Concept verslag Forum Stad en Samenleving 6 september 2022

Ik begrijp dat het om 67 woonunits gaat en positief is, voor ons in ieder geval, dat wisselwoningen voor gezinshereniging ook ingezet worden. Maar hoe ziet het er in de praktijk uit? Kunt u iets zeggen over gedeelde woonvoorzieningen en privacy? En financiën, eigenlijk zijn daar de vragen ook al over gesteld. Wat is wel niet meegenomen? U heeft het bijvoorbeeld over eventuele ontmoetingsruimte, is dat wel of niet meegenomen in de exploitatie van het centrum? En ja, uiteraard aansluitend inderdaad bij onze inbreng in april en in mei, wij maken ons zorgen, blijven ons zorgen maken over de huidige inwoners van het AZC, om hoeveel mensen gaat het op dit moment en waar gaan die bewoners die nu nog in de procedure zitten naartoe? Maakt u zich daar als college ook zorgen over? Wij als PvdA in ieder geval wel. Voorzitter, tot zo ver graag. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Nunen. Wie mag ik het woord geven van de Partij voor Gelijkheid en Rechtvaardigheid? De heer El Maijaoui. De heer El Maijaoui (Partij voor Gelijkheid & Rechtvaardigheid): Ja, dank u wel, voorzitter. We hebben met interesse het raadsvoorstel ook gelezen en wat mijn collega van de ChristenUnie ook heeft aangegeven, we hadden ook ingezet dat deze locatie voor onbepaalde tijd open moest blijven vanwege de internationale ontwikkelingen in de negatieve zin.

Maar helaas moet het en is dat niet realistisch omdat over twee jaar de ruimte beschikbaar gesteld moet worden aan het ministerie van verkeer en infrastructuur. Dus er is dan een keuze gelegd om toch in te stemmen en de opdracht te geven aan het college om met een alternatief te komen voor, ja goed, de eerste in dit geval wat gezegd wordt, de eerste fase, dus twee jaar om dit centrum in te zetten voor verschillende doelgroepen. Enerzijds probeert het college hiermee een vraagstuk of een probleem op te lossen, voor een deel de woningmarktcrisis. Dus ik noem het een pleister op de wond. Het is iets meer dan niets maar het is niet helemaal waar je mee het woningmarktprobleem kan oplossen. Maar Pagina 16 van 51

Concept verslag Forum Stad en Samenleving 6 september 2022 goed, je probeert gewoon met de middelen, te roeien met de riemen die je hebt. Daarnaast heb je het telkens over statushouders, dus ja goed, de statushouders groep die wordt ook gehalveerd. Daar in de plaats komen de andere doelgroepen. Ik gun de hele wereld een onderdak, dat terzijde, alleen we hebben het specifiek over de problematiek wat er nu hedendaags plaatsvindt zowel nationaal als internationaal. Wij moeten ook de verantwoordelijkheid hebben en nemen om onze humane verantwoordelijkheid, in dit geval de mensen die vluchten, dan heb ik het over vluchtelingen die echt vluchten van onderdrukking, oorlogen om die te kunnen opvangen op een veilige wijze. Zo misschien tijdelijk of voor lange termijn. Alleen wat ik hier lees, voorzitter, dat er continu over statushouders gesproken. Ik hoorde net van mijn D66-collega dat die ook over vluchtelingen, asielzoekers praat. Dat deze ruimte daarvoor ook beschikbaar wordt gesteld. Kunt u daar hier antwoord op geven? Dat er ook gesproken wordt dat de provincie streng toezicht op gaat houden op het, op onze, ja goed op onze taken wat betreft het opvangen van statushouders. Bedoelt u hiermee ook de vluchtelingen en de asielzoekers? Ik ga dit voorstel loskoppelen van het probleem wat zich voordoet in de wereld van asielzoekers en vluchtelingen.

