Niet-vastgesteld verslag Forum Stad en Samenleving 22-06-2021.docx

CONCEPT VERSLAG FORUM STAD & SAMENLEVING 22 JUNI 2021 _____________________________________________________________________________________________

Aanwezig Voorzitter: De heer J.P. Paredes Sanchez Raadsleden: Mevrouw M. Alberts Mevrouw F. van Amerongen De heer A. van den Berg De heer E.G.T. Braam De heer D.R. Cupedo De heer C.P.I.M. Dolmans De heer M.J. van Enk Mevrouw P.G. Kames De heer J. Karremans Mevrouw C.J. Kistemaker Mevrouw A. Koegler-Böhm Mevrouw M.E. Koopman De heer A.P. Kooy De heer G. Kruger De heer M. El Majjaoui Mevrouw R.F. de Man Mevrouw C.F.J. Mauer De heer R.A.J. van der Meij De heer U. Oelen Mevrouw J. Schröter-Haas

1.

De heer C.G. Sleddering De heer Q.L.A. Veerman De heer M.V. Weterings De heer M. Wit Mevrouw E. Woudstra Mevrouw W.A.A.M. van Nunen Fractieassistent: De heer D. Jense Portefeuillehouders: Wethouder, mevrouw L.I. Bentvelzen Wethouder, mevrouw J.N. Besteman Wethouder, de heer J. Keus Wethouder, de heer A. van de Laar Wethouder, de heer B.D. Lugthart Forumgriffier: Mevrouw M.M.A. Tittse

Opening en vaststelling agenda De voorzitter: Ik geloof dat iedereen al aanwezig is. Dan gaan we allereerst over tot de vaststelling van de van de agenda. Dan heb ik een paar mededelingen. Raadsvoorstel nummer 5, ‘Huis van de Stad investeringsbudget fase 2’, daar zijn stukken, geheime stukken hier vandaag beschikbaar gesteld over de bestemmingsbedragen. Als iemand daarover wil praten, dan zal dat in beslotenheid moeten gebeuren en dat betekent dan dat wij dit hele raadsvoorstel helemaal naar achter schuiven en dan hebben we in ieder geval nog een kwartier nodig om alle tv’s uit te schakelen et cetera, et cetera. Dus is daar iemand die behoefte heeft om in beslotenheid dit raadsvoorstel te gaan behandelen? De heer Jense. De heer Jense: Ik heb een vraag, voorzitter, die hier wel direct mee te maken kan hebben. Ik wil straks in ieder geval ook de vraag gaan stellen wat er vandaag uit de hoge hoed is gekomen, uit de digitale bus. Is dat openbare informatie, of moet dat achter gesloten deuren? De voorzitter: De heer Björn Lugthart, kunt u daar uw licht over laten schijnen? De heer Lugthart: Dank u wel, voorzitter. Daar kan ik kort in zijn, dat moet achter gesloten deuren. De voorzitter: Dus ik laat het aan u, de raad, om het over deze agenda aan het einde te gaan behandelen in besloten samenkomst. Ja? Oké, dus bij deze, agendapunt 5 wordt agendapunt 7.

Ja, of 6, zoals je het wil zien. Pagina 1 van 57

CONCEPT VERSLAG FORUM STAD & SAMENLEVING 22 JUNI 2021 _____________________________________________________________________________________________ Want dan schuift alles eentje naar voren. Verder houden we de agenda aan zoals die staat gepland en is geaccordeerd in het presidium, dus dat betekent dat wij zo mijnheer Timmermans aan het woord laten gaan. Dan agendapunt 3 zijn de ‘Jaarstukken 2020 besteding jaarrekening’, agendapunt 4 is dan ‘Raadsvoorstel 1e halfjaar rapportage’, agendapunt 5 is ‘Raadsvoorstel Groeifonds’, en dan als laatste agendapunt komt dan het ‘Huis van de Stad’. 2.

Spreekrecht burgers De voorzitter: Dan hebben wij vanavond de eer om de heer Timmermans bij ons in huis te hebben. Hartelijk dank voor de tijd die u genomen heeft om hier bij ons uw verhaal te doen. De heer Timmermans: Fijn dat ik eventjes mag praten. De voorzitter: Dat doen we graag, daar zijn wij voor als raad. Dus dan wil ik bij deze u het woord geven, met de kanttekening dat u vijf minuten heeft. De heer Timmermans: Goedenavond, mijn naam is Stijn Timmermans, ik woon in Leeuwendaal en ik spreek vanavond in over het voornemen van de gemeente om ondergrondse restafvalcontainers, ORACs, te plaatsen. Op 1 april kregen de bewoners van Leeuwendaal een brief van de gemeente Rijswijk waarin zij op de hoogte werden gesteld van het feit dat de gemeente Rijswijk ORACs gaat plaatsen in verband met overlast van ratten. Omdat de bewoners in directe omgeving van Leeuwendaal helemaal geen overlast van ratten hebben, meldden zij dit op 7 april in een brief aan de gemeente. Daarbij wijzen deze bewoners de gemeente Rijswijk op de rommel die ontstaat juist ratten en meeuwen aantrekt en dat deze bewoners van Leeuwendaal dus helemaal niet op ORACs zitten te wachten. Op 1 juni 2021 kregen de bewoners van Leeuwendaal weer een brief waarin de gemeente geprobeerd heeft de procedure en de totstandkoming van het besluit uit te leggen.

Er worden excuses gemaakt over het uitblijven van inspraak door en contact met bewoners, maar daar wordt verder heel handig overheen gestapt, waarna er uitgelegd wordt hoe de plaatsing tot stand gaat komen en waarbij nota bene nadrukkelijk wordt aangegeven dat onze stem telt. Inmiddels is op het platform van Avalex – waar overigens iedereen, ook niet-belanghebbenden, ongecontroleerd en ongelimiteerd voor of tegen kan stemmen – kenbaar gemaakt dat het niet alleen om containers voor restafval gaat. Op een aantal plekken in de buurt worden milieustraten voorgesteld. Niet alleen restafval dus, maar overigens ook, zonder enige toelichting, containers voor glas, gft, PMD, textiel en papier. Op het reactieplatform, waar nota bene Avalex de regie lijkt te hebben, zijn inmiddels meer dan zevenhonderd reacties te lezen van bewoners die voor het aller overgrootste deel tegen de komst van de ondergrondse containers zijn. Maar wat is er dan precies aan de hand? Er zijn twee korte straatjes, een stukje Leeuwendaallaan, een stukje Koninginnelaan, waar afvalproblematiek heerst. De bewoners van de bovenhuizen kunnen hun afval niet scheiden en zetten het ongescheiden afval gewoon in en naast de restafvalkliko’s die door de gemeente veel te weinig geleegd worden, waardoor loslopende katten, meeuwen en ratten daar makkelijk bij kunnen. Een heel lokaal probleem dus.

Het lijkt ons, de betrokken bewoners, zeer onzorgvuldig en onnauwkeurig om dit zeer lokale probleem op te lossen met de plaatsing van ondergrondse containers, verspreid door nota bene de hele buurt, waarbij dus ook voorstellen gedaan zijn voor glas, gft, PMD, papier en zelfs textiel. Daarnaast is het voor velen van ons onbegrijpelijk dat de gemeente samen met Avalex criteria heeft opgesteld voor zogenaamde geschikte plekken, waar de gemeente en Avalex zich in het plaatsingsvoorstel dan vervolgens niet consequent aan Pagina 2 van 57

CONCEPT VERSLAG FORUM STAD & SAMENLEVING 22 JUNI 2021 _____________________________________________________________________________________________ houden. Mogelijk dat de gemeente Rijswijk en Avalex zelf nu ook ingezien hebben dat er op het eerste gezicht redelijke criteria infrastructureel helemaal niet passen voor de wijk Leeuwendaal, met veel spelende kinderen, smalle straten waar een hoge parkeerdruk is en waar bewoners zich inzetten voor het behoud van enig groen in eigen leefomgeving. In De Telegraaf van afgelopen week is een kort artikel verschenen over deze heel vervelende gang van zaken, waarbij een journalist de gemeente Rijswijk heeft gevraagd om commentaar in het licht van hoor en wederhoor. De woordvoerder van de gemeente Rijswijk geeft in het artikel aan dat de inzamelkosten met de komst van de containers omlaag zouden gaan. De bewoners vragen zich af of dat inderdaad zo is, en welke alternatieven zijn er bestudeerd en doorgerekend, en of de afname van hun woongenot als gevolg van plaatsing van ondergrondse containers wel opweegt tegen deze vermeende kostenbesparing.

