CConstaterende datRijswijk
Koppel je AI →
Document · PDF

Concept verslag raadsvergadering 7 juli 2026

Raadsvergadering 1 oktober 2026, gemeente RijswijkBij agendapunt: Vaststelling verslag 28 mei, 23 juni en 7 juli 202642.110 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 5

1 CONCEPT-VERSLAG VAN DE GEMEENTERAAD VAN GEMEENTE RIJSWIJK (KADERDEBAT) 7 JULI 2026 Aanwezig Voorzitter: Mevrouw H. Sahin Raadsleden: Mevrouw I.M. Batelaan De heer E.G.T. Braam De heer J.J.D. Bruin De heer M. van ’t Eind Mevrouw E. van der Ende De heer A.J.H. van Essen Mevrouw R.F. Fischer Mevrouw I. M. Jansen-Dirkx De heer M.T.F. Kaffa Mevrouw P.G. Kames Mevrouw A. Koegler-Böhm Mevrouw M. A. Koornneef De heer A.O. Kösedag De heer G. Kruger Mevrouw S.C. Loeff De heer J. Loof Mevrouw S. van Maarseveen Vervolg aanwezige raadsleden: De heer M. El Majjaoui De heer G.J.H. van Malsen De heer Y.R.B. van der Meij Mevrouw B.M.B.T. Niesen De heer R. Nunnikhoven De heer Z. Osmani Mevrouw L.B. Oude Alink De heer J. van Overmeere Mevrouw A. Prenger Mevrouw H. van Schie De heer T.J.B. Steijn De heer F. Stuij Mevrouw A.H. van de Waart Mevrouw W. van der Weij De heer E. Wigchert Mevrouw E. Woudstra Aanwezige portefeuillehouders: Wethouder L. Bentvelzen Wethouder W. van Damme Wethouder J. Finke Wethouder R. Peters Wethouder M. Weterings Griffie: Griffier: de heer J.A. Massaar bpa Mevrouw M.M.A. Tittse De heer J. Hoefnagel (verslag)

2 Op 1. Opening en mededelingen De voorzitter: Goedemiddag, dames en heren. Beste leden van de raad, ik vraag u vriendelijk om plaats te gaan nemen. Het is 15.00 uur. Ik open de raadsvergadering van de gemeente Rijswijk van dinsdag 7 juli 2026. Graag heet ik welkom de leden van de raad, de fractie-assistenten, onze wethouders. Ik vraag stilte in de zaal, want ik kan … Wilt u rustig plaats gaan nemen? Graag heet ik welkom de leden van de raad, de fractie- assistenten, onze wethouders, medewerkers, vertegenwoordigers van de media, aanwezigen op de publieke tribune en de kijkers online. Het is het eerste kaderdebat van de nieuwe raad en daarom wel een speciale vergadering. Zoals u weet is het een belangrijke raadsvergadering, waarbij u als hoogste bestuursorgaan richtinggevend bent. Richtinggevend voor de keuzes die we als gemeentebestuur gaan maken die bepalend zijn voor onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. En richtinggevend voor de begroting waarover u met elkaar in november het besluit zal nemen. Vandaag blikt u ook terug, omdat ook de jaarstukken 2025 zijn geagendeerd. Met de jaarstukken legt het college verantwoording af en geeft u invulling aan uw controlerende rol. Daarmee is dit ook een beetje een verantwoordingsdebat. In aanloop naar dit debat heb ik gezien dat verschillende fracties vele verschillende moties hebben voorbereid en amendementen.

Daarmee laat u zien dat u betrokken bent bij de uitdagingen en dat u uw rol als volksvertegenwoordiger heel serieus neemt. Als uw voorzitter zal ik mij inspannen om dit debat goed te gaan leiden. Ik hoop één ding als portefeuillehouder personeel en organisatie, dat ook u naar de uitvoerbaarheid van uw moties hebt gekeken. Dat u daar ook rekening mee houdt. Voor deze raadsvergadering, maar vooral in het belang van een plezierige en constructieve samenwerking, wil ik u vragen om respectvol met elkaar om te gaan in woorden en in gedrag. De woorden die wij uitspreken hebben betekenis en invloed, ook online. Samen hebben wij in de richting van onze inwoners een voorbeeldfunctie. Hoe sterker onze samenwerking intern is, hoe krachtiger we kunnen werken aan de vele uitdagingen die we hebben. Dat is in het belang van onze gemeente. Dan de vergaderorde. U heeft van uw griffier een mooie procesbrief ontvangen waarin u bent geïnformeerd over de vergaderorde. Er wordt gewerkt met spreektijden en u wordt ook gevraagd om uw inbreng te doen via het spreekgestoelte, voor zover dat fysiek mogelijk is. Dat zal ik wel even noemen. Ik hoop dat alles in dat opzicht duidelijk is. Mocht er iets niet duidelijk zijn, geef dat aan. Dan hebben wij geen berichten van verhindering ontvangen, alle 33 raadsleden zijn aanwezig. Dat is heel mooi dat het ook gelukt is.

Ik mis toch niet iemand? Iedereen is aanwezig. Mevrouw Koornneef, inderdaad, die komt ook binnen. Daarmee zijn we helemaal compleet. Dan zijn er ook geen mededelingen van het college. Daarmee kunnen we agendapunt 1 afronden. 2. Spreekrecht inwoners De voorzitter: Gaan we naar agendapunt 2, spreekrecht inwoners. Er hebben zich geen inwoners bij ons gemeld die hiervan gebruik wilden maken. Daarmee is agendapunt 2 ook vastgesteld. 3. | Vaststelling agenda De voorzitter: Gaan we door naar de vaststelling van de agenda. Er zijn drie bespreekstukken, het raadsvoorstel 1e halfjaarrapportage 2026, het raadsvoorstel vaststelling kadernota 2027 en het raadsvoorstel jaarstukken 2025. In uw bijdrage vraag ik u om uw inbreng te doen over deze drie afzonderlijke stukken. Uiteraard gaan we aan het einde van de vergadering ieder raadsvoorstel apart ter besluitvorming aan u voorleggen. Ik neem aan dat dat helemaal duidelijk is? 4. | Raadsvoorstel 1e halfjaar rapportage 2026 (RV 26 022) 5. | Raadsvoorstel Vaststelling Kadernota 2027 (RV 26 023) 6. | Raadsvoorstel Jaarstukken 2025 (RV 26 024) De voorzitter: Dan ga ik als eerste het woord geven aan de fractievoorzitter van PRO Rijswijk. Ik zie dat mevrouw Woudstra, u heeft een vraag? Mevrouw Woudstra: Eén punt van orde. We hebben natuurlijk een procesbrief gekregen met daarin het aantal interrupties.

Betekent dit dat als er op een interruptie een antwoord komt en je een vervolgvraag hebt op dezelfde interruptie, dat als een tweede interruptie geldt? Of werken we net als vorige keer met de mogelijkheid van één vervolgvraag? De voorzitter: Ik denk dat tweede, want er moeten wel vervolgvragen beantwoord kunnen worden. Dat houden we dan bij. Per fractie heeft u de mogelijkheid om twee mensen het woord te laten voeren. Maar ik begin altijd eerst met de fractievoorzitter. Dat lijkt me een heldere afspraak. Dan geef ik nu het woord aan de fractievoorzitter van PRO Rijswijk, mijnheer Van Malsen. U heeft elf minuten spreektijd. De heer Van Malsen: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, hoe willen we Rijswijk achterlaten aan onze kinderen? Dat is de kernvraag die we vandaag moeten beantwoorden in dit gremium. Willen we investeren in een gezonde en groene leefomgeving en een sterke samenleving waar niemand buiten de boot valt of worden we verblind door boekhoudkundige realiteit van grafiekjes en getalletjes, eurotekens, tabellen en lijntjes? Er is een Japans spreekwoord dat luidt, neko ni koban. Vrij vertaald betekent dit, een gouden munt voor een kat. Wat hiermee wordt bedoeld, is dat als een kat een gouden munt ziet, hij de waarde daarvan niet in kan schatten. Dingen van waarde hebben alleen betekenis als iemand die waarde ook begrijpt.

