de periode januari tot en met augustus had GGD Haaglanden te maken met een landelijke verheffing van kinkhoest, hierdoor nam het aantal meldingen en vragen toe. Daarnaast was er ook een mazelenuitbraak. Hiervoor is een apart mazelenteam ingericht dat zich bezighoudt met o.a. het bron- en contactonderzoek en allerlei vragen over de mazelen. De landelijke trend van een dalende vaccinatiegraad is ook in regio Haaglanden zichtbaar. Uit de laatste cijfers (RIVM) blijkt dat de vaccinatiegraad onder kinderen in alle gemeenten in de regio daalt. In wijken met achterstand is de vaccinatiegraad lager. De dalende vaccinatiegraad is verontrustend. Dit betekent dat er (in de toekomst) meer uitbraken voor zullen komen, juist in kwetsbare wijken. De gemeente Den Haag is samen met JGZ Den Haag en GGD Haaglanden een project gestart met als doel het verhogen van de vaccinatiegraad “Laagdrempelig voorlichten en vaccineren”. In de andere gemeenten in Haaglanden starten JGZ Zuid-Holland West en GGD Haaglanden gezamenlijk met een Participatief Actie Onderzoek gericht op verhoging van de vaccinatiegraad. Naast extra inzet voor de mazelenuitbraak is dit jaar extra personeel ingezet voor het forse aantal kinkhoestmeldingen en een hepatitis A uitbraak bij een zorginstelling. Naast deze ontwikkelingen is GGD Haaglanden zich aan het voorbereiden op een mogelijke uitbraak van Mpox (scenariodenken).
Uit onderstaande cijfers blijkt dat het aantal meldingsplichtige ziekten hoog is. Dit is te verklaren door het forse aantal kinkhoestmeldingen en de mazelenuitbraak. Indicator
Prognose 2024
Resultaat/m Bijgestelde prognose augustus 2024 2024
Meldingsplichtige infectieziekten
800
1.915
3.000
Niet-meldingsplichtige casuïstiek, situaties en inlichtingen
2.900
969
1.450
Meldingen van zorginstellingen (art. 26 Wpg)
300
270
400
9b. Versterking Infectieziektebestrijding en Pandemische Paraatheid (VIP) In 2023 is gestart met een landelijk programma te weten ‘Versterking infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid (VIP-programma). Dit is een landelijk programma opgezet vanuit VWS tot einde 2024 om een impuls te geven aan de kwalitatieve en kwantitatieve versterking van infectieziektebestrijding bij de GGD in reguliere, niet-pandemische tijden en zo paraat te staan voor toekomstige uitbraken. Voor het versterkingsprogamma is in 2024 landelijk ruim 37 miljoen euro landelijk beschikbaar gesteld. Deze middelen zijn voor GGD Haaglanden verdeeld over vijf pijlers, te weten: • Kwetsbaarheden wegnemen voor pandemische paraatheid (budget € 1.084.000) Dit budget is volledig voor GGD Haaglanden voor het aantrekken van extra medewerkers voor infectieziektebestrijding, zoals epidemiologen, beleidsadviseur, communicatiemedewerker, projectcoördinator en een data-analist. • Versterken (boven)regionale monitoring en surveillance (budget € 335.000) GGD Haaglanden is budgethouder voor Zuid-Holland; deze middelen worden ingezet voor een bovenregionaal dashboard infectieziekten.
• Versterken wetenschappelijke kennisinfrastructuur De academische werkplaats publieke gezondheid Noordelijk Zuid-Holland is versterkt en GGD Haaglanden is bezig om het infectieziekte-onderzoek verder vorm te geven met een jaaronderzoeker, WO-stagiaires en met een ZonMW subsidie op het gebied van testbereidheid. • Bovenregionale samenwerking Aan de hand van een landelijk rapport zet GGD Haaglanden in op bovenregionale samenwerking. • Slim én versneld opleiden (€ 132.000) Dit budget benut GGD Haaglanden voor de coördinatie van opleidingen infectieziektebestrijding voor de artsen M&G, opleiding verpleegkundige M&G en opleiding voor deskundige infectiepreventie. Na het opstellen van een GGD brede visie op het gebied van leren en ontwikkelen is er een opleidingscoördinator aangesteld. 8
Vanaf 2025 worden de bovengenoemde incidentele middelen voor de infectieziektebestrijding omgezet naar een structurele SPUK voor 2025 en 2026 om infectieziektebestrijding structureel te versterken. Naar aanleiding van het nieuwe regeerprogramma en de daaruit volgende mogelijke bezuinigingen, is het nog onzeker of dit vanaf 2027 structureel gaat worden. Naast bovenstaand budget is er dit jaar € 420.142 beschikbaar gesteld aan de GGD om aan te sluiten bij de landelijke functionaliteit infectieziektebestrijding (LFI). Hiervoor is een transitiemanager aangesteld om dit verder vorm te geven binnen de GGD Haaglanden en de regio. 9c. HPV 18+ De HPV 18+ inhaalcampagne is eind mei 2024 afgerond. Dit jaar zijn in principe alleen herhaalprikken gezet op verschillende locaties en op het Westeinde. De kosten voor deze campagne zijn gedeclareerd bij VWS. 10. Reizigersadvies en -vaccinaties GGD Haaglanden beschermt individuele reizigers tegen infectieziekten en andere gezondheidsrisico's en voorkomt hiermee de introductie van importziekten. Daarnaast biedt de GGD naast reizigersvaccinaties en -advies nog andere vaccinaties en advies, zoals beroepsgroepvaccinaties en vaccinaties op maat. Voor het ontwikkelen van een regionale vaccinatievoorziening voor volwassenen wacht GGD Haaglanden op landelijk beleid.