Bewoners hebben het gevoel dat de gemeente zich onredelijk opstelt, zich blind staart op het plaatsen van containers, verder zonder inhoudelijk in te gaan of te onderzoeken hoe het zeer lokale afvalprobleem kan worden aangepakt zonder dat het woongenot van de hele overgrote meerderheid van de buurt in het gedrang komt. Samengevat: bewoners zijn van mening dat de gemeente een onnauwkeurige procedure volgt, waarbij argumenten en acties helemaal niet met elkaar overeenkomen. Bewoners zijn van mening dat, verwijzend naar de brief die de heer Francissen van 20 juni aan de wethouder heeft gestuurd, de gemeente Rijswijk zich niet aan eerder gemaakte afspraken wil houden. Bewoners zijn van mening dat er niet naar hun inhoudelijke bezwaren wordt geluisterd. Bewoners willen raad, wethouders en de gemeente Rijswijk vragen om dit project alstublieft direct te stoppen en vaart te maken met het uitdenken van de lokale oplossingen voor het zeer lokale afvalprobleem van de eerdergenoemde delen van de Koninginnelaan en Leeuwendaallaan, waarbij de bewoners en omwonenden nadrukkelijk willen meedenken en nauw betrokken willen worden. Ik dank u hartelijk voor de aandacht en ik kijk uit naar uw reactie. De voorzitter: Hartelijk dank, mijnheer Timmermans. Fantastisch binnen de vijf minuten.

Zijn er raadsleden die hier een vraag willen stellen? Ik zie mevrouw Van Nunen, dan zie ik de heer Sleddering en de heer Wit. In deze volgorde, alstublieft. Mevrouw Van Nunen: Ja, voorzitter. Dank u wel, mijnheer Timmermans. Ik wil graag u vragen of u al een reactie van de gemeente heeft gehad op de brief namens uw buurtgenoot, de heer Francissen. De heer Timmermans: Dat is niet het geval, mevrouw. Ik heb op 7 april een mail gestuurd aan het e-mailadres wat daarbij hoort. Ik heb daar ook een lijst toegevoegd van alle bewoners namens wie ik dat bericht gestuurd heb en ik heb daar geen reactie op ontvangen. Sterker nog, op 1 juni, dat is dus vol twee maanden later, kreeg ik een bericht waarin staat dat excuses wordt gemaakt voor het feit dat bewoners niet worden gehoord enzovoort. Dus het is inderdaad een hele goede vraag en ik vind het ook een raadsel, moet ik u zeggen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Timmermans. De heer Sleddering. De heer Sleddering: Zoals zo vaak had ik dezelfde vraag als Wil van Nunen. Ik ben heel blij met het antwoord dat hier gegeven wordt. Blij in de zin dat wij hier een eerlijke reactie krijgen, maar richting college toch wel een duidelijke les om dit probleem nu echt eindelijk eens op te pakken met de buurt. De voorzitter: Dank u wel, de heer Sleddering. De heer Wit, een vraag?

Pagina 3 van 57

CONCEPT VERSLAG FORUM STAD & SAMENLEVING 22 JUNI 2021 _____________________________________________________________________________________________ De heer Wit: Ja, een korte vraag. Dank u wel voor uw inspreken. Kunt u mij aangeven of u in ieder geval nog ruimte ziet en de mogelijkheid ziet om ook met de wethouder hierover in gesprek te gaan, dat we daar als raad eventueel woordvoerders bij faciliteren? Want het lijkt me om een vrij grootschalige aanpak te gaan inderdaad van een relatief klein probleem in een wijk die daar wellicht niet geschikt voor is, zoals u zelf aangeeft. De heer Timmermans: De buurt is natuurlijk van harte bereid om daarbij betrokken te worden. In eerste instantie waren er ook afspraken gemaakt met de buurt in 2017, met de toenmalige wethouder, en er zouden vijf jaar lang geen containers worden geplaatst. Nu wordt er dus zonder vooraf overleg, laten we zeggen als donderslag bij heldere hemel – misschien met de verkiezingen in zicht, ik weet het niet – ineens eventjes een besluit genomen of uitgevoerd waar bewoners niet bij zijn betrokken. Dus nogmaals, ik vind het onbegrijpelijk. De voorzitter: Hartelijk dank, mijnheer Timmermans, voor uw tijd, voor uw inspraak. Dan wil ik u hartelijk bedanken. De heer Timmermans: Ja, graag gedaan. Veel wijsheid gewenst. De voorzitter: Dank u wel. 3.

Jaarstukken 2020 besteding jaarrekening resultaat en wijziging begroting (21-028) De voorzitter: Dan gaan we snel door naar agendapunt 3, ‘Jaarstukken 2020 besteding jaarrekening resultaat en wijziging begroting’. Ik heb hier nog wel een paar opmerkingen over. Technische raadsvragen zijn gesteld en beantwoord schriftelijk, dus probeer daar herhaling te voorkomen. Niet de raadsvragen nog een keer stellen, maar vragen om opheldering als er zaken niet duidelijk zijn na de beantwoording vanuit het stadhuis. We bespreken nu alleen de jaarrekening van 2020 en de bijdrages voor de halfjaarrapportage en kadernota bewaren voor het kaderdebat, alstublieft. Ja? Dan gaan wij beginnen en we gaan een rondje doen. We beginnen met Onafhankelijk Rijswijk. Is dat mevrouw De Man, of de heer Jense? Mevrouw …: Geen van beide, u mag door naar de volgende. Dank u. De voorzitter: Oké, dank u wel. Dan gaan we naar Rijswijks Belang, de heer Weterings. De heer Weterings: U mag door. De voorzitter: De heer Kooy, u heeft het woord. De heer Kooy: Voorzitter, dank u wel. Drie vragen. Een vraag over fietsveiligheid en de cijfers die werden gegeven. In de beantwoording hadden wij gevraagd waarom er 35 als actueel getal stond, terwijl minder dan 10 de doelstelling is.

We wilden toch nog een toelichting op hebben over deze meting, want het gaat over, dan zou er geteld moeten worden mensen die naar het ziekenhuis gegaan zijn. Hoe inzichtelijk is dat, is dat alleen met de ambulance afgevoerd? Dus graag daar toelichting op. Pagina 13 hadden we nog een vraag gesteld over geluidsanering. Ik was verrast, zullen we het maar noemen, dat daar stond dat het confidentieel is. Dus daar wil ik wel graag een toelichting op hebben wat die vertrouwelijkheid dan is. En een vraag voor een andere Pagina 4 van 57

CONCEPT VERSLAG FORUM STAD & SAMENLEVING 22 JUNI 2021 _____________________________________________________________________________________________ wethouder, RijswijkBuiten. In de stukken staat, dat is op pagina 14 van de beantwoording, een verduidelijking die wij gevraagd hebben, maar eigenlijk de achtergrond is: RijswijkBuiten levert een negatief resultaat op volgens de verwachting zoals het nu is. Maar als we de jaarstukken lezen, dan staat er één keer een negatief getal en de getallen die ernaast staan worden eigenlijk alleen maar in de grootheden uitgedrukt. Dus je moet wel heel veel zoeken om erachter te komen waarom of het inderdaad negatief is. Dus mijn vraag is eigenlijk: waarom wordt dat zo onduidelijk in de jaarstukken opgenomen, als we het in de toelichting wel duidelijk van u op papier krijgen? Dat waren mijn drie vragen. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan wij door met Gemeentebelangen Rijswijk, de heer Van der Meij. De heer Van der Meij: Voorzitter, dank u wel. Eén technische vraag, dat betreft het voorstel van het college om een bestemmingsreserve te vormen voor programma 7, 500.000 euro. De vraag is concreet: waarom doen we dat? We hebben in het verleden alle resultaten, plussen en minnen, in het rekeningresultaat verantwoord ten aanzien van programma 7 en nu hebben we opeens een bestemmingsreserve die we voorstellen aan de raad.