Voorzitter, PRO Rijswijk ziet in dit college overeenkomsten met deze ruim bedeelde kat. Ettelijke tientallen miljoenen euro's vallen ons ten deel, maar het college kan niet veel beters verzinnen dan een beetje meewarig naar deze verzameling gouden munten te kijken en dit geld direct door te sluizen naar de reserves of een paar euro van de afvalstoffenheffing af te snoepen. Dit terwijl ons weerstandsvermogen al jaren uitstekend is. Gelukkig, voorzitter, zijn er ook nog mensen en partijen in deze raad die wel waarde zien in het investeren in de stad. Die wel de waarde van de gouden munt in kunnen schatten. Die het belangrijk vinden dat Rijswijk leefbaar blijft voor onszelf en voor de generaties die hierna komen. Als we dat willen, dan moeten we zorgen dat Rijswijk groen blijft, dat we voorzieningen overhouden waar iedereen gebruik van kan maken en dat we een sterke, duurzame en weerbare gemeenschap bouwen. Gelukkig zien we deze bereidheid ook bij andere partijen en bespreken we vandaag een aantal moties die breedgedragen worden door partijen in deze raad. Zoals de motie ruilwinkels, waarin wij als PRO Rijswijk samen met Beter voor Rijswijk, Rijswijks Belang, D66, de Rijswijkse VVD, het CDA, Wij.

Rijswijk en DENK-PGenR het college vragen zich in te zetten voor een nieuw onderkomen voor belangrijke maatschappelijke organisaties, Krijg de Kleertjes Rijswijk, Speelgoedruil Rijswijk 3 4 en de ruilwinkel SamSam. Dat zijn mooie antikapitalistische initiatieven opgezet door Rijswijkers voor Rijswijkers. Duurzaamheid, ontmoeten, armoedebestrijding en meer komen hier samen. Het zou dan ook doodzonde zijn als deze ruilwinkels zouden moeten stoppen. We hopen dat het college het met ons eens is dat we ons best moeten doen om een nieuwe plek voor ze te vinden. We horen dan ook graag hoe het college tegen deze motie aankijkt. Onze jeugd verdient ook een gezonde toekomst en daarom dienen we samen met D66 de motie, verken voorlichting over vapen op Rijswijkse basisscholen, in. Jongeren beginnen steeds eerder met vapen, zelfs al op de basisschool. Wij willen dat onze jongeren gezond en kansrijk opgroeien en niet verslaafd gemaakt worden door de tabaksindustrie nog voordat ze hun Citotoets hebben afgelegd. Vandaar dat we willen verkennen welke mogelijkheden er zijn om voorlichting over de risico's van vapen te geven op basisscholen. Deze motie is blijkbaar zelfs zo'n goed en urgent idee dat hij door twee groepen partijen en met vrijwel dezelfde tekst is ingediend.

Voorzitter, ik zou graag aan de indieners van die andere motie, dat zijn Beter voor Rijswijk, het CDA en de VVD, willen voorstellen om straks tijdens de dinerpauze beide moties te combineren tot één motie. Als andere partijen mee willen doen, dan zijn ze uiteraard meer dan welkom. Dan hebben we nog een amendement die gaat over het investeren in groen en klimaat en ook nog een motie met dat doel. Ten eerste de motie, besteding middelen klimaat. Deze coalitie wil zo dicht mogelijk bij haar wettelijke verplichtingen blijven om de oorzaken en gevolgen van klimaatontwrichting voor Rijswijkers te verzachten. Wat ons betreft is dat niet genoeg. Het is kraakhelder dat de klimaatramp door mensen, of beter gezegd door grote geld slurpende bedrijven aangejaagd is. We hoeven maar een paar dagen terug te graven in ons eigen geheugen om de gevolgen van extreme hitte te herinneren. Deze problemen zijn ook weer door mensen op te lossen. Desondanks verwachten wij dat dit college verstandig omgaat met het geld dat ze krijgen en de CDOKE-middelen voor de jaren 2027 tot en met 2030 uitgeeft waarvoor ze bedoeld zijn, klimaat- en energietaken. Daartoe roept onze motie dan ook op en we zijn benieuwd naar de reflectie van het college. Met D66 dienen we ook nog een amendement in, groei voor Rijswijks groen.

In het raadsvoorstel jaarstukken 2025 staat dat 10,8 miljoen naar de algemene reserve gaat, een meevaller van afgelopen jaar. Maar in het unaniem aangenomen Groenbeheerplan uit 2024 alweer stonden ook een aantal ambities waar we destijds nog geen uitvoering aan konden geven, omdat daar niet genoeg financiële ruimte voor was. Er is toen uitgesproken dat de gemeente die ambities wel gaat realiseren als er wel financiële ruimte is en die is er nu. Daarom stellen we met dit amendement voor om een klein deel van die resterende 10,8 miljoen, een half miljoen, te reserveren voor het uitvoeren van deze eerder aangenomen ambities uit het Groenbeheerplan. Hiermee versterken we structureel de kwaliteit van het groen in Rijswijk en werken we echt aan een ambitie van Rijswijk als groene buitenplaats. Deze maatregelen dragen ook bij aan het tegengaan van hittestress in Rijswijk. We stellen daarom ook voor bij het uitvoeren van de maatregelen voorrang te geven aan de meest versteende wijken waar de gevolgen van de hitte het grootst zijn. Waar we blij mee zijn als PRO Rijswijk, is dat er in het coalitieakkoord expliciet staat dat ook deze vijf partijen die de coalitie samen vormen, zich aan de wet willen houden. Dat is een hele opluchting. Een van die wetten die gaat over gemeentelijke taken is de Spreidingswet, oftewel de Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen.

Voor de liefhebber, voorzitter. De coalitie zegt zich aan de wet te willen houden, maar het is vooralsnog niet helemaal helder hoe ze dat pogen te doen. De gemeenteraad heeft hier een belangrijke controlefunctie in. Die controlefunctie is belangrijk, ongeacht het feit dat we hier in deze raad van mening verschillen over de wijze van uitvoering van die Spreidingswet. November is de eerste wettelijke termijn waaraan wij als gemeente moeten voldoen. Dan moet er een bod liggen bij de provincie waarin wij uitleggen hoe wij onze taakstelling van 291 opvangplaatsen willen invullen. Om als raad te kunnen sturen, moeten wij ook voor die tijd op zijn minst geïnformeerd worden op welke manier het college dit bod gaat doen. Vragen die onze fractie daarbij heeft, gaan we dat allemaal binnen de gemeente doen, wordt er uitgeruild, komt er een grote regionale locatie? Ga maar door. We dienen daarom een motie in die het college oproept de gemeenteraad uiterlijk oktober hierover te informeren. Dat gaat niet over wat je inhoudelijk van de Spreidingswet vindt, maar het 5 gaat over het serieus nemen van de controletaak die de gemeenteraad heeft. We hopen het daar in ieder geval met elkaar over eens te kunnen zijn. We zijn benieuwd naar de reactie van het college.

Voorzitter, wij gaan elke maand met een aantal actieve PRO Rijswijk-leden langs de deuren en uit die huis-aan-huisbezoeken krijgen wij heel veel input. Zo ook onlangs nog in Parkrijk, daar blijkt de verkeersveiligheid op de kruising van de Parelmoervlinderlaan en de Laan van ‘t Haantje allesbehalve goed. Vandaar onze motie, bewonerssignalen verkeersveiligheid Parkrijk, waarin wij vragen het college de verkeersveiligheid op dit kruispunt te onderzoeken. Want volgens de bewoners van Parkrijk is het hier levensgevaarlijk en een kwestie van tijd voordat er echt zware ongelukken gebeuren. Dat wil dit college toch niet op hun geweten hebben, voorzitter? Dan nog een aantal vragen over kunst en cultuur, de ruggengraat van onze stad. Wij zien kunst en cultuur niet alleen als een doel op zich, maar ook als een middel om mensen met elkaar te verbinden, veerkracht te versterken en welzijn te bevorderen. In andere gemeenten wordt er ook al mee geëxperimenteerd. Uit onderzoek en praktijkervaringen blijkt dat creatieve activiteiten mensen kunnen helpen bij eenzaamheid, mentale gezondheid en het versterken van sociale verbindingen. Dat sluit opvallend goed aan bij de ambities die wij als gemeente hebben op het gebied van preventie, de menselijke maat en het versterken van de sociale basis.