De tweede vraag die ik heb, althans de meeste vragen die ik wilde stellen die zijn al inmiddels ook gesteld, het bevat veel onzekerheidsfactoren en risico’s. Vooral dat de eerste fase een voorwaarde is dat die gekoppeld is aan de tweede fase met heel veel onzekerheden. Dus ik zie het als een losse schroef. In hoever is de garantstelling vanuit het ministerie gewaarborgd dat wij in aanmerking kunnen komen van dat stukje subsidie om de overige acht jaar te continueren, dus de tweede fase? En hoe zeker bent u dat u dan dit kunt, ja goed, fixen op zijn Haags gezegd? De tweede vraag is: is dat in de tweede fase ook de bedoeling dat het naast de overige doelgroepen die hier genoemd zijn, dat de vluchtelingen en de asielzoekers daarmee ook opgevangen worden de komende acht jaar in dit geval, de tweede fase? Daar zou ik graag antwoord over willen krijgen. De laatste is, wat mijn CDA-collega zegt, waar gaat de rest, tenminste statushouders worden gehalveerd, waar gaat dat deel naartoe? Wordt hun veilige opvang ook gewaarborgd, voorzitter? Tegelijkertijd is dit stuk ook los van het feit mocht de overheid of de rijksoverheid komen met een aanwijzingsbesluit dan moeten wij die verantwoordelijkheid nemen, gelet op het feit dat toch die oorlog nog steeds woedt, voorzitter, want we leven niet in een eiland.

Dat het college de verantwoordelijkheid neemt om alsnog een alternatief te vinden voor mensen die echt vluchten voor oorlog deze op te vangen los van dit voorstel. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, de heer El Maijaoui. Wethouder Van Malsen, wilt u reageren in de eerste termijn? De heer Van Malsen: Zeker. Dat zou wat zijn, hè? Dank voor alle vragen en ook voor de sporadische complimenten hier en daar. Ik zal er ook voor zorgen dat die doorgespeeld worden naar de corporaties en het COA. Daar wil ik even mee beginnen, met het proces van hoe we hier, tot hier gekomen zijn. Na de vergadering van uw raad op 10 mei jongstleden zijn wij in gesprek gegaan met het COA en de corporaties om uitvoering te geven aan het initiatiefvoorstel tot het realiseren voor een centrum voor flexibel wonen aan de AZC-locatie op de Lange Kleiweg. Nou, dit is het resultaat daarvan. Die overleggen zijn in hele goede harmonie verlopen en het COA en de corporaties zijn er altijd behoorlijk constructief ingegaan. Tijdens die overleggen is er ook een heleboel onderzoek gedaan naar hoe dat centrum er dan uit zou moeten zien en wat we ervoor moeten doen om het klaar te maken voor een flexibel centrum voor flexibel wonen. Daar kwam dus uiteindelijk uit dat we de 68 units die nu op het terrein staan, zullen hergebruiken.

In het voorstel staat 67 units omdat er inderdaad in de business case opgenomen is dat één van de units gebruikt zal gaan worden als ontmoetingsruimte. De verdeling van de units is 34 pak hem beet voor statushouders en een even zo groot aantal voor overige spoedzoekers. Te weten economisch daklozen, studenten en starters en gezinnen uit maatschappelijke opvang. Voor wat betreft hoeveel mensen dat in totaal zijn, de units zullen heringericht worden want nu wordt elke unit door acht mensen bewoond, dat is zowel voor ons als voor de corporaties een te groot aantal om nou ja menselijkerwijs te kunnen gaan verhuren voor een huurbedrag. Dus we hebben Pagina 17 van 51