Door het ontwikkelen hiervan wordt het aanbod van vaccinaties uitgebreid en kan GGD Haaglanden ook ketenpartners (zoals huisartsen) op dit gebied ondersteunen. Dat draagt bij aan een toekomstbestendig en wendbaar vaccinatiestelsel voor volwassenen. Het aantal consulten en vaccinaties loopt voor op de planning. Dit komt door het aantrekken van nieuwe verpleegkundigen en dalend ziekteverzuim. De krapte op de arbeidsmarkt blijft een uitdaging. Hierdoor kan er nog niet volledig aan de vraag voor reizigersvaccinaties worden voldaan. De prognose is door bovenstaande positieve ontwikkelingen bijgesteld. Indicator
Prognose 2024
Resultaat jan t/m augustus 2024
Bijgestelde prognose 2024
Aantal consulten
8.000
12.413
14.000
Aantal gegeven vaccinaties
10.000
17.004
19.000
11. Tuberculosebestrijding In de periode van januari tot augustus 2024 heeft GGD Haaglanden, als onderdeel van het Regionaal Expertise Centrum Tuberculosebestrijding Zuid-Holland (REC-TBCZH), 7.268 tuberculosescreeningen uitgevoerd, met in totaal 8.553 cliëntcontacten. In deze periode zijn 60 patiënten met een actieve tuberculosebesmetting (TBC) geïdentificeerd via screening en contactonderzoek. Daarnaast zijn 75 patiënten met een tuberculose-infectie (TBI) geregistreerd en/of in behandeling genomen. De toename in screeningen, cliëntcontacten, TBC- en TBI-gevallen is grotendeels het gevolg van de instroom van asielzoekers en migranten, evenals de invoering van een nieuw landelijk screeningsbeleid dat zich specifiek richt op het opsporen van tuberculose-infecties in plaats van alleen de ziekte. Het is echter belangrijk te benadrukken dat de gegevens over TBI's een onvolledig beeld geven van het daadwerkelijke voorkomen van deze infecties, aangezien het melden van TBI's in Nederland niet verplicht is. De genoemde toename van activiteiten vergt aanzienlijk meer middelen en personeel dan gebruikelijk. Dit legt extra druk op de reguliere bestrijdingstaken, er is aandacht voor mogelijke overbelasting van de beschikbare capaciteit. De focus blijft liggen op het behouden van een stabiele basisinfrastructuur en het snel en effectief reageren op potentiële uitbraken en nieuwe meldingen.
De toename van werkzaamheden kan worden opgevangen met behulp van extra collegiale inzet vanuit het REC-TBC en waar mogelijk kosten in rekening te brengen bij cliënten (tuberculosescreening) of bij de zorgverzekeraar (tuberculosebehandeling). Door de intensivering van de regionale samenwerking binnen het REC-TBC is de deskundigheid en kwaliteit van de tuberculosebestrijding regiobreed versterkt. Daarnaast is er extra aandacht besteed aan het verbeteren van de toegankelijkheid van tuberculosebestrijding door uitbreiding van (online) dienstverlening, verbeterde regionale bereikbaarheid en een efficiëntere planning van spreekuren.