Wij horen dan ook graag hoe het college aankijkt tegen de mogelijkheden om deze gedachte in Rijswijk nog meer plek te geven binnen de preventieve opgave en het sociaal domein? Wij vragen om bij toekomstige ontwikkelingen binnen zowel cultuur als het sociaal domein oog te houden voor de kansen die op het snijvlak van deze beleidsterreinen liggen. We zouden het mooi vinden als het college onderzoekt waar verbindingen mogelijk zijn en succesvolle voorbeelden elders daarbij betrekt. Voorzitter, ik sluit af. We hebben genoeg voorbeelden aangehaald van hoe dit college wel kan investeren in de stad. Ik sluit af met de oproep, wees geen kat met de gouden munt. Beste college en beste raad, durf voorbij de grafiekjes en de getalletjes te kijken, investeer in de toekomst van onze stad voor ons allemaal en de generaties na ons. Voorzitter, dank. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Malsen. Fijn dat u ook de verschillende moties die u heeft ingediend goed heeft toegelicht. Dat wil ik aan alle andere fractievoorzitters vragen, ook voor de kijkers thuis, om de moties die u heeft voorbereid het dictum als dat mogelijk is kort te benoemen. Dan geef ik graag het woord aan de fractievoorzitter van Rijswijks Belang, mevrouw Koegler. U heeft elf minuten spreektijd. Mevrouw Koegler Böhm: Dank u wel, voorzitter.

Politiek gaat niet over gelijk krijgen, maar over verantwoordelijkheid en samen vooruitkomen. Vanuit die overtuiging kijkt Rijswijks Belang vandaag naar dit kaderdebat. Want uiteindelijk gaat het niet om mooie woorden of wat we hier uitspreken, maar vooral om wat inwoners iedere dag merken in hun straat, in hun wijk en in hun buurt. Rijswijks Belang is de verkiezingen ingegaan met een duidelijke boodschap, een gemeente moet er zijn voor de inwoners, voor de ondernemers en voor de verenigingen, en niet andersom. Die overtuiging vormde ook de basis van ons verkiezingsprogramma. Daarom zijn we ook trots dat de tachtig punten uit ons verkiezingsprogramma nagenoeg geheel terugkomen in het coalitieakkoord en daarmee ook de voorliggende kadernota. Want inwoners vragen niet om ingewikkelde beleidsstukken, maar om hele concrete dingen. Een schone straat, veilige buurt en een leefbare wijk, maar ook een gemeente die luistert en er voor hen is. Toen wij de verkiezingen ingingen, hadden wij een hele duidelijke slogan. Wij vroeger aan inwoners, hoe vindt u nu zelf dat het gaat? Maar na de coalitievorming is daar een duidelijke nieuwe boodschap voor teruggekomen, beter begint vandaag. We zijn er trots op om in plaats van aan de zijlijn samen de stad mede te mogen besturen met Beter voor Rijswijk, Wij. Rijswijk, CDA Rijswijk en de Rijswijkse VVD.

We danken onze coalitiepartners ook voor de fijne samenwerking tot nu toe. Als ik hier dan toch sta, wil ik ook mijn eigen fractie even bedanken voor het vertrouwen, voor het harde werken en voor jullie onvoorwaardelijke steun. We zijn een unieke mix van verschillende achtergronden en invalshoeken, maar juist dat maakt ons sterk. Ik ben echt heel erg trots op jullie, bedankt. In dit kaderdebat draait het voor Rijswijks Belang om drie thema's, een veilige stad, een 6 betrokken stad en een stad waar het prettig leven is. Om te beginnen met een veilige stad. Veiligheid begint niet bij cijfers, voorzitter, maar bij het gevoel van inwoners. We zijn blij met de investeringen die het nieuwe college doet in de extra handhaving, in boa's, in cameratoezicht en in de aanpak van ondermijning, want dat is nodig. Ook blijven we aandacht vragen voor de overlast en gevoel van onveiligheid in onze wijken, waaronder de Muziekbuurt, het gebied rondom het station en ook winkelcentrum de Boogaard. We zijn blij met de extra inzet op handhaving, maar we blijven benadrukken dat de zichtbaarheid in de wijk verder omhoog moet. Want uiteindelijk geldt, veiligheid is pas geslaagd als inwoners het ook zo ervaren. Maar veiligheid gaat ook over hoe veilig het op straat is. De afgelopen raadsperiode kregen we regelmatig signalen van inwoners over onveilige verkeerssituaties.

Denk aan Eikelenburg waar bewoners al langere tijd wachten op een zebrapad of aan de samenloop van wegafsluitingen waardoor op sommige momenten heel Rijswijk vastloopt. Daarom wil ik de wethouder die nieuw is op dit dossier vragen hier extra aandacht voor te hebben. Kijk kritisch naar de verkeersveiligheid en kijk naar de processen die doorlopen worden bij besluitvorming en uitvoering. Kan dat slimmer, kan dat beter? En vooral, betrek onze inwoners daarbij. Zij weten vaak als geen ander waar het misgaat en welke oplossingen kansrijk zijn. Want verkeersveiligheid begint niet achter het bureau, voorzitter. Een veilige stad betekent voor Rijswijks Belang ook een schone stad. Een stad die goed onderhouden is die draagt bij aan het gevoel van veiligheid. Zwerfafval en afvaldumpingen horen daar niet bij. Ze zorgen voor overlast en ze geven een gevoel van verloedering. Daarom zijn we blij dat het college hier voortvarend mee aan de slag is gegaan en extra inzet pleegt op de aanpak van zwerfafval en bijplaatsingen. Dat is belangrijk, want een schone openbare ruimte is de basis van een prettige en leefbare stad. Tegelijk blijft dit aandacht vragen. We willen dat de ingezette lijn niet alleen wordt voortgezet, maar wordt doorgezet op een structureel hoger niveau. Dan een betrokken stad, voorzitter.

Een sterke betrokken stad begint bij mensen, bij vrijwilligers en bij mantelzorgers en inwoners die iedere dag voor andere inwoners klaarstaan. Vrijwilligers zijn de ruggengraat van onze samenleving en zonder hen zouden buurthuizen stiller zijn, sportclubs leger en veel mensen minder aandacht krijgen. Daarom is het belangrijk dat we daar als gemeente niet alleen over praten, maar daar ook echt bij stilstaan. Bijvoorbeeld met de jaarlijkse waardering, zoals de vrijwilligersprijs. Ook mantelzorgers zijn van onschatbare waarde. In Rijswijk staan er circa 1720 mantelzorgers geregistreerd bij Welzijn Rijswijk, maar we weten dat het werkelijke aantal hoger ligt. Rijswijks Belang heeft zich bij het vorige kaderdebat met succes hardgemaakt voor het behoud van de financiële mantelzorgwaardering. Maar we moeten ook constateren dat deze inzet van mantelzorgers nog te vaak als vanzelfsprekend wordt gevonden. De Dag van de Mantelzorg is bij uitstek een moment om dat beter te gaan doen. Niet alleen bedanken, niet alleen aan waardering en geld, maar echt laten zien, u wordt gezien en u doet ertoe. Daarom dient Rijswijks Belang samen met Beter voor Rijswijk, Wij. Rijswijk, CDA Rijswijk en de Rijswijkse VVD de motie, Rijswijkse mantelzorgpluim van waardering, in.

Hierin verzoeken we het college te onderzoeken hoe we kunnen komen tot een jaarlijkse mantelzorgpluim, vergelijkbaar met de maatschappelijke betekenis van bijvoorbeeld de Lintjesregen. Aansluitend bij de Dag van de Mantelzorg, zodat we niet opnieuw iets hoeven te organiseren, maar gewoon kunnen aansluiten. Die jaarlijks georganiseerd wordt door Welzijn Rijswijk, zodat erkenning, ontmoeting en zichtbaarheid nog meer worden versterkt. Een betrokken stad is ook een stad waar niemand zich onzichtbaar hoeft te voelen. Daarom blijft de aanpak van eenzaamheid voor Rijswijks Belang een belangrijke prioriteit. Dat vraagt om investeringen in ontmoetingsplekken dichtbij huis, in gezamenlijke huiskamers, in de wijken, in activiteiten voor jong en oud in onze stad en in plekken waar inwoners elkaar op een vanzelfsprekende manier kunnen ontmoeten. Want wat voor de één misschien een kopje koffie of een activiteit lijkt, is voor de ander het verschil tussen alleen zijn of erbij te horen. Daarom vragen we het college hier aandacht voor te houden. Dan een stad waar het goed leven is. Een leefbare stad biedt kansen voor gezinnen, voor jongeren, voor ouderen, voor iedereen. Daarom zijn we blij dat in het coalitieakkoord middelen zijn vrijgemaakt voor activiteiten voor jongeren. Zij verdienen plekken waar ze elkaar kunnen ontmoeten, sporten, bewegen en zich kunnen ontwikkelen.

