Niet-vastgesteld verslag Forum Stad en Samenleving 22-06-2021.docx

Want zoals ik las, in 2023 wordt de toeristenbelasting, zal die weer gaan stijgen en ik weet bijna zeker dat de prijsstijging wel doorberekend zal worden aan de consumenten. Dus ik zou graag willen weten van de wethouder, kan er in het convenant worden vastgelegd dat de toeristenbelasting, dat die met nul wordt gezet, dat ook doorberekend wordt aan de consument. Dat was de vraag die ik had. Dank u wel. De voorzitter: Hartelijk kan, mijnheer Karremans. Dan gaan we naar de fractie van de VVD en dat is de heer Oelen. Voor het eerst vanavond. De heer Oelen: Dank u wel, voorzitter. Ja, het groeifonds. Ik ben, of althans, ik probeer altijd wat genuanceerder te zijn in mijn bewoordingen, alleen toen ik dit voor het eerst las, toen dacht ik wel van, voor wie is dit nu eigenlijk geschreven? Is dit voor een kleuterklas geschreven of wie is de doelgroep geweest? Ik ga eventjes voorlezen uit eigen werk, college. Onze spaarrekening is dankzij de verkoop van aandelen vorig jaar goed gevuld. We bezaten aandelen van Eneco, die we hebben verkocht voor maar liefst 71 miljoen euro. Dit geld willen we nu op een verstandige manier uitgeven. Op zo’n manier, dat Rijswijk er echt iets aan heeft. En zo gaat het nog even door. Het is een klein beetje tante Betje, zoals het verhaal hier staat. Maar goed, dat is wat het is.

Mijn vraag hierbij natuurlijk is wel, waarom schrijft u dit zo op deze manier op? Meer naar de inhoud. We hebben in december … We hebben in december hebben wij een afwegingskader in de raad vastgesteld en dat afweging, dat zag op de besteding van Eneco gelden. Vijftig miljoen euro. Twintig miljoen is inderdaad anderszins besteed, ten behoeve van het oplossen van meer wat negatieve uitgaven. Vijftig miljoen hebben we bedacht om in te zetten voor de stad, maar we hebben toen niet bedacht dat we dat geld allemaal in één keer zouden moeten gaan bestemmen. En het college heeft nu kennelijk bedacht dat we dat geld eens wel in één keer voor allerlei dingen moeten gaan bestemmen. Dat is een keuze, alleen die keuze zou alleen maar te rechtvaardigen zijn op het moment dat er langs het afwegingskader zoals we dat in de raad hebben vastgesteld, er ook een onderbouwing zou komen van de businesscase, zodat we dat op een fatsoenlijke manier langs die afwegingskader zouden kunnen leggen. En daar is nu bij een heleboel voorstellen geen sprake van. En dat maakt dat het volgens mij in de besluitvorming erg ingewikkeld wordt om tegen dit algemene verhaal, tegen dit algemene investeringskader ja te kunnen zeggen.

Ik denk dat elk raadslid wat hier ja tegen zegt, dat dat zichzelf niet helemaal serieus neemt, omdat we gewoon in de raad niet kunnen beoordelen of het wel voldoet aan de criteria die we hier als raad gewoon met zijn allen hebben vastgesteld. Pagina 34 van 57

CONCEPT VERSLAG FORUM STAD & SAMENLEVING 22 JUNI 2021 _____________________________________________________________________________________________ Neem nou die parkeergarage. We hebben nog geen idee. We hebben geen idee van de totale businesscase. We hebben het over de Beatrixlaan. De heer Weterings zei al, de wethouder heeft het in eerste instantie over twintig miljoen in de krant. Het is nu dertig miljoen geworden. Maar we hebben helemaal geen enkel idee van de totale businesscase. En zo kun je al die projecten wel langsgaan op de vraag, ja, waartoe dient het nu eigenlijk? Ja, er zijn er twee geweest die goed onderbouwd zijn geweest en die ook al in een vrij uitgebreide behandeling in de raad zijn geweest. Dat is het woningfonds en de investering van de aandelen van stedeling. En dat zou ook de route moeten zijn waarbij je gewoon kijkt naar hoe willen we dit geld nou eigenlijk gaan bestemmen en besteden? Want nu ligt er een claim op allerlei projecten waarvan het ongelooflijk ingewikkeld gaat worden in de toekomst om daarvan te zeggen, ja, zo hadden we het toch nog bedacht, want dan wordt er teruggegrepen naar dit algemene plan. Voorzitter, volgens mij, maar ik luister graag naar de wethouder hoe hij het wel had bedacht, maar volgens mij is dit niet iets zoals we het hier in de raad zouden moeten doen. Dat over het groeifonds.

Over het raadsvoorstel coronamaatregelen pakket allereerst, en andere hebben het ook al gezegd, een heel aantal van deze zaken moet uit het weerstandsvermogen komen en niet uit het groeifonds. Dat is één. Er zit een heel aantal zaken in die gewoon staand beleid zijn. Uitvoering, ontwikkelkader Havenkwartier. Daarvan wordt gezegd, dat is regulier budget. In de Bogaard, dat is regulier budget. Maar waarom staat het dan hier genoemd als een investering vanuit het groeifonds? Het is best wel eens een plaatje voor de raad om dan exact te zien wat dan wel of niet uit dat groeifonds zou moeten komen. En als je dan in dat zoekplaatje gaat zoeken en andere hebben daar ook al aan gerefereerd, dan staan er best wel wat rare dingen tussen die dan uit dat groeifonds moeten komen en wel van je af kunt vragen, is dat wel iets wat uit het groeifonds zou moeten komen? Maar goed, dat … Promotiekosten is bijvoorbeeld genoemd hun ja, waarom is dat groeifonds? De heer Van der Meij vindt ontwikkeling van de BIS wel groeifondswaardig. De VVD denkt daar in ieder geval anders over. De toeristenbelasting terugbetalen van de toeristenbelasting, daar is al het een en ander over gezegd.

Ik constateer … Op zich, de VVD snapt wel de gedachte dat je daar iets in wil gaan doen, maar de VVD ziet ook dat daar allerlei voorwaarden worden neergelegd bij de hotelbranche, waaraan de hotelbranche zich moet committeren. Voorwaarde, ja, waarvan ik mij wel afvraag, in hoeverre heeft dat überhaupt te maken met het heffen van belastingen? We willen bij de werving van nieuw personeel, moet er in eerste instantie worden gekeken naar werkzoekenden in Rijswijk. Ik bedoel, ik snap allemaal heel goed hoor, dat dit zijn lovenswaardige zaken die je misschien wil afspreken. Afspraken met hotels over arrangementen, Rijswijkse partners. Allemaal hartstikke lovenswaardig, maar zijn dit nou echt de dingen die je wil doen vanuit een corona noodmaatregelenpakket? Wil je dan dit soort dingen gaan opleggen door middel van een convenant? Ik ben ook heel erg benieuwd op welke wijze de horeca hierop heeft gereageerd, op dit maatregelenpakket. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Hartelijk dank mijnheer Oelen voor uw eerste termijn. Dan gaan we door naar de fractie van D66. U mag dan het woord? De heer Dolmans, u heeft het woord. De heer Dolmans: Ja, dank u wel voorzitter. Allereerst even over de toon van het stuk. Het was juist de VVD partijvoorzitter, Bas Eenhoorn, die de term Jip en Janneke taal muntte om duidelijk te maken, het belang van begrijpelijke taal in de politiek.

