Concept verslag Forum Stad en Samenleving 6 september 2022.docx

Concept verslag Forum Stad en Samenleving 6 september 2022

Aanwezig: Voorzitter Mevrouw S. van Maarseveen Raadsleden: De heer M. Beij De heer E.G.T. Braam De heer D. Cupedo De heer D.F.A. van Dam De heer C.P.I.M. Dolmans De heer M. van ’t Eind De heer M. van Enk De heer M.A.J. Ezinga Mevrouw I.M. Jansen-Dirkx De heer M.T.F. Kaffa Mevrouw P.G. Kames Mevrouw A. Koegler-Böhm De heer G. Kruger De heer M. El Majjaoui Mevrouw B.M.B.T. de Haan-Niesen Mevrouw W.A.A.M. van Nunen Aanwezige portefeuillehouders: Burgemeester, G.A.A. Verkerk Wethouder, mevrouw L.I. Bentvelzen Wethouder, de heer A. van de Laar Wethouder, de heer W. van Damme Wethouder, de heer G. van Malsen Wethouder, de heer M. Wit 1.

Vervolg aanwezige raadsleden: De heer R. Nunnikhoven De heer U. Oelen Mevrouw L.B. Oude Alink Mevrouw A. Prenger De heer C.G. Sleddering De heer W. Smith De heer Q.L.A. Veerman De heer E. van der Veer Mevrouw W. van der Weij De heer M.V. Weterings Mevrouw E. Woudstra De heer A. Zoghbi Aanwezige fractieassistenten: Mevrouw M. Ten Brummelaar Mevrouw M. du Chatinier De heer J. Loof De heer A. Mink De heer I. Shousha De heer J. Stam Griffie: Forumgriffier: de heer J.C. Hoefnagel Mevrouw M. Titse De heer S.A. Manuel (verslag)

Opening en vaststelling een agenda

De voorzitter: Oké, welkom, dames en heren, op het eerste Forum na het reces. Ik hoop dat iedereen verkwikt terug is gekomen van, nou ja, de recesbezigheden. 2.

Algemeen spreekrecht burgers over geagendeerd de en niet geagendeerd de onderwerpen.

De voorzitter: We gaan zo beginnen met de insprekers, er zijn vier insprekers vanavond. We beginnen zo met de heer Wim Dammers, daarna komt de heer Kamphuis, de heer Maas en de heer Fischer. Ik wil nog even de insprekers laten weten dat ze vijf minuten hebben. We zullen het streng in de gaten houden. Dus dan mag de heer Dammers, als hij er klaar voor is, beginnen. Gaat uw gang. De heer Dammers: Geacht college, geachte raadsleden, mijn naam is Wim Dammers, secretaris van de historische vereniging Rijswijk. Ik wil graag aandacht vragen voor de status rond de Wilhelminalantaarn, die staat opgesteld in Park Hofrust. September 2019 heb ik hier ook gestaan met als voornaamste pleidooi voor deze lantaarn twee zaken, de plaatsing op de gemeentelijke monumentenlijst en de verplaatsing van deze lantaarn naar een beter zichtpunt, namelijk op de Van Vredenburchweg. Met name voor dat laatste punt is door ons lid Hans Paping de afgelopen jaren veel inspanning gepleegd. En een brief van hem met een aantal

Pagina 1 van 51

Concept verslag Forum Stad en Samenleving 6 september 2022 aandachtspunten over dit onderwerp staat op de lijst van ingekomen stukken vanavond, onder het nummer RA22033. De historische vereniging wil graag weten: is de plaatsing op de gemeentelijke monumentenlijst gehonoreerd ondertussen? In de overigens ongedateerde lijst met gemeentelijke monumenten (nummer 48) zoals gepubliceerd op de gemeentelijke website, komt de Wilhelminalantaarn niet voor. Ook niet in het overzicht ‘in procedure van aanwijzing’. Ten tweede, de verplaatsing van de lantaarn naar de locatie aan de Van Vredenburchweg / Ruysdaelplein. In de cultuurhistorische waarde stelling zoals vastgelegd in een rapport van het bureau voor bouwkunst en bouwhistorie dat in september 2020 is opgesteld op verzoek van de gemeente adviseert het bureau verplaatsing naar de genoemde locatie die zij als geschikt beoordeelt met als toevoeging het advies om een zeskantige kap met werkende verlichting toe te voegen om de herkenbaarheid te vergroten. Dus in het kader heb ik dan de volgende vragen. Hoe zit het met de plaatsing van deze lantaarn op de gemeentelijke monumentenlijst? Zijn de financiële middelen voor de verplaatsing beschikbaar gesteld? Wanneer wordt de lantaarn gerestaureerd? En tenslotte wanneer gaat de verplaatsing plaatsvinden? Ik ben benieuwd naar de antwoorden. Hartelijk dank.

De voorzitter: Oké, dank u wel, de heer Dammers. Ik wil de raad vragen om even te wachten met vragen te stellen tot alle insprekers aan de beurt zijn geweest. Dan doen we na de vierde gewoon even alle vragen. Dus de heer Kamphuis, bent u er klaar voor? U heeft ook vijf minuten. De heer Kamphuis: College en raadsleden, mijn naam is Ruud Kamphuis, ik ben in 1968 in Rijswijk komen wonen. Onderwerp van mijn inspraak is opkoopbescherming. Ik woon in een appartementencomplex dat 44 woningen telt. Al enige jaren zien wij beleggers hun slag slaan op de woningmarkt, zoals bij ons ook het geval is. Bijna tien procent van onze woningen worden nu door niet eigenaren en kopers bewoond. Op 1 maart 2022 werd toepassing van de opkoopbescherming van kracht in onze buurgemeente Den Haag. Het gevolg is dat beleggers uitwijken naar Rijswijk. In de pers gaf dit college al eerder aan voornemens en bezig te zijn deze opkoopbescherming te kunnen invoeren. Echter een streefdatum van een invoering ontbrak in dit persbericht. De informatie die te vinden is in de publicaties van de VNG geeft duidelijk aan wat de redenen zijn om deze regeling in te voeren en ook toe te passen. Eén van deze redenen is de starter op de woonmarkt een kans te geven. Ook wordt duidelijk geschetst wat de gevolgen kunnen zijn wanneer toepassing van deze regeling achterwege blijft.

Ik vraag het college en de raad haast te maken met de invoering van de opkoopbescherming want de negatieve gevolgen van niet toepassen en handhaving van deze regeling zijn niet te repareren. Ik wil als Rijswijker mijn woon- en leefgenot behouden. Dank voor uw aandacht. De voorzitter: Oké, dank u wel, de heer Kamphuis. De heer Maas. De heer Maas: Geachte voorzitter, geachte raadsleden, geacht college, er was voor het reces geen gelegenheid meer om aandacht te vragen namens Geestbrugweg bewoners voor hetgeen in het coalitieakkoord Rijswijkse koers staat vermeld over de ontsluiting van de Binckhorst met een HOV-verbinding over de Binckhorst naar Delft. Ik wil het er even over hebben hoe dit op ons is overgekomen en wat u er nog aan kunt doen. Wat staat er namelijk in het coalitieakkoord? Pagina achttien, onderdeel van de mobiliteitsparagraaf; ik citeer: onderdeel van de verkeerscirculatie is ook het zoeken van een passende oplossing voor de bereikbaarheid van de Binckhorst samen met de regio en met oog voor de leefbaarheid en ontwikkeling van Rijswijk. Oké. Dan: Rijswijk wil kijken naar het nut en de noodzaak om tramlijn 1 te verleggen over de Geestbrugweg, welke verkeerscirculatie hier nodig is en welke mogelijkheden dit biedt voor de huidige en toekomstige inwoners. Verleggen over de Broekslootkade is geen optie voor Rijswijk. Tot zover dit citaat.

