Jaarrekening 2024 Gemeente Rijswijk definitief 08072025

Onderwijs 44

Brede regeling combinatiefuncties Voor het coördineren en realiseren van deze activiteitenprogramma’s voor de jeugdigen van 2 tot 16 jaar maakt Rijswijk gebruik van de Brede regeling combinatiefuncties (Team Brede Impuls). Binnen deze regeling wordt op een projectmatige manier gewerkt, met een divers en laagdrempelig aanbod van activiteiten. Het vergroten en versterken van de verbinding tussen de diverse activiteiten met de maatschappelijke organisaties en verenigingen staat hierbij centraal. Het doel is het bereiken van jeugdigen en het verhogen van de deelname aan activiteiten. Hierbij wordt ook een beroep gedaan op het verenigingsleven in Rijswijk. De regeling komt in de vorm van een Specifieke Uitkering (SPUK). Deze uitkering is bedoeld voor het bevorderen van gezondheid, sport – en beweegstimulering, cultuurparticipatie en het versterken van de sociale basis door gemeenten. De Brede Regeling Combinatiefuncties is hier onderdeel van.

Expeditie Rijswijk In samenspraak met de oudere jeugd wordt vanuit “Expeditie Rijswijk” een aansprekend activiteitenaanbod georganiseerd. Door het bereiken van de maximumleeftijd bij de Ontdekkers kan de jeugd overstappen naar het aanbod van Expeditie Rijswijk, het aanbod hiervan is bestemd voor de leeftijd vanaf 12 jaar.

Epic Youth (Online activiteiten aanbod) Tijdens de pandemie hebben we gemerkt dat we digitaal een andere doelgroep kunnen bereiken dan fysiek en heeft het online jongerenwerk vorm gekregen via het aanbod van Epic Youth. Via activiteiten sluiten jongeren zich aan bij een discourt waar jongerenwerkers ook bij aangesloten zijn. Het is gebleken dat de jongeren met elkaar, maar zeker ook met de jongerenwerkers digitaal makkelijker over bepaalde onderwerpen, of wat hen bezighoudt communiceren. Vandaar dat we in Rijswijk een compleet pakket aan jongerenwerk realiseren van zowel fysiek als digitaal jongerenwerk waarbij de medewerkers (en jongeren) onderling contact hebben over aanbod en samenhang.

Helden van de Natuur Helden van de Natuur is een binnen- en buitenschools programma met verschillende activiteiten om jeugdigen en hun ouders te stimuleren meer naar buiten te gaan en op avontuur te gaan in de natuur. Binnen schooltijd leren jeugdigen over natuur- en milieu in lessen gegeven door groenpartners, leerkrachten en vrijwilligers. Buiten schooltijd kunnen jeugdigen deelnemen aan activiteiten die hen stimuleren om ook in hun vrije tijd meer bewust met de natuur om te gaan. Verder worden binnen het programma “Helden van de Natuur” netwerkbijeenkomsten georganiseerd voor (groen)partners uit Rijswijk. Activiteiten en bijeenkomsten worden o.a. georganiseerd vanuit het educatiecentrum in de Natuurtuin, de kinderboerderij en het kindertuinencomplex. Tussen Team Brede Impuls, De Ontdekkers, Expeditie Rijswijk en Helden van de Natuur bestaat een nauwe samenwerking. Al deze programma’s zijn gericht op kennismaking, verdieping, toeleiding naar bestaande activiteiten en verenigingen en borging.

Jeugdparticipatie Bij het ontwikkelen van gemeentelijk beleid en de uitvoering daarvan, betrekken we de jeugdigen; zij zijn tenslotte de volwassenen van de toekomst. Met de kinderrechtenambassadeurs van de basisscholen hebben we blijvende aandacht voor participatie en de rechten van kinderen. Het doel is om betrokkenheid van kinderen in maatschappelijke vraagstukken te creëren door hen gevraagd, maar ook ongevraagd advies te laten leveren aan het gemeentebestuur. Naast deze adviezen is dit project voor kinderen een leerzame ervaring en kans om zich te ontwikkelen. Het streven is om alle Rijswijkse basisscholen mee te laten doen. Ieder jaar doen er weer meer scholen mee. Dit jaar hebben 15 scholen meegedaan. In totaal hebben de kinderen 5 gevraagde adviezen uitgebracht op het gebied van armoede, gelijke kansen en taal. Daarnaast nog 4 ongevraagde adviezen uitgebracht op het gebied van Klimaat/milieu.

Onderwijs 45

De oudere jeugd betrekken we op beleidsthema’s en onderwerpen die hen aanspreken, maar ook waar we als gemeente graag met jongeren over in gesprek gaan. Het streven is om in nauwe samenwerking met het onderwijs een groep jongeren actief te betrekken en mee te laten denken. Dit middels de Speaking Minds Methodiek. Hun ideeën worden uitgewerkt en gepresenteerd aan de wethouder. De jongeren worden begeleid door coaches die zijn getraind om te werken met deze methodiek.

Maatschappelijke Diensttijd (MDT) MDT is een programma voor jeugdigen van 14 tot en met 27 jaar. Het is een kans om hun talenten te ontdekken, van betekenis te zijn, nieuwe mensen te ontmoeten en keuzes te maken voor de toekomst. Binnen dit programma staat maatschappelijke impact voorop en daarbij zijn drie kernbegrippen van belang: iets doen voor een ander en/of de samenleving, talentontwikkeling en elkaar ontmoeten. In Rijswijk doen we mee aan twee MDT projecten; “The Real Social” en “Follow Your Dreams”. The Real Social The Real Social is een project voor alle jeugdigen in Rijswijk tussen de 14 en 27 jaar. Jeugdigen voeren, op basis van hun interesses en talenten, uiteenlopende activiteiten uit van maatschappelijke waarde. Er wordt bijvoorbeeld geholpen bij het uitvoeren van sportieve en culturele activiteiten voor kinderen, jongeren en senioren in de buurt. De jeugdigen worden begeleid door een teamcoach. Deelname aan het project duurt zes maanden (totaal 100 uur). Na afloop van deelname aan het project ontvangt de jeugdige een certificaat van deelname. Follow Your Dreams De doelgroep van Follow Your Dreams zijn jeugdigen tussen de 18 en 27 jaar zonder werk en/of startkwalificatie en richt zich daarmee op de doelgroep van het Doorstoompunt (de RMC-functie) en de nieuwe wet Van school naar Duurzaam werk. Deelname aan het project duurt 20 weken (320 uur).

De jeugdige wordt intensief begeleidt en gaat 16 uur per week aan de slag met een gevarieerd programma. Het programma bestaat uit deelname aan maatschappelijke activiteiten en werkervaringsplekken. Het doel is om 70% van de deelnemers naar werk of een opleiding te begeleiden. Na afloop krijgen de deelnemers een MDT-certificaat. Aan landelijke erkenning van dit certificaat wordt gewerkt.

Wat heeft het gekost? Exploitatie (bedragen x € 1.000) Onderwijs 4010 Huisvesting scholen Saldo 4030 Lokaal onderwijsbeleid Saldo 6500 Kinderopvang Saldo Programmatotalen Saldo

Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten

Realisatie 2023

Primitief 2024

3.795 35 -3.760 4.976 2.791 -2.185 394

3.933 151 -3.782 2.436 255 -2.181 508

Gewijzigde raming 2024 3.919 385 -3.534 5.337 2.975 -2.361 482

-394 9.165 2.826 -6.339

-508 6.877 406 -6.471

-482 9.737 3.360 -6.377

4.500 419 -4.081 5.050 2.908 -2.142 440

Afwijking (+ = voordeel) -581 34 -547 287 -67 219 41

-440 9.990 3.327 -6.663

41 -253 -33 -287

Realisatie 2024

Het verschil tussen de begroting (na wijziging) en het werkelijke saldo van baten en lasten is € 287.000 nadelig. Indien het verschil op de baten of lasten per beleidsproduct boven de € 100.000 zijn, worden deze hieronder toegelicht:

Onderwijs 46

Programma / beleidsproduct (bedrag x € 1.000) Onderwijs 4010 Huisvesting scholen Zoals toegelicht in de 2e halfjaarrapportage 2024 is er sprake van extra onderhoudskosten (betonrot) bij het Stanislas college. De uiteindelijke reparatiekosten bedroegen circa € 90.000 en dienen op basis van geldende de wet- en regelgeving door de gemeente betaald te worden. Daarnaast zijn er diverse onder- en overbestedingen die resulteren in een restpost van € 36.000. Als gevolg van een brand op de dependance van Brede School Steenvoorde aan de P. van Vlietlaan, is er besloten om deze lokalen te herbouwen bij de al bestaande hoofdlocatie aan de Dr. Poelslaan. Daarop is er besloten om de bestaande school een termijn eerder dan gepland te slopen en te starten met een nieuw gebouw. Om de periode van nieuwbouw te overbruggen wordt er gebruik gemaakt van tijdelijke onderwijshuisvesting. Wij zijn nog in afwachting van een definitief besluit vanuit de verzekeraar rondom de omvang van de verzekeringsgelden. Mocht in de uitkering ook een vergoeding voor de tijdelijke huisvesting zitten, dan zal dat deel als (gedeeltelijke) dekking voor de huur van de tijdelijke huisvesting in de exploitatie opgevoerd worden. 4030 Lokaal onderwijsbeleid Er is ten opzichte van de begroting in 2024 extra personeel ingehuurd ten behoeve het Doorstroompunt.