We kijken dan ook met belangstelling uit naar de plannen van 7 het college om deze ambitie concreet vorm te geven. We lopen ook een beetje vooruit, want we dienen vanavond een motie in om de mogelijkheden voor een pumptrack in RijswijkBuiten te onderzoeken. Het aanbod van plekken waar kinderen en jongeren buiten kunnen sporten, spelen en elkaar ontmoeten, is daar nog beperkt, terwijl de behoefte juist groot is. Een pumptrack brengt bewegen, ontmoeten en spelen samen. Het is een laagdrempelige voorziening voor verschillende leeftijden en het heeft zich in andere gemeenten al met succes bewezen. Daarom sluit het ook naadloos aan bij de ambitie van het college om jongeren meer ruimte te geven in de openbare ruimte. Dat deze wens leeft blijkt ook uit de petitie van inwoners die inmiddels al 500 keer is ondertekend. Voor ons is dat de reden om vandaag al met een motie te komen waarin we het college vragen onderzoek te doen naar een pumptrack in RijswijkBuiten. Deze motie dienen we samen in met Beter voor Rijswijk, Wij. Rijswijk, CDA Rijswijk, de Rijswijkse VVD en PRO. Een levendige stad biedt ook kansen aan ondernemers. Zij zijn essentieel voor werkgelegenheid, innovatie en de economische kracht van Rijswijk. We zien dat het aantal ondernemers groeit en dat steeds meer mensen in Rijswijk kiezen voor het ondernemerschap.

Dat is positief, maar het vraagt ook om een goede eerste kennismaking met de gemeente. Juist startende ondernemers hebben behoefte aan duidelijkheid. Waar kunnen ze terecht, welke ondersteuning is er en hoe vinden zij aansluiting bij lokale netwerken? Daarom dienen we samen met Beter voor Rijswijk, Wij. Rijswijk, CDA Rijswijk, de Rijswijkse VVD, PRO en D66 de motie, warm welkom voor ondernemers, in. Waarin we vragen aan het college om de mogelijkheden te onderzoeken voor een warm welkom in Rijswijk. Een welkomstpakket voor nieuwe en startende ondernemers en daarbij denken we bijvoorbeeld aan informatie over gemeentelijke dienstverlening, ondersteuningsmogelijkheden en manieren om ondernemers actief te verbinden met de stad. Want voorzitter, een sterke stad is een stad die ondernemers niet alleen ruimte geeft, maar hen ook een warm welkom geeft. Bij een levendige stad hoort ook een goed cultureel aanbod en het Rijswijks Museum speelt daarin een belangrijke rol. Tegelijk maakt Rijswijks Belang zich al langer zorgen om het museum, over de beperkte financiële zelfredzaamheid en de grote afhankelijkheid van subsidie. Een museum moet niet alleen cultureel waardevol zijn, maar ook toekomstbestendig en zelfredzaam.

Daarom werkt ons raadslid Tobias Steijn samen met Yoram van der Meij van Beter voor Rijswijk samen aan een initiatiefvoorstel om te onderzoeken hoe het museum in de toekomst sterker, zelfstandiger en toekomstbestendig kan worden ingericht. Voorzitter, dit laat meteen zien waarom jonge raadsleden van toegevoegde waarden zijn. Ze brengen een frisse blik, nieuwe ideeën en denken vanuit de toekomst van onze stad. Ze hebben het lef om met dit complexe dossier aan de slag te gaan, een dossier waar de raad zich al jaren druk om maakt. Daar zijn we oprecht trots op. Dan, voorzitter, nog even over de financiën. Ik heb de heer Van Malsen daarover gehoord. Ik had hem nog niet in mijn eerste termijn staan, maar ik wil het er toch even over hebben. Want u heeft het over, er liggen miljoenen en we geven ze niet uit. Uiteindelijk hebben we 10,8 miljoen gedoteerd aan de reserve. Dat hebben we heel bewust gedaan. Het is een bewuste keuze van dit college om te zorgen voor een gezond financieel Rijswijk. Ik zal daar in mijn tweede termijn nog op terugkomen, maar het is te makkelijk gezegd dat we miljoenen zomaar uit kunnen geven. De solvabiliteit is een probleem in de afgelopen jaren op de jaarrekening en wij zijn er trots op dat we een gezonde financiële situatie bewerkstelligd hebben.

Dan tot slot, voor Rijswijks Belang draait het kaderdebat uiteindelijk om drie eenvoudige keuzes, een veilige stad, een betrokken stad en een stad waar het goed leven is. Want inwoners beoordelen ons niet op woorden, maar op wat ze merken in hun straat, in hun wijk en in hun stad. Dat verschil moet voelbaar zijn. In veiligheid op straat, in aandacht voor elkaar en in een leefbare openbare ruimte. Dat klinkt misschien eenvoudig, voorzitter, maar juist daarin zit wat Rijswijks Belang betreft de kracht. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Koegler. Dan geef ik graag het woord aan de fractievoorzitter van Beter voor Rijswijk, mevrouw Prenger. Ook u heeft elf minuten spreektijd, mevrouw Prenger. 8 Mevrouw Prenger: Dank u wel, voorzitter. De kadernota. De kadernota is meer dan een financieel document, het is de eerste stap naar de begroting van 2027. En daarmee een moment waarop we de keuzes moeten maken die onze inwoners de komende jaren direct zullen raken. In de uitgangspunten lezen we woorden als duidelijkheid, daadkracht, een financieel gezonde gemeente en een weerbare organisatie. Dit zijn geen loze begrippen, het zijn beloften aan onze inwoners. Beloften die wij als gemeenteraad gezamenlijk moeten waarmaken. Rijswijk groeit, dat biedt kansen, maar brengt ook verantwoordelijkheden met zich mee. Groei mag nooit een doel op zich zijn.

Groei moet leiden naar een stad die bereikbaar blijft, waar voorzieningen meegroeien, waar veiligheid vanzelfsprekend is en waar inwoners kunnen rekenen op goede zorg, leefbare wijken en een betrouwbare gemeente. Voor Beter voor Rijswijk staat daarom maar één ding centraal, wat merkt onze inwoner hiervan? Want achter elke euro die wij vandaag bespreken, staat een inwoner, een ondernemer, een gezin of een vrijwilliger die erop vertrouwt dat wij verstandige keuzes maken. Als coalitiepartij draagt Beter voor Rijswijk medeverantwoordelijkheid. Niet alleen vandaag, maar ook voor morgen. Daarom kiest Beter voor Rijswijk voor een financieel gezonde gemeente zonder de menselijke maat uit het oog te verliezen, investeren waar het nodig is, kritisch zijn waar het kan en altijd oog houden voor de belangen van onze inwoners. Voorzitter, ik wilde door naar de vaccinatiegraad. Bijna iedere dag staat er wel een bericht in de krant of offline. Beter voor Rijswijk maakt zich al een aantal jaren zorgen over de dalende vaccinatiegraad onder de kinderen in onze gemeente. Die zorg hebben we eerder uitgesproken en die is er nog steeds. Het beschermen van kinderen tegen ernstig en mogelijk te voorkomen ziekten vinden wij een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Vaccinatiegraad staat ook in het coalitieakkoord. Rijswijk houdt zich aan het landelijke vaccinatiebeleid.

Vanuit mijn rol als lid van de Rekeningcommissie GGD Haaglanden Veilig Thuis heb ik tijdens onze eerste bijeenkomst, 24 juni jongstleden, nadrukkelijk aandacht gevraagd voor dit onderwerp. Op verzoek heeft de directeur aangegeven graag naar Rijswijk te komen om geïnteresseerde raadsleden bij te praten over de actuele cijfers, de mogelijke oorzaken van de dalende vaccinatiegraad en de mogelijkheden om deze misschien te verbeteren. Inmiddels is aan de griffie gevraagd hiervoor een bijeenkomst te organiseren. Zodra een datum bekend is, zal ik deze delen met de raad. Beter voor Rijswijk dient ook een motie in over het vapen, voorkomen is beter dan. Deze motie is in iBabs te vinden. Deze dienen we samen in met de VVD en het CDA. Mijnheer Van Malsen, er is wel een heel groot verschil, want wij vragen geen geld voor deze motie. Maar ik vraag wel aan de wethouder een toezegging hiervoor. Jongeren. Jongeren verdienen een plek waar zij elkaar op een veilige en prettige manier kunnen ontmoeten. Tegelijkertijd vindt Beter voor Rijswijk het belangrijk dat omwonenden kunnen rekenen op een veilige en leefbare woonomgeving. Die twee belangen hoeven elkaar niet uit te sluiten. Ze kunnen zelfs hand in hand gaan. Beter voor Rijswijk is daarom positief over het onderzoeken van één of meer jongerenontmoetingsplekken. We zijn ook blij dat in het coalitieakkoord hiervoor budget is gereserveerd.