Deze tekst uit het collegeakkoord heeft ons verontrust. Bij voorbaat wordt een objectieve afweging met de Broekslootkade variant afgewezen zonder een alternatief voor te stellen, met als effect dat er maar één optie Pagina 2 van 51

Concept verslag Forum Stad en Samenleving 6 september 2022 overblijft en dat is de Geestbrugweg. Bovendien, zo staat er, verkeerscirculatie moet gegarandeerd blijven. Dus doorgaand autoverkeer moet eveneens mogelijk blijven. Als Geestbrugweg bewoners en voor Rijswijk vrezen we het worstcasescenario, namelijk dat we op deze manier het risico lopen en hoogfrequente tram- en groeiend autoverkeer door te weg te krijgen. Veiligheid en leefbaarheid voor bewoners en gebruiker, waaronder veel schoolkinderen en fietsers, worden in dat geval onaanvaardbaar in gevaar gebracht. De tekst in het coalitieakkoord biedt bepaald niet de nodige bescherming daartegen. Daar komt nog iets bovenop want kort na de publicatie van het coalitieakkoord volgde de openbaarmaking van de stukken door de MIRTorganisatie, 24 juni was dat, en wij waren op zijn zachtst gezegd ontsteld over de besliste dwingende toon en onverholen eenzijdige inhoud van de berichtgeving van de kant van besturen die betrokken zijn bij de MIRTverkenning CID Brinckhorst over de voorlopige voorkeursvariant. Berichtgeving in afstemming met gemeente Rijswijk. Er staat alsof alles al beklonken is, ik citeer: we gaan de Binckhorstlaan, Prinses Mariannelaan en Geestbrugweg opnieuw inrichten zodat de hoogwaardige tram er doorheen kan. Einde citaat. Geen woord over bewonersbelang, nut en noodzaak, maatschappelijke kosten en baten.

Waar ik u nu bij deze op wil aanspreken is het volgende: in beide gevallen, coalitieakkoord en die berichtgeving vanuit de MIRT-organisatie waar Rijswijk ook aan mee heeft gedaan, ontbreekt elke verwijzing naar de zogenaamde intentieverklaring van 24 februari die door alle betrokken besturen, waaronder Rijswijk, is getekend. Na een gedegen discussie in uw raad over de intentieverklaring is toen voor Rijswijk een stevige lijst van randvoorwaarden opgenomen met inbegrip van, ik citeer: rigoureuze maatregelen om het doorgaande autoverkeer terug te dringen met inachtneming van het STOMP-principe (STOMP staat voor prioriteits-volgorde: Stappen, Trappen, OV, Mobility as a service, Privé-auto). Ook is opgenomen dat eerdere afgevallen tracés zoals Neherkade Rotterdamsebaan worden toegevoegd. Nut en noodzaak van de verbinding over Rijswijk is immers nog steeds niet aangetoond. Die aandachtspunten en randvoorwaarden, al was het maar in een verwijzing, worden zowel in het coalitieakkoord als in de bekendmaking node gemist. Dat bevordert op zijn minst niet het vertrouwen van de burger in de lokale politiek en bestuur. Complottheorieën doen ook hier de ronde. De wethouder heeft ons desgevraagd aangegeven dat de bestuurlijke intentieverklaring ook geldt voor het nieuwe college. Het zou ons nog geruster stellen als uw raad zich expliciet hierover uitspreekt.

Dat wil zeggen bij motie of anderszins uitspreekt dat u de belangen en aandachtspunten, denk aan nut en noodzaak, veiligheid, leefbaarheid, autoluw maken, STOMP-principe enzovoort, zoals eerder namens Rijswijk aangegeven, blijft ondersteunen en dat het coalitieakkoord dit niet in de weg staat, zoals het nu lijkt. Tot zover. Overigens zult u van ons in het kader van de MIRT-verkenning procedure tot uiterlijk 19 september aanstaande onze zienswijze ontvangen op de inhoud van het ontwerp masterplan bereikbaarheid, het plan mogelijk heeft u al enkele zienswijzen ontvangen. Er komt meer. Dank u wel voor uw aandacht. De voorzitter: Dank u wel, de heer Maas. Precies vijf minuten, heel goed. De heer Fischer. De heer Fischer: Geachte gemeenteraad, hallo bekenden, zelfs vrienden. Strandwal staat om de hoek en ik wil jullie hierbij informeren dat deze editie pin only is. Wellicht hebben jullie dit gemist, wat ook heel logisch is, aangezien dat nergens op promotiemiddelen of langer dan een week voor de aanvang terug te vinden is. Inmiddels is er een statement gemaakt door de organisatie met, in mijn optiek, een tal van drogredenen daarbij opgenoemd en natuurlijk veel te laat. Eén van die drogredenen is met de tijd meegaan. Ik dacht juist dat dit de tijd van inclusie was. Verder zou het pin only zijn omdat er meerdere ondernemers betrokken zijn en dat zou de veiligheid in gevaar brengen.

Nee, er komen flink wat issues zelfs. Oké, ik weet niet waar die issues dan zouden liggen en hoe ze dat elders opvangen maar dat risico wordt dan toch juist gespreid? Is er geen beveiliging? Het lijkt meer een last van de organisatie maar dan anders uitgelegd. Verder wordt er gesproken dat de organisatie niet wil dat mensen met muntjes blijven zitten. Iemand hier toevallig naar Parkpop geweest Pagina 3 van 51

Concept verslag Forum Stad en Samenleving 6 september 2022 en bij het einde de muntjes weer ingeleverd voor cash? Dat kon namelijk gewoon waardoor ik dit als een drogreden bestempel. Waarom kon dat hier niet? Als je hiermee ook kan zorgen voor minder troep door middel van recyclemuntjes maakt blijkbaar ook niet uit. Tot zo ver de maatschappelijke verantwoordelijkheid. De organisatie ziet de bui inmiddels hangen maar veel te laat en meldt in een, jawel, statement ook nog eventjes terloops dat ze er van uit gaan dat ouders, ooms en tantes etcetera hun pinpas mee kunnen geven en dus creatief omgaan met deze beperking. Alsof dat met het grootste gemak zal gaan bij pubers. Geef ze gewoon je pinpas mee. En ja, ik spreek over een beperking want dat is het gebrek aan betaalmogelijkheden. Het is pas gemakkelijk als er een keuze gemaakt kan worden. Opa die even een tientje geeft aan zijn kleinzoon voor een patatje en een cola, dat gaat niet meer. Tante die even twintig euro meegeeft omdat de ouders het niet zo breed hebben, jammer dan. Helemaal fresh maar niet fris om mensen zo voor het blok te zetten op een gesubsidieerd feestje. Zeker niet als je weet hoeveel mensen eigenlijk in armoede leven en daarbij ook afhankelijk zijn van cash. Genoeg voorbeelden op te noemen, u kent ze vast wel en mijn spreektijd is beperkt.

Het heeft er alle schijn van dat dit is gedaan vanwege andere redenen en dat die gezocht moeten worden in de vijftig procent afdracht aan de organisatie door deelnemende horecabedrijven en dus zelf een verlengde daarvan een gebrek aan vertrouwen. Zie hiervoor ook het statement waar de dreiging naar deze ondernemers vanaf druipt. Zo is afgesproken en akkoord gegeven. Ja, als je erachter, als ze erachter staan, waarom voeren ze dat beleid dan niet door op andere plekken waar ze festivals optuigen? Of waarom hebben ze dat beleid dan niet in hun eigen zaak? Horecaondernemers verkeren in zwaar weer. Energiekosten, lockdowns, ze vragen het uiterste van deze mkb’ers en als ze met de rug tegen de muur staan, ja dan gaan ze wel akkoord. Zal een hele gezellige vergadering zijn geweest. Die ondernemers berekenen dat trouwens vervolgens gewoon door en ik vraag me dan ook af wat een biertje straks gaat kosten. Zo kan je subsidie afbouwen maar de burger heeft dan nog steeds het nakijken. Ik vraag me af of de subsidie, betaald door diezelfde burger, niet afdoende zou moeten zijn om het betaalbaar en leuk voor iedereen te houden. De organisatie ziet het blijkbaar anders en lijkt rupsje nooit genoeg in deze. Bovendien kan je op deze manier een verliesgevende avond goedmaken vanwege het verbod op alcohol.

Op die verliesgevende avond helemaal fresh, daar treedt vervolgens een artiest op die zijn naam verbindt aan het merk lange vloei waarmee je een joint kan roken. Mister slow flow steekt niet onder stoelen of banken waar de langzame rap vandaan komt en hij heeft namelijk, ik quote uit songteksten: twee assies en een redbull. Ik zie hier, zonder mensen te willen beledigen, niet heel veel jeugd dus ik zal deze straattaal vertalen. Twee assies zijn twee hasj blowtjes, interessante keuze om een Cannabisondernemer uit te kiezen voor een avond die helemaal fresh heet. Maar die artiest vraagt dus ook een flinke buit en alles moet betaald worden via subsidie, het te dure biertje en met pin betaald. Contanten zijn een wettig betaalmiddel en handig in veel gevallen, zoals misschien op een festival met een hele jeugdige doelgroep. Alleen contanten toestaan op vrijdag was zeker te doorzichtig, bedenk ik me dan en nu even hardop ten overstaan van de raad. Pin only is mensen buitensluiten. Dat je dit op een commercieel feest doet, oké en blijkbaar mag dat. Ik mag dan vervolgens kiezen om geen kaartje te kopen. Hoe anders ligt dat hier. Elke Rijswijker betaalt via belastingen mee aan een feest maar door deze pin only regeling hebben mensen die niet mee kunnen doen het nakijken. Ik wil de raad vragen om dit niet een tweede keer te laten gebeuren.