9
Indicator
Prognose 2024
Aantal meldingen TBC-patiënten
75
Resultaat jan t/m augustus 2024 60
Bijgestelde prognose 2024 85
Aantal meldingen TBI-patiënten
80
75
90
Aantal verrichtingen
8.250
7.268
9.500
Totaal aantal cliëntcontacten
8.405
8.553
10.500
12. Bevordering Seksuele Gezondheid De werkzaamheden die GGD Haaglanden uitvoert binnen de Aanvullende Seksuele Gezondheidszorg regeling (ASG-regeling) verlopen conform planning. Het streven is om de middelen uit de ASG-regeling op de meest doelmatige en doeltreffende manier in te zetten om daarmee hoog risicogroepen te bereiken en soa- en hivtransmissie te voorkomen. Om zicht te krijgen op de knelpunten in de seksuele gezondheid binnen de regio Haaglanden wordt er in 2024 een onderzoek uitgevoerd. Op basis van de bevindingen van dit onderzoek kan GGD Haaglanden verbeteringen en aanscherpingen aan het huidige testbeleid en de werkwijze van soa- en hivpreventie doorvoeren. Per 1 augustus is de landelijke Pre Expositie Profylaxe (PrEP) regeling geïntegreerd in de ASG-regeling. Met de integratie van de subsidieregelingen is de financiering voor PrEP in het derde en vierde kwartaal van 2024 verhoogd waardoor GGD Haaglanden aan meer personen met een hoog hiv-risico PrEP kan verstrekken. GGD Haaglanden heeft vanaf het begin van het jaar een digitale geïnteresseerdenlijst opengezet zodat (een deel van) deze mensen in zorg kan worden genomen. Indicator
Prognose 2024
Resultaat januari t/m augustus 2024
Bijgestelde prognose 2024
11.500 10
8.189 1
Geen bijstelling Geen bijstelling
Aantal verstrekte eerste vaccinaties Hepatitis B
250
285
Nog onbekend
Aantal cliënten conform PrEP-regeling
641
655
780
ASG-regeling: • Aantal uitgevoerde (declarabele) eerste consulten • Activiteiten voor het toe leiden van risicogroepen naar soa en hiv-screening (bijv. geïndiceerde voorlichting; participatie bij evenementen)
13. Crisisorganisatie In de periode tot begin september heeft de Crisisorganisatie van GGD Haaglanden 19 acute meldingen van incidenten en crisissituaties afgehandeld. Bij geen van deze meldingen was een opschaling tot een volledig Crisisteam geïndiceerd. Het Opleiden, Trainen en Oefenen (OTO) -programma is conform de planning uitgevoerd, waaronder in het voorjaar 2024 een vierluik van grote oefeningen in het kader van de pandemische paraatheid. Eveneens waren er maandelijkse crisisoefeningen gezamenlijk met GHOR Haaglanden.
Ambitie IV. Veilig vangnet waar dat (nog) ontbreekt 14. Forensische Geneeskunde GGD Haaglanden voert taken uit conform de vereisten van de Wet op de lijkbezorging. Voor de periode januari tot en met augustus 2024 zijn de resultaten hoger dan waarmee in de begroting rekening is gehouden. Onder andere het aantal collegiaal overleg en adviesverzoeken heeft de prognose reeds na 8 maanden overschreden. Ook uitstel van begrafenis en de uitgifte van lijkenpassen ligt ver boven prognose. Een mogelijke verklaring voor het relatief hoge aantal verzoeken om uitstel begrafenis is de drukte bij de begraafplaatsen en crematoria waardoor begrafenissen niet tijdig doorgang kunnen vinden. Het relatief hoge aantal lijkpassen geeft aan dat er een hoger aantal sterfgevallen is onder mensen met een niet-Nederlandse nationaliteit in regio Haaglanden. Verdere duiding van deze cijfers vergt nader onderzoek.
10
Landelijk heeft forensische geneeskunde te maken met een tekort aan forensisch artsen, dat geldt ook voor Haaglanden. GGD Haaglanden maakt daarom gebruik van de inzet van basisartsen die middels een registratie in het vooropleidingsregister van het Forensisch Medisch Genootschap onder supervisie van een forensisch arts laagcomplexe lijkschouw mogen uitvoeren. Om artsen met een interesse in forensische geneeskunde enthousiast te maken voor het werken bij GGD Haaglanden in de ‘vooropleidingsconstructie’ worden er regelmatig informatiebijeenkomsten voor deze artsen georganiseerd. Sinds 2022 werkt GGD Haaglanden samen met GGD Hollands Midden binnen de politieregio Den Haag om forensische geneeskunde toekomstbestendig te organiseren. Indicator
Prognose 2024
Collegiaal overleg/advies
295
Resultaat januari t/m augustus 2024 360
Bijgestelde prognose 2024
Euthanasie
424
347
520
Lijkschouw
783
609
900
540
Meldingen overleden minderjarigen
21
34
50
Uitstel begrafenis & lijkenpas
321
807
1.200
Forensisch onderzoek bij Kindermishandeling
NNB
8
Letselbeschrijving
NNB
31
Ambitie V. Deskundige, proactieve organisatie 15. Epidemiologie Taak 1: Gemeentelijk gezondheidsinzicht (monitoren en signaleren) De taak monitoren en signaleren omvat een aantal monitors, gidsen en nieuwsbulletins, hierbij volgt een korte status update van de belangrijkste monitoringprojecten bij GGD Haaglanden: • De voortgang van de Kindmonitor 2023/2024, Gezondheidsmonitor Jeugd 2023, Gezondheidsmonitor Volwassenen & Ouderen 2024 en de Corona Gezondheidsmonitor JongVolwassenen 2024 verlopen volgens planning • GGD Panel: In mei is een factsheet met resultaten van het panelonderzoek naar mentale gezondheid gepubliceerd op de online Gezondheidsgids. • Gezondheidsgids: In juni heeft de Q2-update plaatsgevonden. Op basis van de Gezondheidsmonitor Jeugd 25 onderwerpen voor de jeugd geactualiseerd en 6 nieuwe onderwerpen toegevoegd, waaronder gokken, seksualiteit en wapenbezit. Daarnaast zijn van 6 onderwerpen de cijfers geactualiseerd, waaronder meldingsplichtige infectieziekten, woningvervuilingen en arbeidsparticipatie. • Epidemiologisch Bulletin: In juni 2024 is een editie verschenen, zowel op papier als e-zine.