De toelichting begrijp ik, dat er een overschot is op bijstandsuitkeringen. Maar waarom nu juist een bestemmingsreserve aanleggen en niet kiezen voor verantwoording vrijval en gewoon verantwoording van de werkelijke lasten in het boekjaar 2021? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van der Meij. Dan gaan we naar de fractie van het CDA. Hebben wij daar een woordvoerder? De heer El Majjaoui: Dank u wel, voorzitter. Ik heb eigenlijk een drietal vragen met betrekking tot de jaarrekening. Eigenlijk aanvullende vragen, de vragen zijn reeds beantwoord. Met betrekking tot de jongerenoverlast, er is geantwoord dat er intensief wordt gemonitord dan wel gehandhaafd in samenwerking met de politie en Handhaving. Daar ben ik heel dankbaar voor dat dat gebeurt. Alleen, ik ontvang de laatste tijd heel veel signalen met betrekking tot aanhoudende jeugdoverlast en met name in Steenvoorde Zuid. Onlangs heb ik weer e-mails ontvangen van bezorgde inwoners die onwijs veel last ondervinden van deze jongeren. Het gaat mij niet alleen maar om repressie of boetes of straffen, maar de vraag is, en dat is dan de aanvullende vraag: waarom wordt er niet preventief ook aangestuurd om deze jongeren, de overlast een halt toe te roepen, in het kader van jeugdwerkers et cetera? Dus meer preventief en kijken naar mogelijkheden.

Wellicht dat de jongeren meer behoefte hebben aan speelruimtes, of waar ze eventueel hun vrije tijd kunnen verdoen. Maar met name gaat het om dat er behoorlijk ernstige overlast plaatsvindt in deze wijken. De tweede vraag betreft, want ik heb de vraag inderdaad gesteld naar aanleiding van de energietransitie. Wat mij opviel dat er geen rekening wordt gehouden met de bodem, want ondergronds ruimtegebruik wordt steeds drukker en drukker en er wordt aangegeven dat de provincie het bevoegd gezag is. Daar ben ik het ten dele mee eens, maar voor een groot deel weer niet, want de gemeente is ook bevoegd gezag van het ondergrondse ruimtegebruik hier binnen de grenzen van de gemeenten en dat moet gereguleerd worden. Voordat wij in de toekomst in de problemen geraken, betekent dat wij gewoon de bodem ondergronds moeten reguleren. Daarbij wil ik de vraag stellen aan de wethouder: wil hij gaan onderzoeken, kijken of er mogelijkheid is om een bodemenergieplan of interferentiegebied aan te wijzen voordat het te laat is? Omdat nu met name de bodemenergiesystemen als paddenstoelen uit de grond komen. Dat was de tweede vraag. De laatste vraag, er is ook een vraag gesteld in antwoord 66 over de ganzenpopulatie. Er is niet specifiek

Pagina 5 van 57

CONCEPT VERSLAG FORUM STAD & SAMENLEVING 22 JUNI 2021 _____________________________________________________________________________________________ aangegeven over hoeveel, welke cijfers zijn er nu, dus anno 2020. Over hoeveel ganzen gaat het op dit moment? Dat is de laatste vraag. Dank u wel. De voorzitter: Hartelijk dank. Dan gaan wij door naar de fractie van Wij. Mevrouw Mauer. Mevrouw Mauer: U kunt doorgaan ook. De voorzitter: Hartelijk dank. De fractie van D66, de heer Dolmans, u heeft het woord. De heer Dolmans: Dank u wel, voorzitter. Met de jaarrekening legt het college toch ook verantwoording af over het gevoerde beleid van het afgelopen jaar, dus daar wil ik namens D66 Rijswijk nog wel het een en ander over zeggen. Het was natuurlijk een raar jaar en dat zien we ook aan de vele tussentijdse bijstellingen in de jaarrekening. We hebben heel veel verbeteringen gezien in het beheersen van de risico’s, maar we zijn er nog niet en dat zie je ook onder andere helemaal aan het begin van de jaarrekening op pagina 4, met een enorme lijst van afwijkingen van de begroting die nog verklaard moeten worden. Daar zitten tussen ook voordelen die geen voordelen zijn, zoals bijvoorbeeld de vrijval voorziening baggeren, of de herwaardering van de Stedinaandelen.

Er zijn een heleboel uitgaven in het kunst en cultuur-/erfgoeddomein vanwege corona het afgelopen jaar niet gedaan – en zo direct zal namens onze fractie mevrouw Koopman daar nog iets over willen vragen. In het sociaal domein zitten heel veel incidentele meevallers ten opzichte van de begroting. Ook dat heeft deels met gewijzigd rijksbeleid te maken, maar het is incidenteel, en structureel hebben we daar nog steeds een groot probleem. Op pagina 10, milieubeheer, een hele specifieke vraag. De vrijval die daar nu plaatsvindt, of het voordeel wat daar nu gemeld wordt, is dat niet gewoon een tegenvaller die we de komende jaren weer moeten goed gaan maken? Hetzelfde geldt ook over de reserve baggeren, waar ik eerder iets over zei, krijgen we dat niet dit jaar weer gewoon voor onze kiezen? Kortom, over het positieve saldo van 1,3 miljoen is best nog wel het een en ander af te dingen. Er is ontzettend veel gebeurd, dat erkennen we zeker ook. Maar we blijven aandacht vragen voor het risicomanagement in de gemeente en het beheersen van de kaders die de raad heeft gesteld. En ja, de vele afwijkingen geven voor mij aan … De voorzitter: Mijnheer Dolmans, sorry dat ik u interrumpeer, maar is dit niet meer iets om in het kaderdebat naar voren te brengen? De heer Dolmans: Nee, ik kijk terug op het afgelopen jaar en in het kaderdebat kijk ik vooruit naar het komend jaar.

De voorzitter: Oké, wilt u dan … De heer Dolmans: Ik heb hier specifieke vragen over de jaarrekening, dus … Ja? De voorzitter: Probeer het zo beknopt mogelijk te houden, alstublieft. De heer Dolmans: Nee, we zitten hier te praten over verantwoording van een begroting van 200 miljoen over het afgelopen jaar. Daar mag toch even tijd aan besteed worden?

Pagina 6 van 57

CONCEPT VERSLAG FORUM STAD & SAMENLEVING 22 JUNI 2021 _____________________________________________________________________________________________ De voorzitter: Dat mag altijd. Maar omdat de andere fracties zich netjes aan de vraagstellingen houden, wil ik graag aan alle fracties hetzelfde vragen. De heer Dolmans: Ik begrijp het punt niet zo van u, voorzitter, maar oké. Ik was toch bijna aan het einde van mijn betoog. Ik vraag nadrukkelijk aandacht vanuit het college aan beheersing van de risico’s die de gemeente loopt, het terugdringen van de vele afwijkingen die we zien op de begroting, want dat betekent gewoon dat de kaders die de raad heeft meegegeven, dat het college daar niet binnen handelt. En ten slotte aandacht voor de brief van de auditcommissie. Dat is een hele lijst aan aanbevelingen en ik hoop van harte dat de wethouder een toezegging kan doen om voor 6 juli aanstaande op die aanbevelingen en vragen van de auditcommissie nog antwoord te geven, voorafgaand aan de behandeling op 6 juli. Dan zou ik nog heel even willen vragen of mevrouw Koopman het een en ander kan vragen over de cultuursector. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Dolmans. Mevrouw Koopman, u heeft het woord om vragen te stellen. Mevrouw Koopman: Dank u wel. Ik heb nog twee specifieke punten over de coronacompensatie en één ander punt wat ik ook nog zo zal noemen.

U geeft een heel summier antwoord op een vraag van de VVD over de coronacompensatiemiddelen die zijn ingezet voor de culturele sector in 2020. Een onderwerp waar ik zelf ook al veelvuldig aandacht voor heb gevraagd. Een sector die hard getroffen is en die nu langzaam weer opengaat en die heel lang door u in onzekerheid blijven, terwijl er gewoon geld op de plank ligt. In heel veel andere gevallen ligt dat er dus niet. Ik weet dat u ook de culturele sector graag wilt steunen. Toch lukt het maar niet om een concreet plan te komen, want u bent al heel lang, sinds november vorig jaar, bezig om met beleidsregels – en ik begrijp uit de beantwoording dat die er nog steeds niet zijn. Dus ik vind het eigenlijk dat we veel te lang de culturele sector laten wachten, terwijl er nog 163.000 van vorig jaar is en 447.000 voor dit jaar. Dus wanneer komt u concreet met plannen hiervoor, zodat zij gewoon duidelijk weten waar ze aan toe zijn en weer kunnen investeren in een toekomst? Mijn tweede punt gaat over de compensatie wijk en buurtgebouwen. In de slotswijziging was aangegeven dat dit om 62.000 euro ging. Dat zie ik niet meer terug in het coronaoverzicht wat u in de jaarrekening heeft gezet. Ook zij hebben minder inkomsten ontvangen doordat er niet verhuurd kon worden en zeer beperkt hebben zij een huurkwijtschelding gekregen.