Alle kosten met betrekking tot het Doorstroompunt worden echter gedekt uit de specifieke uitkering Doorstroompunt die de gemeente Rijswijk via de centrumgemeente Den Haag ontvangt (subsidiegelden), waardoor deze post in de praktijk budgettair neutraal verloopt. Er was in 2024 sprake van een onderbesteding van de NPO-gelden ten opzichte van de begroting. Verwacht was in 2024 nog een aantal verantwoordingen NPO-gelden te kunnen afwikkelen (subsidiegelden), echter nog niet alle stukken om dit te kunnen doen zijn ontvangen. Alle kosten met betrekking tot de NPO-gelden worden gedekt uit de specifieke uitkering NPO-gelden die de gemeente Rijswijk heeft ontvangen, waardoor deze post in de praktijk budgettair neutraal verloopt. In 2024 was er een onderbesteding op Onderwijsachterstandenbeleid ten opzichte van de begroting. Verwacht was in 2024 nog een aantal verantwoordingen te kunnen afwikkelen, echter nog niet alle stukken om dit te kunnen doen zijn ontvangen. Alle kosten met betrekking tot het onderwijsachterstandenbeleid op deze post worden gedekt uit de specifieke uitkering Onderwijsachterstandenbeleid die de gemeente Rijswijk heeft ontvangen, waardoor deze post in de praktijk budgettair neutraal verloopt. De budgetonderbesteding op taalplannen wordt grotendeels verklaard doordat de afrekening van subsidies schooljaar 2023/2024 plaatsvindt in 2025.

De kosten voor bestrijden laaggeletterdheid viel, met name door een onderbesteding van € 20.000 vanwege een aantal activiteiten die in 2024 minder gekost hebben dan begroot, lager uit. De resterende onderbesteding ten op zichte van het budget wordt verklaard door (kleine) onderbestedingen op diverse andere begrotingsposten.

Saldo Baten

Saldo Lasten -581 -126

-455

287 -89

71

83

49 28

145

Onderwijs 47

Investeringen

Investering (bedrag x € 1.000) 1e inrichting olp/meubilair kindcent. Buitenrijck

Begrote Werkelijke lasten lasten 37

Saldo lasten

Begrote Werkelijke baten baten

37

1e inrichting olp/meubilair Pasgeld 56 Aanpassingen gebouw StanislasPro en Beweegvmbo Haalbaarh.onderz. nieuwbouw/renovatie de akker/GSR Haalbaarheidsonderz.disloc.de Piramide in Pasgeld Haalbaarheidsonderzoek uitbreiding de Melodie Herbouw 4 lokalen Steenvoordeschool na brand Meerkosten ENG de Akker Meerkosten ENG Steenvoordeschool Nieuwbouw school Pasgeld Revitalisatie voormalige J.H. Snijdersschool Tijdelijke huisvesting Kindcentrum Buitenrijck Uitbr.1e inr.olp/meubilair Montessorisch.Parkrijk Uitbreiding basisschool de Melodie Uitbreiding basisschool de Piramide Verv.nieuwbouw de Akker en GSR (incl.gym.lok.) Vervangende nieuwbouw Steenvoordesch(incl.gym.lok) Eindtotaal

56

375

375

8

8

25 25 407 286 228

25 25 370 286 228

37

8.592 23 379

357

8.592 23 22

161 1.247 1.452 10.627

161 32

1.247 1.420 10.627

13.162 37.090

1.105 2.104

12.056 34.986

Onderwijs 48

Saldo baten

Sport, Cultuur en Recreatie Wat wilden we bereiken? Visie op het programma

Cultuur Het gemeentelijk cultuurbeleid is opgenomen in de Cultuurvisie 2016-2030 ‘Rijswijk vrij gedacht’. Cultuur heeft waarde voor Rijswijk en haar inwoners. Het maken of beleven verruimt het gezichtsveld en draagt bij aan ontwikkeling. Wij hechten waarde aan een breed cultureel aanbod in onze gemeente. Naast de waarde van cultuur op zich, gaat het juist ook om de bijdrage van cultuur aan de Rijswijkse samenleving. De ambitie is om kunst en cultuur als een verbindende kracht in te zetten voor de samenleving en economie van Rijswijk. Cultuur biedt inwoners de gelegenheid tot ontmoeting en meedoen en het zorgt voor binding met de omgeving en elkaar. Omdat het bijdraagt aan het welbevinden willen wij graag dat meer inwoners gebruik (kunnen) maken van culturele voorzieningen. Wij hechten aan een laagdrempelig en toegankelijk aanbod. Ten aanzien van cultuur zijn er ook een aantal wetten voor de gemeente van belang. Die hebben verband met het bibliotheekwerk, de lokale omroep en behoud en beheer van cultureel erfgoed.

Sport Sport heeft van oudsher een sociaal maatschappelijke functie. Sport brengt niet alleen plezier en gezondheid, het brengt ook mensen bij elkaar, helpt talenten ontwikkelen, zorgt voor sociale cohesie, biedt een platform voor vrijwilligerswerk en zorgt voor veiligheid in buurten. Deze maatschappelijke functies maken dat sport gewild én kansrijk is voor het realiseren van maatschappelijk verantwoord beleid. De afgelopen jaren zijn de rollen en verantwoordelijkheden van de gemeente in de maatschappelijke ondersteuning, de zorg voor jeugd en de participatie van kwetsbare inwoners, sterk veranderd. De gemeente zet met een continuering van de nota Sport en Bewegen, het herijkte sport- en preventieakkoord en de uitvoeringsagenda Gezondheid – Sport – Preventie in op het vergroten van de deelname van kwetsbare mensen aan de samenleving en de bestrijding van eenzaamheid. Daarnaast is sport en bewegen een essentieel onderdeel van het Gezond en Actief Leven Akkoord (2023-2026) waarbij de nadruk wordt gelegd op eigen verantwoordelijkheid, het gebruikmaken van het sociale netwerk, preventie en op zoveel mogelijk voorkomen in plaats van genezen. Integraal samenwerken tussen de verschillende programma’s is daarbij een voorwaarde. Sport wordt niet gezien als een doel op zich, maar als een middel om maatschappelijke doelen zoals sociale cohesie en een gezonde leefstijl te bereiken.

Bijzondere aandacht krijgt de duurzaamheid bij de vervanging van sportvelden en onderhoud en pragmatische invulling van de binnenen buitensportaccommodaties.