Ik wil met deze inspraak bereiken dat we mensen niet meer buitensluiten en dat het verdwijnen van cash alleen een gegeven is als we er allemaal braaf aan meedoen. Daarnaast zie ik dat langzaam aan een kleinschalig en leuk Rijswijks feestje wordt omgebouwd in iets wat niet meer voor en door Rijswijkers tot stand is gekomen. Dat vind ik jammer. Bedankt. De voorzitter: Oké, dank u wel, de heer Fischer. Zijn er vragen voor de insprekers? De heer Weterings. De heer Weterings (Rijswijks Belang): Voorzitter, ik heb niet zo zeer een vraag voor de inspreker als u mij toelaat om een klein vraag aan het college te stellen met betrekking tot de lantaarn want de afhandeling van Pagina 4 van 51

Concept verslag Forum Stad en Samenleving 6 september 2022 het college zou gebeuren met een afschrift aan de raad. Op 28 juni is er een brief verstuurd door een inwoner, het is nu 6 september, we zijn zeventig dagen verder zonder dat die brief beantwoord is. Dus we kunnen ook niet reageren op datgene wat er met het verhaal is gedaan. Hij staat wel op de agenda. Dat vind ik best wel vervelend want ja we kunnen hier gewoon niet op reageren. Dus kan u daar een reactie op geven? Dank u wel. De voorzitter: Kunt u hier heel kort een reactie op geven? Mevrouw Woudstra (D66): Punt van orde. De RA’s die op de agenda staan, kunnen wij zo meteen als u om de agenda verzoekt op de agenda plaatsen. Dus mocht hier een vraag over zijn aan het college lijkt dat me het goede moment, dan wel een schriftelijke vraag dan wel informeren bij de wethouder langslopen maar niet via deze manier. De voorzitter: Dat is goed. Zijn er verder nog vragen voor de insprekers? Ja, gaat uw gang, mevrouw Kames. Mevrouw Kames (Rijswijks Belang): Dank u wel, voorzitter. Ik hoor net dat inderdaad alleen maar bij het Strandwalfestival pin mag, maar aan de andere kant geldt dus nog steeds een wettig betaalmiddel. Dus ik ben het er eigenlijk wel mee eens dat er niet zomaar gezegd kan worden only pin en zeker niet aan alle mensen. Want niet iedereen heeft een pin. De voorzitter: Dank u wel. Ja. Gaat uw gang.

De heer Smith (GroenLinks): Een vraagje over de lantaarn nog. In ieder geval een compliment voor het zeer uitgebreide document. Ik dacht dat ik al wat van Rijswijk wist maar het is toch wel leuk om te lezen. Ik ben het wel eens hoor met u dat het op tijd moet komen maar als het geplaatst wordt in Rijswijk op het Ruysdaelplein, dan wil ik het niet graag zien als een lantaarn maar als een stukje cultureel erfgoed met dus ook een informatiebord. De voorzitter: Mag ik vragen wat uw vraag is? De heer Smith (GroenLinks): Sorry, is het mogelijk om een informatiebord ter complementering van het cultureel erfgoed te plaatsen als de lantaarn geplaatst wordt? Aan de inspreker, sorry. De voorzitter: Ja, dat mag. De heer Dammes, heeft u daar een antwoord op? De heer Dammes: Ik ondersteun het idee om daar een informatiebord bij te hangen. We hebben in de gemeente al een aantal jaren de gewoonte, de mooie gewoonte om geëmailleerde borden bij gemeentelijke monumenten te plaatsen over de geschiedenis van dat monument. Het is een aantal jaren terug gestopt, misschien om financiële redenen; het is mij niet bekend. Maar bij de verplaatsing van de lantaarn zou ik zeker ook dit pleidooi willen ondersteunen om daar een mooi bord bij te plaatsen. Het kan makkelijk aangebracht worden op een sokkel, een mooi uitlegbord zodat men weet wat er te zien is. Dus ik ondersteun dat van harte.

De voorzitter: Oké, dank u wel, de heer Dammes. Zijn er verder nog vragen? Nee. 3.a. Lijst van ingekomen stukken Forum Samenleving 3.b Lijst van ingekomen stukken Forum Stad

Pagina 5 van 51

Concept verslag Forum Stad en Samenleving 6 september 2022 De voorzitter: Dan gaan we verder naar het volgende agendapunt. Dat is de lijst van ingekomen stukken en de vaststelling van de wijze van afdoening. Ja, de heer Weterings. De heer Weterings (Rijswijks Belang): Nou, nog even op de lijst van ingekomen stukken, er is nog een afhandeling van het college aan ons verschuldigd, of een brief, die er al zeventig dagen ligt over de lantaarn. Waar blijft de beantwoording? Dank u wel. De voorzitter: Ja, wilt u dat agenderen? De heer Weterings (Rijswijks Belang): Ja graag, maar het liefst wel met een antwoord van het college. Anders kan ik het agenderen maar als ik geen antwoord heb van het college, er staat een A’tje als afhandeling, afschrift aan de raad door het college. Als ik geen afschrift heb dan kan ik er wel over gaan praten maar ik weet niet het antwoord van het college. De voorzitter: We kunnen hem agenderen voor het volgende Forum, dat is wel het Forum van november want het volgende Forum is een begrotingsforum. Dat kunnen we doen. Verder nog iemand? Ja, de heer Kruger. De heer Kruger (Beter voor Rijswijk): Dank u wel, voorzitter. Ik zou graag RIB brief 22049 willen agenderen voor het volgende Forum. Vraag RA 22043, ja ik heb er wat simpele vragen over maar het is toch wat lastig dan ook maar naar het Forum toe.

Dan met betrekking tot het monument waar we toch niet hieruit kunnen komen dan ook maar graag plaatsen voor het Forum, dat is 22033. De voorzitter: Oké, dank u wel. Is het Forum hiermee akkoord? Ja? Oké, dank u wel. Verder nog iemand? Ja. Sorry. De heer Sleddering (VVD): Ik ga er van uit dat er nog een andere partij is die het verzoek ondersteunt want het is niet zomaar schieten om wat op de agenda te zetten. Mevrouw Woudstra (D66): Als de voorzitter heel kort kan herhalen welke nummers zijn genoemd, wil ik er voor een aantal sowieso ondersteuning geven. Ik denk dat het voor iedereen even goed is dat we duidelijk en scherp hebben welke nu met onze steun op het volgende Forum staan. De voorzitter: Ja, dat zijn, met hulp van de griffie, RIB 22049. Mevrouw Woudstra (D66): Als het voor de kijkers thuis kan met de onderwerpen want ik denk dat dat het voornaamst is voor de mensen die meeluisteren. Die kennen dat niet uit hun hoofd. De voorzitter: Nee ik ook niet dus we gaan het even opzoeken. Ja, RA 22043 is als we het goed zien over de scooters, nee dat zien we niet goed. De voorzitter: De heer Kruger, kunt u anders zelf even vertellen waar het precies om gaat? De heer Kruger (Beter voor Rijswijk): RA 22043 zijn klachten van een iemand, waarvan de naam is weggehaald, maar goed die klaagt over de wijze waarop scooters en fietsen in deze stad worden geplaatst.

Is al vaak aan de orde geweest maar er is niets veranderd en dat is de reden dat ik hem graag op de agenda zou willen hebben van het Forum. Ik heb nog meer brieven aangegeven, moet ik dat ook even noemen? De voorzitter: Ja, graag. Pagina 6 van 51

Concept verslag Forum Stad en Samenleving 6 september 2022 De heer Kruger (Beter voor Rijswijk): Dat is de brief RIB 22049 inzake omroep Rijswijk en de gevraagde subsidie. Daar zou ik graag wat meer over willen weten en willen bespreken in het Forum. Als laatste dat sluit aan op de inspreker RA 22033, dat is de verplaatsing van het monument. We kunnen niks vragen, niet aan de wethouder en aan de vertegenwoordiger ook eigenlijk niks dus dat moet dan ook maar, om er wel over te kunnen praten met elkaar, ook weer naar het Forum toe. De voorzitter: Oké, dank u wel. Nu met de toelichting erbij, is daar voldoende steun voor? Oké, dank u wel. 4.