Wat is er met dit geld gebeurd, en waarom is dit niet in zijn geheel uitgegeven naar huurkwijtschelding? Dan tot slot nog een vraag over Waarstaatjegemeente. In de beantwoording van onze vragen geeft u aan dat de cijfers van Waarstaatjegemeente actueel zijn, maar in de jaarstukken geeft u juist aan dat ze niet actueel zijn. Dus wat is daar nu van correct, en kunt u de juiste cijfers in ieder geval dan nog toevoegen? De voorzitter: Hartelijk dank, mevrouw Koopman, voor uw vragen. Dan gaan wij door met de fractie van VVD, de heer Sleddering. De heer Sleddering: Dank u, voorzitter. Ik had u in de eerste instantie heel blij willen maken door uit te leggen dat wij vragen hebben gesteld, daar antwoorden op hebben gekregen en of wij tevreden met die antwoorden zijn, dat ik dat zal vertellen aan het college tijdens het kaderdebat. Maar uitgedaagd door mijn collega van D66, wil ik toch wel een korte extra mededeling doen dat het florissant overschot wat hier gepresenteerd is in deze cijfers absoluut bedrog is. Boekhoudkundig bedrog. Meevallers, incidentele overschrijving, ik noem maar even de boekwaarde Eneco. Zonder die dingen was het een zwaar, zwaar rood jaar geweest, na de vorige

Pagina 7 van 57

CONCEPT VERSLAG FORUM STAD & SAMENLEVING 22 JUNI 2021 _____________________________________________________________________________________________ twee gaande jaren. Dus euforie is niet op zijn plaats. Is de wethouder van Financiën dat met ons eens? Dank u, voorzitter. De voorzitter: Hartelijk dank, heer Sleddering, voor deze beknopte uiteenzetting. Dan hebben wij de fractie van GroenLinks als volgende. Wie mag ik daarvan het woord geven? Mevrouw Kistemakers, u heeft het woord. Mevrouw Kistemaker: Dank u, mijnheer de voorzitter. Allereerst willen we de auditcommissie danken voor haar advies, dat ondanks de hele korte tijd die het had, er vanavond toch een advies ligt. Het accountantsverslag is erg laat aangeleverd en dat heeft mede te maken, zo hebben wij begrepen van de accountant, dat zij op hun beurt ook weer laat stukken hebben aangeleverd gekregen vanuit de gemeente. Dus we willen hier ook wel aandacht voor vragen vanavond. Wij steunen natuurlijk het verzoek van de heer Dolmans om voor 6 juli met een reactie op het advies ook te komen. Daarnaast danken we ook de ambtenaren voor de beantwoording van de weer vele vragen. Naar aanleiding van de beantwoording hebben we nog wel een vijftal vragen openstaan. Allereerst, we hebben gevraagd naar de Kadernota Jeugd en Onderwijs. Het antwoord daarop is dat die derde of vierde kwartaal komt.

Kunt u daar iets specifieker in zijn en kunt u ook even toelichten waarom het zolang duurt? Dan ten tweede, we hebben vragen gesteld over de hoeveelheid restafval en scheidingspercentage over de jaren 2018, 2019 en 2020. Het antwoord was dat deze gewoon zijn verstrekt, maar wij hebben ze niet kunnen vinden in de jaarrekeningen. Dus we horen graag nog even waar we die informatie kunnen vinden. Dan, we hebben een vraag gesteld over het percentage hernieuwbare energie, dat sterk achterblijft op het beoogde percentage. Als antwoord geeft u dat u nog niet actief met acties naar buiten bent getreden. Wij vragen ons af: waarom is dat? Daarnaast hebben wij in mei 2019 samen met Beter Voor Rijswijk schriftelijke vragen gesteld over zonnepanelen op schooldaken. Toen werd aangegeven dat u een intentieverklaring gaat sluiten met scholen. Waarom is dat tot op heden nog niet gebeurd? Ten vierde, als het gaat over circulair inkopen. U heeft uzelf als doel gesteld om in 2020 tien procent circulair in te kopen. Op onze vraag hoeveel er nu eigenlijk circulair is ingekocht in 2020 geeft u aan dat dit niet wordt gemonitord.

Wij vragen ons dan ook af: hoe kunt u meten of u uw doel bereikt als u het niet bijhoudt, en bent u bereid om het in de toekomst wel te gaan doen? Tot slot hebben we nog een vraag gesteld over het meer samen laten plaatsvinden van werkzaamheden, zodat straten niet telkens opnieuw open hoeven. U geeft aan dat sommige werkzaamheden nou eenmaal niet samen kunnen plaatsvinden. Dat begrijpen we, maar we willen u toch vragen of u bereid bent om te kijken of daar toch niet een slag in te maken is en te kijken naar een procedure zoals ze die in Amsterdam gebruiken, de wenstracé-procedure, die daar erg goed werkt. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Tot slot de fractie van Beter Voor Rijswijk, de heer Kruger. De heer Kruger: Ja, lampje doet het. Dank u wel, voorzitter. Ook Beter Voor Rijswijk heeft de stukken doorgelezen en we moeten aangeven dat we uit een heel moeilijk jaar zijn gekomen. Dat sleept nog even door dit jaar en niemand heeft een glazen bol waar we uiteindelijk terecht gaan komen, maar je merkt gewoon dat er hard aan gewerkt is in de afgelopen periode. Waarvoor ook dank voor het college, met name wethouder Keus, die toch wat onmogelijke opgaven heeft gehad en daar toch nog goed is uitgekomen, en de ambtenaren die daaraan hebben meegewerkt. U zult begrepen hebben, we hebben geen schriftelijke vragen gesteld over de stukken.

Dat vonden wij niet nodig vanwege de transparantie daarin. Het zou flauw zijn om dan nu met een hele waslijst vragen te komen. Dat hebben we toen niet gedaan, dat zullen we nu ook niet doen. Dus wat dat betreft hebben wij geen vragen op dit punt. Pagina 8 van 57

CONCEPT VERSLAG FORUM STAD & SAMENLEVING 22 JUNI 2021 _____________________________________________________________________________________________ De voorzitter: Hartelijk dank, mijnheer Kruger. Dan gaan we eerste termijn beantwoording van het college. Wie mag ik hierbij het woord geven? Dat is de heer Keus. De heer Keus: Dank u wel, voorzitter. Ik zal natuurlijk ingaan op de vragen die ten aanzien van de financiën en ook energietransitie. Daarnaast zijn er ook een aantal inhoudelijke vragen, maar die gaan de vakwethouders neem ik aan beantwoorden. Allereerst ook dank, bij een van de laatste sprekers, de heer Kruger, voor het compliment. Het is inderdaad een moeilijk jaar geweest en toch echt een financieel heel bijzonder jaar ook. Meerdere fracties hebben dat ook aangegeven, de heer Dolmans ook. Coronacrisis, en er zijn natuurlijk een aantal wijzigingen geweest tussentijds. Hij vraagt wel aandacht voor toch ook het risicomanagement om te kijken en natuurlijk ook aandacht voor te blijven houden dat we als college binnen de kaders die door de raad zijn gesteld, om daarbinnen te blijven. Nou ja, die oproep neem ik zeker serieus en wij zullen daar ook blijvend aandacht voor hebben. Toch ben ik, om gelijk bij de heer Sleddering, of ik het eens ben dat boekhoudkundig bedrog wordt voorgeschoteld.