Evenementen Er valt veel te beleven in Rijswijk aan evenementen en andere activiteiten: van festivals, wedstrijden en markten tot optochten en buurtfeesten. Evenementen dragen veelal bij aan leefbaarheid en leveren een positieve bijdrage aan de stabiliteit en samenhang in de samenleving (sociale cohesie). Evenementen worden gewaardeerd door de inwoners en ondernemers. De gemeente levert hierin een actieve bijdrage door stimulering, ondersteuning en facilitering van de organisatoren. De gemeente heeft hierbij oog voor duurzaamheid, veiligheid en toegankelijkheid. Rijswijk is modern én historisch, druk én rustig, grijs én groen, stad én dorp. Rijswijk groeit en de gemeente wil nieuwe inwoners graag aan de stad verbinden. Hierin kunnen evenementen een functie

Sport, Cultuur en Recreatie 49

hebben. Het verbindt ‘nieuwe’ inwoners aan de stad en zorgt voor kennismaking en ontmoeting tussen alle inwoners. Wij laten het initiatief tot een evenement bij de samenleving, met een uitgestoken hand. We gaan enthousiasmeren, stimuleren, faciliteren en verbinden. Hoewel de gemeente niet zelf in de rol van opdrachtgever of organisator stapt, toetst ze de initiatieven wel op maatschappelijke impact, uitstraling voor de stad en relevantie voor de omgeving. Daarvoor is meer nodig dan alleen juridische toetsing van evenementen. Het vraagt van de gemeente een dienstverlenende, uitnodigende en stimulerende rol. Doelstellingen

Cultuur De Cultuurvisie gaat uit van de volgende zes beleidspijlers, die samen met onze partners verder worden ingevuld met acties: • Clustering en samenhang: Door het stimuleren van afstemming en samenwerking worden krachten meer gebundeld en samenhang gecreëerd. Ook het clusteren van activiteiten en voorzieningen draagt naast een betere benutting bij aan zichtbaarheid. • Creatieve vrijheid in de openbare ruimte en ruimte voor cultuurbeoefening: Het bieden van ruimte aan nieuwe en tijdelijke initiatieven. • Aanbod voor jeugd en jongeren: Het aansluiten van het aanbod op de behoeften van jeugd en jongeren. • Cultuureducatie: Het stimuleren van kunst- en cultuureducatie, met name voor jeugd en jongeren, om bij te dragen aan hun brede vorming en de creativiteit van de samenleving. Het gaat zowel om binnenschools cultuuronderwijs als een toegankelijk aanbod in de vrije tijd. • Ouderen en cultuur: Het benutten van het potentieel van vitale ouderen en het bereiken van kwetsbare ouderen om bij te dragen aan hun betrokkenheid bij en in de samenleving. • Cultureel en historisch erfgoed en architectuur: Het bekend en meer zichtbaar maken van het lokale erfgoed bij de inwoners van de gemeente en de regio.

Sport Het stimuleren van de Rijswijkse bevolking tot deelname aan sport, door het in standhouden van een breed aanbod. Hierdoor willen we een brede ontwikkeling bevorderen, sociale cohesie versterken, onderling respect vergroten en een gezonde leefstijl stimuleren. Er wordt met name ingezet op de breedtesport. De verbinding tussen gezondheid, sport en preventie wordt door de verschillende akkoorden (sport- en preventieakkoord 2) verder geïntensiveerd en geoptimaliseerd. De belangrijkste thema’s hierbij zijn: 1. Iedereen mag meedoen - inclusief sporten en bewegen; 2. Bewegen in de buitenruimte; 3. Vitale aanbieders - maatschappelijke verenigingen toekomstbestendig; 4. Positieve sportcultuur - leuk, veilig, eerlijk en zorgeloos sporten en bewegen; 5. Van jongs af aan vaardig in bewegen – jeugd meer laten bewegen en sporten; 6. Fundament op orde; 7. Groter bereik; 8. Meer zichtbare betekenis; 9. Rookvrije generatie; 10.Gezond gedrag.

Evenementen Evenementen zijn er voor de bewoners en bezoekers van de stad. Naast het versterken van de identiteit en het stimuleren van een aantrekkelijke woonomgeving willen we dat via evenementen de parels in de stad over het voetlicht worden gebracht zoals bij het huidige Strandwalfestival gebeurt. Onze stadsparken, de Schouwburg, maar ook ons verenigingsleven zijn voorbeelden van parels waar iedere Rijswijker een verbinding mee voelt.

Sport, Cultuur en Recreatie 50

Evenementen leveren een positieve bijdrage aan een aantrekkelijke woonomgeving; ze zorgen voor levendigheid en sociale betrokkenheid. Het zorgt voor kennismaking en ontmoeting tussen de verschillende inwoners. Daarmee draagt het bij aan een leefbare stad. Uitgaande van de doelstellingen en het huidige aanbod maakt de gemeente voor de komende jaren diverse keuzes. Ten aanzien van het evenementenaanbod wil de gemeente: • De bestaande evenementen met een stadsbrede aantrekkingskracht tenminste behouden. • Kwalitatief goede nieuwe evenementen passend bij de identiteit van Rijswijk faciliteren. • Ruimte geven aan bestaande en nieuwe lokale en kleinschalige evenementen en buurtinitiatieven.

Wat hebben we er voor gedaan? Cultuur Samen met onze partners hebben we uitvoering gegeven aan de gemeentelijke cultuurvisie. Door culturele organisaties te ondersteunen met subsidies hebben onze inwoners het hele jaar door van een veelzijdig kunst- en cultuuraanbod kunnen genieten. In 2024 ontvingen in totaal 16 culturele organisaties structurele subsidiëring op grond van de Algemene subsidieverordening Rijswijk 2020 (Asv). Het gaat hier om zowel professionele als amateurkunstorganisaties. Daarnaast hebben we twee incidentele subsidies verleend. Om onze partners te stimuleren om (ook) financiering via andere bronnen te verkrijgen, organiseerden we een voorlichtingssessie over fondsen en fondsenwerving. Dat deden we in samenwerking met de provinciale ondersteuningsinstelling Kunstgebouw. Er namen 16 lokale culturele organisaties deel. Met behulp van een specifieke uitkering maakten we het mogelijk dat, met ingang van 2024 en tot en met 2025, de bemande openingstijden van de bibliotheekvestiging in het Huis van de stad met 10 uren per week werden uitgebreid. Het gebruik van de avondopenstelling was in 2024 nog wisselend. Inwoners weten het Informatiepunt Digitale Overheid (IDO) van de bibliotheek steeds beter te vinden met vragen over online dienstverlening van overheden en bedrijven.

In samenwerking met onze partners in het Huis van de stad troffen we, vanuit het innovatiebudget kunst en cultuur, de voorbereidingen voor de start van de Wand van de stad met ingang van 2025. Dit concept maakt exposeren mogelijk op verschillende plekken in het Huis van de stad voor onder meer amateurkunstorganisaties, die deze behoefte ook hadden. In het kader van vernieuwing werd, uit eerdere gelden, in 2024 ook de naam van Museum Rijswijk op de gevel onthuld. Hiermee,waarmee we hebben we bijgedragen aan de zichtbaarheid en naamsbekendheid van het museum. Met de Pop Up podia van Muziekschool Rijswijk kwam er een nieuw cultureel aanbod, op verschillende locaties in Rijswijk. Dit geldt ook voor de eerste editie van Theater na de Dam, waartoe we de Rijswijkse Schouwburg in de gelegenheid stelden dit te organiseren op de avond van de Nationale Dodenherdenking. Het was één van de voorbeelden hoe in 2024 cultuur als verbindende kracht werd ingezet. We besloten deel te nemen aan Cultuureducatie met Kwaliteit in de nieuwe en vierde periode 2025-2028; onderdeel van het landelijke programma om de kwaliteit van cultuureducatie in het onderwijs verder te versterken. De matching vanuit het Fonds voor Cultuurparticipatie werd in het najaar toegekend.

Het plan voor de nieuwe periode zet in op borging en verankering, door het toerusten van het onderwijs, en op betrokkenheid van meerdere culturele partners. In 2024 werkten Trias Centrum voor de Kunsten en de Bibliotheek aan de Vliet binnen dit programma samen met 16 deelnemende Rijswijkse basisscholen. In het kader van samenwerking faciliteerden we het in 2023 gestarte halfjaarlijkse cultuurcafé door en voor het culturele veld. We realiseerden in 2024 een nieuw kunstwerk bij het IKC Montessori in Parkrijk. In het KOSMOSBOS, een evolutietuin, komen cultuur en natuur samen. Samen met de commissie KunstRuimte onderzochten we welke plekken in het Wilhelminapark zich lenen voor de plaatsing van een drietal verweesde beelden, die op de werf zijn opgeslagen. Daarnaast voerden we onderhoud uit aan twee kunstwerken en zetten we dat voor andere in gang.

Sport, Cultuur en Recreatie 51

Het Commissariaat voor de Media stelde de procedure voor de aanwijzing van een lokale omroep voor onze gemeente open, een jaar voorafgaand aan de nieuwe periode vanaf oktober 2025. De raad stelde aanvullende toetsingscriteria vast, die gehanteerd worden in het geval van meerdere aanvragers. Dit geeft dan houvast om tot een voorkeursadvies te komen. Met een incidentele subsidie droegen we bij aan het digitaliseren van het videoarchief van Stichting Omroep Rijswijk, met nieuwsreportages uit Rijswijk uit de periode 1986 tot 2005. Dit om de bewegende beelden te behouden voor de toekomst en ook items te delen met onze inwoners. Museum Rijswijk maakte een groot deel van haar erfgoedcollectie voor iedereen online raadpleegbaar , door het te digitaliseren. In 2024 hebben we ingezet op het actualiseren van de Erfgoedverordening en de Erfgoednota. Beiden zijn vastgesteld en gepubliceerd. Vanuit erfgoed hebben we ook inbreng geleverd aan de Omgevingsvisie en is capaciteit geleverd voor het opstellen van de basisregels Omgevingsplan vanuit het erfgoed. Er is een inventarisatie gemaakt van de Post 65 en wederopbouwmonumenten, waarop op dit moment een nader onderzoek plaatsvindt ter voorbereiding op een aanwijzingsprocedure tot monumenten. Om het lokale erfgoed bekender te maken bij de inwoners van Rijswijk maakten we Open Monumentendag mede mogelijk.