• De volgende publicaties zijn opgeleverd: 37 updates in de Gezondheidsgids, 30 schoolprofielen, 9 gemeenteprofielen, 1 factsheet methoden en repons, 1 webinar en 2 presentaties (alle GM Jeugd 2023), 2 factsheets en 1 presentatie (in het kader van de Kindmonitor) en 2 artikelen in het Epidemiologisch Bulletin. Taak 2: Epidemiologische- en beleidsadviezen Voor de taak epidemiologische en beleidsadviezen zijn tussen januari en augustus van dit jaar de volgende activiteiten uitgevoerd: • GGD Haaglanden heeft meerdere gemeentelijke adviezen gegeven, waaronder over de Zoetermeerse Aanpak Gezond Gewicht (ZAGG), datamonitoring in het kader van IZA, eenzaamheid (Wassenaar), de Segregatiemonitor en Staat van de Stad (Den Haag), klimaatadaptatie (Delft) en 4 duidingsgesprekken over de Gezondheidsmonitor Jeugd 2023. • Ook heeft GGD Haaglanden een aantal adviezen aan externen gegeven (Universiteit Maastricht, Health Campus Den Haag).
16. Beleidsadvisering Voor de taak Beleidsadvisering heeft GGD Haaglanden van mei tot en met augustus 2024 de volgende activiteiten uitgevoerd: 11
•
• • • • •
Gesproken met 5 gemeenten over de resultaten van de Gezondheidsmonitor Jeugd 2023 (Westland, Delft, Leidschendam-Voorburg, Pijnacker-Nootdorp en Wassenaar). De gemeenten Zoetermeer en Den Haag volgen in september. De gemeente Midden-Delfland en Rijswijk zijn niet actief ingegaan op de uitnodiging voor een duidingsgesprek. Advies gegeven aan gemeenten over het gemeentelijk gezondheidsbeleid en de lokale nota's volksgezondheid. Input geleverd voor de beantwoording van raads-/technische vragen. Onder andere over de jaarstukken 2023 de GGD, gezondheidsgevaren van vapes, rookbeleid Vanuit AWPG Lumens het symposium Mentale Gezondheid georganiseerd. (Lokale) factsheets over vaccinatiegraadcijfers opgesteld voor de gemeenten in de regio Haaglanden. Coördinatie van IZA-activiteiten voor zowel de CZ-regio als DSW-regio, waaronder het aanstellen van regionale ketencoördinatoren.
17. Algemene Staftaken – 18. Zorg gerelateerde taken – 19. Algemene Kosten GGD Haaglanden Algemene Staftaken, Zorggerelateerde taken en het budget voor Algemene Kosten GGD Haaglanden zijn primair verbonden aan ambitie V: Deskundige en Proactieve organisatie. In de praktijk betekent dit, dat GGD Haaglanden proactief maatregelen neemt om te voldoen aan normen, wetten en regelgeving die van toepassing zijn voor de publieke gezondheid. Daarnaast onderneemt ze activiteiten die in brede zin bijdragen aan een deskundige organisatie. Voor januari t/m augustus 2024 zijn hiervoor de volgende ontwikkelingen te melden: Hercertificering ISO 9001 De certificeringsorganisatie ‘CIIO’ heeft in april 2024 een onafhankelijke audit uitgevoerd op basis van de ISO 9001-2015 bij GGD Haaglanden. CIIO toets de PDCA-cyclus en managementsysteem aan de hand van zes aandachtsgebieden: koers, organisatie, kernprocessen, mensen, partners en resultaten. De auditresultaten waren positief, met als gevolg dat het certificaat van GGD Haaglanden weer verlengd is. Leren & ontwikkelen De GGD Brede Visie en Beleid op Leren en ontwikkelen 2024-2030 is vastgesteld. In drie implementatiesessies is input opgehaald om het bijbehorend implementatieplan vorm en inhoud te geven. De GGD-brede activiteiten op het gebied van opleiding en deskundigheidsbevordering lopen volgens planning.