Concept verslag Forum Stad en Samenleving 6 september 2022 besloten dat we de maximumbezetting op ongeveer vier personen per unit houden en daarbij hebben we een onderscheid gemaakt, bij de statushouders in ieder geval, tussen units voor gezinnen, units voor stellen en units voor alleenstaanden. Waarbij in het geval van alleenstaanden er vier mensen per unit zullen wonen en in het geval van de stellen het twee stellen zijn en in het geval van de gezinnen één gezin. Daar komt dus ook een beetje die onzekerheid vandaan, want we weten, zeker in het geval van gezinshereniging, van tevoren niet altijd exact hoeveel mensen er in een dergelijke unit terecht zullen komen. Overigens is dat één van de voordelen ook van deze aanpak geweest; het feit dat wij op het centrum nu gezinshereniging kunnen starten. Dat betekent dat alleenstaande statushouders die normaal een huis toegewezen zouden krijgen direct beginnen met gezinshereniging waar ze nu in de toewijzing dus een huis krijgen voor één persoon waarna de gezinshereniging mag beginnen en dus het hele gezin op een studiootje van een klein woonoppervlak komt, kunnen ze nu beginnen in het centrum voor flexibel wonen en dan stromen ze later door naar een gezinswoning. Dus dat kort over de inrichting qua mensen.

Daarna hebben wij de business case opgesteld waarbij rekening gehouden is met de kosten voor de, of de opbrengsten van de verhuur van de units. Daar tegenover staan de kosten voor de huur van de units. Die zijn niet van ons, die zijn niet van de corporaties, die zijn niet van het COA, die zijn van een commerciële partij die ze weer verhuurt aan het COA. Ook de kosten voor renovatie en overige exploitatiekosten zijn meegenomen en daar komt uiteindelijk die negatieve business case uit. Daar zijn de kosten voor het opruimen van het terrein nog uitgehaald, die zijn voor de rekening van het COA. Nou ja, ik denk dat een heleboel mensen het met me eens zijn dat dat een behoorlijk forse min is in de begroting dus we zijn vrij kort na het opzetten van de business case in gesprek gegaan met het ministerie van binnenlandse zaken om te kijken of er een mogelijkheid tot financiering was. Zij hebben namelijk de commissie voor de versnelling tijdelijke huisvesting opgericht, die zit op een pot van ongeveer honderd miljoen euro, specifiek bedoeld voor het realiseren van flex woon concepten. Nou, zij zijn heel enthousiast, ze zijn meteen met ons in gesprek gegaan. Zij gaven aan dat er heel weinig voorstellen zijn die zij kregen die zo concreet zijn als deze en die op zulke korte termijn te realiseren vallen.

Alleen hebben zij de vrij harde eis dat het centrum voor minimaal tien jaar er staat, minimaal tien jaar geëxploiteerd wordt. Dat was ook voor de woningcorporaties een harde eis, of althans, zij noemen het dan het flankerend beleid om naar een locatie voor na twee jaar te gaan zoeken want zij willen ook wat meer structurele oplossing dan maar twee jaar. Dus daar komt dat vandaan. Daarmee ook meteen even de opmerking over de knip tussen fase één en fase twee. De garantstelling gaat dus echt alleen maar over het bekostigen van fase één. Daarbij verwachten wij dus nog een subsidie te krijgen van het rijk van pak hem beet acht ton waardoor de kosten voor de gemeente teruglopen naar zo’n 375.000 euro. Wij zijn op dit moment de business case in zijn geheel aan het opstellen en daar proef ik ook wat onzekerheid in uw raad, dat is ook volkomen begrijpelijk. Dat is voorwaardelijk voor BZK om hierin mee te gaan maar daar kan ik helaas nog niet meer duidelijkheid over geven dan dat ik nu heb. Dus in het kort: mijn verwachting is dat we die subsidie kunnen krijgen maar we hebben wel die garantstelling van uw raad nodig om verder te gaan met BZK. Wij hebben inderdaad een aantal locaties op het oog maar omdat we nog in verkennende gesprekken zijn met de eigenaren van deze locaties en daar ook commerciële belangen mee gemoeid zijn, kunnen we daar op dit moment niet al te veel over kwijt.