Sport en Recreatie In 2024 was sport en bewegen een essentieel onderdeel van het Gezond en Actief Leven Akkoord (2023-2026). Integraal samenwerken tussen de verschillende programma’s was daarbij een voorwaarde. Dit is ook een van de hoofdzaken vanuit de Brede SPUK waar het sportakkoord onder valt. Voor de Brede SPUK is er in 2024 een uitvoeringsagenda geschreven en hier is ook gelijk een begin mee gemaakt. Sport werd hierdoor meer ingezet als middel om andere (gezondheids-)problemen te helpen oplossen. Deze domein-overstijgende samenwerking was redelijk nieuw en zal in de komende jaren nog meer worden ingezet. Vanuit deze Brede SPUK is het ge-herijkte Sportakkoord gecontinueerd. Dit sportakkoord heeft een achttal (verplichte) thema’s: 1. Iedereen kan/mag mee doen / inclusie en diversiteit 2. Bewegen in de buitenruimte 3. Vitale sportaanbieders 4. Positieve sportcultuur / sociaal veilige sport 5. Van jongs af aan in beweging / vaardig in bewegen 6. Fundament op orde 7. Een groter bereik 8. Meer zichtbare betekenis In 2024 is dit verder uitgewerkt in de vorm van een sportimpulsbudget voor sportaanbieders. Hiermee kunnen sportaanbieders een kleine bijdrage aanvragen voor een project dat binnen deze thema's valt. , Dwaarbij de thema's ‘iedereen kan meedoen/inclusie en diversiteit’, ‘vitale sportaanbieders/ fundament op orde,’ en meer zichtbare betekenis'' zijn extra zijn uitgelicht.

Met deze subsidie zijn in de tweede helft van 2024 12 verschillende sportaanbieders geholpen. Dit ging bijvoorbeeld over het stimuleren van meisjesgroepen, sporten voor mensen met autisme of een programma om probleemjongeren via sport weer op het rechte pad te krijgen. De verschillende sportaanbieders hebben hiervoor maximaal € 2.500,- per aanbieder gekregen. Wat hebben wij verder voor de Rijswijkse sport kunnen uitvoeren? Iedereen kan/mag meedoen/inclusie en diversiteit De beweegmakelaar stond klaar voor alle inwoners van Rijswijk met een verstandelijke, lichamelijke, zintuigelijke beperking, autisme of een chronische aandoening. In de eerste drie kwartalen van 2024 heeft de beweegmakelaar in totaal 75 inwoners geholpen bij het vinden van passende sport- en beweegactiviteiten (van het laatste kwartaal krijgen we de cijfers pas later). Naast de kerntaken heeft de beweegmakelaar ook aanvullende taken uitgevoerd en onder andere een bijdrage geleverd aan de

Sport, Cultuur en Recreatie 52

Parkinson Games, de regionale G-sportdag in Den Haag, en zit hij in de regionale werkgroep voor sporten voor mensen met een beperking. Bewegen in de buitenruimte Voor het bewegen in de buitenruimte is er verder gegaan met het promoten van de hardlooproutes. Hiervoor is een plan gemaakt dat in 2025 uitgevoerd zal worden met ook verschillende evenementen hierbij. Vitale sportaanbieders Vitaliteit van onze sportaanbieders was een belangrijk speerpunt binnen Rijswijk dit jaar. Hiervoor hielden wij, samen met de Sportraad Rijswijk en de verenigingsondersteuner, contact met alle organisaties en verenigingen die zich bezighouden met de uitvoering van sport in Rijswijk. Waar mogelijk en nodig hebben we deze sportaanbieders geholpen met vragen die zij hadden. Inzet heeft met name plaatsgevonden op het gebied van vrijwilligers-; leden- en sponsorwerving; het rookvrij maken van sportparken en strategisch beleid. Op Sportpark Elsenburg is verdergegaan met het ontwikkelen van een duurzame maatschappelijke voorziening (Multifunctionele Accommodatie) voor de drie sportverenigingen en maatschappelijke partners.

Van jongs af aan vaardig in bewegen Door het actief aanbieden van sportactiviteiten in de Sportmix (3x per week in BS Muziekbuurt en De Altis), op het Cruijff Court (2 middagen per week), op het Krajicek Court en via Sport in de Wijk (2 avonden per week in gymzaal ’t Kristal) bevordert de gemeente mede een gezondere leefstijl van de jeugd. In de eerste helft van 2024 hebben het volgend aantal activiteiten plaatsgevonden waaraan het volgend aantal kinderen hebben deelgenomen: Cruyff Court: Sportmix: Sport in de Wijk: Krajicek Court:

70 activiteiten en 829 deelnemende kinderen 106 activiteiten en 1674 deelnemende kinderen 34 activiteiten en 490 keer deelgenomen door jongeren 18+ (alleen 1e helft van het jaar, cijfers van de 2e helft zijn nog niet binnen) 72 activiteiten en 1876 kinderen tussen de 2 en 13

Deze aantallen zijn in lijn met vorige jaren. De schoolsportcommissie heeft in samenwerking met de lokale sportverenigingen zeven sportdagen voor het basisonderwijs georganiseerd met als doel kinderen kennis te laten maken met een verschillend bewegingsaanbod. Totaal waren er ongeveer 6.000 contactmomenten. Voor het speciaal onderwijs zijn drie sportdagen georganiseerd. Het project “Zwemmen-na-schooltijd" is aangeboden aan 23 kinderen die nog geen zwemdiploma hebben in de groepen 6 tot en met 8 van het basisonderwijs. Voor de ouders zijn hier geen kosten aan verbonden. In 2024 is het programma Happy Fit 0 – 100 jaar gecontinueerd. Het project heeft als doel een impuls te geven aan de lokale volksgezondheid waarbij er samenwerking zal plaatsvinden tussen verschillende partijen die actief zijn op het terrein van gezondheid, sport en bewegen. De Rijswijkse bevolking groeit en dat vraagt ook om meer faciliteiten. Om hier invulling aan te geven is er in 2024 gestart met de bouw van een sportzaal bij de nieuw te bouwen Steenvoordeschool. In 2024 is het kunstgrashoofdveld op sportpark Vredenburch gerenoveerd. Uit veiligheidsoverwegingen zijn vier lichtmasten van veld 3 vervangen door nieuwe. De bestaande ledarmaturen zijn daarop teruggeplaatst. Op sportpark Hoekpolder is een tweede kunstgrasveld aangelegd. Hiermee is vooral de trainingscapaciteit aanzienlijk vergroot.

Daarnaast is een extra natuurgras mini-voetbalveld voor

Sport, Cultuur en Recreatie 53

de allerkleinste spelertjes aangelegd. Beide kunstgrasvelden zijn overigens ingestrooid met een duurzamere combinatie van kurk en olijfpitten, dit in plaats van het voorheen gebruikte SBR of TPE (synthetische rubbers). Met de realisatie van een startheuvel met hydraulisch starthek en een parc fermé (opstelplaats wedstrijdrijders) is de oplevering van een volwaardige wedstrijd BMX-baan (fietscross) een feit. Dit betekent qua sportfaciliteiten ook de afronding van de grootschalige ‘Herstructurering Sportpark Elsenburg'. Evenementen In 2024 werd opnieuw een avondvierdaagse georganiseerd. In samenwerking met de basisscholen en ondernemers, liepen jong en oud mee op verschillende routes door heel Rijswijk. In september vond het tweedaags Strandwalfestival plaats met een meer lokaal karakter ten opzichte van vorige jaren. De strandwalmarkt bood organisaties en verenigingen de mogelijkheid zich te presenteren op het gebied van cultuur, kunst, sport en maatschappelijk werk. Lokale talenten lieten hun vaardigheden zien op het cultuurpodium. Voor jonge bezoekers was er een dagprogramma in de kids-zone, en de lampionnenoptocht door het Rijswijkse bos. In het Huis van de stad konden ouderen koffiedrinken onder muzikale begeleiding van een Rijswijks koor. Verder hebben wij invulling gegeven aan het evenementenbeleid door met het bestuur van het Strandwalfestival meerjarenafspraken te maken.