Informatievoorziening In de eerste helft van 2024 heeft GGD Haaglanden een agenda Digitale Transitie vastgesteld, om voorbereid zijn op verdere digitalisering van de samenleving. De agenda beschrijft de ambities voor de periode 2024-2026 aansluitend bij de Visie 2030 en stelt o.a. de prioriteiten voor de komende periode. Voor het onderwerp datagedreven werken is een jaarplan 2024-2025 vastgesteld. Met datagedreven werken werkt GGD Haaglanden aan inzicht en betere, en daarmee efficiëntere, besluitvorming. Het plan bevat de prioriteiten voor de komende periode en beschrijft hoe de GGD dit organiseert (datagovernance) en uitvoert (datateam). Kwaliteitsmanagementsysteem en NEN7510 Het kwaliteitsmanagementsysteem bestaat uit diverse instrumenten, zoals een proceslandschap, diverse audits/evaluaties/beoordelingen, medewerkers- en klanttevredenheidsonderzoeken, risicomanagement en een maatregel- en verbeterpuntenregister. In 2024 implementeert GGD Haaglanden risicomanagement in 2024 op een eenduidige manier en breidt het de toepassing van het maatregel- en verbeterregister uit. Vanwege verplichte compliance op informatieveiligheid (NEN7510) wordt het kwaliteitsmanagementsysteem in 2024 aangevuld. Doel is om compliance met NEN7510, verplicht voor zorginstellingen, in 2024 te realiseren.
Hiertoe hanteert GGD Haaglanden een projectstructuur, met planning en deliverables, toewerkend naar een externe audit eind 2024. Veilig melden van incidenten In de periode tot eind augustus zijn in totaal 27 meldingen ontvangen door de Veilig Incident Melden (VIM) commissie van GGD Haaglanden. Hiervan zijn 25 meldingen volgens de procedure in behandeling genomen en 2 meldingen niet omdat het ging om incidenten die niet het zorgproces betroffen. In 22 gevallen lag de oorzaak van het (bijna) incident in het menselijk handelen, in een geval bij techniek/ICT en in twee gevallen lag de oorzaak in de huisvesting. Van de 25 in behandeling genomen meldingen zijn er op dit moment nog vijf in behandeling. Afhandeling van 15 meldingen gebeurde binnen de gestelde termijn en vier meldingen buiten de termijn van 10 weken in verband met vakanties of omdat het onderzoek extra tijd vergde. Klachtencommissie 12
De GGD-klachtencommissie functioneert voor GGD Haaglanden, Regionale Ambulance Voorziening (RAV) Haaglanden en Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) Den Haag. In de periode januari tot en met augustus 2024 zijn in totaal 61 meldingen ontvangen door de klachtenfunctionaris. Alle meldingen zijn na ontvangst beoordeeld. In 35 gevallen ging het om een klacht die volgens het reglement in behandeling is genomen. Hiervan zijn 29 klachten binnen de organisatie afgehandeld binnen de wettelijke termijn. De overige 6 klachten zijn voor een onafhankelijk oordeel voorgelegd aan de klachtencommissie GGD Haaglanden (twee RAV Haaglanden, vier CJG Den Haag). De overige 26 meldingen werden als niet ontvankelijk beoordeeld, maar wel door de klachtenfunctionaris opgepakt en zo mogelijk binnen de organisatie doorgezet om actie op te ondernemen, dan wel lering uit te trekken. 2.3 Toelichting baten en lasten GGD Voor het grootste deel van de taken die de GGD in het kader van de GR voor de deelnemende gemeenten uitvoert geldt dat er een vaste jaarlijkse bijdrage betaald wordt. Op basis van de GR begroting ontvangen de deelnemende gemeenten 2x per jaar een voorschotfactuur op basis waarvan de door het AB vastgestelde deelnemersbijdragen betaald worden. Indien de werkelijke lasten hoger of lager zijn dan is dit resultaat voor rekening van de opdrachtnemer.
Uitzondering hierop zijn de taken in het kader van de Wet op de Lijkschouw en Toezicht Kinderopvang. Op basis van de realisatie tot en met augustus is de verwachting dat slechts beperkte verrekeningen met de deelnemende gemeenten nodig zijn op de taak Forensische Geneeskunde in totaal is het verwachte resultaat op deze taak nihil. Op de taak Toezicht Kinderopvang is de verwachting dat de gemeenten in verband met lagere aantallen circa € 36.000 van het totaal betaalde voorschotbedrag terugkrijgen. Verrekening met de deelnemende gemeenten vindt plaats op basis van de jaarstukken waarin de werkelijk gerealiseerde aantallen in 2024 per gemeente en de financiële consequenties daarvan worden opgenomen. In de periode tot en met augustus hebben de deelnemende gemeenten hun 1e voorschotbijdrage aan de GR betaald op basis van de oorspronkelijke begroting. De GR heeft vervolgens de 1e voorschotbijdrage aan de uitvoeringsorganisaties GGD en VT beschikbaar gesteld. Inmiddels zijn op basis van de begrotingswijziging 2024 (vastgesteld door AB in september) de facturen voor de 2e voorschotbijdragen verstuurd. Ontwerp gewijzigde begroting 2024
Werkelijk tot en met augustus 2024
Prognose 2024
Verwacht resultaat 2024
16.067
8.013
16.031
36
295
-
295
0
Externe bijdrage
14.054
7.290
15.135*
0
Lasten directe kosten uitvoeringsorganisatie GGD
23.929
9.440
23.893
36
Lasten vergoeding overhead uitvoeringsorganisatie GGD
6.487
2.837
6.487
0
-
-
0
0
Specificatie resultaat GR Baten
Deelnemersbijdragen gemeenten Onttrekking aan reserve GR
Lasten
Totaal
* Het betreft rijksbijdragen die verrekend worden op basis van de werkelijke besteding. De externe bijdragen leiden niet tot een resultaat voor de GR.