Dus ik heb met die toon van dit stuk juist helemaal geen moeite. Het is goed dat het college van B&W nu wil investeren in Rijswijk en dat is ook hard nodig na COVID en ook vooral vanwege de toename van inwoners. Zorgen dat we de kwaliteit van onze stad verbeteren. D66 Rijswijk steunt dan ook in hoofdlijnen dit pakket van maatregelen, om Rijswijk verder te helpen. We gaan zeker nog Pagina 35 van 57

CONCEPT VERSLAG FORUM STAD & SAMENLEVING 22 JUNI 2021 _____________________________________________________________________________________________ constructief kritisch kijken naar de uitwerking van de individuele raadsvoorstellen en die wegen tegen het criteria, waar we eerder hier in de raad zijn overeengekomen. Maar inderdaad, zoals ook het CDA zei, dit is een brede waaier van voorstellen die in samenhang moet worden bezien en dat we als totaalplaatje steunen. Er is een onderdeel van het voorstellen waar we echt vraagtekens hebben of dit uit het groeifonds moet komen. Dat betreft het groeiproject innovatiefonds en actieplan jeugd/wmo. Dat wordt in de financiële paragraaf eerst terug gebracht naar faciliteiten voor jongeren en uiteindelijk ligt er een raadsvoorstel speelbeleid. En de analyse en de noodzaak voor maatregelen vanuit het groeifonds sluit dan niet meer aan op de uitwerking. Het speelbeleid zelf in grote lijnen, het raadsvoorstel kunnen we best steunen. Maar dit moet gewoon structureel uit de begroting worden gehaald. Neem bijvoorbeeld de bewonersinitiatieven 25 duizend euro per jaar, gepland tot 26. Als dat niet gewoon structureel uit de begroting halen, dan houdt het na 2026 op en dat kan volgens mij niet de bedoeling zijn. Als het gaat over de coronamaatregelen, dat lijkt ons een goede mix van maatregelen. Maar de wereld verandert wel heel erg snel.

Ook het CDA refereerde er al aan. Dus moeten wel kritisch blijven bij de uiteindelijke uitwerking. Wat D66 betreft, gaat het raadsvoorstel groeifonds op 6 juli naar de raad toe en dat geldt ook voor het raadsvoorstel coronamaatregelen, even ongeacht of dat gefinancierd wordt uit het groeifonds of uit het weerstandsvermogen. Maar dat pakket moet in ieder geval 6 juli naar de raad om maatregelen niet te vertragen. Dank u wel. De voorzitter: Hartelijk dank, mijnheer Dolmans. Gaan we naar de fractie van GroenLinks. Ik heb het vermoeden dat er mevrouw Alberts gaat worden. U heeft het woord. Mevrouw Alberts: Ja, dank u wel voorzitter. Uw vermoeden was juist. Voorzitter, we hebben als Rijswijk voor verkoop van de aandelen Eneco tweeënhalf jaar de tijd gehad om een antwoord te formuleren op de vraag: wat te doen met 71 miljoen? Dat is ons niet gelukt en daarna lukte het alleen om financiële kaders op te stellen. Nu wil het college het bedrag binnen anderhalf jaar na het definitieve verkoopbesluit erdoorheen jassen. Amper een half jaar nadat de Eneco gelden zijn toegevoegd aan de reserve groeifonds Rijswijk, stelt het college voor de pot helemaal leeg te maken. De ruif leeg te eten. De koek volledig op te maken zonder inhoudelijke kaders. Slim investeren. Dat is wat we met z’n allen zouden moeten willen. Slim investeren in verduurzaming van de Rijswijkse energievoorziening.

Dat hebben we als GroenLinks in de loop van de tijd meermaals herhaald en andere Rijswijkse partijen onderschrijven dit inhoudelijke kaders met min of meer dezelfde woorden in hun verkiezingsprogramma. Op 27 oktober hebben we als GroenLinks tijdens de bijeenkomstbesteding Eneco gelden uitgebreid naar voren gebracht hoe we de uitwerking van investeren in de verduurzaming van de energievoorziening in Rijswijk zien. Isoleren van bestaande woningen, verduurzaming van gemeentelijke panden, deze aansluiten op schone waterbronnen en het duurzaam maken van de openbare ruimte, bijvoorbeeld door slimme Ledverlichting. Helaas heeft dat bij het college geen lampje te laten branden. Het enige wat betreft zien in het voorstel is het kopen van aandelen steding, zodat zij de mogelijkheid hebben om grote aanpassingen te maken aan het energiesysteem, die noodzakelijk zijn voor de noodzakelijke energietransitie. De kapitaalstorting steding en het woonfonds hebben we inmiddels hebben we inmiddels in fora en raad besproken en besloten. Alle andere onderliggende voorstellen zullen we ook eerst in de fora, bijvoorbeeld in die van september, inhoudelijk moeten kunnen bespreken alvorens we kunnen besluiten over het totaalpakket. Als we al überhaupt willen besluiten over het totaalpakket.

Dit college sorteerde er eerder al op voor een deel van de Eneco gelden te willen gooien in de bodemloze put die de tunnel onder de Prinses Beatrixlaan voor onze gemeente zal zijn indien we er zelf voor opdraaien. En nu blijkt Pagina 36 van 57

CONCEPT VERSLAG FORUM STAD & SAMENLEVING 22 JUNI 2021 _____________________________________________________________________________________________ dat zelfs dertig van de nog overgebleven 51 miljoen te zijn. Hoezo is dit categorie een direct uitvoerbaar? Dat was het college het corona maatregelenpakket noemt, is net als het totale investeringsplan een allegaartje van maatregelen, voorstellen en plannen. Het lijkt erop dat in ieder financieel gaatje wel een stukje Eneco gelden past, behalve dan voor de kwetsbare groepen die collega Van Nunen eerder noemde. Hoezo stelt het college voor om onder de noemer corona een ton uit de Eneco gelden te halen voor de BIS Plaspoelpolder? De heer Oelen noemde het ook al. Rare dingen. Waarom zijn positionering en proceskosten van de campusontwikkeling at the park een eens corona en Eneco gelden gerelateerd? Waarom moet er zeventigduizend euro uit de Eneco gelden in het kader van corona naar branding en marketing strategie, Plasbroekpolder en andere werklocaties, om maar eens wat te noemen. Zoals collega Van der Meij het verwoordde, dat is nogal vaag en gemengde gevoelens bij de citymarketing. Wat GroenLinks betreft, halen we niet zomaar geld uit de Eneco gelden voor dit soort hobby’s en volgt er een aparte forum bespreking in september en gaat de financiering vanuit de reguliere planning en control cyclus.

Over de landgoederenzone en de parken in Rijswijk Zuid hebben we ook 29 april een presentatie gehad. Daarin vroeg men respectievelijk vijf en 2,1 miljoen, maar nu zien we maar drieënhalf en 1,3 miljoen in het voorstel terug. Hoe verklaart u dit verschil? En wanneer kunnen we hier een raadsvoorstel voor verwachten? Als GroenLinks hebben we al eerder gevraagd naar het speelbeleid. Wij kijken uit na de bespreking van dit raadsvoorstel in het forum van september. Eerdere dekkingsvoorstel daarvoor vastleggen is wat ons betreft niet opportuun. Over geld reserveren voor een parkeergarage kan ik kort zijn, voorzitter. Niet alleen de aanleg ervan is lastig om het eufemistisch uit te drukken, zoals dat in de toelichting staat, ook de exploitatie ervan zal dat zijn als parkeren op het Maaiveld zo goedkoop houden als het nu is. Wie betaalt daaraan mee? Hoe past deze reservering volgens de wethouder mobiliteit in het door hem omarmde stop of stom principe? En het in te stellen innovatiefonds. Is dat alleen ten bate van het actieplan jeugd en wmo? Dus voor innovaties in het sociaal domein? De toelichting daarover in het zogenaamde investeringsplan is vrij summier.

Waarom het project aantrekkelijker en veiliger winkelcentrum oud Rijswijk überhaupt nog aansnijden, als al het andere voorgestelde, al het geld al uit het fonds Eneco gelden haalt? En zo te zien er niets terugvloeit in het fonds zelf. De Eneco middelen gebruikt het college in zijn voorstel van alle gaar veelvuldig als vulmiddel in reguliere projecten. Het wegingskader van de Eneco gelden is op meerdere manieren interpreteerbaar met uitgangspunten die wenselijk zijn, maar niet voorwaardelijk. Dat maakt toetsing van de projecten aan de criteria lastig. Hoe bepaal je of iets als groen, licht groen, geel, oranje of rood wordt aangemerkt? We ontvangen graag een onderbouwing, waar mogelijk cijfermatig, waarop de kleuren zijn bepaald. Er valt op de gemaakte stoplichtkeuzes, zeker op dit moment, nog wel wat af te dingen. Hoe kun je tot een afgewogen plan komen en de grote lijnen vaststellen als je geen inhoudelijke kaders hebt vastgesteld? Het collegevoorstel overziet, moet het antwoord hierop zijn dat in ieder geval in dit geval niet mogelijk is gebleken. Zonder inhoudelijke bespreking van de onderliggende voorstellen kunnen we het geheel niet vaststellen. Het gaat om voor Rijswijk grote bedragen, dus afzonderlijke, inhoudelijke bespreking is zeker op zijn plaats. Voorzitter, we kijken uit naar de inhoudelijke discussies in de fora van september en verder.