Daarmee geven we invulling aan een afspraak die we met elkaar hebben gemaakt. Voor ons is het wel essentieel dat dit zorgvuldig gebeurt. Niet over jongeren beslissen, maar met jongeren. Tegelijkertijd vanaf het begin omwonenden, jongerenwerk, handhaving en politie erbij betrekken, zodat er draagvlak ontstaat en duidelijke afspraken worden gemaakt over gebruik en beheer. Immers, onze mooie stad Rijswijk is van ons allemaal. Beter voor Rijswijk wordt graag op de hoogte gehouden over de verdere uitwerking van de plannen en wanneer de raad een concreet voorstel kan verwachten. Rijswijkse jongeren op de woningmarkt. Veel Rijswijkse jongeren willen graag op eigen benen staan, maar door het grote tekort aan betaalbare woningen blijven zij noodgedwongen langer thuiswonen. Dat raakt hun zelfstandigheid, ontwikkeling en hun toekomst. Beter voor Rijswijk vindt dat dit anders moet. Onze jongeren verdienen een eerlijke kans op een betaalbare woning in hun eigen stad en daar blijven wij ons hard voor maken. Bunkercomplex Park Overvoorde. Voorzitter, geschiedenis leer je niet alleen uit een boek, maar vooral om deze zelf te beleven. Juist daarom zou Beter voor Rijswijk het een mooi initiatief vinden om alle kinderen uit groep 7 en 8 van Rijswijk kennis te laten maken met het bijzondere Bunkercomplex in Park Overvoorde.

Het vertelt een belangrijk verhaal over onze lokale geschiedenis, de Tweede Wereldoorlog en de 9 Koude Oorlog. Dat verhaal mogen we niet verloren laten gaan. Het is eigenlijk al bijzonder dat scholen van buiten Rijswijk het Bunkercomplex wel weten te vinden, terwijl veel Rijswijkse kinderen er nog nooit zijn geweest. Daar zouden we samen vandaag verandering in kunnen brengen. Beter voor Rijswijk ziet daarna graag dat ook andere culturele en historische voorzieningen in onze gemeente worden betrokken. Ik noem een Museum Rijswijk, een bibliotheek. Ook daar kunnen kinderen kennismaken met onze geschiedenis, kunst en cultuur. Kan de wethouder hier een toezegging in doen? Veilige oversteekplaatsen in Rijswijk. Beter voor Rijswijk begrijpt de zorgen over de verkeersveiligheid en deelt het belang van veilige oversteekplaatsen, zeker voor onze kinderen. Wel vinden wij dat we dit breder moeten bekijken. Uit verschillende wijken ontvangen wij signalen over onveilige, soms vreemd gesitueerde oversteekplaatsen. Beter voor Rijswijk wil de wethouder vragen of hij kan toezeggen om de oversteekplaatsen in heel Rijswijk in kaart te brengen en waar nodig verbetering door te voeren? Zo kunnen we ervoor zorgen dat ieder kind, iedere ouder en inwoner zich veilig kan verplaatsen, ongeacht in welke wijk ze wonen. Mantelzorgers en vrijwilligers.

Voorzitter, Beter voor Rijswijk wil graag haar grote waardering uitspreken voor alle mantelzorgers en vrijwilligers in onze gemeente. In een tijd waarin de tekorten in de zorg steeds groter worden, is hun inzet belangrijker dan ooit. Dag in, dag uit staan zij klaar voor een partner, ouder, kind, buur of stadsgenoot, vaak zonder er iets voor terug te vragen. Ze verdienen niet alleen vandaag een compliment, maar iedere dag wat meer. Zonder mantelzorgers en vrijwilligers zou onze zorg en samenleving er heel anders uitzien. Sportprijzen. Voorzitter, unaniem is vorig jaar de motie aangenomen om de jaarlijkse Sportprijzen weer te gaan uitreiken. Tot op heden heeft Beter voor Rijswijk nog geen datum vernomen. Zou de wethouder ons de datum kunnen verstrekken? Waterspektakel. De motie over het waterspektakel is in 2025 aangenomen. Beter voor Rijswijk verwacht dit terug te zien in de begroting van 2027. Gaarne een bevestiging van het college. Huiselijk geweld, femicide. Vorige maand is de tijdelijke raadswerkgroep weer nieuw leven ingeblazen. Helaas is dit nodig in Rijswijk. Beter voor Rijswijk is verheugd om mede te delen dat vrijwel alle politieke partijen in Rijswijk hierin vertegenwoordigd zijn. Inrichting Huis van de Stad.

Al meerdere keren heeft Beter voor Rijswijk gevraagd wanneer er wat wordt gedaan aan het zijaanzicht van het Huis van de Stad? De kant van de Naald die ziet er nog steeds verwaarloosd uit. Ook het plein voor het Huis van de Stad ligt er nog steeds niet naar behoren bij. Wanneer kan de raad een concreet voorstel verwachten? Buitenplaats Huis De Voorde. Al meerdere keren heeft Beter voor Rijswijk gevraagd naar wat de toekomstplannen voor dit monumentale pand zijn? Wanneer krijgt de raad hier uitsluitsel over? Voedselbank. Goed nieuws uit Rijswijk. Bij het vorige college heeft de gemeenteraad unaniem een motie aangenomen voor een eigen uitgiftepunt van de voedselbank nadat Voedselbank Haaglanden vertrok uit Rijswijk. Beter voor Rijswijk is blij dat wethouder Peters dit voortvarend heeft opgepakt. Chapeau voor deze snelle actie. Kan de wethouder aangeven hoe de verdere uitwerking hiervan uitziet en wanneer onze inwoners hiervan gebruik kunnen maken? Tot slot, voorzitter, Beter voor Rijswijk is er voor onze inwoners. Dat is waar wij iedere dag opnieuw voor staan. Waar het in steden als Den Haag, Rotterdam en Utrecht niet is gelukt, laten wij in Rijswijk zien dat het wel kan. Met een centrumrechtse coalitie, een helder coalitieakkoord en de wil om samen verantwoordelijkheid te nemen en daar ben ik trots op. Trots op onze coalitiepartners en trots op wat we samen willen bereiken.

Ik kijk met veel vertrouwen en energie uit naar de komende vier jaar. Samen bouwen we verder aan een sterk, veilig en betrokken Rijswijk, want samen maken we Rijswijk nog mooier. Tot zover mijn eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Prenger. Dan geef ik graag het woord aan de fractievoorzitter van D66, mevrouw Van de Waart. U heeft tien minuten spreektijd. Mevrouw Van de Waart: Dit helpt. Dank u wel. Rijswijk is een mooie stad, een stad waar we trots op zijn. Maar bovenal, Rijswijk is ons gezamenlijk thuis. Thuis is meer dan stenen alleen, het is een plek waar je jezelf kunt zijn, waar je welkom bent, waar je rekening houdt met elkaar en waar je samen bouwt aan de toekomst, een 10 thuis waar iedereen welkom is. Je voelt je thuis in je stad kan alleen als we elkaar ruimte geven. D66 Rijswijk staat voor een inclusieve stad waar iedereen gelijke kansen krijgt, maar waarin we ook verschillend mogen zijn. Juist dat maakt ons bruisend en divers. Dat mogen we blijven vieren, met een vlag, met muziek, met optreden of met lekker eten, uit welke keuken dan ook. Maar een goed thuis begint ook met eerlijk zijn over wat er misgaat. Discriminatie en racisme bestaat. Daarom dient D66 de motie, discriminatietoets toepassen, van DENK-PGenR mede in.

We zijn ook blij en het is goed dat er een toezegging ligt van het college om de aanpak van het ‘regenboogakkoord’ te borgen en hierover ons voor de begroting te informeren. Een thuis waarin we naar elkaar omkijken. D66 gelooft dat je alleen echt vrij kan zijn als anderen ook vrij kunnen zijn. Dat is voor ons sociaalliberalisme. De meeste mensen hebben veerkracht. Vaak kunnen zij zelf organiseren met een omgeving zonder dat daar een gemeente voor nodig is. Maar in een goed thuis laten we ook niemand alleen staan wanneer het moeilijk wordt, dan helpen we elkaar. Daarom dienen we de motie Rijswijkse ruilwinkels mede in. Initiatieven die goed zijn voor de portemonnee en voor het milieu. Met een klein zetje kunnen deze initiatieven zelfstandig weer verder. We zorgen voor elkaar als het nodig is, ook als het heel warm is, en dat wordt het steeds vaker door klimaatverandering. Daarom dienen we samen met het CDA de motie hittelocaties in. In datzelfde licht kijken we kritisch naar de voorgenomen forse bezuiniging op bestaanszekerheid. Ook wij willen dat minder mensen afhankelijk zijn van regelingen doordat ze eerder de weg naar de ondersteuning vinden. Maar wat gebeurt er als die preventieve aanpak minder snel effect heeft dan we hopen? De wethouder gaf wel aan niet de intentie te hebben om te bezuinigen op de bestaanszekerheidsregelingen en daar willen we graag zekerheid over.