Dit jaar heeft de stichting Rijswijks Jeugdtheater een subsidie aangevraagd voor een Sinterklaasviering voor heel de stad. Het evenement werd gevierd op twee kenmerkende plekken in Rijswijk, in samenwerking met lokale organisaties en ondernemers. Daarnaast werd in Oud Rijswijk het Dickensfeest georganiseerd, waarvoor subsidie werd verleend voor extra veiligheidsmaatregelen en een gratis toegankelijke schaatsbaan. Naast de stadsbrede subsidies werden er subsidies verstrekt aan bewoners voor het organiseren van wijkfeesten, buitenspeeldagen, buurtbarbecues, koningsdagfeesten en Halloweenactiviteiten. Deze activiteiten droegen bij aan de betrokkenheid en leefbaarheid door heel Rijswijk. Behalve het verstrekken van subsidies voor evenementen is in oktober het Toetsingskader Evenementen gemeente Rijswijk 2024 vastgesteld. Deze handleiding biedt initiatiefnemers van evenementen en inwoners duidelijkheid over de voorwaarden voor een vergunningsaanvraag. De Uitagenda is dit jaar uitgebreid met Sport en Bewegen. Hierdoor biedt de agenda een overzichtelijker en completer vrijetijdsaanbod van de stad. Tevens is de agenda onder de aandacht gebracht bij partners van en via de communicatiekanalen van de gemeente, waardoor er actief items zijn geplaatst ter promotie van activiteiten.

Sport, Cultuur en Recreatie 54

Wat heeft het gekost? Exploitatie (bedragen x € 1.000) Sport, Cultuur en Recreatie 5100 Openbaar bibliotheekwerk Saldo 5300 Sport Saldo 5400 Kunst en cultuur Saldo 5410 Cultureel erfgoed Saldo 5800 Speeltuinwerk Saldo Programmatotalen Saldo

Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten

Realisatie 2023

Primitief 2024

1.486 54 -1.432 4.818 2.361 -2.457 2.525

1.589 54 -1.535 4.186 1.596 -2.590 2.664

-2.525 1.647 -1.647 592

-2.664 1.087 7 -1.080 643

-592 11.068 2.415 -8.653

-643 10.169 1.657 -8.513

Gewijzigde raming 2024 1.615 80 -1.535 4.176 1.604 -2.572 2.822 -2.822 1.190 7 -1.183 836 106 -731 10.640 1.796 -8.843

Realisatie 2024 1.618 80 -1.538 4.041 1.567 -2.474 2.615 -2.615 1.088 9 -1.080 972 106 -866 10.334 1.761 -8.574

Afwijking (+ = voordeel) -3 -3 135 -38 98 207 207 101 2 103 -136 -136 305 -36 270

Het verschil tussen de begroting (na wijziging) en het werkelijke saldo van baten en lasten is € 270.000 voordelig. Indien het verschil op de baten of lasten per beleidsproduct boven de € 100.000 zijn, worden deze hieronder toegelicht:

Sport, Cultuur en Recreatie 55

Programma / beleidsproduct (bedrag x € 1.000) Sport, Cultuur en Recreatie 5300 Sport Er was bij Sportpark Prinses Irene specialistische externe juridische inzet benodigd in het langdurige conflict met een stichting. Dit heeft uiteindelijk geleid tot een gerechtelijke procedure. Het onderhoud aan de sportvelden is in 2024 lager uitgevallen dan begroot. In de basis wordt ieder jaar hetzelfde onderhoud uitgevoerd. Daarbovenop vindt er ieder jaar ook aanvullend (niet jaarlijks terugkerend) onderhoud plaats zoals de bemesting van de velden. Ook is de mate van aanvullend onderhoud afhankelijk van factoren zoals de slijtage van de velden, type weer etc. De kosten van dit aanvullende onderhoud vielen in 2024 lager uit dan begroot. In 2024 was er sprake van een incidentele meevaller op het onderdeel Brede Regeling Combinatiefunctionarissen (BRC), onderdeel van de Brede SPUK-regeling (specifieke uitkering), vanwege een budgetoverschot uit 2023 dat meegenomen mocht worden naar 2024. De BRC betreft een cofinancieringsregeling (40% subsidie, 60% cofinanciering). Omdat er pas medio 2024 zekerheid was rondom de budgetoverheveling van de cofinanciering van 2023 naar 2024, is het in 2024 niet haalbaar gebleken om deze extra rijkssubsidiemiddelen volledig weg te zetten. Eventuele overschotten in 2024 mogen volgens de regeling niet meer worden meegenomen naar 2025.

Wel kan volgens de regeling maximaal 15% van het onderdeel BRC ingezet worden voor het onderdeel Sportakkoord (beleidsproduct Sport). Om de resterende subsidiemiddelen volledig te benutten is daar gebruik van gemaakt. Dit betekent dat facturen die normaliter vanuit eigen middelen betaald worden (maar ook vanuit het Sportakkoord betaald kunnen worden) eenmalig vanuit de extra middelen Sportakkoord betaald zijn. De berekenwijze, inclusief de indexatiewijze, van de jaarlijkse exploitatievergoeding aan Optisport (sportcentrum de Schilp) is vastgelegd in de exploitatieovereenkomst met Optisport B.V. De exploitatievergoeding over 2024 viel vanwege de uiteindelijke indexering lager uit dan aanvankelijk begroot. De onderbesteding op de vergoeding zwemverenigingen wordt grotendeels verklaard door facturen die administratief verwerkt zijn in een ander boekjaar. De resterende onderbesteding ten op zichte van het budget wordt verklaard door (kleine) onderbestedingen op diverse andere begrotingsposten. 5410 Cultureel erfgoed De lagere exploitatielasten zijn grotendeels te verklaren doordat de lasten van bunkercomplex park Overvoorde lager uitvallen dan begroot. Dit is deels te verklaren doordat er al geruime tijd gewacht wordt op een reactie van de Rijksdienst Cultureel Erfgoed (RCE) met betrekking tot de toekomstige status van het bunkercomplex, waardoor onderhoudswerkzaamheden vertraagd zijn.

Daarnaast zijn er minder subsidies toegekend dan oorspronkelijk begroot. De resterende onderbesteding ten op zichte van het budget wordt verklaard door (kleine) onderbestedingen op diverse andere begrotingsposten. 5800 Speeltuinwerk De kostenoverschrijding wordt grotendeels verklaard doordat er in 2024 een lekkend dak van buurt- en speeltuinvereniging Inter Amicos met spoed vervangen moest worden. Inmiddels is het onderhoud op het vastgoed van de speeltuinen en kinderboerderijen ondergebracht bij het vastgoed team, waardoor kennis en expertise met betrekking tot onderhoud binnen een team is belegd. Bij de begroting was uitgegaan dat er meer aan investeringsprojecten toegerekend zou worden, maar uiteindelijk is er meer werk verricht voor exploitatieprojecten.

Saldo Baten

Saldo Lasten 135 -146

79

76

64

20 42 101 74

27 -136 -63

-73

Sport, Cultuur en Recreatie 56

Investeringen

Investering (bedrag x € 1.000) Div. investeringen voortvl. MJOP sportparken 2024 Herstructurering sportpark Elsenburg Multifunctionele accommodatie Sportpark Elsenburg Ombouw veld 302 Hoekpolder naar kunstgras Restauratie tuinderschoorsteen Hof van Sion Toplaagrenovatie veld 106 Prinses Irene Toplaagrenovatie veld 107 Prinses Irene Toplaagrenovatie veld 114 sportpark Prinses Irene Toplaagrenovatie veld 303 Hoekpolder Toplaagrenovatie veld 306 Hoekpolder Toplaagrenovatie veld 401 Sportpark Vredenburch Toplaagrenovatie veld 403 Vredenburch Toplaagrenovatie veld 404 Vredenburch Verduurzaming de Schilp Verv.en renov.asfalt Sportpark Hoekpolder Verv.en renov.asfalt Sportpark Prinses Irene Verv.en renov.asfalt Sportpark Vredenburch Eindtotaal

Begrote lasten

Werkelijk Lasten

Saldo lasten

95 450

81 110

14 341

12.841

209

12.632

95 60 101 79

99 41

-4 19 101 79

41 73 36

Begrote Werkelijke baten baten

Saldo baten

41 73 36

689 72 100 370 195 197 111 15.604

617

27

1.184

73 72 100 343 195 197 111 14.420

Sport, Cultuur en Recreatie 57

Sociaal Domein Wat wilden we bereiken? Visie op het programma Als gemeente willen wij dat al onze inwoners mee kunnen doen in de samenleving. Het liefst zo lang mogelijk op eigen kracht. Als het nodig is, biedt de gemeente ondersteuning. Deze ondersteuning helpt de inwoners zelfredzaam te worden en mee te doen met de maatschappij. De inwoners worden aangemoedigd om eerst zelf naar een oplossing te zoeken. Bijvoorbeeld door gebruik te maken van hun sociale netwerk. Of van de algemene voorzieningen van de gemeente. Lukt dat niet, dan is er ondersteuning mogelijk vanuit de gemeente en onze maatschappelijke partners. Het gaat om ondersteuning op het gebied van: • Werk; • Inkomen; • Het voeren van een huishouden; • Opvoeden; • Gezondheid; • Zorg; • Welzijn; • Financiën.