De voorzitter: Hartelijk dank, mevrouw Alberts. En dan gaan we tot slot tot de fractie van Beter Voor Rijswijk. De heer Braam, u heeft het woord. De heer Braam: Voorzitter, dank u wel. Ik was bijna in slaap gevallen, maar het is toch fijn dat ik nog even door u wakker werd geschud. Ja, het is verrassend in ieder geval dat er partijen zijn die aan de ene kant zeggen van Pagina 37 van 57

CONCEPT VERSLAG FORUM STAD & SAMENLEVING 22 JUNI 2021 _____________________________________________________________________________________________ de willen alleen maar ons beperken tot, ik noem het maar even in grote lijnen praten over het groeifonds en vervolgens bijna tot in detail schieten. De voorzitter: Ik kan u verzekeren dat wij in tweede termijn geen politieke statements meer gaan toelaten. De heer Braam: Dat is dan in ieder geval een winstpakker. Laten we het daar maar even ophouden dan. Ja, ik beperk me slechts even tot het overzicht wat we gekregen hebben, want elke keer als we een voorstel iets eerder bespreken, dan wordt vervolgens aangegeven van ja, niet eerder kunnen we echt inhoudelijk bepalen of we gelden uit het groeifonds gaan halen, want ja, we moeten toch eerst het inhoudelijke dossier, het stuk hebben besproken. Dus nu ook weer. Er staan een aantal raadsvoorstel een langs de kantlijn, maar die raadsvoorstellen, aan de ene kant zijn er partijen die ze toch inhoudelijk bespreken, terwijl we in feite pas in september daar serieus op terugkomen. Het was door sommige partijen ook nadrukkelijk gevraagd werd, waar het college keurig op inging door feitelijk en voorlopig maar even de gelden te onttrekken vanuit de algemene reserve. En dus straks dan, als alles weer achter de rug is, die onttrekkingen te laten plaatsvinden vanuit het groeifonds.

Dat was het eerste wat ik toch even wilde aankaarten. Zeker niet politiek bedoeld, maar wel even een bevinding van Beter Voor Rijswijk. Dan als het gaat om het lijstje met zaken die worden aangekaart. Ja, dan vind ik het op zich best wel goed in balans. Ja, Partij van de Arbeid misschien niet, omdat ze niet al te veel vanuit de sociale hoek zien. Maar aan de andere kant zijn ik van ja, er wordt feitelijk als het gaat om de infrastructuur, waar ook Jan en alleman over gilt, maar één ding benoemd en dat is dan Beatrixlaan. Nou ja oké, misschien mag u de garage, de parkeergarage er ook nog net even bij betrekken en dan hebben we het wel een beetje gehad, terwijl er straks zestig, zeventig duizend inwoners in Rijswijk zijn en die willen toch allemaal graag zowel in als uit Rijswijk. Ja, dan kan je je af gaan vragen van wat is belangrijker? Is dat dan een forse investering in de sheet transitie en het klimaat of is op dit moment de korte en middellange termijn misschien wel belangrijker? Maar goed, laten we die discussie maar even voor wat het is. Ik vind het een goede balans zoals die hier in beeld is gebracht. Ik moet wel opmerken dat in het optuigen van het raadsbesluit volgens Beter Voor Rijswijk een punt gewoon ontbreekt, onder puntje twee van het besluit. Alles is benoemd, op één punt na. Dat is de Beatrixlaan.

Volgens mij hoort die dag ook gewoon als lettertje i erbij, de Beatrixlaan. Even kijken, hoe heet dat hier zo? Ja, bestemmingsreserve voor de Beatrixlaan. Daar praten we feitelijk over. Die ontbreekt nog als puntje i zou ik zeggen. En verder heb ik weinig toe te voegen, behalve dat ik me wel aansluit bij de vragen die Gemeentebelangen Rijswijk gesteld heeft. De voorzitter: Hartelijk dank, mijnheer Braam. Dan gaan we naar de beantwoording in de eerste termijn. Wie wil daar als eerste het woord over? Mijnheer Keus, u heeft het woord. De heer Keus: Ja, dank u wel voorzitter. Dank ook aan alle fracties voor hun inbreng in de eerste termijn en meerdere fracties hebben het ook benoemd en volgens mij wordt het ook wel breed gedeeld dat, de titel zegt het in principe, het groeifonds waarbij we de mogelijkheid hebben gekregen door de verkoop van de aandelen en Eneco om slim en ook duurzaam te investeren in Rijswijk om onze stad, onze gemeente ook klaar te maken voor de toekomst en de grote opgave waar we voor gesteld zijn. En we zeggen dan altijd in de tekst, Rijswijk verandert, verouderd. Of veranderd, we staan voor nieuwe uitdagingen. We groeien. Misschien is het een beetje in simpele taal opgeschreven, maar ik dacht juist de partij van vroem vroem, dat die dat wel kon waarderen. Maar het is in ieder geval helder op iedereen overgekomen waar het om te doen is.

En ik denk, je kan dat soort investeringen ook maar één keer doen. Dat is ook echt insteek van het college geweest. Goed Pagina 38 van 57

CONCEPT VERSLAG FORUM STAD & SAMENLEVING 22 JUNI 2021 _____________________________________________________________________________________________ geluisterd ook naar de raad, van hoe kunnen we nou met investeringen die echt voor de lange termijn impact hebben, waar we juist die groei wat een gegeven is, we zijn een van de snelst groeiende gemeente van Nederland, die we juist op deze manier goed kunnen faciliteren om het zo maar te zeggen. En dat heeft geleid tot een pakket aan investeringen. Aan maatregelen die echt in samenhang inderdaad bekeken moet worden en ook op die manier beoordeeld ook zouden moeten worden. Een aantal vragen gesteld over procedureel. Waar besluiten we nu eigenlijk precies op bij dit raadsvoorstel? En een aantal inhoudelijke vragen, waarvan ook de collega wethouders ook een antwoord op zullen geven. Ik denk dat het goed is om eerst even te beginnen en dat daarbij de vraag van ja, wat ligt nu voor ten aanzien van het raadsvoorstel groeifonds? En allereerst even natuurlijk bij de opbrengst van de Eneco gelden. Daar opvolgend hebben we een bestemmingsreserve voor het groeifonds ingesteld. En inderdaad, 50, 51 miljoen voor het groeifonds en twintig miljoen voor het versterken van het weerstandsvermogen.

En daarbij hebben we ook gesproken over het investering en dat heeft de raad inderdaad voorgesteld en u ziet een eerste check op al die onderdelen waar deze investeringen, hoe die daarop scoren. Met het raadsvoorstel stellen we eigenlijk voor, en daar gaat uw raad dan ook een besluit op nemen, om onder de bestemmingsreserve een aantal andere bestemmingsreserves inderdaad in te stellen en die te voeden dus met bedragen die we daarbij hebben opgesteld. En uiteindelijk is het altijd de raadsbevoegdheid, zowel het instellen als ook het toevoegen van geld en het onttrekken uiteindelijk van ook weer middelen vanuit die bestemmingsreserve. Dat is een bevoegdheid van de raad. Dus u komt hier ook voor de afzonderlijke voorstellen, komen er dus ook nog raadsvoorstel een aan waarbij dus ook uw raad een besluit moet nemen om ook daadwerkelijk ook een onttrekking dan uit hier gezellig het doen. Dus daar komt u nog over dan te spreken. Dan geef ik ook gelijk antwoord op de vragen van de heer Oelen over de uitwerking van die zaken die vanuit het investeringskader wordt opgelegd. Dus bij de uitwerking van die voorstellen zullen ook die aspecten, bijvoorbeeld de businesscase van die investering voorstellen worden meegenomen.