Daarom dienen we de motie realistisch begroten op bestaanszekerheid in, zodat de bezuiniging niet drukt op de meest kwetsbare inwoners. Ons gezamenlijk huis groeit, er komen woningen bij en er komen nieuwe inwoners bij. Dat is noodzakelijk, want het woningtekort raakt bijna alle leeftijden. Jongeren kunnen moeilijk op zichzelf gaan wonen, gezinnen kunnen niet starten of groeien en ouderen vinden niet altijd een passende woning. Gezien de afgelopen jaren veel besluiten zijn genomen, zie je dat ook als je loopt of fietst in de stad, er komen woningen bij. Maar wie een huis uitbreidt, moet ook nadenken over de inrichting daarvan. Nieuwe woningen vragen om voorzieningen, om scholen, sportvoorzieningen, ontmoetingsplekken en maatschappelijke voorzieningen. In de afgelopen raadsperiode heeft de raad daar breed aandacht voor gevraagd en er ligt ook een overzicht wat we tot 2040 nodig hebben. Nu het Rijk extra middelen beschikbaar stelt voor de groei van de stad, vinden wij dat de raad nadrukkelijk betrokken moet worden bij de keuzes die gemaakt worden. Daarom dienen we de motie, geld uit Den Haag benutten voor Rijswijkse wijken en voorzieningen, in. Als je huis groeit, moet er ruimte zijn voor alle generaties. Jongeren. Er komen veel woningen voor jongeren en studenten bij. Deze plannen zijn al ontstaan toen Shell vertrok.

Langs Kessler Park, de Lange Kleiweg, de Winston Churchilllaan, maar ook in het havengebied en de Marimbahal worden woningen gebouwd die of speciaal voor jongeren en studenten zijn of heel betaalbaar zijn voor starters. Maar jongeren hebben meer nodig dan alleen een dak boven hun hoofd. Ze moeten zich hier ook thuisvoelen. Daarom dienen wij de motie, levendige stad voor jongeren en studenten, in. En verzoeken we geld vrij te maken voor het programma Jong Rijswijk 2027-2035 waarbij jongeren zelf ook actief meedenken en bepalen. Senioren. Tegelijkertijd willen veel ouderen wel verhuizen, maar ontbreekt er een fijne, comfortabele woning voor hun levensfase. We begrijpen dat de ontwikkelingen van de seniorenwoningen op Trias-locatie helaas vertraging heeft opgelopen en dat baart ons zorgen. Daarom dienen we de motie, versnelling huisvesting senioren, in. Een huis is niet alleen een plek om te wonen, maar ook om te werken. Ondernemers zijn belangrijk voor onze stad en daarom dienen we mede met Rijswijks Belang de motie, warm welkom voor nieuwe ondernemers, in. Een groene tuin rondom ons huis. Voor D66 staat groen hoog op de agenda. Maar meer groen, dat staat ook in het nieuwe coalitieplan en in het breed door de raad aangenomen plannen voor groen. Helaas was hier tot nu toe geen geld voor.

We hopen dan ook met het amendement rondom groen dat dat wordt gezien als ondersteuning voor de gezamenlijke ambitie voor meer groen in onze wijken. Iedereen die al wat langer in de raad zit, weet ook dat D66 Rijswijk 11 graag inzicht heeft in wat er in het groen leeft, zodat niet alleen het groen, maar ook de dieren het goed hebben in Rijswijk. Daarom dienen we de motie, monitor groen, wonen er ook dieren, in. Een gezonde en veilige stad. Voorzitter, er zijn raadsleden die zeggen, wat is er lekkerder dan hardlopen in onze mooie stad? Voorzitter, ik ben het niet. Maar de motie van de VVD over het hardloopelement is zo leuk, hij had maar zo van D66 Rijswijk kunnen zijn. Sport en evenementen komen daarin samen, dat maakt Rijswijk gezonder en bruisender. Vraag aan het college is, als dit doorgaat, kunt u dan ook zorgen dat het hardloopevenement inclusief is, ook voor kinderen bijvoorbeeld en visueel beperkten? Verplaatsen, dat doen we niet alleen te voet. Het college gaf aan nog te werken aan een plan om sommige wegen niet van 50 naar 30 te veranderen, maar dat verkeersveiligheid ook belangrijk is. Dat delen we, vandaar als het op sommige plekken anders moet, staan we daarvoor open. Daarom dienen we de motie, veiligheid voorop, in. Kinderen en jongeren zijn de toekomst van ons gezamenlijk huis. D66 Rijswijk vindt dat iedereen, ieder kind een gelijke kans verdient.

Daarom hoort u een hoop vragen van ons regelmatig over de dalende vaccinatiegraad, dienen we mede de motie vapen in en maken we ons echt zorgen over de jeugdwerkloosheid en de groei van het aantal jongeren met een uitkering. We denken dat er actie nodig is. Een vraag aan het college, hoe kijkt het college zelf naar de cijfers over jeugdwerkloosheid en wat gaat er gebeuren? Elk kind een gelijke kans. Daarom hoort u D66 Rijswijk ook altijd over onderwijs. We zijn erg blij met het Integraal Huisvestingsplan en dat er flink geld voor is gereserveerd. Maar uiteindelijk gaat het niet alleen om de gebouwen, het gaat ook om kansen. Die worden ook bepaald door wat een kind krijgt aangeboden op gebied van sport, cultuur, techniek, naast taal- en rekenlessen. Vraag aan het college, wat zijn de plannen voor het college voor een rijke schooldag in Rijswijk? Ook moeten jongeren natuurlijk zelf mee kunnen praten. Daarom dienen wij de motie van Wij. Rijswijk over jongerenparticipatie mede in. Een motie die volledig aansluit bij de eerder ingezette lijn tijdens de vorige raadsperiode, namelijk dat jongeren zelf aangeven hoe ze willen participeren. Tot slot, voorzitter, een stevig fundament onder ons huis. Rijswijk mag trots zijn op het stabiele bestuur van de afgelopen jaren. D66 zit nu in een andere rol, maar wij gunnen onze stad ook de komende jaren stabiliteit.

Daarom blijven wij staan voor goed bestuur en solide financiën. Een stevig fundament betekent verantwoordelijk omgaan met geld. Daarom dienen wij het amendement van de VVD over de egalisatiereserve mede in, maar we hebben nog wel wat vragen over de bijbehorende motie. Ook dienen we de motie van PRO over het inzetten van rijksmiddelen voor verduurzaming mede in, zodat we het geld inzetten daar waar het voor bedoeld is. Bij een groot bestuur, voorzitter, hoort ook een onafhankelijke lokale journalistiek. Die zijn als het ware de ramen van ons gezamenlijke huis. Zij bieden zicht, transparantie en controle. We waren daarom enthousiast over het idee van het college om een fonds voor lokale media op te richten. Vraag aan het college, kan de wethouder aangeven wanneer hij met plannen komt en heeft hij goede voorbeelden uit buurgemeenten? Voorzitter, tot slot, we hebben vandaag een aantal moties ingediend en mede ingediend. Het college mag daarbij wat ons betreft onze ideeën ook beantwoorden met een toezegging. Het gaat ons uiteindelijk om wat we realiseren voor de stad. D66 Rijswijk wil blijven bouwen aan een stad die groen, duurzaam, divers en bruisend is. Een stad waar mensen kansen krijgen, een toekomst kunnen opbouwen en zich thuisvoelen. Niet alleen vandaag, ook voor onze kinderen en kleinkinderen. Want samen bouwen we aan onze stad, ons thuis, ons Rijswijk.

Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van de Waart. Dan gaan we naar de fractie van Wij. Rijswijk en geef ik het woord aan de fractievoorzitter mijnheer Kaffa. Mijnheer Kaffa, u heeft acht minuten spreektijd. De heer Kaffa: Voorzitter, als je de inwoners vraagt wat zij van de gemeente verwachten, dan hoor je eigenlijk heel gewone dingen. Dat de straat schoon is, dat de melding niet ergens onder een stapel belandt en dat kinderen veilig naar school kunnen fietsen. Dat er een huisarts in de buurt is en dat iemand luistert als je een goed idee hebt voor de wijk. Eigenlijk vragen inwoners helemaal niet zoveel, maar ze mogen er wel op kunnen 12 rekenen. Eigenlijk volgens ons zou de kadernota daar vooral over moeten gaan. Niet over steeds weer nieuwe plannen, maar over de vraag, wat merkt een inwoner hier nu straks van? Voorzitter, we zijn hier met 33 raadsleden. We verschillen soms van mening over de weg ernaartoe, maar uiteindelijk willen we allemaal hetzelfde, een Rijswijk waar het prettig wonen, werken en leven is. Dat begint bij de basis. Een schone straat, een veilige buurt, goed onderhouden groen, speelplekken waar kinderen graag komen en een gemeente die bereikbaar is als inwoners haar nodig hebben.

Dat klinkt misschien niet spectaculair, maar juist daar zit voor inwoners het verschil tussen een gemeente die goed functioneert en een gemeente die vooral mooie plannen maakt. Voorzitter, Rijswijk groeit, er komen nieuwe woningen bij en dat is hard nodig. Maar groei mag nooit ten koste gaan van de mensen die hier al wonen. Wie een nieuwe wijk bouwt, moet ook zorgen voor scholen, sport, zorg, groen en een goede bereikbaarheid. Tijdens de bouw moeten we oog houden voor de mensen die ernaast wonen. Niemand heeft iets aan jarenlange overlast. Voorzitter, wij geloven in de kracht van onze inwoners en overal in de stad zetten mensen zich vrijwillig in voor hun straat, hun buurt, hun vereniging of hun buren. Dat verdient waardering. Maar vooral een gemeente die meedenkt in plaats van tegenwerkt. Goede ideeën hoeven niet ingewikkeld gemaakt te worden, soms is luisteren en helpen gewoon voldoende. Voorzitter, ook als inwoners contact opnemen met de gemeente, moeten zij merken dat er echt naar hen geluisterd wordt. Wie een melding doet, wil weten wat ermee gebeurt. Wie een vraag stelt, wil antwoord. Als iets langer duurt, leg dan uit waarom. Vrij simpel. Dat is niet bijzonder, dat is wat inwoners van een betrouwbare overheid mogen verwachten. In het verlengde daarvan willen wij het college dan nog iets meegeven.

Iedere dag komen er namelijk vanuit onze wijken meldingen binnen over de openbare ruimte. Die meldingen zijn meer dan losse incidenten. Samen geven ze een waardevol beeld van wat er leeft in de wijk en waar inwoners dagelijks tegenaan lopen. Daarom vragen wij vandaag geen motie, maar wel een toezegging van het college. Is de wethouder bereid om de raad periodiek meer inzicht te geven in de belangrijkste meldingen per wijk, de terugkerende knelpunten en de wijze waarop deze worden opgepakt? Zo kunnen we als raad beter sturen op een openbare ruimte die schoon, veilig en goed onderhouden blijft. Voorzitter, in datzelfde licht wil ik ook graag stilstaan bij jongerenparticipatie. De gemeente heeft ruim honderd jongeren gevraagd hoe zij betrokken willen worden bij hun stad? Dat is een goede stap. Maar als je jongeren om hun mening vraagt, moet je daar vervolgens ook iets mee doen. Anders creëer je vooral teleurstelling. We vragen het college daarom om de resultaten van deze enquête zo snel mogelijk met de raad te delen en nog voor de begrotingsbehandeling met een concreet voorstel te komen voor een vorm van jongerenparticipatie die aansluit bij de wensen van de jongeren zelf. Om dat niet vrijblijvend te laten zijn, dienen wij hierover vandaag een motie in samen met Beter voor Rijswijk, Rijswijks Belang, de Rijswijkse VVD, CDA Rijswijk, DENK-PGenR, D66 Rijswijk en PRO Rijswijk.

Want jongeren zijn niet alleen de toekomst van Rijswijk, zij zijn ook de inwoners van vandaag. Zij verdienen het om serieus betrokken te worden bij besluiten die hun leefomgeving raken. Voorzitter, ook de komende jaren zullen we scherpe keuzes moeten maken. Juist daarom moeten wij zorgvuldig omgaan met iedere euro belastinggeld. Niet door overal op te bezuinigen, maar door geld uit te geven aan dingen die inwoners iedere dag merken. Dat is volgens ons de beste investering die je kunt doen. En voorzitter, tot slot wil ik ook nog een punt meegeven over mobiliteit. We spreken in Rijswijk vaak over wijkgericht werken. Wat ons betreft geldt dat zeker ook voor mobiliteit. De verkeersproblemen in Oud Rijswijk zijn immers compleet anders dan die in RijswijkBuiten, Te Werve of de Plaspoelpolder. Bewoners weten vaak als geen ander waar het misgaat, een onveilige oversteekplaats, structurele parkeerdruk of sluipverkeer. Juist die lokale kennis moeten we beter benutten. Ook hierover dienen we vandaag geen motie in, maar vragen we de wethouder wel om een toezegging. Is het college bereid om deze signalen wijkgericht in beeld te brengen en de raad periodiek mee te nemen in de belangrijkste mobiliteitsknelpunten, de prioriteiten en de voortgang van de aanpak? Eigenlijk zoals in het coalitieakkoord opgenomen.

Zo kunnen we samen blijven werken aan een bereikbaar en een verkeersveilige stad met oog voor de verschillen tussen alle wijken. Voorzitter, misschien klinkt dit allemaal als vanzelfsprekend. Maar juist die vanzelfsprekendheid maakt denk ik het 13 verschil tussen beleid op papier en de gemeente die inwoners iedere dag ervaren. We komen niet met een lange lijst nieuwe wensen, volgens ons hebben de inwoners daar ook denk ik geen behoefte aan. Ze willen vooral dat afspraken worden nagekomen, dat problemen worden opgelost en dat de gemeente doet wat zij zegt. Uiteindelijk is bestuur helemaal niet zo ingewikkeld en ik denk met onze huidige coalitiepartners dat het prima moet gaan lukken. Je luistert en je maakt duidelijke keuzes, je doet wat je hebt afgesproken en als iets niet werkt, heb je dan de moed om het anders te doen? Dat is waar Wij. Rijswijk voor staat, gewoon doen wat werkt. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Kaffa. Dan gaan we naar de fractie van de Rijswijkse VVD en geef ik het woord aan de fractievoorzitter mijnheer Loof. Mijnheer Loof, u heeft zeven minuten spreektijd. De heer Loof: Voorzitter, de Rijswijkse VVD heeft het hier vaker gehad over het liberalisme, over vrijheid en over de kracht van het individu.

In een stad waar de gemeente niet overal de oplossing voor hoeft te zijn, maar waar Rijswijkers juist voor elkaar klaarstaan en de gemeente zorgt dat de kerntaken worden uitgevoerd en de basis op orde is. Liberalisme is meer dan enkel doen wat goed is voor jezelf. Het is niet enkel het beste halen uit jezelf, het is ook anderen in staat stellen het beste te halen uit henzelf. Met oog voor mensen die het minder hebben, helpen ze weer op eigen benen te kunnen staan en vertrouwen op eigen kracht en op die van een ander. Zoveel Rijswijkers doen dat al. Ze zijn bijvoorbeeld vrijwilliger bij een vereniging of op de school van de kinderen. Werken hard om geld te verdienen voor henzelf en voor de samenleving, pakken zelf de handschoen op als iets niet goed gaat. Die houding moeten we koesteren en versterken. De gemeente kan daar een rol in spelen door te zorgen dat de kerntaken worden uitgevoerd en de basis op orde is. Rijswijkers verwachten dit van hun gemeente, want als de basis op orde is, kunnen mensen veel zelf. Wat is die basis op orde voor de Rijswijkse VVD? Onze uitgangspunten zijn een veilige stad, een gezellige en schone stad met een sterke economie, lage lasten voor de portemonnee, waar voor je belastinggeld met een effectieve gemeente en een plek waar iedereen kan meedoen door te werken en te participeren.