Ontwikkelingen in de samenleving De welvaartsverschillen worden groter. Onder andere door allerlei ontwikkelingen in de samenleving die invloed hebben op het dagelijks leven van onze inwoners. Bijvoorbeeld de oorlog in Oekraïne, de inflatie en de hoge energiekosten. Er zijn hierdoor meer inwoners die ondersteuning nodig hebben. Vanwege toenemend zorggebruik, ook in de jeugdhulp, stijgende zorgkosten en structurele arbeidskrapte staat de zorg in Nederland voor grote uitdagingen. Er worden manieren gezocht om de zorg in de toekomst anders te organiseren en te betalen. Daarnaast is er sprake van toenemende polarisatie en verharding in de samenleving. We zetten daarom in op het bevorderen van inclusie en een gelijke behandeling van iedereen.

Preventief en integraal werken Als gemeente besteden wij veel aandacht aan preventie. We willen voorkomen dat een inwoner de regie verliest. Door snel te handelen, zorgen wij ervoor dat de situatie niet erger wordt. Wanneer inwoners ondersteuning nodig hebben, zorgen wij ervoor dat de hulp op verschillende leefgebieden op elkaar wordt afgestemd. We werken samen met maatschappelijke partners in de stad en de regio Haaglanden. De gemeente neemt een regierol bij het tegengaan van: • Armoede; • Huiselijk geweld; • Schulden; • Eenzaamheid. Via het welzijnsbeleid geven we ook aandacht aan vrijwilligerswerk, mantelzorg en inclusie. Ook willen we ervoor zorgen dat jonge inwoners veilig kunnen opgroeien. En dat inwoners zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven leven. We starten met het project Integrale Toegang als onderdeel van het programmaplan Toekomstbestendig Sociaal Domein. Het doel is te komen tot een brede toegangsorganisatie, gericht op integraal werken, normaliseren en het versterken van eigen kracht. Deze uitgangspunten worden vertaald naar beleid en onze dienstverlening.

Sociaal Domein 58

Werken vanuit kaders In Rijswijk vinden wij het belangrijk dat iedereen zich welkom voelt en gelijk wordt behandeld. We willen zorgen voor een samenleving waar inwoners de kans krijgen om naar eigen vermogen mee te doen in de samenleving en naar elkaar omkijken. Hier werken we naartoe vanuit drie leidende kaders: 1. Passende dienstverlening die aansluit op de situatie van de inwoner Waar nodig bieden wij ondersteuning. Dit doen we via een integrale aanpak als er sprake is van meervoudige problematiek. 2. Laagdrempelige toegang tot onze ondersteuning Het voorkomen van problemen staat voorop. Zo kunnen inwoners mee blijven doen in de samenleving. Dit draagt bij aan het welzijn van de inwoner. 3. We organiseren onze dienstverlening op een efficiënte manier We zijn ons bewust van de kosten en houden administratieve lasten zo laag mogelijk. We stellen concrete doelstellingen en graadmeters vast zodat we onze dienstverlening kunnen meten en monitoren. Doelstellingen Binnen het programma Sociaal Domein werken we onze visie uit binnen vier thema’s met bijbehorende ambities en acties:

Het leiden van een zelfstandig leven Betaald werk We vinden het belangrijk dat inwoners zo lang mogelijk zelfstandig kunnen meedoen in de samenleving. Het hebben van betaald werk is hier een belangrijk onderdeel van. Wie nog geen betaald werk heeft, begeleiden wij naar werk dat bij hen past. Inwoners die nog niet toe zijn aan betaald werk, helpen we bij het vinden van een andere manier om mee te doen in de samenleving. Denk aan vrijwilligerswerk of een werkervaringsplek. Samen met de inwoners worden hun talenten in kaart gebracht. De focus ligt hierbij op wat iemand wel kan. Wij ondersteunen inwoners bij het aanpakken van eventuele beperkingen. Hulp bij geldzaken Naast ondersteuning op het gebied van werk en inkomen, bieden we ook hulp bij vragen over geld of het aanpakken van schulden. We bieden de inwoner zo vroeg mogelijk hulp. Zo worden de problemen niet groter en kan het bestaande probleem vroeg worden aangepakt. Inwoners kunnen daarom ook met eenvoudige vragen bij ons terecht. We hebben hierbij niet alleen aandacht voor huishoudens met een laag inkomen, maar ook voor huishoudens met een middeninkomen. Onze kwetsbare inwoners informeren we over onze financiële dienstverlening via een integrale communicatieaanpak. Open dienstverlening Bij het bieden van ondersteuning hebben we aandacht voor de stress die inwoners kunnen ervaren. Het is namelijk niet altijd makkelijk om hulp te vragen.

We staan daarom in onze dienstverlening open voor de inwoners. We luisteren en zoeken samen met de inwoners naar een oplossing. We bieden dienstverlening waarbij we naast de inwoners staan en rekening houden met de spanning of stress die zij ervaren. Hierdoor sluit onze dienstverlening beter aan op hun leefwereld en kunnen wij hen beter helpen. Ontheemden en inburgeraars Tot slot hebben we aandacht voor ontheemden en inburgeraars die in Rijswijk wonen. Voor hen is ondersteuning nodig om hun weg te vinden en een zelfstandig leven in Rijswijk op te bouwen. We

Sociaal Domein 59

bieden hen daarom trajecten aan om zelfredzaam te worden en de eigen regie te pakken. Deze zijn afgestemd op hun persoonlijke behoeften.

Wonen met Zorg Zelfstandig wonen dankzij maatwerkvoorzieningen In Rijswijk vinden we het belangrijk dat inwoners zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven wonen. Ook als zij ouder worden, psychisch kwetsbaar zijn of een verstandelijke en/of lichamelijke beperking hebben. Vanuit de Wmo bieden we ondersteuning op het gebied van: • Begeleiding; • Hulp bij het huishouden; • Hulpmiddelen en woningaanpassingen. Er zijn maatwerkvoorzieningen voor mensen die onvoldoende zelfredzaam zijn of onvoldoende mee kunnen doen in de maatschappij. Eerst wordt er gekeken of mensen dit zelf, met mantelzorg, hulp uit het eigen netwerk of algemene voorzieningen kunnen oplossen. Lukt dit niet, dan biedt de gemeente ondersteuning. Regionale samenwerking De maatwerkvoorzieningen, begeleiding en hulp bij het huishouden hebben we in regionaal H5verband ingekocht. De H5 is een samenwerking tussen de gemeentes Delft, Midden-Delfland, Pijnacker-Nootdorp, Westland en Rijswijk. We monitoren de kwaliteit van deze samenwerking. Voor Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang werken we samen met Den Haag, Leidschendam-Voorburg, Zoetermeer en Wassenaar. Passende zorg voor kwetsbare inwoners Mensen krijgen steeds vaker zorg en ondersteuning op andere plekken dan de zorginstellingen. Bijvoorbeeld thuis. Dit komt door de landelijke ontwikkelingen in de zorg. De zorgvragen van inwoners worden steeds ingewikkelder.

Bijvoorbeeld bij een combinatie van psychische en sociale problemen. Soms is er ook sprake van een lichamelijke beperking. Of is de woonsituatie niet meer passend bij de beperking die iemand ervaart. Om passende zorg te bieden aan onze inwoners, werken we samen met de woningcorporaties en zorgaanbieders. Samen ontwikkelen wij woonzorgvoorzieningen. Dit doen we binnen de Woonzorgvisie. Ook gaan we met het zorgkantoor en zorgverzekeraars in gesprek over de afspraken die zijn gemaakt in het landelijke Integraal Zorgakkoord (IZA). Zo houden we de zorg voor de toekomst goed, toegankelijk en betaalbaar.

