IB 21 129 Bijlage Terugkoppeling n.a.v. motie Burenhulp.pdf

Gezinnen steunen gezinnen bij de opvoeding Aanbod 2021 voor gemeenten

Duurzame preventie De Stichting Buurtgezinnen is een preventief initiatief in het sociaal domein, dat zich in vijf jaar tijd heeft uitgebreid naar meer dan 60 gemeenten. De Stichting ontving in 2017 een Appeltje van Oranje uit handen van de koning. Deze prijs wordt jaarlijks door het Oranjefonds uitgereikt aan veelbelovende sociale initiatieven. Wat Buurtgezinnen doet is eenvoudig en krachtig. We zoeken voor overbelaste gezinnen een steungezin in de buurt. Dit gezin ontlast de ouders en biedt extra aandacht en liefde aan de kinderen. Op deze manier proberen we te voorkomen dat problemen verergeren en kinderen er de dupe van worden. Buurtgezinnen zorgt er door de inzet van een steungezin voor, dat kinderen kunnen (blijven) opgroeien in hun eigen gezin. Aangezien opgroeiende kinderen gebaat zijn bij continuïteit, streeft Buurtgezinnen naar langdurige relaties tussen gezinnen. Ons motto: opvoeden doen we samen!

Voor alle gezinnen die zich overbelast voelen Buurtgezinnen is er voor alle gezinnen met kinderen van 0 tot 23 jaar die steun nodig hebben, maar niet op hun eigen netwerk kunnen terugvallen. Culturele achtergrond of de aard van de problemen maken niet uit. Wel moeten de problemen niet te zwaar zijn, want dan volstaat informele hulp niet en is (ook) professionele hulp nodig. In de praktijk blijken de volgende gezinnen veel van Buurtgezinnen gebruik te maken: overbelaste alleenstaande moeders, mantelzorg-gezinnen, vluchtelingen-gezinnen, gezinnen met ouders met psychische problemen en gezinnen met een verstandelijke beperkte ouder. In veel van de gezinnen die zich aanmelden bij Buurtgezinnen is ook sprake van armoede.

Het verhaal van Roos: Opeens is de wereld groter Roos (2 jaar) woont samen met haar moeder en haar broer op een kleine bovenwoning zonder tuin. Haar broer heeft autisme en dit drukt een zwaar stempel op het leven van het gezin. Het gezin komt heel weinig buiten de deur. Erop uit gaan is te ingewikkeld. Het gezin heeft weinig sociale contacten. Roos is heel veel thuis met haar moeder. Via het Centrum voor Jeugd en Gezin kwam de moeder van Roos in contact met Buurtgezinnen. Sinds kort speelt Roos een middag in de week bij een steungezin met twee dochters. Roos is daar de middelste. Ze geniet van haar nieuwe vriendinnetjes. Het spelen in de tuin is voor haar een feest en een ritje in de auto een attractie. Haar wereld is opeens veel groter geworden. Ze vindt alle nieuwigheden geweldig interessant. Als iedereen straks gewend is, mag ze twee keer in de week naar het steungezin. Dat geeft de moeder van Roos wat tijd voor zichzelf. Hard nodig volgens de dokter, want door alle stress in haar leven is ze oververmoeid geraakt en houdt ze het allemaal net vol.

Bekijk hier ons informatiefilmpje.

Informele steun professioneel aangepakt Gezinnen waar de emmer dreigt over te lopen, kunnen zich zelf aanmelden via de website www.buurtgezinnen.nl. Een lokale coördinator gaat vervolgens kennismaken met het gezin en bepaalt met het gezin de behoefte aan steun en een zoekprofiel van het steungezin. Daarbij komen onderwerpen als gezinssamenstelling, religie en opvoedingsstijl aan de orde. Vervolgens gaat de coördinator onder andere via sociale media op zoek naar een passend steungezin. De vrijwillige steungezinnen worden gescreend (ze hebben onder andere een VOG nodig) en begeleid door de coördinator. Als er een ‘klik’ is na de kennismaking, worden er afspraken voor een proefperiode van twee maanden gemaakt en schriftelijk vastgelegd. Onder leiding van de coördinator wordt deze proefperiode geëvalueerd. Vervolgens vinden er om het half jaar evaluatiegesprekken plaats. De coördinator is twee jaar betrokken en houdt gedurende die periode de veiligheid en de pedagogische kwaliteit in de gezinnen in het oog en legt het contact met formele hulpverlening als dit nodig is. Als de koppeling tussen de gezinnen na twee jaar nog steeds bestaat, dan wordt de relatie tussen de gezinnen dermate sterk verondersteld, dat begeleiding door de coördinator van Buurtgzinnen niet meer nodig is. De gezinnen zijn elkaars netwerk geworden en kunnen verder op eigen kracht.

Het verhaal van Zakihra: Alles begint met taal We worden gebeld door de interne begeleider van een basisschool. In groep 2 zit Zakihra, een kleuter uit een Somalisch gezin. Ze blijft achter qua taalontwikkeling, terwijl de juf zeker weet dat het een slim meisje is. Of een steungezin, waar goed Nederlands gesproken geen goed idee is? Er volgt een gesprek met de moeder en de intern begeleider op school. De moeder, die gebrekkig Nederlands praat en niet gewend is om met Nederlandse gezinnen om te gaan, vindt het allemaal heel spannend. Maar ze wil er alles aan doen om haar dochter een goede opleiding mee te geven. Ze wil niet dat haar dochter, net als haar zoon, naar het speciaal onderwijs moet. We plaatsen een oproep via Facebook en krijgen maar liefst vier reacties van gezinnen die wel steun willen bieden. In overleg met de moeder kiezen we voor het gezin dat op loopafstand woont. Zakihra speelt er op een vaste middag in de week en leert er spelenderwijs beter Nederlands.