In hoofdstuk 5 bijlage: baten en lasten uitvoeringsorganisaties GGD en VT is een tabel opgenomen met de baten en lasten van de uitvoeringsorganisatie GGD per taak.
13
3 Programmavoortgang Veilig Thuis In dit deel van de bestuursrapportage wordt ingegaan op voortgang bij Veilig Thuis voor de periode januari tot en met augustus 2024. In de begroting 2024 heeft Veilig Thuis drie doelstellingen geformuleerd: • Het terugdringen van de wachtlijst en het voeren van een gezond wachtlijstbeheer • Het zijn van een sterk expertisecentrum binnen de keten door het versterken van de expertiserol, meer advies en focus op ernstig en hardnekkig geweld • Resultaatgerichte sturing: versterkte uitvoering 3.1 Ontwikkeling van de binnengekomen meldingen en adviesvragen Volumeontwikkeling binnengekomen meldingen en adviesvragen binnen de bandbreedte en begroting In onderstaande grafiek staat per kwartaal de gemiddelde instroom van het aantal meldingen en adviesvragen weergegeven voor de periode Q1-2020 tot en met Q2-2024. In deze periode is de gemiddelde instroom van meldingen en adviesvragen binnen een bandbreedte gebleven van 667 tot 989 per maand. Voornaamste bron van de daling is de adviesvragen vanuit buurtbewoners. Per gemeente is zichtbaar dat er een aantal gemeenten is dat méér bijdraagt aan de daling dan andere gemeenten, zie adviezen per gemeente. Het aantal adviesvragen is in het eerste kwartaal gedaald naar de onderkant van de bandbreedte, maar is inmiddels terug op een iets hoger niveau.
In het eerste kwartaal kwamen gemiddeld 668 adviesvragen per maand binnen, in het tweede kwartaal zijn gemiddeld 711 adviesvragen per maand gesteld.
Ontwikkeling van de wachtlijst De wachtlijst betreft de meldingen ná de fase van veiligheidsbeoordeling door VTH en vóór de fase dat een onderzoeker van VTH de zaak op zich neemt en start met een dienst. In de begroting is als doel gesteld om de wachtlijst eind 2024 teruggebracht te hebben tot 111 zaken, dit betekent een afname van de wachtlijst in 2024 met per saldo 100 zaken. Eind augustus 2024 staan er 139 zaken op de wachtlijst. Sinds begin 2023 daalt de wachtlijst met ongeveer 1,5% per maand. De gemiddelde duur dat een zaak op de wachtlijst staat is sinds juli 2023 gedaald met 50% van gemiddeld 110 dagen op de wachtlijst in juli 2023 tot gemiddeld 62 dagen op de wachtlijst per eind augustus 2024.
14
Realisatie binnengekomen adviesvragen In de periode januari tot en met augustus 2024 zijn er 373 adviesvragen minder binnengekomen dan verwacht in de begroting. De realisatie is 5.629 (tot en met augustus). Het aantal binnengekomen adviesvragen is in januari tot en met augustus nagenoeg gelijk aan vorig jaar, toen kwam in dezelfde periode 5.653 adviesvragen binnen. De actuele maandtrend is licht stijgend.
Per gemeente Onderstaande figuur geeft de instroom van adviesvragen per gemeente weer voor de periode januari tot en met augustus 2024, afgezet tegen dezelfde periode in 2023. De ontwikkeling verschilt per gemeente. In alle gemeenten is een daling te zien ten opzichte van vorig jaar, behalve in Delft, Leidschendam-Voorburg en Westland. De impact van de daling in binnengekomen adviesvragen bij de gemeente Den Haag heeft relatief grote impact op het totaal, omdat gemeente Den Haag het grootst werkgebied is van VTH. De beroepsgroepen ‘justitie & veiligheid’ en ‘psychologen’, zijn de voornaamste bronnen waarvan het aantal binnengekomen advies vragen afneemt. Vanuit Veilig Thuis is geen verklaring te geven voor deze afname. De percentages per beroepsgroep zijn opgenomen in de bijlage.