En die businesscase bestaat niet alleen uit financieel rendement, maar er gaan ook zoals we in het investeringskader hebben voorgesteld, ook op de maatschappelijke kosten en baten gaan we ook zetten. En dat is dus een vertaling dus in de euro’s. Hebben ook eerder in het pas geld oost discussie ook over gehad, van ja, hoe rendeert een investering ook op al die andere aspecten? Daar gaat het uiteindelijk om. Het groeifonds. Hoe gaan we om ook, welke druk legt de groei van de stad op de leefbaarheid en hoe kan deze investering bijdrage juist aan de verbetering van diezelfde leefbaarheid. En dat is ook gelijk een antwoord op de vraag van de heer Kooy. Je ziet dat bijvoorbeeld ondertunneling nu rood kleurt, maar dat zou bij de uitwerking verder ook van het voorstel natuurlijk ook een positieve businesscase uit kunnen komen, doordat die voorstellen in het voorbeeld wat u nu aanvraagt over de A2 in Maastricht, waar je bijvoorbeeld ziet dat het vastgoed juist in waarde toeneemt door die ingreep die in de stad werd gedaan met de tunnel. Dus dat zijn aspecten die we allemaal mee … De voorzitter: Even een interruptie, mijnheer Keus. De heer Oelen. De heer Oelen: Ja, dank u wel voorzitter. Dank wethouder. Nog even voordat u verder gaat. Althans, ik vermoed dat u verder gaat.

Ik begrijp alleen nog niet zo goed waarom je het geld dan nu al wil gaan bestemmen en wat ook de consequentie is van het bestemmen van geld. Dus je bestemt nu dertig miljoen voor een tunnel. Daar vind ik nu inhoudelijk op dit moment nog helemaal niks van. Maar dan blijkt dat er over drie jaar die dertig miljoen niet meer nodig is. Wat is er dan voor nodig? Moet dan dit besluit herzien worden door de raad om die dertig miljoen dan anderszins weer te gaan bestemmen? En als het antwoord, want ik zie Pagina 39 van 57

CONCEPT VERSLAG FORUM STAD & SAMENLEVING 22 JUNI 2021 _____________________________________________________________________________________________ u ja knikken en daar was ik al een klein beetje bang voor, getuige we ruim hier niet een enorm circus met elkaar op om dat straks allemaal te moeten gaan doen? De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Oelen. De heer Keus. De heer Keus: Nee voorzitter, dat zou een verkeerde voorstelling van zaken zijn. Kijk, dit geeft hiermee aan. We hebben, ik zei ook met dat u dit pakket in samenhang moet bekijken en u geeft hiermee aan als raad dat u zich hierin herkent en dat dit inderdaad investeringen zijn die nodig zijn om klaar te zijn voor de toekomst. En u stelt daarin bestemmingsreserve in. U geeft daarmee ook richting, ook voor het college, om zaken nader uitwerken. En dat is wat u hiermee doet, dus het is niet een vrijblijvende exercitie wat we hier doen, die een volgende raad meteen weer ongedaan kan maken. Je bestemt echt het geld. Daarmee geef je ook weer, en ik denk dat de heer Lugthart daar straks ook nog wel op ingaat, laat je ook zien dat het van belang is. In dit geval ook de ondertunneling van de regio, dat het menens is dat je hier geld voor opzij zet. Dus het dient in dat opzicht ook verschillende doelen. Maar het is absoluut geen vrijblijvende exercitie om nu de bestemmingsreserves in te stellen.

Dat geeft richting aan het college ook een voor de nadere uitwerking om een goed raadsvoorstel voor te kunnen leggen. Ja voorzitter, dus ik hoop dat daarmee in ieder geval hetgeen dat het duidelijk is dat de besluitvorming die nu wordt voorgelegd, dat dat ook nog een gevolg het krijgen overigens. En dat wordt ook vanuit het investeringskader zullen wij ook in de PNC cyclus ook regelmatig informeren over de voortgang van het groeifonds en ontwikkelingen daaromtrent. Voorzitter, dan graag naar de inhoud. Ten aanzien van een aantal investeringsvoorstellen worden vragen gesteld. In bijzonder over het corona maatregelenpakket. Waarom heeft het college ervoor gekozen om dit in het kader van het groeifonds voor te stellen en niet gewoon vanuit de reguliere begrotingssystematiek via het weerstandsvermogen? En ik denk dat de heer Van der Meij dat inderdaad goed heeft gezegd, dat hier echt een onderscheid in zijn tussen enerzijds knelpunten waar je tegenaan loopt, waar we in de coronacrisis tegenaan zijn gelopen die gewoon acuut geadresseerd moesten worden, waarvoor we ook een rol als gemeente zagen. En dat de focus nu ligt op inderdaad het versoepelen van de maatregelen, het langzaam weer opengaan van die samenleving en hoe kunnen wij daarin als gemeente ondersteunend zijn? En ik denk dat inderdaad dat het wordt ook wel herkent ook voor al die sectoren.

Het gaat niet alleen over economie. Het gaat ook over het sociale aspect, het maatschappelijke domein. En hoe kunnen we daarin inderdaad ondersteunend zijn, zodat die heropening niet langer zal moeten dan nodig? En waar kunnen wij als gemeente daar onze rol pakken? En daar zal denk ik de heer Van de Laar zo ook nog wel wat toelichting op geven. Ja, en een onderdeel van dat corona herstelpakket, maatregelenpakket, is de toeristenbelasting. Ik meen dat ook de fractie van de VVD daar eerder ook aandacht voor heeft gevraagd. Ja, de vragen die daar vanuit de VVD en de fractie van Wij, GBR worden gesteld en misschien dat het zo wordt gelezen dat daar een ruil of zo plaatsvindt of dat daar voorwaardes aan verbonden worden. Ja, dat zou u niet zo hard moeten lezen. We zijn natuurlijk in overleg met de hotels. Ook op aanvraag eigenlijk van uw raad zijn wij in gesprek gaan. En er moet natuurlijk altijd ook gekeken worden vanuit de gemeente van ja, waar liggen ook vraagstukken van ons? En waar kan je een win winsituatie ook creëren? De vraag en behoefte is duidelijk vanuit hotels. We hebben problemen met een liquiditeit. En die zijn dan mee geholpen. Wij zien als college ook de hotels ook als partner in onze stad, die op allerlei aspecten van meerwaarde zijn. Zowel economisch, maar het is ook een gever. Het is ook een belangrijke partner denk ik voor onze culturele instellingen.

Ook ons vestigingsklimaat zijn goede hotels onontbeerlijk. Dat gesprek zijn we gewoon aangegaan, van joh, hoe kunnen wij daarin elkaar ligt, dat het ook een win winsituatie ook in behalen. Pagina 40 van 57

CONCEPT VERSLAG FORUM STAD & SAMENLEVING 22 JUNI 2021 _____________________________________________________________________________________________ En zo is het gesprek eigenlijk tot stand gekomen, waarbij we ook hebben uitgelegd dat we zien dat op dat moment, en het verandert inderdaad constant. Maar van ja, wij hebben te maken natuurlijk ook met mensen die werkloos zijn. Jullie hebben behoefte aan personeel. Kunnen we kijken of daar mogelijkheden zijn om Rijswijkse werkzoekenden aan te stellen en kijken of daar meekoppelkansen, om het zo maar even in die terminologie te zeggen, of die daar zitten. En tegelijkertijd, en dat is ook een motie die is aangenomen, denk ik dat we veel winst kunnen halen door veel meer samenwerking tussen partijen in de stad te laten plaatsvinden. Dus dat mensen die een nacht overnachten in een Rijswijks hotel, dat die ook hier gebruik maken van onze culturele voorzieningen en ook hier lekker een hapje gaan eten en een biertje doen bij wijze van spreken. Dus dat je euro’s ook hier in Rijswijk vallen, dus daar hebben wij ook economisch profijt van. En ook gewoon geconstateerd dat de tarieven voor de toeristenbelasting, dat als je die regionaal bekijkt met onze directe buurgemeenten, dat die gewoon heel laag liggen.