Vaststelling agenda

De voorzitter: Dan gaan we naar het volgende punt, vaststelling van de agenda. Voor ik ga vragen of iedereen het eens is met de agenda wilde ik even laten weten dat we aan het einde van de vergadering een korte schorsing zullen doen voor een vertrouwelijke mededeling van wethouder Bentvelzen. Dus die zullen we aan het einde plannen. Zijn er verder nog op- of aanmerkingen over de agenda? Nee?! 5.

Mededelingen college

De voorzitter: Volgende punt is de terugkoppeling van de gemeenschappelijke regelingen. Is er, sorry, mededelingen van het college. Zijn er mededelingen uit het college? Nee? Geen mededelingen uit het college. 6.

Terugkoppeling gemeenschappelijke regelingen

De voorzitter: Nou, dan gaan we door naar de volgende. De terugkoppeling gemeenschappelijke regelingen. Is er iemand uit de raad of het college die daar iets over wil melden, vragen? Mevrouw Bentvelzen. Mevrouw Bentvelzen: Voorzitter, dank u wel. Niet per se een mededeling maar ik wil toch de raad attenderen op de aankomende maandagavondsessie op de Haagse Hogeschool als het gaat om de Jeugdzorg. De voorzitter: Ja, dank u wel. Verder nog iemand die er iets over wil zeggen? Nee, dank u wel. 7.

Overzicht toezeggingen en moties

De voorzitter: Dan komen we op het volgende punt op de agenda, dat is het overzicht van de toezeggingen en moties. Die is helemaal opgeschoond door de griffie. Wie wil er iets over zeggen? Ik zie drie mensen, of een aantal mensen met hun vinger omhoog. Mevrouw Jansen. Mevrouw Jansen: Ja, dank u wel. Er was tijdens het debat nogal wat onenigheid over de motie van de PvdA, Wij Rijswijk over investeren in de jeugd van Rijswijk. Nu wil ik toch wel graag weten van wethouder Bentvelzen, want het blijkt dus dat het onder haar portefeuille valt, wat de staat van deze motie is. Dank u. De voorzitter: Mevrouw Bentvelzen, wilt u hier op reageren? Mevrouw Bentvelzen: Voorzitter, ik wil dolgraag altijd overal op reageren maar ik moet heel even geholpen worden met wat dan exact het onderwerp van die motie was. Mevrouw Jansen (Wij. Rijswijk): Het ging om de motie om een jongerenontmoetingsplek te realiseren mogelijk op het fietscrossterrein in Rijswijk Buiten.

Pagina 7 van 51

Concept verslag Forum Stad en Samenleving 6 september 2022 De voorzitter: Mevrouw Bentvelzen. Mevrouw Bentvelzen: Voorzitter, ik heb daar nu geen antwoord op paraat. Nee, ik heb ook wel actieve herinneringen aan die discussie, absoluut maar ik heb daar nu geen antwoord op paraat. Dus ik kom daar bij u op terug. De voorzitter: Oké, dank u wel. Ik zag daar volgens mij ook een, mevrouw Kames. Mevrouw Kames (Rijswijks Belang): Dank u wel, voorzitter. Op bladzijde twintig heeft de heer Verkerk een toezegging gedaan over eventueel mobiele camera’s. Er zou een onderzoek naar komen maar we hebben er tot op heden nog niks van gehoord. Dus dat er echt hotspots zijn voor cameratoezicht. De voorzitter: De heer Verkerk, wilt u daarop reageren? De heer Verkerk: Ja, heel graag. Het is een belangwekkend onderwerp wat ook uitgebreid onderzoek vergt en een precieze afweging hoe we het gaan toepassen. Dit is in progress. Misschien kunnen wij iets meer vertellen als we op 15 september een brede informatieavond hebben over allerlei aspecten van veiligheid. Maar we zijn er volop mee bezig. De voorzitter: Oké, dank u wel, de heer Verkerk. Mevrouw Koegler. Mevrouw Koegler (Rijswijks Belang): Ja, dank u wel, voorzitter. Ik heb een vraag over een toezegging op bladzijde zeven over de handhaving parkeerplaats De Schilp.

Ik vroeg me af wat de stand van zaken is met de intensivering van de handhaving en de camerabewaking want het is nu een half jaar geleden en ik ben de afgelopen maanden een paar keer langsgereden maar ik heb nog geen camera’s kunnen ontdekken. De voorzitter: De heer Verkerk. De heer Verkerk: Ja, daarvoor geldt hetzelfde. De voorzitter: Mevrouw Koegler. Mevrouw Koegler (Rijswijks Belang): Ja, daar wil ik dan nog wel heel even kort op reageren. Het speelt nu al echt heel erg lang. Nou ja, de bewoners doen ook nog regelmatig meldingen. Ik begrijp dat het een kwestie is van onderzoeken en een tekort aan capaciteit maar misschien wordt het tijd dat u een keer in gesprek gaat met de bewoners erover en hun dan ook het eerlijke verhaal vertelt. De heer Verkerk: Wij doen alles wat mogelijk is om de raad hierin te dienen omdat het een belangrijk onderwerp is. Ik heb wel te maken, ik zeg het nog maar even tegen iedereen, met een arbeidsorganisatie die te leiden heeft onder Covid omdat er Covid werk blijft liggen en onder niet vervulbare vacatures. Dit is wel de harde werkelijkheid waar ik mee moet werken. Dat is zeer frustrerend, ook naar de raad toe en zeker naar de bewoners toe. Dus nogmaals, ik hoop dat we op 15 september hier wat meer over kunnen zeggen. De voorzitter: Oké, dank u wel, de heer Verkerk. Verder nog? Even kijken hoor, mevrouw Oude Alink.

Mevrouw Oude Alink (GroenLinks): Ja, bedankt, voorzitter. Vraagje over een afdoeningsvoorstel dat staat op pagina tien. Vraag op het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen door de HTM. We kwamen er vorig jaar achter dat de HTM nog altijd onkruid bestrijdt met chemische stoffen en daar hebben wij volgens mij Pagina 8 van 51

Concept verslag Forum Stad en Samenleving 6 september 2022 afgesproken in Rijswijk dat we dat niet doen dus vragen wij ons af waarom de HTM dat nog steeds doet. Als ik dan kijk naar de afdoening die hier in het document staat dan staat er dat het ambtelijk overleg is geweest maar dat de HTM ze nog steeds gebruikt dus dan vroeg ik me af: hoe zit dit? Wanneer houdt HTM hier dan wel mee op? Dat is het. De voorzitter: Oké, dank u wel, mevrouw Oude Alink. Is dit een vraag voor wethouder Wit? De heer Wit: Ja, ik denk het wel. Het gaat over milieu. Ik heb alleen het antwoord even niet pasklaar op deze vraag dus daar zal ik eventjes achteraan moeten gaan. Ik laat het u zo spoedig mogelijk weten. De voorzitter: Oké, dank u wel, de heer Wit. Verder nog vragen of punten? Nee? 8.

Vaststellen verslagen 24 mei, 9 en 30 juni 2022

De voorzitter: Oké, nou dan gaan we door naar het vaststellen van het Forumverslag. Zijn er op- of aanmerkingen op de Forumverslagen van 24 mei, 9 en 30 juni 2022? Ja, gaat uw gang. De heer Stam (CU): Ja, dank u wel. Ik zag dat bij het verslag van Forum van 9 juni de voorletters van mijn naam waren omgedraaid bij de aanwezige leden. Het is J.D. in plaats van D.J. Dank u wel. De voorzitter: Ja, dank u wel, de heer Stam. Dat gaan we corrigeren. Verder nog op- of aanmerkingen? Nee, dank u wel. 9.

Raadsvoorstel Centrum voor flexibel wonen

De voorzitter: Nou, dan gaan we verder naar het volgende punt op de agenda, dat is het raadsvoorstel flex wonen. Ik wil iedereen verzoeken om vooral technische vragen aan de wethouder te vragen en dan bewaren we het politieke debat voor de raadsvergadering. Wie mag ik als eerst het woord geven? Ja, oh, de heer Sleddering. De heer Sleddering (VVD): Dank u wel, voorzitter. Een grote eer om dat als eerste meteen te mogen doen. Het voorliggende voorstel van het college is een uitvoering van een aangenomen motie hier in de raad. Ik moet de vorige wethouder en de huidige wethouder complimenteren dat zij volledige uitvoering geven aan de wens van de raad. Het is een heel stuk werk geweest, waarvoor alle dank. De VVD is, op die uitvoering gelet, tevreden over het aantal mensen die er gebruik van willen gaan maken en ook de samenstelling van de bewoners, de doelgroepen zijn wij het volledig mee eens. Probleempunt voor de VVD is wel de financiering en de kosten. Als wij het goed hebben begrepen, loopt de gemeente een risico van 1,1 miljoen euro. Dat vinden we een wel erg fors bedrag. Dat risico, als wij het goed hebben begrepen, is deels veroorzaakt door het feit dat we een knip hebben gemaakt in de tien jaren periode, eerst twee jaar op het AZC-terrein en dan acht jaar op een andere locatie.