Realisatie meldingen Onderstaande figuur geeft de instroom van het aantal meldingen voor de periode januari tot en met augustus 2024 ten opzichte van de begroting en dezelfde periode in 2023 weer. Het aantal binnengekomen meldingen ligt met 5.894 in de periode januari tot en met augustus 2024 7% lager dan begroot (begroot is voor die periode 6.336). Het aantal meldingen is in 4,1% lager dan vorig jaar, toen in dezelfde periode 6.146 meldingen werden gedaan bij Veilig Thuis Haaglanden. De actuele maandtrend is stijgend. 15
Per gemeente Onderstaande figuur geeft de instroom van het aantal meldingen weer per gemeente in de periode januari tot en met augustus 2024 ten opzichte van de aantallen van dezelfde periode in 2023. Er zijn verschillen in de ontwikkeling tussen de gemeenten. In Den Haag en Rijswijk daalt het aantal meldingen met méér dan 10% ten opzichte van vorig jaar. Dat komt voor het grootste deel door de afname van meldingen vanuit justitie en veiligheid. VTH is in gesprek met politie Haaglanden om te bepalen welke ontwikkeling maakt dat er minder meldingen binnenkomen bij VTH. Mogelijke verklaringen zijn een landelijke trend of door lokale ontwikkelingen. Conclusies kunnen nog niet worden getrokken. In Pijnacker-Nootdorp stijgt het aantal meldingen met méér dan 10%.
16
Tijdigheid levering diensten - wettelijke termijnen Veiligheidsbeoordelingen – 5 werkdagen Het streven van VTH is om nieuwe meldingen zo goed mogelijk aan de voorkant op te pakken en af te handelen door een zorgvuldige veiligheidsbeoordeling en triage. Hierdoor komen er minder meldingen op de wachtlijst terecht en worden niet onnodig diensten opgestart. Dit vraagt wel meer tijd in de veiligheidsbeoordeling, bijvoorbeeld omdat nogmaals contact opgenomen moet worden met de directbetrokkenen. De veiligheidsbeoordelingen (ook wel triagebesluit genoemd) hebben een wettelijke afhandel termijn van 5 werkdagen na datum van binnenkomst. In de periode januari tot en met augustus 2024 is gemiddeld 59% van de veiligheidsbeoordelingen afgehandeld binnen de wettelijke termijn van 5 werkdagen (zelfde periode 2023: 66%). VTH stuurt op een tijdige screening van de spoedbeoordeling (triage onderdeel A) als onderdeel van het triagebesluit. Deze spoedbeoordeling vindt in meer dan 90%2 van de gevallen binnen 24 uur plaats en in de andere gevallen uiterlijk de volgende dag. Deze aanpak heeft bijgedragen aan het terugdringen van het aantal zaken op de wachtlijst van 450 zaken begin 2023 tot 139 eind augustus 2024.
Diensten – 10 kalenderweken Voor de afronding van diensten geldt een wettelijke termijn van 10 kalenderweken. Diensten worden binnen VTH gedefinieerd als ‘onderzoek’, of ‘voorwaarden & vervolg’. De tijdige afronding van diensten is in 2024 tot en met augustus gemiddeld 18% (was in 2023: 22%), en blijft dit jaar op ongeveer hetzelfde niveau. Recent stijgt de tijdigheid van 16% in mei naar 18% in augustus, omdat steeds minder ‘oude zaken’ worden opgepakt door de weg gewerkte hoge wachtlijst. Dat de tijdigheid van diensten lager is dan eerdere jaren is een consequentie van de wachtlijst die de afgelopen jaren is opgelopen en de wijze van berekenen (tijdigheid diensten is gebaseerd op: start dienst is triagebesluit datum) en de nog weg te werken ‘oude’ wachtlijst ná triagebesluit zoals VTH dit jaar tot doel heeft.
2
M.u.v. huisverbod casuïstiek
17
Duur van dossiers op de wachtlijst In onderstaande figuur is te zien dat het gemiddeld aantal dagen dat een zaak op de wachtlijst staat is afgenomen in 2024. Op termijn leidt dit tot een toename van de tijdigheid waarbinnen diensten kunnen worden afgerond (binnen 10 weken afgerond), maar wel pas wanneer de ouderdom van de wachtlijst verder gedaald is. Op dit moment duurt het nog 55 dagen (ca. 8 weken) om een dienst op te starten terwijl de wettelijk norm 10 weken is voor het volledig afronden van een dienst vanaf het moment nemen van het triagebesluit. Hierdoor haalt VTH nog vaak (méér dan 80%) de tijdigheid van diensten niet, omdat bij de start de wettelijk doorlooptijd in veel gevallen al is overschreden. Bij een ‘gezonde wachtlijst’ van 40 kan VTH zaken weer oppakken binnen 2 weken en daarmee een serieuze verbetering doen in de doorlooptijd van diensten. Een gezonde wachtlijst van 40 blijft de lange termijn doelstelling.