En ja, kunnen wij daar … Ja, wij zouden als college voor kunnen stellen dat wij in de raad ook een voorstel gaan doen, om dat meer in lijn met elkaar te gaan trekken, zodat we ook dat financieel uiteindelijk ook wel weer goed gaan, dat dat ook uiteindelijk toch financieel ook weer goedgemaakt gaat worden. Dus dat is geen lening of een terugbetaalafspraak, want uiteindelijk gaat uw raad over de hoogte van de hoogte van de heffing. Dus u kunt dat ook naast zich neerleggen. Maar zij vonden dat alleszins redelijk. En ik heb ook gevraagd, dat is een antwoord op de heer Karremans, van ja, als je dat nou doorberekend. Je brengt het in lijn als het ware gewoon met de andere gemeenten. Dus het heeft geen, en dat is een inschatting die de hotels althans de vertegenwoordiging daarvan zelf maakt, dat dat gevolgen heeft voor concurrentiepositie en dat gasten bij een andere gemeente zich zullen wenden, omdat die toeristenbelasting verhoogd zou worden. Dus in dat opzicht dat denk ik gewoon een redelijk afsprakenkader die niet keihard juridisch afdwingbaar is, maar noem het een gentleman agreement, zoals je wil. Ja voorzitter, kan zijn dat ik misschien wat vragen heb gemist.

Ik wil toch nog even terugkomen ook op steding, want het is een behoorlijke investering inderdaad die unaniem ook door uw raad is goedgekeurd, waarbij we juist ook voorstellen om het rendement daaruit ook weer ten goede te laten komen aan onze lokale energietransitie. Dus ik weet niet helemaal of dat goed uit het stuk naar voren kwam, maar dan wil ik dat bij deze toch nogmaals benadrukt hebben. Ik kom tot de afronding voorzitter, voor mijn eerste termijn. Ik constateer wel dat er brede steun is voor de onderliggende gedachte voor het groeifonds en dat doet mij deugd. Voorzitter, dat was het voor mijn eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Keus. Nou, dat was niet helemaal klaar, die eerste termijn. Mijnheer Kooy, ik zag uw arm. De heer Kooy: Ja voorzitter, dank u wel. Expliciet had ik nog even gevraagd naar een aantal algemene financiële zaken. Als het groeifonds het niet haalt, wat gebeurt er dan? Gaan we dan toch de stedentransactie doen of gaan we dan toch het woonfonds doen? En kunnen die bezittingen die we dan krijgen, kunnen die in de woonfonds? Die vragen heb ik nog niet gehoord. Of de antwoorden daarop heb ik nog niet gehoord. De voorzitter: Dank u wel. De heer Keus.

De heer Keus: Ja voorzitter, wij hebben vorige week zowel het raadsvoorstel voor het woonfonds als voor de kapitaalinjectie steding, hebben we juist het besluit daarop aangepast dat als er geen goedkeuring voor het groeifonds zou plaatsvinden, dat we daar terugkomen in het tweede halfjaarrapportage. En dat zou dus ook betekenen bijvoorbeeld in dat geval dat het rendement van zowel het woonfonds als de aandelen steding, dat Pagina 41 van 57

CONCEPT VERSLAG FORUM STAD & SAMENLEVING 22 JUNI 2021 _____________________________________________________________________________________________ die gewoon aan de reguliere begroting zouden toekomen. Ja, u geeft ook aan, hoe gaat u om met het bezit? Ja, dat kan je niet in de bestemming reserve plaatsen, om het zo maar te zeggen, maar dat komt gewoon op de balans te staan aan de activa kant. En wat je natuurlijk bij elkaar kan afspreken, u had het toen over een theoretische kans dat we ooit een keer die aandelen gaan verkopen, dat dat dan ook weer ten goede zal komen aan het groeifonds. Ja, daar kan natuurlijk de raad gewoon onderling met elkaar afspraken over maken dat dat het geval is en dat die eenmalige opbrengst dan niet toekomt aan de reguliere, maar dat dat gelijk aan de bestemming groeifonds weer wordt toegevoegd. Daar gaat u uiteindelijk zelf over. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Keus. Dan zijn er nog andere vragen die open staan die beantwoord kunnen worden door ik denk de heer Lugthart als eerste. Ja? De heer Lugthart: Voorzitter, kort. Want ik had eigenlijk maar drietal kleine vragen. Allereerst de fractie van Onafhankelijk Rijswijk, die vroeg hoe de parkeergarages zijn bekostigd zonder de Eneco middelen. Goede vraag. Ik heb ook geen idee.

U vraagt dan ook, is het integraal onderdeel van het project Huis van de Stad? Nee, dat is er niet. Volgens mij hebben we dat ook veelvuldig aangegeven. Staat ook in het stuk dat straks nog besproken wordt. U vraagt ook naar de en pre van de Herenstraat. Nou, volgens mij hebben we het daar ook veelvuldig over gehad. Er zijn een aantal fracties die hebben wethouder Van de Laar en mij gevraagd of dat we projecten in elkaar kunnen schuiven. Daarvan hebben we gezegd, als dat kan, dan doen we dat zeer zeker. Daar komt ook voor het reces nog een notitie naar de gemeenteraad toe. Dan de fractie van Rijswijks Belang. U vraagt de investeren natuurlijk, waarom was het twintig en nu dertig? En hebben we dan niet gelijk het achterste van de tong weg gegeven? Nee. We hebben uitvoerig binnen het college er ook over gesproken wat noodzakelijk is. Zoals wethouder Keus naar al aangaf, het is zinvol om te investeren. We moeten kijken of het bedrag dat wij ramen, of dat ook een bedrag is dat aannemelijk is voor onze regiogemeenten, dat zij weten dat de gemeenteraad menens is om die tunnel aan te gaan leggen. Nou, we hebben gekeken en dat is echt op de achterkant van een bierviltje uitgerekend, dat wil ik eerlijk zeggen, maar naar de gebruikelijke verdeling vijftig, vijftig. Dus 50% voor de regio en 50% voor het Rijk. Dus een derde MRDH, een derde voor Den Haag en een derde voor Rijswijk.

En een tunnel was de laatste prognose, 240 miljoen. Dus dan kom je uit op een bedrag van ongeveer dertig tot veertig miljoen. Dus dertig miljoen reserveren en dan ook nog iets bij sparen. Dan voorzitter, werd de vraag gesteld door mevrouw Koegler, de ondersteuning van de sportverenigingen. Nou, uw bijdrage is mij aan het hart gegrepen. Ik ben het er geheel mee eens. We moeten echt met maatwerk kijken wat er aan de hand is. Verschillen per vereniging is echt groot. We zijn nu met de vereniging aan het kijken van hoe kunnen we nu de ledenkrimp die bij een aantal, niet allemaal, heeft plaatsgevonden, hoe kunnen we die compenseren? En daar zijn we aan het kijken, kunnen we dat bedrag inzetten? En dan zullen de verenigingen met name zelf moeten komen, welke ondersteuning is wenselijk om die krimp die er is geweest bij een aantal, om die te keren? Ja voorzitter, voor wat betreft mijn portefeuille zijn dat de vragen. De voorzitter: Hartelijk dank, mijnheer Lugthart. Mevrouw Alberts: Voorzitter, ter interruptie. De voorzitter: Ter interruptie, mevrouw Alberts.

Pagina 42 van 57

CONCEPT VERSLAG FORUM STAD & SAMENLEVING 22 JUNI 2021 _____________________________________________________________________________________________ Mevrouw Alberts: Ja, want ik had ook een aantal vragen gesteld, namelijk ik zou eigenlijk kon ik kort zijn over die parkeergarage, maar wie betaalt er aan mee en hoe past deze reservering volgens de wethouder mobiliteit in het door hem omarmde stop of stomp principe? De voorzitter: Dank u wel. De heer Lugthart. De heer Lugthart: Voorzitter, businesscase is er nog niet. Businesscase komt met een separaat voorstel aan de gemeenteraad zullen we doen toekomen. Als het bedrag hier, wat hier geraamd staat in het fonds, is dan de onrendabele top waar we naar gekeken hebben. Dus die hebben we daarin opgenomen. En als uw vraag is, hoe past het in stomp, het zou niet per definitie direct in stomp passen. Het zit en hoe krijgen we de auto’s uit het straatbeeld? En volgens mij zou u dat ook aanspreken, om het gebied van bijvoorbeeld de Naald, om dat autoluw, wat liefst helemaal autoloos te maken, zodat we echt een prachtig aanzicht krijgen bij de Naald en volgens mij past het daar heel goed in wanneer we de parkeergarage ondergronds brengen. Voorzitter, tot zover. De voorzitter: Hartelijk dank voor uw beantwoording. De heer Van de Laar. U heeft het woord. De heer Van de Laar: Voorzitter, dank u wel.