Is daar nog enige mogelijkheid om daar nog eens naar te kijken vanuit het college? Want het is toch wel heel erg sneu als je zoveel geld, het risico loopt dat je veel geld kwijtraakt doordat je zo’n knip hebt aan moeten brengen. Die risico is ook een stuk onzekerheid over de subsidie. Het zou de VVD heel prettig overkomen als wij voor het raadsdebat zwart op wit toch enige zekerheid over die subsidie zouden kunnen krijgen. Dan hebben we een vraag of nou alle kosten voor de gemeente in dat bedrag van die 1,1 miljoen zit? Of dat er ook nog allerlei bijkomende kosten, dus een soort volledig kostenoverzicht hebben we eigenlijk niet. Daar willen we toch wel graag kennis van nemen voor de volgende raadsvergadering om een besluit te nemen. Dat waren onze vragen. Pagina 9 van 51

Concept verslag Forum Stad en Samenleving 6 september 2022 De voorzitter: Dank u wel, de heer Sleddering. De heer Stam. De heer Stam (CU): Ja, dank u wel. Ja, allereerst namens de ChristenUnie wil ik graag inbrengen dat ons standpunt over het AZC bekend is, dat we liever een ander voorstel en dit voorstel niet hadden besproken hier in de raad. Dat we onze verantwoordelijkheid hadden genomen voor de landelijke problemen die we nu zien. Maar dat dit standpunt van deze coalitie ook in het voorstel wat er voorligt. Dus dat willen we vanuit het oogpunt van goed bestuur bekijken. Wij vinden het voorstel een voorstel met risico’s. Er zijn twee risicovolle scenario’s en daar wil ik graag wat vragen over stellen. Het eerste scenario is inderdaad dat het AZC dicht gaat en dat er een centrum komt. Daar hebben wij ook dezelfde zorgen wat betreft de financiën als de VVD. Dus daar sluit ik mij even met het oog op de tijd bij aan maar met de kanttekening dat de subsidie van het rijk natuurlijk niet bedoeld is om schaarse asiel opvangplekken te verminderen maar om juist nieuwe plekken voor wonen te creëren. Dan als het asielzoekerscentrum sluit en het centrum komt, moeten de asielzoekers op 30 november uit het AZC. De statushouders niet.

Mijn vraag is: wat gebeurt er in dit scenario met de statushouders die dan in het AZC zitten? Mogen die gelijk in het centrum van flex wonen gaan zitten? Een tweede vraag daarbij is: wat gebeurt er met een grote groep asielzoekers die in Zoetermeer zit op dit moment en die aan Rijswijk toegewezen is? Kunnen zij ook gelijk een plekje in het centrum krijgen? Datzelfde centrum voor flexibel wonen? Wat gebeurt er met de asielzoekers die weg moeten? Wij hebben begrepen van onze partij in Delft dat daar een centrum is gekomen of een opvanglocatie voor asielzoekers en is er overleg met de gemeente Delft of de asielzoekers uit het asielzoekerscentrum in Rijswijk in dat scenario dan naar Delft kunnen? Daarnaast hebben we rekening te houden met het tweede scenario dat de staatssecretaris met een wet komt en de bevoegdheid krijgt om plekken aan te wijzen. Wij vinden dat goed bestuur ook rekening houden is met wat er mogelijk kan gebeuren in de toekomst. Dus we willen ook graag weten of dit scenario uit wordt gewerkt, of er met dit scenario rekening wordt gehouden en of er contact is met het rijk erover en of dit een reële mogelijkheid is. Tenslotte wil ik ook graag weten wie de bevoegdheid krijgt om te bepalen wie er precies in het centrum komt te wonen en op basis van welk criteria deze beslissingen worden genomen.

Ik kan me voorstellen dat er een hoop mensen zijn die graag in het centrum willen zitten en dan zullen er dus besluiten genomen moeten worden wie er wel mag komen maar wie ook niet. Dus graag ook daar informatie over op basis van welke criteria die beslissingen worden genomen. Kortom, als het eerste scenario doorgaat, is er geen afgeronde financiële onderbouwing en zijn alle investeringen voor twee jaar. En op dit moment hebben we een afgerond financieel overzicht van wat het AZC ons oplevert als Rijswijk. Als daarna het tweede scenario ook nog in werking treedt dan hebben we een maand onrust voor bewoners en een hoop onnodige kosten voor niets. Dus ik kijk uit naar de beantwoording van de vragen. Dank u wel. De voorzitter: Oké, dank u wel, de heer Stam. Ik ga nu gewoon even het rijtje af, dat is waarschijnlijk het handigste. CDA, de heer Van Enk. De heer Van Enk (CDA): Voorzitter, dank u wel. Ja, het CDA heeft voor de zomer inderdaad een initiatiefvoorstel gedaan samen met een aantal andere partijen om dit voorstel uit te werken. Ter tafel lag toen eigenlijk alleen maar een voorgenomen besluit om het AZC open te houden dan wel te sluiten.

Ik denk dat we achteraf blij zijn als CDA, gelet op de complicaties die er allemaal komen kijken bij het sluiten en het organiseren van een andere bestemming, dat we om een voorstel hebben gevraagd en dat we dat niet alleen aan het college hebben kunnen overlaten. Dit gaat logischerwijs denk ik gepaard met een aantal belangrijke raadsbesluiten. Er werd net gewezen op de financiële consequenties die nog niet duidelijk zijn. Wij hebben meer de vraag en ook de waarschuwing over inderdaad de eerste en de tweede fase. Het gaat niet alleen om de financiële consequenties die nog niet duidelijk zijn. We vragen aan de wethouder hoe hij aan de raad nu al een garantiestelling kan vragen voor een tweede fase die nog financieel niet helder is. Maar ook de plaats Pagina 10 van 51

Concept verslag Forum Stad en Samenleving 6 september 2022 waar na twee jaar zo’n gecombineerd centrum zou moeten worden voortgezet. Als we nu nog niet weten waar dat is, dan zetten we ons ook vast op een consequentie waarvan we de gevolgen nog niet kennen. We hebben net ook insprekers gehoord die zich zorgen maken over ruimtelijke ontwikkeling en bijvoorbeeld aan de Geestbrugweg, dat kan zich ook voordoen in de Plasbroekpolder. Ik denk dat we in Rijswijk gebaat zijn met duidelijkheid vooraf, voordat we hier een besluit over nemen en niet in een getrapte manier. Eerste en tweede fase dat doet ons denken aan bijvoorbeeld een bouwbesluit over de renovatie van het oude stadhuis. Dat is ons allemaal uiteindelijk niet goed bevallen. In de tweede plaats, ja wat gebeurt er met de asielzoekers? Ik heb de wethouder toen hij nog fractievoorzitter was daarover heel bezorgde woorden horen spreken. Hij had ook contact met een aantal jeugdige bewoners van het AZC die hij bij naam noemde, ik zal de namen hier niet herhalen. Maar ik ben benieuwd of de wethouder als wethouder daar in de afgelopen maanden nog contact mee heeft gehouden en nog steeds dezelfde zorg heeft voor hun lot na 30 november als dat hij dat voor de vakantie had. Daar wil ik het in de eerste termijn bij laten. Dank u. De voorzitter: Dank u wel, de heer Van Enk. De heer Weterings.