Voorzitter, de afgelopen vier jaar heeft de Rijswijkse VVD verantwoordelijkheid genomen voor het bestuur van onze stad. We hebben ons geluid laten horen, eerlijk, realistisch en liberaal. We spreken onze dank uit aan iedereen waar wij de afgelopen jaren mee hebben samengewerkt, hier in deze raad en in de stad. Daar gaan we graag mee door, want we hebben elkaar ook nodig. De Rijswijkse VVD is optimistisch dat wij ook de komende vier jaar verantwoordelijkheid mogen nemen en mogen werken aan het uitvoeren van een centrumrechts coalitieakkoord met een stevige VVD-stempel. Wij zien onze oplossingen en ideeën terug in de afspraken. Zo komt er een miljoeneninvestering in veiligheid om onze straten veiliger te maken. We gaan stappen zetten voor een tunnel onder de S106, de Prinses Beatrixlaan en zetten ons in voor een treinstation in RijswijkBuiten. We houden de Geestbrugweg open, we gaan investeren in de verkeersveiligheid van Rijswijk en zorgen dat mensen kunnen doorrijden. We investeren in ons groen, in schone straten en gaan onnodige regels schrappen. We mogen trots zijn op onze ondernemers, die geven we de ruimte. Samen met onze ondernemers werken we aan een sterke en groeiende lokale economie. Een gemeente die het eigen huishoudboekje op orde heeft, is voor de Rijswijkse VVD vanzelfsprekend. Het coalitieakkoord is gelukkig stevig financieel onderbouwd.

Schulden moeten we tenslotte niet doorschuiven naar de volgende generaties. We gaan terughoudend om met het verhogen van belastingen en we hebben ruimte gevonden voor investeringen in onze groeiende stad, in totaal bijna 200 miljoen euro. Dat zijn de plannen en nu is het tijd dat dit nieuwe college hiermee aan de slag gaat. Daar heeft de Rijswijkse VVD alle vertrouwen in. Natuurlijk niet zonder ideeën vanuit onze fractie. De Rijswijkse VVD roept het college op om ook de komende vier jaar goed op de financiën te letten, zeker met de financiële onzekerheid de komende jaren. Er zijn al veel maatregelen genomen en deze raad heeft laten zien dat we die verantwoordelijkheid kunnen nemen, maar financieel gezien zijn we nog niet uit de wind. De financiële situatie vanuit het Rijk is nog onzeker en onze solvabiliteit staat onder druk. Het is goed dat we de algemene 14 reserves gaan aanvullen en tegelijkertijd investeren in belangrijke onderwerpen in onze stad. Kan het college een reactie geven op de doorkijk naar 2028 en verder? Ik stond al stil bij een sterke en gezellige lokale economie. De Rijswijkse VVD heeft vorig jaar een motie ingediend om ruimte te geven aan terrassen. Kan het college aangeven wat de stand van zaken is van deze aangenomen motie, eilandterrassen ook op de zaterdag? Uiteindelijk zijn het ook de ondernemers die een sterke en gezellige economie creëren.

Als laatste nog een check over onze ingediende motie over de verbetering van ons verkeer. Hoe zit het met onze motie, Rijswijkse bewegwijzering op orde, van juli vorig jaar? Kunnen doorrijden en weten waar je moet zijn, is van belang. Kan daarbij ook aandacht worden gegeven aan de hoeveelheid verkeersborden en afleiding in het verkeer? De Rijswijkse VVD heeft nog twee eigen voorstellen, eentje om onze stad sportiever en gezelliger te maken en eentje om de lasten te verlagen. Met onze eerste motie roepen we het college op om te kijken wat de mogelijkheden zijn voor een Rijswijkrun. Een hardloopwedstrijd langs de prachtige locaties die onze stad kent. Een groeiende stad verdient een wedstrijd als deze, waar onze inwoners kunnen verbinden en sporten. Onze tweede motie roept op om de eigen bijdrage voor het laten ophalen van grofvuil te verlagen. De afvalstoffenheffing is vorig jaar hoger uitgevallen dan verwacht en Rijswijkers hebben wat meer betaald dan nodig. Als Rijswijkse VVD vinden wij dat te veel opgehaald belastinggeld het liefst op een manier terugvloeit naar onze inwoners. Door de eigen bijdrage voor het laten ophalen van grofvuil te verlagen, blijven we het principe van de vervuiler betaalt volgen, maar staan de kosten wat meer in verhouding. Het gaat die inwoner er uiteindelijk ten slotte om dat als zij die afspraak maken, dat zij weten welk bedrag ze moeten betalen.

Als dat een lager bedrag is, zullen ze daar meer dan tevreden mee zijn. Voorzitter, de komende vier jaar draait het om doen. De plannen liggen er, de financiële keuzes worden gemaakt en het vertrouwen is uitgesproken. Nu is het aan ons om die belofte waar te maken. De Rijswijkse VVD zal zich daarvoor blijven inzetten. Voor een gemeente die haar kerntaken op orde heeft, voor een veilige, schone en bereikbare stad, voor gezonde financiën en voor een overheid die inwoners en ondernemers de ruimte geeft om zelf initiatief te nemen en vooruit te komen. Want juist als de basis op orde is, kunnen Rijswijkers doen waar zij goed in zijn, ondernemen, vrijwilligerswerk doen, sporten, zorgen voor elkaar en bouwen aan hun eigen en onze toekomst. Daar ligt onze opdracht met vertrouwen, met verantwoordelijkheid en met een heldere liberale koers. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Loof. Dan gaan we door naar de fractie van CDA Rijswijk. Ik geef het woord aan de fractievoorzitter mevrouw Van Schie. Mevrouw Van Schie, ook u heeft zeven minuten spreektijd. Mevrouw Van Schie: Voorzitter, achter ons ligt een politiek intensief halfjaar. De gemeenteraadsverkiezingen hebben geleid tot een nieuwe samenstelling van de raad en tot de vorming van een nieuwe coalitie. Als CDA hebben wij daar met overtuiging aan deelgenomen.

Een sterke lokale democratie is namelijk geen vanzelfsprekendheid. Zij vraagt voortdurende inzet, betrokkenheid en verantwoordelijkheid van ons allemaal. De verkiezingsuitslag heeft geleid tot een coalitieakkoord waar wij als CDA volledig achter staan. Tegelijkertijd zien wij dat akkoord niet als een eindpunt, maar als een vertrekpunt. Uiteindelijk gaat het niet om mooie afspraken op papier, maar om wat inwoners daarvan merken in hun dagelijks leven. De komende jaren staan daarom in het teken van uitvoering, samenwerking en concrete resultaten voor Rijswijk. Dat doen we met elkaar. Voorzitter, wonen blijft een van de grootste uitdagingen voor onze gemeente. Rijswijk is een aantrekkelijke stad om te wonen, maar juist daardoor wordt de druk op de woningmarkt steeds groter. Veel Rijswijkers en vooral jongeren wachten nog altijd te lang op een passende woning. Centraal staat daarom dat mensen met een duidelijke binding aan Rijswijk ook een eerlijke kans moeten krijgen om hier te blijven wonen, zeker de Rijswijkers zelf. Dat geldt voor sociale huurwoningen en voor woningen in het middensegment. Daarnaast verdienen mensen die onmisbaar zijn voor onze samenleving extra aandacht. 15 Denk aan leraren, zorgmedewerkers, politieagenten en andere medewerkers in publieke beroepen.

Het is redelijk dat zij dicht bij hun werk kunnen wonen en niet worden weggeconcurreerd op een oververhitte woningmarkt. Meer inwoners betekent meer druk op scholen, zorgvoorzieningen, sportvoorzieningen, fietspaden en openbaar groen. Daarom moeten woningen en voorzieningen hand in hand worden ontwikkeld, zo blijft Rijswijk leefbaar. Al jarenlang bestaan knelpunten zoals de Prinses Beatrixlaan en de Geestbrug. Die lossen we niet op binnen onze gemeentegrenzen. Goede regionale samenwerking, onder meer via de MRDH en andere bestuurlijke overleggen, is belangrijker dan ooit. In de regio wachten we nu op het verkeersonderzoek naar de bereikbaarheid in verband met de Vlietlijn. Vraag aan de wethouder is of hij ervoor wil zorgen dat definitieve besluitvorming over de Vlietlijn wacht op dit rapport? Rijswijk moet bereikbaar blijven voor fietsers, wandelaars, automobilisten en gebruikers van het openbaar vervoer. Sinds kort speelt ook de toenemende netcongestie een belangrijke rol. Een betrouwbare aansluiting op het elektriciteitsnet moet beschikbaar blijven voor zowel inwoners als ondernemers. De ontwikkeling van vervoer, woningen en bedrijvigheid mag niet vastlopen door een gebrek aan capaciteit bij elektriciteit. Veel ouderen willen best verhuizen naar een woning die beter past bij hun levensfase, toch ervaren zij belemmeringen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://rijswijk.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/0e0d5ad2-8bd1-41d5-9622-6442c7e7adef?agendaItemId=3e29bf32-50f2-4792-b701-30c47837f3bb