Eerst over het groeifonds, waar in relatie tot de landgoederenzone vragen werden gesteld. Onder andere over het openluchttheater is een paar keer genoemd. Dat is een van de wensen die er zijn, maar we zijn inmiddels weer wat verder in de uitwerking van het voorstel dat het college inmiddels heeft vastgesteld en aan het presidium wordt aangeboden voor de cyclus in september, daarmee antwoord geven op de vraag die eerder gesteld is. Wanneer komt dat er aan? Daar staat geen … We hebben dat opgeknipt in een realistische planning wat mogelijk is binnen de financiële budgetten die uiteindelijk toch ook beperkt zijn, ook al is het gearrangeerd heel veel. Maar daar staat het openluchttheater niet meer in. Ten aanzien, dat was het groeifonds. Alles in één keer. Dan over het maatregelenpakket voor ondernemers, waar we dan op concentreren. En de heer Keus heeft daarover heel veel over gezegd, met name als het gaat over de hotellerie en de toeristenbelasting. Er zijn eigenlijk drie richtingen waar we op hadden gedacht, of hiërarchisch. In de eerste plaats persoonlijke aandacht of een hart onder de riem met gesprekken die we persoonlijk hebben gevoerd. De EZ accountmanagers, maar ook bijvoorbeeld zo’n actie met dekentjes voor de horeca, wat enorm is gewaardeerd, om te laten zien dat we er voor elkaar zijn eigenlijk ook. Daar komt het op neer. Dat vindt u ook terug in het maatregelenpakket.

Dat zijn de kosten niet natuurlijk. Tweede is op de korte termijn een stimulans geven aan de economie en dat is onder andere het verruimen van de regels. Dat is ook een maatregel die geen geld kost. Nou, u ziet dat, ik krijg er ook reacties over, sommige terrassen zijn vrij fors uitgevallen, maar we geven als college alle ruimte hebben we gezegd aan de ondernemers en die horeca om hun verloren jaar weer goed te maken. En oud Rijswijk wordt daar heel erg gezellig van, ook als je kijkt. Op korte termijn ook evenementen. Hoe krijgen we weer mensen naar onze winkelgebieden toe? En daar hebben we dan de keuze over hetgeen wat er al is en nieuw beleid te stimuleren, maar ook zaken voor de korte termijn, bijvoorbeeld op instigatie van collega Bentvelzen, de schuldhulpverlening wordt een hele structuur voor neergezet. En de derde pijler, dus hart onder de riem, twee korte termijnen, drie lange termijnen. Toekomstbestendig maken van onze economie. En dat doen we onder andere door de positionering inderdaad en door sterke winkelgebieden en sterke netwerken. Dat zijn eigenlijk de twee pijlers waarop wij kijken hoe wij de Rijswijkse economie toekomstbestendig maken. En is dat nodig, vraagt mevrouw Koegler zich zeer terecht af, want we horen vandaag inderdaad heel veel Pagina 43 van 57

CONCEPT VERSLAG FORUM STAD & SAMENLEVING 22 JUNI 2021 _____________________________________________________________________________________________ nieuwsberichten over dat de economie ontzettend hard gaat groeien en dat dat er heel erg goed uitziet. Horen tegelijkertijd ook berichten van als je het hebt over supermarktwinsten, heeft daar wel iedereen van geprofiteerd? Boeren bijvoorbeeld niet, maar ook als je met die CBB berichten naar een willekeurige Rijswijkse modewinkel gaat of een andersoortige winkel, dan kan je wel eens afvragen of zij net zo enthousiast zijn over, zeker als je kijkt naar het afgelopen jaar, over die CBB berichten. Dus we moeten heel goed kijken naar onze economie. En dan hebben we daar de keuze in gemaakt voor niet het grote bedrijfsleven, maar specifiek als gemeente. Wat is je rol? Laten we ons richten op de horeca en op de retail. En de retail heeft het erg zwaar. Dat was al het geval. Namelijk, de corona heeft ook trends versterkt. Als je het hebt over digitalisering. Winkels met een webwinkel, die deden er heel erg goed, maar ook het online shoppen heeft een enorme vlucht genomen. Er zijn allerlei winkels die zich juist specialiseren in de fysieke winkel en bijvoorbeeld in oud Rijswijk, maar ook in de Bogaard. Dus we moeten de gebieden, die sterke winkelgebieden, die sterke werklocaties stimuleren en dat is de gedachte achter het hele bekend.

Als ik er dan een aantal uit pak die u ook benoemd, bijvoorbeeld de bedrijven investeringszone. De gedachte daarachter is dat we een sterk netwerk organiseren. In oud Rijswijk is het al geregeld met een bedrijven investeringszone, maar dat kan elders in Rijswijk. Ook een diep gekoesterde wens. Daar is een investering voor nodig en op deze manier kunnen we daar helpen. Overigens moeten we nog uitzoeken of daar geen staatssteun sprake is en dat soort zaken allemaal. We gaan niet voor niks geld uitgeven. Mevrouw Woudstra: Voorzitter, ter interruptie. De voorzitter: Ja mevrouw Alberts, u heeft het woord. Mevrouw Alberts: Ja, wat heeft dit nou precies, die ton voor die BIS, wat heeft er nou precies met corona te maken? De voorzitter: Dank u wel voor uw vraag. Mevrouw Alberts: En met de Eneco gelden? De heer Van de Laar: Dank u wel, mevrouw Alberts. Mijnheer Van de Laar. De heer Van de Laar: Ik heb u net de drie trap uitgelegd van het hart onder de riem, de korte termijn, de lange termijn. En we zien sterke netwerken en dat is een bedrijven investeringszone echt als een rand voorwaardelijk aspect aan het toekomstbestendig maken van de Rijswijkse economie.

Dus dat is de legitimatie waarom wij een langgekoesterde wens ook op deze manier van het momentum eigenlijk ook gebruik maken om die ondernemers met elkaar sterk te verenigen, waar onder andere ook parkmanagement nodig is en ander dat soort mogelijk wordt en allemaal dat soort mensen die eerder zijn geuit door de ondernemers als de raad zelf. Dan kijk ik verder naar vragen die voorbij zijn gekomen. Ik heb eigenlijk alles wel in hoofdlijnen gehad, voorzitter. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van de Laar. De heer Kooy en dan de heer Oelen.

Pagina 44 van 57

CONCEPT VERSLAG FORUM STAD & SAMENLEVING 22 JUNI 2021 _____________________________________________________________________________________________ De heer Kooy: Voorzitter, dank u wel. Wethouder, ik miste nog een aantal zaken. Openluchttheater in een natuurgebied. U zegt: september krijg ik er meer van te horen. Vind ik iets te kort voor een reservering nu. Wat waren de ideeën nu, want het is wel een aangewezen natuurgebied en zeker parkeren daar in de buurt wordt toch misschien een uitdaging en ik zie wat kosten. We hadden gevraagd, zijn er subsidies meegenomen al in de vooruitblik en was fase één nou het aanpakken van het gebied van rondom het huis van de stad, waar nog wat noodzakelijke zaken nodig zijn? Die antwoorden had u nog niet gegeven. De voorzitter: Dank u wel. Gaan we eerst naar de vraag van de heer Oelen. De heer Oelen: Ja, dank u wel. Ja, ik probeer nog even te interrumperen over die BIS, want ik snap heel goed de wethouder dat het een lang en diep gekoesterde wens is, maar daarmee geeft hij zelf denk ik ook wel een klein beetje aan dat het een vorm van opportunisme is om het nu aan corona te knopen en het ook te gaan financieren vanuit het groeifonds. Dus ik zou aan de wethouder wil vragen, bent u het met mij eens dat dit al een klein beetje opportunistisch is om het op deze manier te doen? Dank u wel.