Opgroeien in een veilige omgeving Ondersteuning voor Rijswijkse jeugdigen Alle jeugdigen verdienen een positief opgroei- en opvoedklimaat waarin zij zich vrij en veilig kunnen ontwikkelen en kunnen opgroeien tot verantwoordelijke, zelfstandige, zelfredzame en maatschappelijk betrokkenen volwassenen. De ouders/verzorgers spelen hierbij een grote rol. Soms hebben zij hier hulp bij nodig. Onze ondersteuning aan jeugdigen en ouders is: • Snel beschikbaar en toegankelijk; • Vanuit de eigen leefomgeving, zo dichtbij mogelijk; • Zo licht als mogelijk en zo zwaar als nodig; • Waar mogelijk gericht is op het gezinssysteem van de jeugdigen; • Gericht is op zelfredzaamheid en eigen kracht van de jeugdigen en opvoeders.

Sociaal Domein 60

Centrum voor Jeugd en Gezin Als de ontwikkeling van jeugdigen hobbels kent of zelfs vastloopt, bieden wij met onze partners vanuit het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) een vangnet. Wij maken daarbij onderscheid tussen laagdrempelige ondersteuning bij het gewone opvoeden en opgroeien en de (hoog)specialistische jeugdhulp. De ondersteuning die we bieden sluit zo goed mogelijk aan bij het eigen netwerk en de eigen leefwereld van ouders/verzorgers en jeugdigen. In de wijk, op school of bij de kinderopvang. Regiovisie Jeugdzorg Haaglanden 2021-2026 We sluiten met onze dienstverlening aan op de regiovisie Jeugdzorg Haaglanden 2021-2026. De focus ligt hierbij op de kwetsbare omstandigheden waar ouders/verzorgers en jeugdigen zich in kunnen bevinden. Het uitgangspunt is dat vallen en opstaan hoort bij het opgroeien. In plaats van onnodig problematiseren, diagnosticeren en medicaliseren, richten we ons op het versterken van de beschermende factoren en normaliseren. Samen beslissingen maken Ouders/verzorgers hebben de regie in eigen hand. Tenzij dit in strijd is met kinderrechten of een zwaarwegend maatschappelijk belang. Samen met hen brengen we in kaart welke problemen er spelen en hoe ze deze het beste met onze ondersteuning kunnen oplossen. We maken onderscheid tussen specialistische jeugdhulp en lichte ondersteuning bij uitdagingen die horen bij het opvoeden en opgroeien.

Soms spelen er meerdere problemen. We houden overzicht door één aanspreekpunt te bieden namens de verschillende betrokken organisaties. Dit noemen wij procesregie. Als kinderen in een onveilige situatie opgroeien, staat in eerste instantie (het herstellen van) hun veiligheid voorop. Duurzaam en effectief We kiezen zoveel mogelijk voor snelle en duurzaam effectieve interventies. We letten op de balans tussen baten en kosten. We willen dat met de inzet van jeugdhulp resultaten worden geboekt. Het gaat daarbij nadrukkelijk niet alleen om de regionaal ingekochte specialistische jeugdhulp, maar ook om ons lokale ondersteuningsaanbod. We werken doelgericht, kostenbewust en onderzoeken de resultaten van ons ondersteuningsaanbod.

Meedoen in een gezonde samenleving Rijswijk is inclusief Inwoners doen naar vermogen mee, kijken naar elkaar om en helpen elkaar waar nodig. We willen dat Rijswijk een stad is waar geen verdeeldheid is en waar inwoners zich veilig en thuis voelen. Een inclusieve samenleving. Waar we voor elkaar zorgen. Waar plek is voor iedereen. Met gelijke kansen en waar gelijke behandeling de norm is. Preventie en gezondheid Belangrijke randvoorwaarden voor een inclusieve samenleving zijn de fysieke en mentale gezondheid van onze inwoners. We zetten daarom in op het stimuleren van een gezonde omgeving en het maken van gezonde keuzes. Dit gaat zowel over aspecten als alcohol, voeding, roken, bewegen, als zingeving, eenzaamheid, sociale cohesie en anti-discriminatie. Dit sluit aan bij de landelijke beweging van ‘zorg naar gezondheid’ waarbij preventie meer zorg in de toekomst moet voorkomen. We werken aan deze onderwerpen vanuit het landelijke Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), onze lokale uitvoeringsagenda Welzijn 2023-2025 en ons in 2024 te ontwikkelen Inclusie en Antidiscriminatieprogramma.

Sociaal Domein 61

Wat hebben we er voor gedaan? Integrale toegang We zijn binnen het brede sociaal domein van start gegaan met het programma Rijswijk samen dichtbij. Doel is dat de inwoner de ondersteuning vanuit het sociaal domein als één geheel ervaart. Zowel in het eerste contact wanneer het nog niet duidelijk is wat er nodig is, als in het contact met onze specialistische teams. Dit doen we door de samenwerking van professionals in het sociaal domein te verbeteren. Twee van de vier gewenste projecten onder het programma zijn in 2024 van start gegaan: project Stevige generalistische basis en project Procesregie en escalatie. Het programma loopt door tot in 2026.

Het leiden van een zelfstandig leven Inkomen en maatschappelijke participatie • In 2024 hebben we de uitvoering van de notitie Meedoen Werkt voortgezet. We hebben in totaal 156 inwoners in beeld gebracht en 53 mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt geactiveerd via maatschappelijke participatie. Van deze 53 inwoners zijn 28 richting vrijwilligerswerk begeleid, 5 naar mantelzorg en 9 naar een participatietraject; • In 2024 hebben we de pilot Snel aan de Slag uitgevoerd. Als gevolg van deze pilot is de instroom in de bijstand, oftewel het aantal toegekende bijstandsuitkeringen, in 2024 met 10% gedaald ten opzichte van het jaar ervoor. Werk • We hebben in 2024 de uitvoering van de notitie Rijswijk Werkwijs voortgezet. Het resultaat hiervan is dat we 275 arbeidsplaatsingen hebben gerealiseerd; • In 2024 zijn we gestart met het programma Aandacht Werkt. We hebben de dienstverlening en interne bedrijfsvoering op het gebied van Werk, Inkomen en Inburgering verbeterd en vernieuwd. Concreet hebben we meer dan 1000 inwoners in de bijstand in beeld gebracht, de participatieladder heringericht en de ketensamenwerking tussen interne afdelingen versterkt; • In 2024 hebben we samen met de gemeente Den Haag een scholingsvoucher van maximaal € 3.500 ontwikkeld, voor 1.250 werkende inwoners uit de regio, die zich willen om- of bijscholen.

Met dit initiatief bieden we werkende inwoners de mogelijkheid om hun arbeidskansen te vergroten in de kraptesectoren in de regio; • In 2024 hebben we geen actie op het project Deel naar Heel gerealiseerd, omdat gezien de resultaten van 2023 een tweejaarlijkse cyclus logischer was. Armoede en schulden • In 2024 hebben we Armoedevrij Rijswijk: de Rijswijkse visie op armoede en schuldenpreventie opgesteld. Hiermee zijn de kaders en uitgangspunten van het nieuwe armoedebeleid vastgelegd; • In 2024 hebben we het Actieplan Armoedebestrijding+ afgerond. De Inwonersraad Armoedeverlichting gaf waardevolle adviezen voor een effectiever armoedebeleid, die we meenemen in de uitvoeringsagenda. Ook lanceerden we de campagne Extraatje Rijswijk om het bereik van minimaregelingen te vergroten. Deze campagne eindigde op de vierde plaats van beste communicatiecampagnes van de gemeente; • In 2024 hebben we de pilot Gratis Reizen voor ouderen met een laag inkomen uitgevoerd en geëvalueerd. Concreet hebben van de 286 rechthebbenden in Rijswijk 177 het gratis reisproduct aangevraagd, waarvan 156 er daadwerkelijk gebruik van maken. Dit betekent dat 55 procent van de rechthebbenden gebruikmaakt van het product, waarmee het doel van de pilot is behaald; • In 2024 is het programma Financiële Dienstverlening voortgezet, met focus op het verbeteren van onze schulddienstverlening.

De resultaten: ons bereik met schuldhulpverlening is met 50% gestegen, het Serviceteam heeft ruim 1000 inwoners geholpen bij geldvragen, 15 jongeren stroomden in het Prettig in de Plus-traject en door vroegsignalering is ons bereik van 5% naar 30% gestegen, waardoor we inwoners eerder en beter kunnen helpen.