De heer Weterings (Rijswijks Belang): Voorzitter, dank u wel. Op zich staan wij niet onwelwillend tegenover het flex wonen. Het lijkt ons in principe een prima concept. En we willen best in de toekomst ook kijken naar wat we erin kunnen betekenen als partij zijnde om daar onze steun aan te geven. Alleen roept uw plan, uw voorstel heel veel vragen met zich mee, waaronder de onduidelijkheid of het nu gaat om 250 statushouders, 140 statushouders of 100 statushouders. Zouden we graag een concreet antwoord op willen hebben. Want ik vind het verschil tussen 100 of 250 best wel wat om over te praten in ieder geval. Voorzitter, ook vraagt u ons in te stemmen met een tekort op een business case van ruim 1.182.000 euro. Ik kijk even naar links naar mijn buren van de VVD, ik hoor fractievoorzitter Sleddering nog zeggen: wat zou de wethouder financiën hiervan vinden? Dus eigenlijk zou ik dezelfde vraag willen stellen aan de wethouder van financiën; wat vindt u er nou van om in ieder geval in te stemmen op een tekort op een business case van ja, afgerond 1,2 miljoen? In uw voorstel vraagt u ook in ieder geval die garantstelling en in fase twee spreekt u wat uit over een mogelijke garantstelling op een subsidie van het rijk. Dat is nog geen garantie.

U geeft aan als wij niet akkoord zouden gaan of het liefst al reageren op een overeenkomst van minimaal tien jaar, dat dan het wel eens opgesoupeerd zou kunnen zijn. Even voor de kijkers thuis, opgesoupeerd is een ander woord voor opgemaakt, uitgegeven of gewoon besteed of verbrast. Opgesoupeerd, ja ik denk dat de meeste mensen bij het lezen van het voorstel al gelijk afhaken als we deze niet vaak gebruikte termen gaan gebruiken. Maar goed, dat is even terzijde. Ja, we vinden het eigenlijk bijzonder jammer dat u ons eigenlijk vraagt om een ontzettend groot bedrag daarvoor garant te staan terwijl de fase twee nog eigenlijk onbekend is. U wilt iets gaan doen maar u weet nog niet wat. Dus geef alvast 1,2 miljoen en de uitwerking komt later. We hadden graag, in principe wel verwacht na al die maanden tijd dat u wist wat er zou veranderen, een maand of vier uit mijn hoofd gezegd, dat er dan in ieder geval wat meer bekend ook had kunnen zijn van fase twee. Wat er miste bij dit voorstel is of u ook voornemens bent om daar kunst te gaan plaatsen? Dat is een voorstel, een vernieuwing van iets, wij hopen van niet, het is ook niet meer verplicht, de percentageregeling. Dus hopelijk was u dat in ieder geval niet van plan. Nog een vraag over een schrijven; er is op 16 juni een intentieverklaring getekend dat er tot 30 november zouden er asielzoekers zitten in het centrum.

Hoe staat het nu op dit moment met de uitstroom? Gaat dat mondjesmaat? De afbouw, we zouden daar wekelijks van op de hoogte worden gehouden, staat ook in de stukken. We vragen ons af wat de laatste cijfers zijn met betrekking tot de afbouw waar gewoon afspraken over zijn gemaakt, ook met de gemeenteraad, bestuurlijke afspraken. Voorzitter, we hadden ook een vraag over wat is nou precies de levensduur van zo’n flex wonen die er nu al staat, zo’n woonunit? Wat is daarvan de levensduur? Voorzitter, nog twee punten. Ik ben aan de Rennies gegaan toen ik moest lezen in een stuk dat voor statushouders de partijen een verplichting hebben tot herhuisvesting dan wel in het nieuwe Pagina 11 van 51

Concept verslag Forum Stad en Samenleving 6 september 2022 centrum voor flexibel wonen dan wel in een permanente woning in de reguliere voorraad. Voor andere doelgroepen, dus laat maar zeggen de geboren en getogen Rijswijkers die daar terecht zouden kunnen komen of andere mensen uit het land, geldt daarvoor dat ze dan maar zelf verantwoordelijk blijven voor de toekomstige huisvesting. Dus in het stuk staat dat u de statushouders wel gaat helpen aan een huisvesting, permanente huisvesting of in de reguliere voorraad maar de andere doelgroepen blijven gewoon verantwoordelijk voor hun toekomstige huisvesting. Dat doet pijn, dat voelt niet goed en ik zou er graag een reactie van de wethouder op willen hoe hij daar eigenlijk tegenaan kijkt als we dit soort teksten gaan opnemen in een raadsvoorstel. En dat dan inderdaad, ik heb het ook vandaag in de pers benoemd, een vrouw met huiselijk geweld op straat wordt gezet en nergens heen kan. Tegen haar moet ik dus gaan vertellen: we gaan u niet helpen om een reguliere woning te zoeken maar we gaan wel een statushouder helpen. Dat is voor ons onverteerbaar. Voorzitter, als laatste zou ik eigenlijk aan de wethouder willen vragen, er is afgesproken ook met het COA, indien de overleggen tussen de partijen niet leiden tot overeenstemming wat er dan voor afspraken zijn met het COA.

Aan welke afspraken gaat u het COA houden en met welke intentie heeft u dat afgesproken? Dus indien het overleg tussen de partijen niet tot overeenstemming te realiseren valt voor het flexibel wooncentrum, waaraan gaat u het COA houden? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, de heer Weterings. Wie mag ik van, oké, de heer Braam. De heer Braam (Beter voor Rijswijk): Dank u wel, voorzitter. Allereerst, willen we vanuit Beter Voor Rijswijk in ieder geval aangeven dat we blij zijn; in ieder geval dat er een voorstel ligt voor flexibel wonen. Dat is iets waar we ook jaren geleden al van hebben aangegeven dat het met name gericht op starters, daklozen en dat het niet alleen tot de centrumgemeentes zich moest richten maar dat ook andere gemeentes zoals onze eigen gemeente daar wat meer de nek voor zou moeten uitsteken. Wat op zich ook een nobel streven is, is om in ieder geval stapje voor stapje, ik begrijp ook de vraag van Rijkswijks Belang in deze wel, in ieder geval naartoe te werken om voor 1 december de asielzoekers waarvan we vol blijven houden dat een belangrijk gedeelte namelijk ook echt hierop zoek is naar geluk en niet op zoek naar een status, dat op 1 december dat probleem in ieder geval wordt weggestreept, om het maar heel oneerbiedig zo te noemen. Dat is feitelijk de mens die wel een status verdienen dat daar rugdekking wordt voor gegeven.

Wat voor ons wel een heel vervelend dingetje blijft, is met name het feit dat de COA een rol blijft spelen. Zoals u weet, is de COA voor onze partij, maar ik denk in brede zin ook voor de gemeente Rijswijk, niet de meest betrouwbare partij gebleken. Ik begrijp best dat het allemaal heel erg spannend is, maar goed blijkt nu ook dat met het onzinnige en slechte beleid zelfs met die rare aanpassing nu de Tweede Kamer heeft genomen met het voorlopig stilzetten van gezinsherenigers, dit moment alleen maar wordt gewerkt met doekjes voor het bloeden in plaats van het serieus zoeken naar goede oplossingen. Maar goed, dat even over het stukje asielzoekers en statushouders. Dan het voorstel an sich. Ja, het gaat een hoop geld kosten. Maar goed, dat wist de raad ook, of het nu het AZC zou worden voortgezet op de manier zoals de bedoeling is of dat het nu in deze vorm is, we weten dat het geld gaat kosten. Maar er is inderdaad een forse pot geld die in de lucht hangt waar zo’n twaalfduizend euro per unit ongeveer ingeschat mag worden als het wordt toegewezen dat dat ook nog richting Rijswijk komt. Uiteraard eenmalig geld, dus in die zin is een gedeelte van de problematiek voor de korte termijn dan opgelost.

Maar goed, aan de wethouder zou ik willen vragen, is dat ook opgelost als het sec gericht blijft op de twee jaar of moeten we daardoor dus verplicht, dat lees, proef ik er een beetje uit, dus voor de wat langere termijn? Voor een onzekere locatie over twee jaar. Wat ik echt mis in het hele stuk is de zaken eromheen. Elke keer op het moment als er weer een brandbrief komt van mensen vanuit Rijswijk en vervolgens een paar partijen hier uit de raad hard beginnen te gillen dat het AZC open moet blijven en het nog met het grootste gemak nog lukt dan ook door daar een meerderheid achter zich te vinden, wordt er dus niet nagedacht over nog hogere kosten die op ons afkomen. Dan bedoel ik met name zaken die zich richten op het onderwijs, ook Pagina 12 van 51

Concept verslag Forum Stad en Samenleving 6 september 2022 maar zomaar een dingetje, waar halen we de onderwijzeressen en onderwijzers vandaan? Die mogen ook wat kosten natuurlijk. Daarnaast ook de zorg, de diverse wetjes die over de schutting zijn gegooid richting de gemeentes waar we ook de nodige zorg aan hebben. Denk onder andere aan de mensen die in de bijstand terechtkomen en houd er maar rekening mee dat van die groep die daar komt zitten of daar blijft, dat dat een forse groep zal zijn. Er is genoeg werk te doen maar niet voor iedereen dus de verwachting is toch dat een grote groep mensen uiteindelijk in de bijstand zal belanden en daar hebben we als gemeente ook last van. Dat zie ik niet gecalculeerd in dit stuk, wat de mogelijke geschatte consequenties daarvan zijn. Er staan allerlei schattingen in; dit zou een mooi element zijn om in ieder geval daarin mee te nemen. Voorzitter, ja al met al zijn we, laat ik maar heel voorzichtig zeggen, half tevreden met het stuk. U kunt ongeveer wel inschatten met welke helft we tevreden zijn. Ja, ik geef in ieder geval het woord terug aan u, voorzitter, dan komen we in de raad uiteraard met onze verdere inbreng als het nodig is nog op terug. De voorzitter: Dank u wel, de heer Braam. De heer Van ’t Eind. De heer Van ’t Eind (GroenLinks): Ja, dank u wel, voorzitter.