Nou, dat zou toch heel raar zijn als ik daar ja op nu zou zeggen, dat is uiteraard niet het geval. Ik denk dat wij maximaal transparant zijn over het verloop van de financiën. Wij doen ook, naast het resultaat, presenteren we ook een aantal voorstellen om dat resultaat te bestemmen, waardoor uiteindelijk er ook een negatief resultaat ontstaat onderaan de streep. Dus als het zou gaan om een positief resultaat neer te zetten als een soort window dressing, dat zijn wij absoluut niet aan het doen. Het is een heel bijzonder jaar geweest waarin ook een aantal investeringen uit zijn gebleven. Hij memoreerde zelf ook aan Eneco en daar een boekhoudkundige aanpassing die dan weer ten gunste van het resultaat komt. Het is gewoon feitelijk verslag leggen we van wat er is gepasseerd en dit is het resultaat. En ja, de accountant is daarin bevestigend, de getrouwheid van de cijfers, daar krijgen we een goedkeurend oordeel over. En dit jaar ook, na twee jaar dat niet te hebben gekregen, ook op de rechtmatigheid en daar ben ik toch wel heel bijzonder trots op. Ook langs deze weg wil ik graag ook een woord van dank aan de ambtelijke organisatie daarvoor uitbrengen, want het is, we zijn in dat opzicht ook van ver gekomen. Ook nog een keer gewoon tijdig ook de stukken hebben opgeleverd, dus daar ben ik heel blij mee. Maar ik ben het zeker eens, er is nog een hoop te doen.

Maar ook de accountant erkent dat de effecten van het verbeterplan wat we hebben ingezet, dat die nu echt zichtbaar worden. Dus daar ben ik gewoon heel trots op. Even kijken. Ik heb nog een aantal feitelijke vragen. De heer Van der Meij, over de … Nee, laat ik eerst even beginnen, even in volgorde, de fractie van de Partij van de Arbeid. Ik meen uit uw vraag, of eigenlijk uit uw verhaal op te maken dat na het lezen van de beantwoording, dat het wel duidelijk was hoe dat negatieve resultaat uiteindelijk zo tot stand komt en hoe u die cijfers moet duiden. Maar nou ja, dat zou dus eigenlijk uit de jaarstukken ook wel duidelijk moeten blijken, dus ik denk dat we daar in het vervolg, wellicht dat we dat wat beter uiteen kunnen zetten, dus dat u daar niet nog een keer naar hoeft te vragen. De fractie van Gemeentebelangen over de 500.000, waarvan we nu voorstellen om dat in de bestemmingsreserve ten gunste van programma 7. Ja, dat heeft ook te maken met het actieplan wat we naar de raad hebben gestuurd. En ja, dat komt ten goede eigenlijk aan het lopende jaar 2021. Ook daar zijn natuurlijk allerlei, is de wereld behoorlijk in beweging op het gebied van sociaal domein, uitspraak van de arbitrage. Deze stukken zijn opgesteld nog voor al die informatie en ja, het overschot op de BUIG is veel groter, twee derde komt ten gunste van het resultaat van het lopende jaar.

Maar ook om het tekort ook voor het lopende jaar, om die te adresseren en dan ook op het gebied van werk, hebben we gemeend dit voor te stellen aan uw raad om een deel daarvan, dus van het overschot, over te hevelen naar 2021. Even kijken. Ik kijk even, de vraag van de heer Dolmans meen ik inderdaad te hebben beantwoord, maar nog de brief van de auditcommissie. Overigens, dank ook voor het advies. Ik ben ook blij, ik lees in ieder geval Pagina 9 van 57

CONCEPT VERSLAG FORUM STAD & SAMENLEVING 22 JUNI 2021 _____________________________________________________________________________________________ een hele … Nou ja, dat mag ik toch wel zeggen, ik vind het een positief verhaal. Uiteraard zijn wij bereid om nog voor 6 juli te komen vanuit het college met een reactie op het advies, dus dat zeg ik bij deze toe, ook aan de fractie van GroenLinks die daarom heeft verzocht. Even kijken. Dan doe ik even een andere pet op, die van energietransitie. Dan kom ik bij de fractie van het CDA uit. Wij hebben naar aanleiding van de vorige bespreking van de voortgangsrapportage energietransitie ook schriftelijk zijn we inderdaad op uw vragen teruggekomen ten aanzien van de bodem. Ik onderschrijf ook inderdaad uw pleidooi om als gemeente daar, ook al is de provincie het bevoegd gezag, maar als gemeente daar absoluut inderdaad ook regie op te gaan pakken. Bodemenergieplan, daar wordt aan gewerkt. We zitten nu in de verkennende fase en we zijn met de provincie daarna in overleg om dat om te zetten ook in een plan, maar we zijn als gemeente dus zeker daarmee bezig. Dat lijkt me ook heel goed, want de drukte in de bodem, dat is inderdaad een punt van aandacht in het kader van de energietransitie. Even kijken.

Dan had ik nog een vraag ten aanzien van GroenLinks over de hernieuwbare energie en de intentieverklaring met scholen, maar die laat ik denk ik toch even over aan mijn collega Onderwijs – en ik hoor niks, dus ik denk dat het inderdaad goed is, en anders kom ik daar in tweede termijn op terug. Voorzitter, dat was voor mij de eerste termijn, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Keus. Dan gaan wij naar de volgende wethouder, wie is dat? Mijnheer Lugthart? U heeft het woord. De heer Lugthart: Voorzitter, prima, ik had één vraag van de Partij van de Arbeid over de fietsveiligheid. Best een interessante vraag, want u vraagt natuurlijk daarom, er zijn ongevallen, en zijn er dan ook ongevallen die op een andere manier naar een EHBO verplaatst worden en registreren we die dan? Goede vraag. Wij registreren conform de politie, dus ik zal nog eens uitvragen wat er gebeurt met mensen die dus wel letsel hebben en niet naar de EHBO vervoerd worden met de ambulance. Wat het daar natuurlijk wel iets lastiger aan maakt is dat die cijfers zijn in heel Nederland gelijk en dus registreert iedere gemeente cijfers waar de politie een registratie heeft gedaan. Maar ik check het nog een keer wat daarmee gebeurt, mijnheer Kooy. Dat was het in eerste termijn, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Lugthart.

Dan nog gegadigden vanuit het college? De heer Van de Laar? De heer Van de Laar: Dank u wel, voorzitter. Een drietal vraagjes heb ik genoteerd. GroenLinks over de werkzaamheden combineren als de straat opengaat, bijvoorbeeld bij kabels en leidingen. Ik kende de procedure niet, dus dank voor de tip, de wenstracé-procedure in Amsterdam. Ik heb het even snel opgezocht en als ik zo de elementen bekijk, is dat eigenlijk ook al wat we in Rijswijk heel erg doen. Niet zozeer met een procedure en online aanmelden, maar één of twee keer per jaar met alle kabelaars om de tafel en alle planningen doorspreken, zodat inderdaad zo min mogelijk overlast ontstaat en één keer de grond in, maar dat kan dus niet altijd. Ten aanzien van, ik meen dat u ook nog vroeg hoe vaak gebruik is gemaakt van de noodkapprocedure. Dat staat op pagina 89 van de 183, 23 keer de noodkapverordening, naast heel veel zieke iepen. Daar staat ook bij dat we 342 bomen geplant hebben en daarmee 2019 ook nog goed hebben gemaakt. Het hele seizoen hebben we 500 geplant. En een vraag van PvdA over de geluidsanering. Ik kan daar eigenlijk niet veel meer over zeggen dan al in het antwoord staat. Het saneringsprogramma, dat wordt op dit moment beoordeeld door het ministerie en daarom is dat niet openbaar. Zodra dat gereed is, of het ministerie daar goedkeuring aan heeft verleend, wordt het wel openbaar.

Als u daar interesse toe heeft, kunnen we ambtelijk nog contact daarover hebben. Ja? Dank u wel, voorzitter. Pagina 10 van 57

CONCEPT VERSLAG FORUM STAD & SAMENLEVING 22 JUNI 2021 _____________________________________________________________________________________________ De voorzitter: Dank u wel, wethouder Van de Laar. Dan mevrouw Besteman. Mevrouw Besteman: Dank u wel, voorzitter. Ik begin met de vraag van het CDA over de jongeren. We zetten in op preventie, dat doen we natuurlijk al sinds jaar en dag, middels de jongerenwerkers die we daarvoor inzetten. Maar ook vanuit onderwijs zetten we in op activiteiten voor jongeren, want daar was echt nog wel wat aanbod nodig. Dus we doen dat vanuit de extra coronamiddelen die vanuit het Rijk beschikbaar zijn gesteld voor activiteiten voor jongeren, we verlengen die ook tot de zomer. Dus dat is één. Daarnaast hebben we natuurlijk ook nog de meer reguliere activiteiten voor jongeren, de Ontdekkers en Team Brede Impuls. We komen later ook nog met elkaar te spreken over het speelbeleid waarin we ook zeggen dat we voor die oudere jongeren juist wat meer inzet willen genereren in Rijswijk. Dus dat, voorzitter, over de jongeren richting het CDA. De fractie van D66 heeft gevraagd naar de cultuurcompensatie, hoe staat het daarmee? We ronden op dit moment een voorstel af. Wij hebben afgelopen week met de grote culturele instellingen gesproken over hoe we die regels willen vormgeven. De planning is om in juli besluitvorming in het college te hebben.