Sociaal Domein 62

Inburgering • In 2024 hebben we het Rijswijkse inburgeringsbeleid geëvalueerd. Alle aanbevelingen verwerken we in de doorontwikkeling van ons beleid. De evaluatie toont aan dat we met de uitvoering van de kadernota Inburgering meer regie hebben en betere ondersteuning bieden, maar dat de samenwerking tussen ketenpartners en de informatievoorziening aan statushouders verbeterd moet worden; • In 2024 is de pilot Statushouders aan het werk uitgevoerd en geëvalueerd. We hebben statushouders tijdens hun inburgeringstraject naar werk begeleid, waarbij taal- en werktraject gelijktijdig plaatsvonden. Het resultaat: 7 statushouders zijn naar (parttime) werk begeleid, 4 zijn gestart met een opleiding en 12 zijn begonnen op een werkervaringsplek.

Wonen met Zorg Ondersteuning vanuit de Wmo • De doordecentralisatie Beschermd Wonen is opnieuw een jaar uitgesteld en gaat nu naar verwachting in per 1 januari 2026. In 2024 hebben we de voorbereiding op de doordecentralisatie gecontinueerd. In 2024 heeft een traject plaatsgevonden om de toegang tot Beschermd Wonen voor een deel te decentraliseren, waarbij de WMO- consulenten van Rijswijk de melding, screening en het advies opstellen. Centrumgemeente Den Haag blijft wel verantwoordelijk voor de plaatsing. Deze nieuwe werkwijze gaat vanaf 1 januari 2025 officieel in. • In 2024 is er een startbijeenkomst geweest met de gemeente en de betrokken partners voor het versterken van de bemoeizorgketen. De partners hebben een halfjaarlijkse evaluatie aangeleverd en er zijn gesprekken gevoerd met de managers van de bemoeizorgpartijen over de vervolgsubsidie. Daarnaast is een start gemaakt met het opstellen van een visie voor de bemoeizorg. • Met extra personele inzet bij het Zorgloket zijn achterstallige Wmo-meldingen opgepakt en inwoners meer binnen de gestelde termijnen geholpen met hun hulpvraag. Woonzorgvisie • In 2024 hebben we ons ingezet om de doelen en ambities van de Woonzorgvisie verder te realiseren door het uitvoeringsprogramma Wonen en Zorg 2022-2025 voort te zetten.

Hiervoor hebben we twee Rijswijkse woonzorgtafels georganiseerd, waar zorgaanbieders, woningcorporaties en andere relevante partners samen komen. In 2024 zijn twee sociale huurflats getransformeerd naar een ‘wonen met een plus’ flat, waarmee een van de ambities ruimschoots gehaald is. De Kwartiermaker Seniorenhuisvesting is tevens betrokken bij meerdere nieuwbouwplannen voor de vrije sector in Rijswijk, waaronder de ontwikkeling van het Bogaardstadscentrum. • Met de inzet van het doorstroomteam zijn 25 verhuizingen gerealiseerd van senioren die kwetsbaar zijn en/of een schaarse woning achterlaten. Integraal Zorgakkoord In 2024 hebben we in overleg met de regio, het zorgkantoor en de zorgverzekeraars het landelijke Integraal Zorgakkoord (IZA) vertaald naar zowel regionale als lokale afspraken. Het akkoord heeft daarmee meer vorm gekregen. Samen met maatschappelijke partners hebben we gewerkt aan inzet en projecten die bijdragen aan toekomstbestendige zorg. Enkele voorbeelden hiervan zijn: • Programma Rijswijk Samen Dichtbij: het verbeteren van de toegang naar gemeentelijke voorzieningen voor Rijswijkse inwoners. Met name inwoners waarbij sprake is van multiproblematiek worden sneller doorverwezen naar de juiste voorzieningen. • Buurtgezinnen: versterken van de sociale basis in de wijken door inwoners aan te jagen om een helpende hand te bieden of om hulp te vragen via vraag- en steungezinnen.

• Mentale gezondheidsnetwerken: doorverwijzing door huisarts naar het verkennende gesprek met ervaringsdeskundigen, professionals uit het sociaal domein en de GGZ. O.a. gericht op het verminderen van de druk op de specialistische zorg t en het minder door verwijzen naar de GGZ.

Sociaal Domein 63

Opgroeien in een veilige omgeving Preventie • In 2024 is gestart met de uitvoering van het Actieplan Preventief Jeugdbeleid. Concrete acties voor onder andere het meten van effectiviteit van onze preventieve jeugdinzet zijn in de steigers gezet. Partnerorganisaties zijn betrokken. • In de tweede helft van 2024 is een (door)start gemaakt met het Voorliggend veld overleg. Een overleg waar 18 verschillende disciplines uit het voorliggend veld op aangesloten zijn en met elkaar de Rijswijkse voorliggende mogelijkheden bespreken rondom ingebrachte casussen. Uit de evaluatie komt onder andere naar voren dat het ontmoeten van het brede gremium bijdraagt aan de vindbaarheid van de partners. • Er is in 2024 met partners gewerkt aan het bouwen van een lokale coalitie voor Kansrijke Start. Zo heeft bijvoorbeeld in het najaar een netwerkbijeenkomst plaatsgevonden voor Kansrijke Start, Kind naar Gezonder Gewicht en Jongeren op Gezond Gewicht. • In 2024 bleek de vaccinatiegraad in Rijswijk erg laag waardoor samen met GGD en JGZ is gestart met een onderzoek naar welke groepen welke redenen hebben om niet te vaccineren. Afhankelijk van deze uitkomsten, wordt het vervolg bepaald. Lokale ontwikkelingen jeugdhulp • In 2024 hebben we ervaringsdeskundigen als onderdeel van beleid ingezet bij bijvoorbeeld Jong doet mee en Regionale Oudersraad.

Structurele inbedding is opgenomen als actie binnen het actieplan preventief jeugdbeleid. • We gaven dit jaar uitvoering aan de integrale visie op de dienstverlening aan Rijswijkse jongeren (uitgaande van de Big Five geformuleerd door Jong doet mee!). De werkprocessen voor jongeren met een jeugdhulp achtergrond ná uitstroom jeugdhulp zijn geëvalueerd en hebben een vernieuwde werkwijze ontwikkeld. Daarnaast onderzochten we wat de meerwaarde is van een integrale casemanager speciaal voor deze jongeren. Implementatie volgt naar verwachting binnen het programma Rijswijk Samen Dichtbij. • Eind 2024 is vanuit de ontwikkeling ‘Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming’ in regionaal verband gestart met de uitwerking van de consequenties hiervan voor de gemeenten. Dat is een meerjarig traject richting 2030. • In 2024 is de lokale werkagenda Pleegzorg opgesteld en zijn we gestart met het organiseren van activiteiten in het kader van de 'week van de pleegzorg’ voor het vergroten van het aantal pleeggezinnen. Uitkomsten van Het Goede Gesprek (traject samen met pleegouders en pleegkinderen) zijn meegenomen voor kwaliteitsverbetering zowel lokaal als binnen H10. • Halverwege 2024 is het lokale Uitvoeringsprogramma Kostenbeheersing Jeugd van start gegaan, gebaseerd op het rapport ‘Grip en Sturing in de Jeugdhulp', dat in maart 2024 in de raad is besproken.

Dankzij diverse maatregelen, onder meer bij het Jeugdteam, zagen we in de 2e helft van het jaar de eerste effecten: het aantal jeugdigen in zorg stabiliseert. Daarentegen stijgen de kosten per jeugdige door zwaardere of langere zorg. Inkoop Specialistische Jeugdhulp 2024-2026 • Het Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden heeft in 2024 uitvoering gegeven aan het project Outcome indicatoren en het meten ervan om de kwaliteit van de jeugdhulp te verbeteren. De implementatie van het meten van resultaten volgens de NJI-outcomecriteria heeft vertraging opgelopen. Inmiddels is het proces van resultaatmeting in gang gezet. Regionale samenwerking en andere transformatieopgaven • Kostenbeheersing was in 2024 een belangrijke opgave. De landelijke Hervormingsagenda kende in 2024 nog niet de gewenste snelheid van uitvoering. Daar hadden gemeenten ook last van en was een reden voor het Rijk om in 2024 extra financiële middelen ter beschikking te stellen aan de gemeenten. Ook regionaal is gestart met kostenbeheersingsmaatregelen: het plan van aanpak kostenbeheersing Jeugdhulp is 16 mei 2024 regionaal vastgesteld en verder uitgevoerd. Op deze manier geven we in Haaglanden regionaal invulling aan de opgaven uit de Hervormingsagenda.