Ik wil beginnen met aan te sluiten bij de complimenten van de VVD aan het college en haar ambtenaren die, en dat is zichtbaar, hard gewerkt hebben om een opdracht van de raad uit te voeren. Wij hebben ons als GroenLinks in april en mei hard gemaakt voor het openhouden van het AZC zo lang als dat kan. We hebben toen meegestemd met het voorstel voor openhouden tot 30 mei omdat dat op dat moment het hoogst haalbare was. Niet omdat wij op die locatie per se een flex wonen locatie zouden willen. Maar wij beoordelen elk voorstel op haar eigen waarde en op deze manier kijken we ook naar dit voorstel. We hebben er wel een aantal vragen bij. Ik sluit aan bij de vragen van de VVD over de financiën, dus die hoef ik alvast niet meer te stellen. Wat voor ons van groot belang is, is wat er gebeurt met de mensen die eruit moeten. Zowel de ChristenUnie als het CDA stelden daar volgens mij ook een vraag over dus ik sluit ook aan bij die vraag en ik vraag daar ook bij: kan het college garanderen dat de asielzoekers die daaruit moeten op een fatsoenlijke andere locatie opgevangen gaan worden en worden er ook gesprekken over gevoerd met het COA? Dan een aantal vragen nog specifiek over het plan zelf. Het plan is in twee fases, er is al aan gerefereerd, opgeknipt, fase één en fase twee. Over fase twee wordt gesproken dat de corporaties zich daaraan gecommitteerd hebben.

Onze vraag is: op welke manier hebben ze dat gedaan? Is dat een mondeling commitment? Of is dat schriftelijk gedaan? Wij vroegen ons, dat konden we in ieder geval niet vinden in het voorstel. Dus hoe hard is dat commitment eigenlijk? Wij hebben ook nog een vraag ten aanzien van, nu is het voorstel opgedeeld in fase één en fase twee, is er ook door het college onderzocht hoe de business case eruitziet als het één fase is? Zeg maar, we zoeken voor tien jaar een locatie in de Plasbroekpolder en daar gaan we een flex wonen centrum openen en hoe zou de business case er dan uit zien? Heeft het college daar ook naar gekeken? Tot slot, het voorstel, misschien, ik weet niet of ik dan dezelfde vraag stel als de heer Van Enk, het voorstel zeker voor de tweede fase heeft ook ruimtelijke effecten maar ook in de eerste fase de doelgroepen die daar gemixt opgevangen worden, waaronder ook doelgroepen met waarvoor begeleiding nodig is, hebben wij het voorstel goed gelezen als wij concluderen dat hierover nog geen overleg is geweest met de directe omgeving en dat dat nog moet gebeuren? Dat voor de eerste termijn. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, de heer Van ’t Eind. Wie mag ik het woord geven van de Wij? Gaat uw gang. De heer Van Dam (Wij. Rijswijk): Ja, bedankt, voorzitter. Laat ik vooropstellen dat Wij Rijswijk achter een concept zoals het flexibel woonconcept staan.

Dat we daar positief tegenover staan. Elke Rijswijker verdient namelijk wel gewoon een dak boven zijn hoofd. Maar we vinden wel dat daar een gedegen plan aan ten gronde moet liggen. We weten allemaal hoe we hier zijn gekomen, door een motie die eerder dit jaar is Pagina 13 van 51

Concept verslag Forum Stad en Samenleving 6 september 2022 aangenomen. In die motie stond dat we een plan van aanpak gepresenteerd zouden krijgen waar alle relevante partners aan mee zouden werken en die zouden we dan vandaag kunnen gaan bespreken. Onze vraag is eigenlijk van hebben we dan dat plan van aanpak dat we in die motie bedoelden nu echt voor ons liggen? We zien namelijk nog best wel wat open eindjes, veel essentiële onderdelen die nog onduidelijk blijven, is net al aan gerefereerd. We hopen dan ook vanavond door middel van de vragen iets meer duidelijkheid te krijgen over die zaken die nog open liggen. Vandaar dat we onze vragen hebben onderverdeeld in drie categorieën: dus financiën, is al eerder over gehad, ik hoop er nog een toevoeging aan te kunnen geven, de locatie zelf en dan de inhoud van het plan zelf. Beginnend met financiën. Er wordt in het stuk vaak verwezen naar de business case voor fase één. De business case zou voor fase één en twee zijn. Waarom hebben wij deze business case dan nog niet ontvangen? Het lijkt mij, omdat er best wel wat financiële risico’s die al eerder zijn benoemd aan ten gronde liggen, dat wij toch wel een inzicht moeten hebben in die financiën en in het planvorming die blijkbaar staan beschreven in de business case.

Dus ik zou willen vragen aan de wethouder: kunt u deze aan ons toesturen? Dan op pagina negen van dit document wordt vermeld dat de business case voor fase twee nog niet is afgerond, dat daar nog een aantal zaken in moet worden geregeld terwijl dit wel eigenlijk rijkssubsidie afhankelijk is van die business case. Dan is de vraag aan het college: hoe kunnen wij als raad besluiten, of in ieder geval een besluit nemen, voor de komende tien jaar wat best ingrijpend is, als er nog zoveel zaken niet duidelijk zijn? Zoals de reden dat die business case nog niet af is. Ik zou daar graag een toelichting van willen hebben van het college. Dan zou ik graag wat meer willen weten over de financiële risico’s die we hebben. Is het zo dat als wij op 20 september instemmen met dit plan het alsnog kan gebeuren dat wij geen subsidie krijgen van het rijk en dat we vervolgens opdraaien voor de kosten van 1,1 miljoen? Dat we die uit eigen zak moeten gaan betalen. Wat doet dat dan vervolgens met onze financiële huishouding? Gesproken over die financiële huishouding, op pagina negen van het raadsvoorstel wordt vermeld dat we de kosten niet gaan opnemen in de begroting maar die in de eerste half jaarrapportage van 2023 wordt opgenomen.

Dit raadsvoorstel is al enige tijd in de maak dus mijn vraag is: waarom nemen we het niet gewoon op in de begroting aangezien wij ook gewoon de kosten hiervan gaan voelen in 2023 en in 2024? En niet zo’n kleine kostenpost ook, zoals net al door meerdere collega’s is aangegeven. Dan een aantal vragen over de locatie. U vermeldt op pagina twee dat de gemeenteraad een bestemmingsplan moet gaan wijzigen op het moment dat wij toestemming geven om dit plan uit te voeren. Ik vraag me af wat moeten wij dan precies gaan wijzigen? Kunt u dat uitleggen? Wanneer gaan we dat dan precies doen? Dan, uit het stuk blijkt dat de locatie voor fase twee van het plan onduidelijk is. We lezen dat de gezamenlijke zoektocht naar de passende locatie voor fase twee direct start na het besluit. Dat verbaasde ons enigszins want we hebben op 26 augustus met de wethouder gesproken over dit plan en daarin gaf hij aan dat zowel ambtenaren van het ministerie als ambtenaren van de gemeente Rijswijk op dat moment aan het rondfietsen waren langs locaties die potentieel geschikt zouden zijn om dit plan ten uitvoering te brengen. Daarnaast stonden we op dezelfde datum op 26 augustus met deze raad tijdens het raadsuitje voor een andere potentiële locatie waar de corporatie Vidomes en Rijswijk Wonen van overtuigd waren dat ze daar dit plan ten uitvoering konden gaan brengen.