Prioritering Bij binnenkomst van meldingen en het doen van veiligheidsbeoordelingen wordt door VTH altijd voorrang gegeven aan de spoedzaken. Dit betekent dat VTH-casussen sneller worden oppakt wanneer er signalen van acute onveiligheid bestaan in relatie tot huiselijk geweld en/of kindermishandeling. Ook in de aanpak van de wachtlijst geldt dat bij het starten van een dienst en in binnen wachtlijstbeheer continu wordt gekeken naar de zwaarte en urgentie van de casuïstiek. De wachtlijst heeft zodoende geen invloed op de interventiesnelheid van VTH in acute situaties. 18
Door de medewerkers die het wachtlijstbeheer uitvoeren wordt bekeken of er nieuwe signalen zijn waardoor de prioritering van deze zaken moet worden herzien. Ook kan de prioritering worden aangepast door de duur waarop een zaak op de wachtlijst staat. Vervolgacties kunnen zijn dat de wachtlijstbeheerder contact legt met direct betrokkenen of lopende hulpverlening om: • Zicht te krijgen op de veiligheid en opnieuw de prioriteit te bepalen • Te bekijken of een melding afgesloten en/ of overgedragen kan worden • Een melding versneld door te zetten voor onderzoek. Per gemeente Onderstaande figuur geeft de ontwikkeling van de wachtlijst per gemeente weer.
3.2 Samenwerking in de keten Veilig Thuis Haaglanden werkt samen met ketenpartners middels een regionale aanpak samen om huiselijk geweld en kindermishandeling zo veel mogelijk te stoppen. VTH vervult haar wettelijke taak als meldpunt. Als meldpunt doet VTH veiligheidsbeoordelingen en onderzoeken naar vermoedens van huiselijk geweld en kindermishandeling. Als blijkt dat ná bemoeienis van VTH veiligheidsvoorwaarden nodig zijn dan stelt VTH deze op. De naleving van deze afspraken worden geborgd doordat VTH dossiers overdraagt aan het lokale veld. Zij staan het gezin dan, vrijwillig of niet vrijwillig bij, in het naleven van de veiligheidsvoorwaarden en/of onderliggende (gezins)problematiek. Het lokale veld heeft niet altijd de capaciteit of middelen om deze borging tijdig en snel op te pakken met het gezin. In de Ketenmonitor en gemeentedashboards is te zien waar die knelpunten zitten ná onderzoek en Voorwaarden & Vervolg. VTH onderzoekt of deze knelpunten in de ketenmonitor ook zichtbaar kunnen worden gemaakt ná veiligheidsbeoordeling, maar dit is op dit moment een administratief tijdrovend proces. In de landelijke aanpak van het Toekomst Scenario Kind- en gezinsbescherming wordt onderzocht hoe de keten opereert, waar in de gehele keten knelpunten ontstaan en hoe deze op te lossen.
Een andere wijze waarop ketensamenwerking wordt voorgegeven is middels aanpakken gericht op specifieke doelgroepen waarin met relevante partijen wordt samengewerkt. Zoals bijvoorbeeld MDA++, ICM de samenwerking op ZSM en bij de coördinatie van huisverboden. Toekomstscenario In de regio wordt, zoals eerder gemeld, een proeftuin uitgevoerd. Veilig Thuis participeert door de inzet van medewerkers. In de proeftuin werken Jeugdbescherming West, de Raad voor de Kinderbescherming, William Schrikker Stichting, Veilig Thuis Haaglanden, Stichting KesslerPerspektief, Impegno, de lokale teams van Delft, Den Haag, Westland en de gemeenten Delft, Den Haag en Westland (namens de jeugdzorgregio Haaglanden) samen. Samen onderzoeken de organisaties hoe gewerkt moet worden volgens de uitgangspunten van het Toekomstscenario, waarbij zo veel mogelijk de situatie in het gezin wordt bekeken vanuit een integrale verklarende gezinsanalyse. VTH wacht verder de besluitvorming op landelijk niveau af ten aanzien van het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. VTH zal ná een besluit bezien wat de impact is voor de huidige situatie van de organisatie en werkwijze.
19
VTH als expertisecentrum VTH werkt met zes expertgroepen, te weten: Eer Gerelateerd Geweld (EGG); Licht Verstandelijke Beperking (LVB), complexe scheiding; ouderenmishandeling; seksueel geweld/seksueel misbruik en (ex-partner) stalking. Alle expertgroepen hebben dit jaar een jaarplan opgesteld. Focus in bijna alle expertgroepen is om kennisdeling van bestaande en nieuwe methoden en technieken aan onderzoekers binnen VTH beter te organiseren. Daarnaast sluiten aandachtsfunctionarissen (deelnemers aan de expertgroepen) aan bij multidisciplinair overleg om complexe casuïstiek gezamenlijk te beoordelen en kennis vanuit de expertgroepen mee te wegen in de aanpak van het onderzoek en de gezinsbenadering. In de toekomst wil VTH opgedane kennis intern verder benutten en daarnaast méér naar buiten treden om samen met ketenpartners patronen in de huiselijk geweld keten te doorbreken door ook daar informatie te delen door voorlichting of training. Versterken Lokale Teams Het doel is dat elke gemeente een lokaal veld heeft dat zo is ingericht, dat de lokale (wijk)teams goed zijn toegerust om de cirkel van geweld in gezinnen en huishoudens te kunnen doorbreken. De deelnemende gemeenten ondernemen acties om door middel van training en/of extra inzet van capaciteit de kennis en vaardigheden van de medewerkers in de lokale teams op dit gebied te vergroten.