Dat is dan nu natuurlijk met name, want ik heb u eerder geïnformeerd over de ingezette coronagelden en we hebben van achter naar voren gewerkt, dus we hebben tot boekjaar 2020 in die zin afgerond. En we zitten nu natuurlijk in de seizoensboekjaren van de Schouwburg en Trias, die lopen van 2021, dus die lopen nu nog. Dus in die zin liggen we daarmee op schema. De vraag over zon op daken van scholen van GroenLinks, denk ik, waar mijn collega Keus het net over had. De duurzaamheid van scholen nemen we mee in het Integraal Huisvestingsplan en daarover spreken we ook deze maand nog met de scholen en de schoolbesturen, dus dat zit in de pijplijn. Als het gaat om de Kadernota Jeugd en Onderwijs, die komt eraan. De raad heeft destijds gevraagd om wat uitgebreidere toelichting op wat we bereikt hebben tot op heden en wat andere zaken. Met die uitwerking zijn we aan de slag gegaan en zijn we bezig. En ja, die input willen we natuurlijk ook weer gewoon goed bespreken met de partners en het onderwijsveld. Dus vandaar die termijn, voorzitter. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel. Ik zag een hand van mevrouw Koopman en ik zag een hand van de heer Kooy. Mevrouw Koopman. Mevrouw Koopman: Ik had gewoon tijdens het onderwerp willen interrumperen, maar dank voor het woord. U geeft nu aan wat u nu doet, maar mijn vraag gaat specifiek erom waarom het zolang heeft geduurd.

Want ik vind het echt voor de gelden van 2021, dat u nu halverwege het jaar pas met een beleidsmaatregel komt, dat vind ik echt veel te laat. En u heeft niet aan mij kunnen uitleggen waarom dat nou zo moeilijk is geweest om tot die beleidsregels te komen. Dat is het eerste punt. Mijn vraag over de buurt- en wijkgebouwen heeft u nog niet beantwoord, dus die wil ik ook graag nog als antwoord hebben. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Koopman. Mevrouw Besteman. Mevrouw Besteman: Dank u wel, voorzitter. Ja, om die compensatie uit te kunnen keren hebben we natuurlijk wel cijfers nodig van de instellingen om te weten hoe zij ervoor staan. Die cijfers hebben we nodig om die compensatie uit te kunnen keren en in de eerste plaats om vast te stellen hoe het gaat met die instellingen. Dus ja, u kunt het lang vinden duren, we hebben daar wel een goede ondergrond voor nodig en we hebben ook – en dat is natuurlijk de inzet ook van het college – de inzet is in de eerste plaats gericht op het noodpakket. Dus waar is de nood nu het hoogst, staan er instellingen op omvallen? Als we die eerste nood geledigd hebben, willen we ook kijken: hoe kunnen we met dat geld en met de culturele instellingen – want ze Pagina 11 van 57

CONCEPT VERSLAG FORUM STAD & SAMENLEVING 22 JUNI 2021 _____________________________________________________________________________________________ moeten zelf natuurlijk met ideeën komen – zoeken naar mogelijkheden en acties inzetten om ook die culturele sector naar de toekomst toe overeind te houden? Ja, en daarvoor hebben we gesprekken nodig met de culturele instellingen. Ik vind het ook heel erg belangrijk dat we dat in goede samenhang met elkaar doen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Kooy. De heer Kooy: Voorzitter, dank u wel. Wethouder Besteman opende een deur waar ik denk: nou, ik zal hem toch even beetpakken. Met het lezen van het stuk heb ik mij vaak afgevraagd: wat zitten we nou te lezen? Een stuk over verantwoording, of een stuk: wat gaan we doen? In deze beantwoording waar het gaat specifiek over zonnedaken, hoor ik wederom: we gaan met schoolbesturen praten. Dan dacht ik eerst: ga ook met directeuren praten en niet alleen maar het bovenste laag. Maar dit is een stukje verantwoording. We hebben heel veel en heel vaak al gepraat erover. Dus mevrouw Koopman had een terecht punt ook in deze: wat hebben we gedaan en waarom hebben we een aantal zaken nog niet afgerond op die schooldaken bijvoorbeeld? Waardoor loopt het zoveel vertraging op? Kunt u daar misschien inzicht in geven? De voorzitter: Dank u wel voor uw vraagstelling, mijnheer Kooy. Mevrouw Besteman.

Mevrouw Besteman: Dank u wel. Nou, voorzitter, het loopt in die zin geen vertraging op, maar het eigenaarschap van schoolgebouwen ligt niet per definitie bij de gemeente, hè? Als wij nieuwe scholen bouwen, dan zorgen we dat die duurzaam zijn en dat die energiezuinig zijn, dus dat doen we voor de nieuwe scholen. Maar we zien ook dat er een grote opgave te doen is in de bestaande gebouwen. U weet, het is ook opgenomen in het plan van wethouder Keus om Rijswijk duurzamer te maken, dus ook dan zullen we als gemeente willen kijken naar het maatschappelijk vastgoed. En het Integraal Huisvestingsplan is een hele mooie manier om dat met elkaar te doen en te kijken hoe we wel die gebouwen duurzaam kunnen maken met elkaar. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan wij naar de beantwoording in de eerste termijn, mevrouw Bentvelzen. Mevrouw Bentvelzen: Dank u wel, voorzitter. Nog twee vragen die voor mij openstaan. Eén vraag gesteld namens het CDA in het kader van de ganzenpopulatie. U vraagt mij: hoeveel ganzen zijn het geweest? Het zijn om en nabij de zeshonderd ganzen die zijn geteld tijdens de landelijke ganzentelling. Ik kan u verblijden dat er ieder jaar op de derde zaterdag van julij een landelijke ganzentelling plaatsvindt, dus dat is bijna voor dit jaar. Ieder jaar sinds 2018 staat het evaluatierapport ook op de website als het gaat om telling et cetera.

Dan heb ik nog één vraag, voorzitter, en die gaat over de 500.000 euro bestemmingsreserve die gesteld is namens GBR. We hebben ervoor gekozen om die op deze manier over te hevelen naar 2021 ter dekking van het nu al te voorziene tekort van 2021 binnen het sociaal domein. Daar waar we ontschot werken, hebben we die keuze gemaakt. Voorzitter, dat was het. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Bentvelzen. Dan gaan wij door naar de tweede termijn. Zijn er fracties die behoefte hebben aan een tweede termijn? Ik zie de heer Kooy, ik zie mevrouw Koopman, mijnheer Majjaoui, dan zie ik de heer Dolmans, mevrouw Kistemaker. Dan beginnen we met mevrouw Kistemaker, u bent als eerste.

Pagina 12 van 57

CONCEPT VERSLAG FORUM STAD & SAMENLEVING 22 JUNI 2021 _____________________________________________________________________________________________ Mevrouw Kistemaker: Dank u, voorzitter. Ik heb op een aantal vragen geen antwoord gekregen, ook wel op een vraag die ik niet heb gesteld, over de noodkap. Dank daarvoor. De vraag over de hoeveelheid restafval en scheidingspercentage, die heb ik niet gehoord. Dat gaat dan over de jaren 2018, 2019, 2020, waar we die kunnen vinden. En een vraag over circulair inkopen en dat het niet gemonitord wordt. Dank. De voorzitter: Hartelijk dank. Mevrouw Koopman. Mevrouw Koopman: Dank u wel. Nou, qua cultuur, ik snap niet dat u niet gewoon de huurkwijtschelding voor de periode dat ze dicht zijn, daar heb je de cijfers helemaal niet voor nodig. Dat voor de toekomstbestendige investeringen in de plannen daar, dat zowel de instellingen als de gemeente daar even goed naar moeten kijken hoe dat zou kunnen plaatsvinden, daar kan ik me nog wel iets bij voorstellen. Maar het kwijtschelden van de huren had u gewoon direct kunnen inzetten. Ik ben ook heel benieuwd naar de beleidsregels ook voor de makers in Rijswijk, hoe daarmee wordt omgegaan. Want u heeft het alleen over de instellingen en daar zijn natuurlijk nog veel meer mensen actief in de cultuursector en daar heb ik u nog helemaal niet over gehoord.