Dus, ja ik denk dat u wel snapt dat dat niet enigszins met elkaar strookt. Dus vandaar ook de vraag: kunnen wij de lijst met potentiële locaties niet gewoon toegestuurd krijgen? Ik denk dat dat toch wel redelijk goede informatie is om te hebben om te besluiten over een tienjarig plan. Dan vragen over de invulling van het flexibel woonconcept zelf. In eerdere gesprekken met de wethouder zou het aantal bewoners van het flexibel woonconcept op 250 mensen uitkomen maar in het stuk dat voor ons ligt, zie ik eigenlijk niks staan over het aantal bewoners dat daadwerkelijk straks hierin gaat plaatsnemen. Ik vraag me af daardoor hoeveel bewoners we straks daadwerkelijk krijgen, voor zowel fase één als fase twee. Een vervolgvraag, kan het zo zijn dat we in fase twee meer mensen krijgen dan in fase één? Kan het dus toenemen? In de voorgaande stukken over het centrum van flexibel wonen, waar dit uitvoering van is, hebben we veelal gesproken over de doelgroepen die hierin zullen plaatsnemen en daarin wordt meerdere Pagina 14 van 51

Concept verslag Forum Stad en Samenleving 6 september 2022 malen de Oekraïense vluchtelingen groep benoemd. Die zouden we ook een plaats geven in het flexibel woonconcept. Alleen zien we die ook nergens terug in deze plannen. Dus mijn vraag aan het college is: wat is hiermee gebeurd? Gaan we deze groep dan elders opvangen? Zo ja, waarom is die keuze gemaakt? En hoezo is die keuze gemaakt? Want het lijkt mij dat het heel efficiënt zou zijn om die gewoon op deze locatie ook onder te brengen. Ik ben daar heel erg benieuwd naar. Dan nog een passage die ons opviel. Volgens mij refereerde mijn collega Mark Weterings daar ook al naar, we lezen in het stuk dat statushouders die al enige tijd gekoppeld zijn aan Rijswijk dan ook in Rijswijk komen te wonen en kunnen op termijn vanuit het centrum voor flexibel wonen doorstromen naar reguliere woonruimten. De vrijgekomen plekken worden weer ingezet voor huisvesting van nieuwe statushouders zodat we blijven werken aan het invullen van deze taakstelling. Begrijp ik hieruit goed dat wij ten tijde van de woningcrisis, waar we al eigenlijk geen woningen kunnen creëren voor alle Rijswijkse mensen, dat we dan nog extra statushouders gaan opnemen in het plan en dat die…. De voorzitter: De heer Van Dam, wilt u gaan afronden? De heer Van Dam (Wij. Rijswijk): Ja, ik heb nog één stel vragen.

Maar begrijp ik het goed dat we meer statushouders gaan opnemen dan dat we daadwerkelijk wettelijk verplicht zijn? En mijn vraag is: hoeveel meer statushouders nemen we dan? Dan het laatste stukje voordat, ik kom bij mijn afronding. Genoeg over de samenstelling, ik heb nog een vraag over de invulling van het plan. Vanuit de raad werd namelijk gevraagd in het stuk om met alle relevante partners rondom de tafel te gaan zitten en daarmee het stuk te vormen. Wij vragen ons dan ook af welke maatschappelijke organisaties betrokken zijn om de diverse doelgroepen in harmonie met elkaar te laten samenwonen en samenleven? Is er een dergelijk plan opgesteld om de doelgroepen te begeleiden? En zo ja, waar kunnen we die dan vinden? Oftewel, hoe gaan we het sociale vraagstuk in deze casus oplossen? Daarbij wil ik het laten voor mijn eerste termijn. De voorzitter: Oké, dank u wel, de heer Van Dam. Wie van D66 mag ik het woord geven? De heer Dolmans. De heer Dolmans (D66): Dank u wel, voorzitter. D66 Rijswijk vindt iedere huisvestingsvraag legitiem. Of het nou gaat om een tijdelijk dakloze, iemand die op zoek is naar een veilige plek na huiselijk geweld of een jongere die graag het ouderlijk huis uit wil maar geen woning kan vinden en ja ook die van vluchtelingen, asielzoekers en statushouders.

Dit voorstel geeft opvolging aan een eerder aangenomen motie in deze raad en is antwoord op een nogal complexe situatie waarbij een meerderheid van deze raad het AZC niet open wilde houden waar wel noodzaak is om aan de huisvestingsvraag van vluchtelingen, daklozen en andere urgent woningzoekenden te voldoen. D66 heeft daarbij de volgende vragen over het voorstel. Welke afspraken zijn er met het COA concreet over de niet statushouders na sluiting van het AZC gemaakt? Om hoeveel bewoners gaat het naar verwachting en wat betekent hun verhuizing in de praktijk? Waar verblijven de statushouders als de locatie aan de Lange Kleiweg opgeknapt wordt? Verblijven die daar of elders? In het voorstel wordt uitgelegd dat voor rijksbijdrage aan een flex wooncentrum een langere tijdshorizon van tien jaar nodig is. Kan het college aangeven wat voor het realiseren daarvan concreet al is gedaan en welke concrete stappen het college daarin nog gaat nemen? Voor het overige sluit ik me, ik had een heel rijtje andere vragen, maar die zijn al gesteld dus ik sluit me daarbij aan bij de vragen van de heer Sleddering wat betreft de financiën en de vragen over de gevolgen voor bewoners na twee jaar zoals gesteld door de heer Van Enk.

Tenslotte, welke concrete stappen zijn er of worden genomen om onderwijs te garanderen voor de al dan niet leerplichtige jongeren en kinderen die in het flex wooncentrum zullen verblijven als die gerealiseerd wordt? Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Oké, dank u wel, de heer Dolmans. Wie mag ik van de PvdA, mevrouw Van Nunen. Pagina 15 van 51

Concept verslag Forum Stad en Samenleving 6 september 2022 Mevrouw Van Nunen (PvdA): Ja voorzitter, dank u wel. De PvdA onderschrijft dat er snel behoefte is aan huisvesting van verschillende doelgroepen en daarmee ook inderdaad verschillende doelgroepen en niet alleen statushouders. Maar voor mijn fractie is flexibele huisvesting alleen een oplossing als er realistische perspectieven zijn voor de periode erna, vooral voor de kwetsbaardere doelgroepen om wie het gaat. Flexibele huisvesting van de Lange Kleiweg is heel kort. We maken ons zorgen over de periode erna. Vragen zijn al gesteld. Wat zijn de perspectieven vanaf 2025 en hoever bent u in de inventarisaties over de locaties? Vragen zijn ook door diverse andere fracties gesteld. U noemt zelf de koppeling tussen fase één en twee randvoorwaardelijk voor een sluitende business case tien jaar. Maar wat is er op dit moment te garanderen wat betreft die flex huisvesting in fase twee? Niet alleen de onzekerheid over subsidieverstrekking vanuit het ministerie van BZK speelt hierin een rol, begrijpen we, maar ook of de corporaties instappen en de exploitatie na, nee de exploitatie zelfs van fase één. Zij doen immers niet mee als fase twee niet wordt uitgevoerd, de heer Van Enk vroeg het ook al. Graag uw reactie op die rol van de corporaties.

Hebben we het echt goed gelezen dat de gemeente op geen enkele wijze financieel verantwoordelijk is in fase twee? Voorzitter, voor de PvdA is het positief dat in dit voorstel een ruim aantal statushouders wordt gehuisvest op het AZC-terrein en we begrijpen dat een beperkt aantal op dit moment in het AZC Rijswijk gehuisvest is en dat de meesten van buiten Rijswijk komen. Zij zijn dus nieuw in onze gemeente, houdt u daar in de ondersteuning rekening mee. Ook op basis eigenlijk van twee eerdere fracties die hebben gewezen op dit grote aantal statushouders wil ik toch ook wijzen dat we een rijkstaakstelling hebben waar we op dit moment niet aan voldoen. De vraag is aan de wethouder hoe zwaar Rijswijk onder die huidige taakstelling zit van de huisvesting statushouders? Dan is het ondersteunend budget uit de vorige collegeperiode toch over met betrekking tot ondersteuning en inburgering? U zegt immers in het voorstel dat we fors moeten investeren in ondersteuning maar dat we dat ook moeten, dat dat onze plicht is. Dus met andere woorden: ik ben er trots op dat we in ieder geval proberen onze rijkstaakstelling op orde te brengen die nu niet op orde is. Voorzitter, nog één vraag over de woon- en leefkwaliteit op het, van de voorzieningen op de Lange Kleiweg.