De voorzitter: Oké, dan de heer Van Enk en de heer Weterings. De heer Van Enk: Ja, ik interrumperen eigenlijk de heer Kooy en ik werd getriggerd door zijn opmerkingen, een openluchttheater in de natuur. Kan dat wel? Ja, ik zou willen vragen, waar had u het dan gedacht? Want als je het langs de A4 plaatst, dan is er niks te horen van de optredens ben ik bang. De voorzitter: Duidelijk. Ik begrijp dat de heer Weterings ook op de uitspattingen van de heer Kooy wil reageren. De heer Weterings: Ik denk dat de heer Kooy heeft gemist dat het openluchttheater is geschrapt. Dat waren de woorden van de heer Van de Laar. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Weterings. Dan geef ik bij deze het woord aan de heer Van de Laar. De heer Van de Laar: En het klopt, het openluchttheater zit, wordt niet in de plannen voorgelegd die naar de raad worden gestuurd. En de subsidies, die vraag had ik niet beantwoord inderdaad. Nou, we proberen oren en ogen open te houden voor alle subsidies die er zijn, bijvoorbeeld ook voor de voorde. De voorde staan nu op de toplijst grote restauratie opgave. Dus daar zijn mogelijk subsidies, maar daar hebben we eerst een plan voor nodig en geaccepteerd, geaccordeerd plan ook door de raad waarmee we ook subsidies kunnen gaan aanvragen, maar dat is vaak echt een fractie van wat het daadwerkelijk gaat kosten. En dan over de BIS.

Ja, dan verwijs ik naar mijn eerdere beantwoording. Ik geloof in de sterke netwerken die ervoor zorgen dat het toekomstbestendig zijn voor een krachtige economie. Ik denk dat we dat nu als meer nooit van tevoren nodig is. Voorzitter, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw De Man en daarna mevrouw Alberts. Mevrouw De Man: Ja, dank u wel voorzitter. Even kort een vraag op reactie van de wethouder, dat het openluchttheater uit de plannen wordt gehaald. Dan is er hier een tip van Flip, als die plannen er dan toch wel

Pagina 45 van 57

CONCEPT VERSLAG FORUM STAD & SAMENLEVING 22 JUNI 2021 _____________________________________________________________________________________________ uitgaan, haal ze er dan wat eerder uit, want dat had vanavond toch een hoop vragen en antwoorden gescheeld denk ik zo. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw De Man. Dan mevrouw Alberts. Mevrouw Alberts: Ja voorzitter, dank u wel. Nog even ter interruptie dan, eigenlijk had ik hem al wat eerder willen vragen. Al direct namelijk toen de heer Van de Laar het openluchttheater afkondigde als niet meer ter zake doenend. Maar hij praat zo snel over het groen heen. Hij gaat zo snel door naar de economie, dat ik er niet zo snel adequaat op kon reageren. Maar dan nu toch nog de vraag, namelijk er stond ook nog een ander bedrag eerder in de presentatie over de landgoederenzone. Want dat openluchttheater verklaart waarschijnlijk wel het verschil voor de parken in Rijswijk Zuid dan. Klopt dat? Maar wat verklaart dan het verschil voor de landgoederenzone? Want dat was eerst vijf miljoen waar hij om vroeg en nu vraagt u nog maar om drieënhalf miljoen. De voorzitter: Hartelijk dank. Mijnheer Van de Laar. De heer Van de Laar: Dank u wel. Het openluchttheater was oorspronkelijk een ideetje dat er mogelijk in fase twee van het Wilhelminapark onderdeel van zou kunnen zijn.

En dat is u voorgelegd tijdens de groenavond en daar werd voor niet breed enthousiast op gereageerd, maar de budgetten zijn uiteindelijk zoals we ze gealloceerd hebben ook zo klein dat we dat helemaal niet realiseerden. Maar we moeten wel in het Wilhelminapark en in het Elsenburgerbos en die hele verbinding daar hebben we dus een bedrag voor gereserveerd waar het openluchttheater geen onderdeel van uitmaakt en het maakt ook geen onderdeel uit van de landgoederenzone. Ten aanzien van … Daarmee heb ik geloof ik allebei uw vragen beantwoord. Mevrouw Alberts: Voorzitter? Nee, dat is niet het geval. De voorzitter: Even via de voorzitter. Mevrouw Alberts en daarna de heer Kooy. Mevrouw Alberts: Nee voorzitter, want ik vroeg specifiek naar het bedrag van die vijf miljoen voor de landgoederenzone en dat is nu drieënhalf geworden. Wat is nou die anderhalf miljoen? Waarom is dat ineens dan verdwenen sinds 29 april? De voorzitter: Ja, we hebben de vraag begrepen. Mijnheer Van de Laar. De heer Van de Laar: Daar was een schatting, wat er in de presentatie toen zat. In de tussentijd is het voorstel uitgewerkt en komen we tot de investering van 7,6 miljoen. Maar dat geld hebben we niet. Dat gaan we ook niet aanvragen.

Daarom hebben we het ook opgeknipt in twee fasen en voor fase één vragen we nu in het voorstel wat u voor september toegezonden drieënhalf miljoen investeringen aan voor de landgoederenzone. De voorzitter: Hartelijk dank. Mijnheer Kooy als laatste. De heer Kooy: Voorzitter, dank u wel. Wethouder Van de Laar gaf het net zelf even aan. De verbinding tussen de zones, de groenzones, daar had ik ook een vraag over gesteld in de eerste termijn. Wat wordt daar precies mee bedoelt en is dat ook niet een stukje fysieke verbinding wat al in een plan van Rijswijk buiten was Pagina 46 van 57

CONCEPT VERSLAG FORUM STAD & SAMENLEVING 22 JUNI 2021 _____________________________________________________________________________________________ opgenomen? Voetgangers en een fietsverbinding om die twee parken aan elkaar te verbinden. Kunt u daar wat toelichting op geven of zit ik hoor hier met twee verschillende dingen en worden die alle twee uitgevoerd? De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Kooy. Dan de heer Van de Laar. De heer Van de Laar: Ik kijk met een schuin oog ook even naar de heer Keus, verantwoordelijk voor Rijswijk buiten, hoe het zit met de verbinding waar u het over heeft. Dit gaat meer over verbindingen. Inderdaad, als er infrastructurele verbindingen komen, hoe kunnen we die mooier maken op het natuurniveau om het zo te zeggen? Maar als u door het gebied loopt, ziet u dat er heel veel kansen zijn. Daarvoor nodig ik u nogmaals uit. U heeft die uitnodiging al gekregen via de griffie om een datum aan te geven om een wandeling te maken door het Elsenburgerbos om ook de sanering potentieel te zien in het Wilhelminapark en dan kunnen we daar van gedachten over wisselen, want dat staan nog redelijk vrij. Het voorstel is nog niet gedaan, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Keus, wilt u daar nog iets over toelichten? De heer Keus: Nee, eigenlijk dat was gewoon een goed antwoord. De voorzitter: Nou, kijk eens. Hele college op één lijn. Dat is mooi.

Dan gaan we door met mevrouw Bentvelzen. Mevrouw Bentvelzen: Voorzitter, dank u wel. Ik dacht dat ik hem nog niet aan had gezet. Het wordt steeds later op de avond. Er zijn mij een aantal vragen gesteld over het innovatiefonds die verwikkeld zit in het groeifonds. Mevrouw Van Nunen geeft aan, nou, het sociaal domein komt er wel bekaaid vanaf. Ik denk dat dat een politiek statement is. Mijn collega Van de Laar, heeft al aangegeven dat we op schuldhulpverlening in ieder geval ook ingedeeld doen voor de ondernemers. Ik zie een interruptie. De voorzitter: U bent nu al getriggerd, mevrouw Van Nunen? Mevrouw Van Nunen: Ja, nu al, want dat was niet een politiek, niet bedoeld als politiek statement. Het was een constatering. Dus dat is iets anders. De voorzitter: Hartelijk dank. Dank u wel. We gaan snel door. Mevrouw Bentvelzen: Ik heb uw constatering gehoord. Nogmaals, de schuldhulpverlening voor de ondernemers die ook al door meerdere fracties in de raad afgelopen jaar is aangegeven. Onder andere de fractie van Wij heeft al meerdere keren om gevraagd. Zet nou iets op van schuldhulpverlening voor ondernemers. Dat komt naar uw raad. Uit mijn hoofd hebben we dinsdag in het college, 29 juni, een raadsinformatiebrief hoe we dat willen gaan aanvliegen in opvolging natuurlijk richting de nota schuldhulpverlening, die we in Q4 gaan bespreken in zijn geheel.