U heeft ook al twee keer mijn vraag over de wijk- en buurtgebouwen niet beantwoord, dus die wil ik ook graag nog horen. En de vraag die we gesteld hadden over Waarstaatjegemeente, ik denk dat dat voor wethouder Keus is, omdat dat over alle cijfers heen gaat. Wat zijn nu de juiste cijfers? Die vraag hebben wij ook nog niet beantwoord gekregen. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Koopman. De heer Dolmans. De heer Dolmans: Dank u, voorzitter. Terecht merkte de wethouder in zijn beantwoording – waarvoor dank – op dat er ook een rechtmatigheidsverklaring door de accountant is afgegeven, dus dat dat ook wel aangeeft dat er een hoop verbeteringen zijn doorgebracht ten opzichte van vorig jaar. Ik hoop dan ook dat hij mijn woorden over binnen de kaders blijven die de raad stelt opvat als een steun in de rug en niet als kritiek. Laat het juist niet glippen in deze onvoorspelbare tijd en blijf er echt met je neus bovenop zitten, zou ik willen zeggen. Complimenten ook aan het college wat betreft de steun binnen de VNG voor Raden in Verzet. Ik denk dat dat een heel belangrijk signaal is dat we als gemeente geven dat als er geen extra geld van het Rijk bij komt, dat we dan echt in Rijswijk aan onze voorzieningen moeten gaan komen.

Nou denk ik dat we nog een redelijk goed voorzieningenniveau hebben in Rijswijk, maar dat moeten we vooral ook zo houden, juist ook om in het sociaal domein problemen te voorkomen, juist ook om ervoor te zorgen dat onze economie een beetje blijft draaien. Dus dank daarvoor. Dan een vraag waar ik nog geen duidelijk antwoord heb gehad is de vraag: in hoeverre komt het effect van de vrijval voorziening baggeren en het niet uitgeven van de subsidies op milieubeheer weer als extra kosten terug in 2021? Kunt u daar helderheid over scheppen? En ik heb misschien niet goed geluisterd, maar ik heb ook geen duidelijk antwoord gehoord, terwijl ik wel geknik zag, op de vraag of er schriftelijk ruim voor 6 juli antwoord op wordt gegeven op de brief van de auditcommissie. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, heer Dolmans. De heer El Majjaoui. De heer El Majjaoui: Dank u wel, voorzitter. Dank u wel voor de beantwoording. De wethouder heeft aangegeven dat inderdaad heel veel nuttige activiteiten worden georganiseerd voor de kinderen, de jongeren. Maar waar het mij om gaat, er is een hardnekkig probleem en dan richt ik mij vooral de vraag naar de Pagina 13 van 57

CONCEPT VERSLAG FORUM STAD & SAMENLEVING 22 JUNI 2021 _____________________________________________________________________________________________ portefeuillehouder Openbare orde en veiligheid. Er is een groep die hardleers is en daar zijn de activiteiten … Althans, dat is een groep die een gepasseerd station betreft. Hoe gaan wij dit hardnekkige probleem oplossen, en vooral de hardnekkige groep jongeren waar de hele buurt last van heeft, en vooral de intensieve samenwerking onder de verschillende disciplines? Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. De heer Kooy. De heer Kooy: Voorzitter, dank u wel. Ik heb een hoop antwoorden gehoord. Ik blijf toch nog even hangen bij de geluidsanering, onder andere op de Lindelaan. Dit dossier blijft wel heel erg lang hangen, terwijl we er rijksgelden voor hebben. Wethouder Borsboom destijds heeft er een portefeuille gehad, ik heb met wethouder Lugthart diverse keren over gesproken. Nu ligt die nog ergens op een stapel van: het moet terugkomen van het ministerie. Wanneer verwachten wij dan daar concreet actie op? Want dit is een verantwoording over de afgelopen tijd en ik hoop dat we daar snel aan kunnen beginnen. Dus wanneer krijgen we daar wat ruimte voor? Fietsveiligheid zullen we in de gaten blijven houden. En nog één vraag aan de heer Keus. Eerste termijn had ik daar overheen gelezen.

Er was afgesproken dat er een spreadsheet ingevuld zou worden en de achtergrond was: het VNG-model kan je dan vergelijken met andere gemeentes, maar ook dat je terug kan kijken over de uitgaven van een aantal jaar, hoe dat bijvoorbeeld loopt op bijvoorbeeld sport of verkeersontwikkeling. Nou kan het zijn inderdaad dat het te veel werk is voor dit moment, maar mijn vraag aan de heer Keus is: bent u voortaan, zoals hier in het antwoord staat, ook van plan om de behoeftes van de fracties zelf te gaan bepalen, of laat u dat aan de fracties over? Kijk eens goed naar het antwoord, dat staat op pagina 1. De voorzitter: Hartelijk dank, mijnheer Kooy. Dan gaan we naar beantwoording in tweede termijn naar het college. Wie mag ik als eerste het woord geven? Ja, mijnheer Keus, u heeft het woord bij deze. De heer Keus: Ja, sorry, voorzitter, ik was nog even over die behoeftes aan het nadenken. Nee, voorzitter, ik zal nog even kijken inderdaad naar de beantwoording zoals die schriftelijk is gedaan. Maar die behoeftes laat ik inderdaad bij u, daar wil ik helemaal niet over gaan.

Ik kan me alleen wel voorstellen dat in de antwoorden iets gesteld wordt over de ambtelijke capaciteit die daarvoor moet worden ingezet en ook een context wordt geschetst van allerlei andere onderzoeken die soortgelijke zaken hebben uitgezocht die we ook kunnen raadplegen, en of u daar misschien niet beter, of ook bent bediend met die onderzoeken. Maar daar ga ik graag anders nog wel met u over in gesprek. Voorzitter, ik had nog een vraag, het was niet helemaal duidelijk wie er precies inderdaad over gaat, maar omdat het over nummertjes gaat en over de portefeuilles heen, voel ik me aangesproken over Waarstaatjegemeente. Volgens mij, in ieder geval de informatie die ik krijg, is dat wij wel bij zijn met het aanleveren van de actuele gegevens, maar dat Waarstaatjegemeente ook gevoed wordt door andere bronnen, bijvoorbeeld van de KVK en het Kadaster en dat die bronnen, dat we daar niet altijd zeker van kunnen zijn of die wel helemaal actueel zijn. Dus die data worden niet alleen gevoed door de gemeente, maar ook door andere bronnen en die kunnen nog wel eens niet helemaal tot op het jaar bijgewerkt zijn. Voorzitter, de vraag van de heer Dolmans, die zag op het baggeren en hoe valt nou die vrijval van die voorziening.

Ik hoop dat ik hem goed heb begrepen, de vraag, maar dat zou niet moeten leiden tot extra kosten voor 2021, want daar doen we dus nu juist het voorstel voor om die te bestemmen. Bij het vaststellen van, dat is vanuit de accountant en de BBV, moet daar gewoon een actueel en door de raad geaccordeerd beheersplan aan ten grondslag liggen en dan zal die bestemmingsreserve daarvoor kunnen Pagina 14 van 57

CONCEPT VERSLAG FORUM STAD & SAMENLEVING 22 JUNI 2021 _____________________________________________________________________________________________ worden ingezet om die voorziening dus weer up-to-date te houden. Dus ik hoop dat ik daarmee antwoord geef op uw vraag. En ook de toezegging nogmaals dat daar schriftelijk vanuit het college een reactie komt op het advies van de auditcommissie en de aanbevelingen en vragen die daarin nog gesteld worden. Ik voel een interruptie aankomen. De voorzitter: De heer Dolmans. De heer Dolmans: Dan constateer ik – en dat is gewoon een constatering – dat er dus een aantal posten zijn, vrijval reserve baggeren, maar ook het niet uitgeven van de milieusubsidies, die gewoon gaan leiden tot extra uitgaven in 2021 en verder. De voorzitter: De heer Keus. De heer Keus: Ja, maar wel dus nu bestemd al. Dat is misschien anders, en volgens mij de heer Van der Meij kwam daar ook mee, over de 500.000 die nu wordt overgeheveld. We doen nu het voorstel vanuit het resultaat om het bedrag wat nu vrijvalt uit de voorziening te bestemmen voor volgend jaar en daarmee valt die vrij. Ik hoop … Ja, ik zie nu de heer Dolmans ja knikken. Even kijken. Ja, nogmaals de toezegging dus over de reactie.