Nieuw initiatief vraagt om onderzoek Buurtgezinnen is vanaf de oprichting gevolgd door onderzoekers van de Hogeschool van Amsterdam, vanuit het lectoraat Outreachend Werken. In 2017 hebben zij onderzoek gedaan naar de samenwerking tussen de gezinnen. Het onderzoeksrapport is te downloaden via onze website. Met ingang van 2018 is het lectoraat Kind in gezin van de Christelijke Hogeschool Ede (CHE) onze nieuwe onderzoekspartner. De CHE deed in 2019 onderzoek naar de effecten en mogelijke besparingen van Buurtgezinnen. De resultaten van dit onderzoek werden begin 2020 bekend.

Buurtgezinnen in uw gemeente? Wilt u Buurtgezinnen opstarten in uw gemeente, dan gaat de Stichting Buurtgezinnen op zoek naar een geschikte coördinator. Dit is een zelfstandig professional uit de gemeente, die de cultuur in de gemeente en de sociale infrastructuur goed kent. Hij/zij zal voor een dag tot anderhalve dag in de week de volgende activiteiten uitvoeren: • Publiciteit zoeken in de gemeente over dit nieuwe initiatief • Afstemmen met samenwerkingspartners in het sociale veld • Opsporen van vraaggezinnen en steungezinnen • Kennismaken (en screenen) van de gezinnen • Koppelen van vraag- en steungezinnen • Formeel vastleggen van de afspraken in een contract • Begeleiden van de steungezinnen • Monitoren van de voortgang (kwaliteit en veiligheid) • Organiseren van Buurtgezinnen-activiteiten voor vraag- en steungezinnen (vanaf tweede jaar) • Voeren van voortgangsoverleg met de gemeente De coördinator wordt in zijn/haar werkzaamheden ondersteund door de landelijke backoffice van Buurtgezinnen. Deze zorgt voor: • Promotiemateriaal en eigen Facebookpagina • Beheren van aanmeldingen van de vraag- en steungezinnen • Aanvragen van de VOG’s voor de steungezinnen • Nieuwsbrieven en attenties voor de steungezinnen • Verzekeringen en financiële administratie

Het verhaal van Jara: Merken dat je er niet alleen voor staat Na een aantal moeilijke jaren en een periode van begeleiding door het Jeugdteam, zijn Jara en haar moeder klaar voor een volgende stap in hun leven. Jara (12 jaar) is een temperamentvolle spring in het veld met een kleine ontwikkelingsachterstand. Ze zit op het speciaal onderwijs. Haar moeder heeft veel meegemaakt en kampt met fysieke en mentale problemen, waardoor ze soms overbelast raakt en wat tijd voor zichzelf goed kan gebruiken. Nu jeugdzorg niet meer nodig is, is Buurtgezinnen een welkome aanvulling zodat zowel de moeder als haar dochter niet het gevoel hebben vanaf nu alles alleen te moeten doen. Sinds kort gaat Jara naar een steungezin met drie dochters. Ze logeert er een nachtje en gaat op zaterdag weer naar huis. Het jeugdteam vindt het gemakkelijker om de begeleiding af te sluiten nu er een steungezin is.

De Stichting Buurtgezinnen zorgt er voor dat de nieuwe coördinator wordt ingewerkt in de Buurtgezinnen-aanpak. Hij/zij krijgt toegang tot de Buurtgezinnen-database en kan gebruik maken van de online manual en alle ontwikkelde formulieren, checklists etc. Verder neemt de coördinator deel aan regionale en landelijke teambijeenkomsten voor kennisuitwisseling en professionalisering. Ook zijn we in 2019 gestart met de Buurtgezinnen Academie, waar coördinatoren workshops kunnen volgen over relevante thema’s. De Stichting Buurtgezinnen begint in iedere nieuwe gemeente met een proeftuin van twee jaar. Deze periode is nodig om te bepalen of het concept van Buurtgezinnen goed aanslaat in de gemeente. In het eerste jaar vindt ieder kwartaal een voortgangsoverleg plaats met de gemeente, in het tweede jaar wordt dit teruggebracht naar twee maal per jaar.

Wat zijn de kosten? Wat de kosten precies zijn, hangt af van het aantal door de gemeente gewenste koppelingen. We geven hier een rekenvoorbeeld. Buurtgezinnen is vrijgesteld van BTW. eerste jaar activiteiten

tweede jaar tarief per koppeling

aantal

opstartactiviteiten 10 nieuwe koppelingen

kosten in €

tarief per koppeling

aantal

kosten in €

3.400

10

34.000

1.200

10

12.000

5.000 3.400

10

34.000

onderhoud koppelingen totaal

39.000

46.000

Het verhaal van Joris: Een weekend zonder zorgen Om de week gaat de vierjarige Joris uit logeren. Meestal vraagt hij er al dagen van tevoren naar. Hij gaat naar een steungezin met drie kinderen. De jongste is net zo oud als hij. Ze kunnen het goed met elkaar vinden. Samen delen ze een slaapkamer en bouwen ze kastelen. Thuis heeft hij een jonger zusje wat veel aandacht vraagt en vaak huilt. Zijn moeder wordt daar af en toe helemaal gek van. Ze heeft al zoveel aan haar hoofd: schulden, ruzie met haar ouders, een verleden met veel geweld. Door haar verstandelijke beperking vindt ze het moeilijk om goede keuzes te maken. Om de week een weekend zonder kinderen, doet haar heel goed. Zowel Joris als zijn zusje gaan dan logeren bij een steungezin.