Het innovatiefonds is ook gericht op jeugd en wmo, mevrouw Alberts. Want u vroeg mij volgens mij vanuit GroenLinks, is dit alleen voor het sociaal domein? En dezelfde zin zei u jeugd en wmo. Het is ook voor het actieplan jeugd en wmo, omdat we daar een aantal zaken met elkaar hebben afgesproken die we willen gaan doen, bijvoorbeeld het inzetten van praktijkondersteuners bij de huisarts. Uw collega, mevrouw Kistemaker, heeft al een paar keer verzocht of ik Pagina 47 van 57

CONCEPT VERSLAG FORUM STAD & SAMENLEVING 22 JUNI 2021 _____________________________________________________________________________________________ daar wat meer tempo in wil maken. Maar goed, er zijn ook financiële middelen voor nodig. Dus dat is een van de zaken die we daar mee willen gaan doen. Het innovatiefonds moet uiteindelijk uiteraard gaan helpen om beleidstechnische zaken door te voeren, waardoor aan de andere kant op de structurele begroting minder kosten gaan maken en dat zal ook de opdracht zijn die het kabinet ons gaat geven als ze ooit eens een keer een formatie rond krijgen en hun werk kunnen gaan doen. En D66, die noemde het goed project innovatiefonds en een mond met het speelbeleid. Ik weet niet of dat nou de bedoeling was, maar dat zijn twee opzichzelfstaande dingen. En nog één ding voor ik het vergeet, voorzitter. Want er waren vanuit de Partij van de Arbeid een aantal groepen specifiek benoemd. In groep over de vrijwilligers, integratie en inburgering en die geef ik graag en mijn collega, mevrouw Besteman, aangezien die dat in haar portefeuille heeft zitten. Dat was het, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Besteman, u heeft gelijk het woord. Mevrouw Besteman: Ja, dank u voorzitter. Ik begin met het speelbeleid, want er zijn een aantal opmerkingen over gemaakt en vragen over gesteld, allereerst de Partij van de Arbeid.

De heer Kooy vroeg zich af, hoe blijft, waaruit blijkt dat er te weinig aanbod is voor de jongerengroep van dertien tot achttien? Er is een inventarisatie door speelplan gedaan en daaruit blijkt dat. Maar goed, we hebben uiteraard ook met jongeren gesproken. U suggereerde dat ook al, voorzitter, zeg ik via u. We hebben breed geparticipeerd, we hebben met jongeren gesproken. We krijgen veel vragen, signalen. Maar u kunt zich vast ook allemaal nog wel Dries herinneren, die zich hier in de gemeenteraad ook heeft uitgesproken en de wensen heeft geuit om een skatebaan in Rijswijk terug te brengen. Dus in die zin zetten we ook in met dit speelbeleid op een interactief aanbod. Jongeren kunnen echt bewegen buiten. En die skatebaan is natuurlijk ben ik ook een heel prominent gegeven in dat spelbeleid. Bij het CDA hoorde ik eigenlijk met name ondersteuning ook voor dat speelbeleid en ook de claim die we willen leggen op openbare ruimte voor jongeren. Zeker ook … De voorzitter: Ter interruptie, de heer Weterings. De heer Weterings: Heel kort, voorzitter. Ik hoor mevrouw Besteman praten over een skatebaan. Heeft 3.01.56 als voorbeeld? De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Besteman. Mevrouw Besteman: Voorzitter, we zijn nog niet helemaal aan die uitwerking begonnen, want we hebben natuurlijk eerst budget nodig van uw raad.

Maar ik heb ze zeker zeer met veel plezier bekeken, laat ik dat er over zeggen. En ik was bij het CDA ben gebleven. Ik hoorde daar ook voor die ondersteuning groep oudere jongere, laat ik het zo maar even zeggen. Dus daar ben ik blij mee. GroenLinks laat zich op een later moment nog uit over het speelbeleid heb ik begrepen. Nou, daar kijk ik zeer naar uit. Nog even terug ook voorzitter, naar de Partij van de Arbeid en de kwetsbare groepen en de vrijwilligers die ook genoemd zijn. U weet, wij hebben dit jaar zijn we gestart met de uitvoering en ook een stevige impuls op het welzijnsbeleid, waarin juist die doelgroepen ook worden benaderd en waar extra in wordt gezet. Als het gaat om het stageloket heeft mevrouw Van Nunen ook een vraag gesteld. Dat moet zijn uitwerking nog vinden. We zijn daarover wel in gesprek geweest met studenten van de Haagse Hogeschool, die ook onderzoek volgens hebben gedaan. Ze

Pagina 48 van 57

CONCEPT VERSLAG FORUM STAD & SAMENLEVING 22 JUNI 2021 _____________________________________________________________________________________________ hebben de informatie klaarleggen en wat mij betreft inderdaad bittere noodzaak om daarmee aan de slag te gaan. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Hartelijk dank. Dat was de eerste termijn van het college. Gaan we naar het tweede termijn. Dan wil ik even voorstellen, omdat het raadsvoorstel speelbeleid en het raadsvoorstel ondertunneling meer naar de toekomst gaat, ons te beperken op vragen over het groeifonds en de coronamaatregelen. Als daar iemand nog vragen over heeft en ik zie een hand van … Zo, goedemorgen. Mevrouw De Man. Mevrouw De Man, u heeft het woord. Mevrouw De Man: Dank u wel, voorzitter. Was u mijn nou gewoon vergeten? Schandalig. Nog even heel kort twee vragen aan de wethouder financiën vermoed ik zo. Volgens mij zijn er nog een paar vragen van mij onbeantwoord gebleven. Gaat over de plannen die bij elkaar 51 miljoen kosten en of daarin ook rekening is gehouden, lastig woord, met eventuele tegenvallers. Volgens mij is dat nog niet benoemd. En waarom is er in het voorstel nou niet gekozen voor investeringen waarbij er weer geld terug kan komen in het laatje? Dat is ook nog niet aangekaart. En dat was het dan. Dank u wel. De voorzitter: Hartelijk dank. Dan zie ik de vinger van de heer Weterings.

De heer Weterings: Voorzitter, heel kort. Ik had een tweede termijntje opgeschreven over de miljoenen, maar geeft net aan of ik dat wil verplaatsen naar een andere datum? Dus ik zou heel graag nog van een tweede termijn gebruik kunnen maken. Drie vragen. De voorzitter: Snel drie vragen. Dat sta ik toe, maar probeer het zoveel mogelijk te beperken tot het groeifonds. De heer Weterings: Wel gezegd, twintig miljoen, maar het college sprak toen over dertig miljoen. Toen werd er een bokkensprong gemaakt van tien miljoen naar veertig miljoen. U zegt een derde, een derde, een derde. Nou, drie keer veertig is 120. Komen we 120 miljoen te kort. Waar gaan we die vandaan halen? Dat was even snel het eerste termijn wat ik op had gegeven. Dus graag even een betere uitleg. Is het nou twintig miljoen, dertig miljoen of veertig miljoen wat we gaan bijdrage? Dank u wel. De voorzitter: Dat was uw vraag? Top. De heer Kooy. De heer Kooy: Ja voorzitter, dank u wel. Er waren toch nog wat restpuntjes overgebleven en kijken of er dingen goed had begrepen. We hebben een aantal voorstellen hebben we nu behandeld en dan gaan we kijken met de goedkeuring van het groeifonds om akkoord te gaan, maar die andere dingen blijven zweven, krijgt natuurlijk een hele andere dynamiek, want die zijn uitgerekend op bierviltjes. En namelijk ja, misschien heeft dat de kwaliteit niet helemaal goed gedaan.

Maar is het dan zo, dan kijk ik even naar wethouder Keus, dat als we nu akkoord gaan met het groen, het groeifonds, dat de besluiten om die gelden dan daadwerkelijk beschikbaar te stellen tegen een gewone meerderheid gaan? Dus dat men nu dan de hele situatie omdraaien en dat er een laagdrempelig akkoord wordt gegeven later, terwijl we nu een soort raamwerkakkoord moeten geven op zaken die op een bierviltjes zijn uitgerekend? Dat was mijn vraag. En dan kijk ik nog even naar mevrouw Van Nunen of zij nog vragen had voor het coronapakket. Pagina 49 van 57