En absoluut, ik zie het zeker als een aanmoediging om juist inderdaad, een roerige tijd waar we inderdaad vanuit corona van uitgingen in de impactanalyse van een economische verslechtering van de situatie, krijgen we nu ineens allerlei voorspellingen of prognoses dat de economie juist gaat groeien. Nou ja, al dat soort zaken hoor je rekening mee te houden. Een accountant doet daar eigenlijk in het kader van de grondexploitatie ook een aantal aanbevelingen voor, daar kom ik dan ook op terug nog, om vooral in scenario’s te gaan denken. Ik denk dat het goed is om dat niet alleen voor de grondexploitatie te doen, maar ook gewoon voor de begroting in zijn geheel, zodat je ook tijdig kan anticiperen op veranderende omstandigheden. Dus daar voel ik me zeker door aangemoedigd om daar met de neus bovenop te blijven zitten. Voorzitter, dat was voor mij de tweede termijn, dank u wel. De voorzitter: Hartelijk dank, mijnheer Keus, voor de beantwoording in tweede termijn. Wie is de volgende gegadigde? Is dat mijnheer Lugthart? De heer Lugthart: Voorzitter, ik had namelijk een vraag van mevrouw Kistemaker gemist over circulair inkopen. In tweede termijn herhaalde u hem niet, maar u gaf aan, circulair inkopen wordt natuurlijk niet gemonitord. Die vraag is beantwoord in de stukken en dan zal ongetwijfeld de vraag geweest zijn waarom we dat niet doen. Maar dan kijk ik even uw kant op.

Die vraag durf ik ook niet te beantwoorden, dus we gaan uitzoeken of dat het mogelijk is te monitoren en ik laat u weten of dat mogelijk is. De voorzitter: Hartelijk dank, de heer Lugthart. Mijnheer Van de Laar. De heer Van de Laar: Over de scheidingspercentages, die zijn gewoon bekend en voor zover ik weet hebben we die. Maar ik kan u niet zeggen waar die exact staan, dus daar moet ik schriftelijk op terugkomen. Als ik voor de PvdA is de verwachting dat het ministerie na de zomer komt met een akkoord op het saneringsplan. Maar na de zomer is natuurlijk een vrij breed begrip zonder deadline, maar laten we hopen dat dat vrij snel gebeurt.

Pagina 15 van 57

CONCEPT VERSLAG FORUM STAD & SAMENLEVING 22 JUNI 2021 _____________________________________________________________________________________________ De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van de Laar. Mevrouw Besteman. Mevrouw Besteman: Voorzitter, dank u wel. Ik begin met cultuur. Huur kwijtschelden is natuurlijk een optie om te doen, dat hebben we zeker ook gedaan. Maar het is natuurlijk niet altijd nodig, ik noem maar even het voorbeeld richting mevrouw Koopman als ik kijk naar de bieb. En het is ook niet altijd mogelijk, want niet alle instellingen betalen huur. Daarnaast is het zo dat veel instellingen ook gebruik maken van de rijksregelingen, de compensatieregelingen. We willen niet dat onze compensatie verrekend wordt met die rijksregelingen. Dus in die zin willen we dat heel zorgvuldig bekijken en ook slim doen. De voorzitter: Mevrouw Koopman, u heeft het woord. Mevrouw Koopman: Daarom zijn die huurkwijtscheldingen juist zo goed, want die worden niet verrekend met de rijksbijdragen, dus die had u meteen kunnen inzetten. Het moet toch niet toch zijn dat we nu zelf op dat geld gaan zitten, dat er sterk bezuinigd is bij heel veel instellingen om het te overleven, en u wacht dan een halfjaar en gaat dan pas maatregelen nemen. Ja, ik vind dat nog steeds veel te traag. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Koopman. Mevrouw Besteman. Mevrouw Besteman: Dank u, voorzitter.

Ja, ik heb u eerder geïnformeerd over wat we in 2020 hebben gedaan en dat geld is gewoon de deur uit in die zin. Dus ik begrijp die opmerking daarover niet zo goed. Maar nogmaals, niet iedere instelling is gebaat bij huurcompensatie, niet iedere instelling heeft dat nodig gehad, dus we zoeken gewoon naar mogelijkheden om dat geld zo goed mogelijk weg te zetten. En dan met oog op de korte termijn, maar zeker ook op de langere termijn, en in goed overleg met de sector. Daarbij, misschien is het nog goed om even te noemen dat we ook de subsidies gewoon in stand hebben gehouden. Dus dat is ook natuurlijk nog steeds aan de hand. Maar goed, nogmaals, besluitvorming in juli in het college, voorzitter. Dan de compensatie richting de wijkgebouwen heb ik nog een vraag van D66 over gehoord. We hebben de compensatie ingezet richting Welzijn Rijswijk, dus ik denk dat dat een antwoord is op de vraag van D66. De voorzitter: Hartelijk dank. Ik zie mevrouw Koopman, alstublieft. Mevrouw Koopman: Dus heeft u die volledige 62.000 ter compensatie van de huur voor Welzijn Rijswijk ingezet? De voorzitter: Mevrouw Besteman. Mevrouw Besteman: Voorzitter, ik heb het precieze bedrag niet bij de hand, maar ik kan u dat nazoeken. We hebben uw raad daarover geïnformeerd, dus dat kan ik u zo nog even mailen. De voorzitter: Hartelijk dank, mevrouw Besteman. Mevrouw Bentvelzen.

Mevrouw Bentvelzen: Voorzitter, nee dank, ik had geen vraag in tweede termijn. De voorzitter: Nou, dat is fantastisch. Dan zijn wij aan het einde van de tweede termijn en gaan wij, zoals mijnheer Verkerk dat altijd zo mooi zegt, van beraadslaging naar … Hoe noem je dat, nou ben ik het woord Pagina 16 van 57

CONCEPT VERSLAG FORUM STAD & SAMENLEVING 22 JUNI 2021 _____________________________________________________________________________________________ kwijt, ik had het zo mooi voorbereid. Ik kan het aan hem vragen. Met de toezegging van mijnheer Dolmans van de heer Keus dat de auditcommissie, dat die nog toegevoegd gaat worden, kunnen wij dit stuk als akkoordstuk aanbieden aan de raad? De heer Sleddering? De heer Sleddering: Nee, nee, nee, nee, dat gaat gewoon naar het kaderdebat. De voorzitter: Gaan we gewoon lekker naar het kaderdebat. En zo staat het genoteerd. Dan sluiten wij dit onderdeel af en gaan wij door… De heer Verkerk: Mijnheer de voorzitter, volgens mij heeft de woordvoerder van het CDA iets gezegd over overlast gevende jongeren. De voorzitter: Dat klopt, dat staat mij ook bij. Hartelijk dank, burgemeester. De heer Verkerk: Ik zal dit nagaan en dan wordt u bericht. De voorzitter: Kijk, kort maar krachtig, dat is de ervaring. Dames en heren, dan sluiten wij dit agendapunt af. 4.

Raadsvoorstel 1e halfjaar rapportage 2021 (21-032) De voorzitter: En gaan wij door naar raadsvoorstel eerste halfjaarrapportage 2021 en nou gaan we het omgekeerde rondje doen. We beginnen achter, Beter Voor Rijswijk. De heer Kruger: Mag ik de spits afbijten, dank u wel voorzitter. Ja, daar hebben we wel vragen op gesteld, daar hebben we antwoord op gekregen, maar toch willen we daar nog wel wat toelichting over hebben en verder hebben we nog wat opmerkingen op vragen die aan anderen zijn gesteld. Dat mag, meen ik, ook. Maar in ieder geval dank voor de beantwoording op de gestelde schriftelijke vragen. De kwaliteit van de antwoorden, dat ligt toch op een wat hoger niveau dan voorgaande jaren, dat liet nog weleens te wensen over, dus ook dank graag overbrengen aan de ambtenaren die u te diensten zijn geweest. Voorzitter, het zal niet onbekend zijn dat ondermijning een belangrijk item is. Twee jaar geleden heeft Beter Voor Rijswijk een motie ingediend om dezelfde maatregelen door te voeren zoals dat in Rotterdam dat doen, als het gaat om ondermijning. De fractie is dan ook bijzonder teleurgesteld om te lezen dat we nog steeds kijken naar de best practice zoals u zelf in de beantwoording van de vragen aangeeft.