Dus dat wat betreft de financiën voor het realiseren van het centrum zelf. Dan overige kosten. Er komen er inderdaad wat overige kosten bij kijken. Er werd al terecht opgemerkt dat ook de begeleiding van statushouders bijvoorbeeld kosten met zich meebrengt en nu wordt dat vergoed door het rijk, betekent niet dat we die kosten natuurlijk niet maken en dat we niet meer kosten maken dan we wellicht in de andere situatie zouden doen. Maar we gaan met dit voorstel inlopen op onze wettelijke taakstelling waar wij op achterlopen en inderdaad een klein stukje vooruit. Alleen over, ja dus die kosten voor het begeleiden van die statushouders die hadden wij sowieso gemaakt, of eigenlijk al gemaakt moeten hebben. Over die taakstelling, de vraag werd ook gesteld hoe groot is die achterstand en die taakstelling. Op dit moment lopen wij achter met zo’n vijftig te huisvesten statushouders. Ik geloof dat het ook met zoveel woorden in de brief staat maar er zijn bestuurlijke gesprekken Pagina 18 van 51

Concept verslag Forum Stad en Samenleving 6 september 2022 geweest tussen ons en de provincie waarin aangegeven wordt dat wij op een nominatie staan voor een in de plaatststelling, wat praktisch betekent dat als wij voor het einde van het jaar de taakstelling niet hebben weggewerkt, de provincie deze taakstelling over zal nemen en de huisvesting van de statushouders zal doen en daarvoor ons de rekening zal presenteren. Dan de bezetting van het centrum, daar heb ik het al kort over gehad. Er zitten 67 units in het centrum waarvan de helft, dus zo’n 34 bestemd zijn voor statushouders en zo’n 34 voor de overige bewoners. Die verdeling overigens dat is er eentje die ook tot stand gekomen is samen met de corporaties die meer van dit soort centra ontwikkelen of aan het ontwikkelen zijn. Ik ben ook in gesprek met bestuurders en initiatiefnemers in andere gemeenten die dergelijke concepten al hebben neergezet, ook waar flex wonen op deze manier is ingericht dus met statushouders, combinatie van statushouders en andere, iet wat kwetsbaardere doelgroepen. Voor wat betreft de huisvesting daarvan, hebben we voor het huisvesten van statushouders een wettelijke verplichting en voor het huisvesten van de andere groepen wisselt dat nog wel eens want er zijn mensen tussen die zelf gewoon kapitaalkrachtig genoeg zijn om een huis te zoeken op de reguliere woningmarkt.

Daar hebben wij geen verplichting toe om die te herhuisvesten maar de statushouders wel. Even kijken. Ja, dan een aantal vragen die specifiek voor het COA zijn, of althans over het COA gaan, met name over de uitstroom. Ik kan wel het een en ander zeggen over de huidige bezetting. Er zitten, tenminste de laatste keer dat ik daar informatie over ontvangen heb, nog zo’n 452 mensen op het centrum waarvan een kleine 180 statushouders. Daarvan zijn er 32 gekoppeld aan Rijswijk zoals dat heet. Elders in het land, onder andere in Zoetermeer, wonen nog zo’n zeventig á tachtig statushouders die gekoppeld zijn aan Rijswijk. Dus voor de goede orde, dat zijn mensen die hoe dan ook woonachtig zouden worden in Rijswijk of zouden moeten worden binnen korte termijnen die wij nu over gaan verhuizen zodra uw raad eigenlijk zo’n beetje met dit voorstel instemt. Het idee is dat zo gauw wij hier uitvoering aan kunnen geven dat het COA begint met het verhuizen waardoor er al units leeg komen te staan die gerenoveerd kunnen worden en dat betekent dus ook dat de statushouders die al gekoppeld zijn aan Rijswijk en nu in het centrum wonen daar ook kunnen blijven wonen. Dus we gaan niet met mensen slepen om ze vervolgens weer terug te slepen.

Het COA, vragen die door het COA specifiek beantwoord kunnen worden, want daar hoorde ik er ook een aantal van, daar wil ik even een oproep voor doorgeven die ik vanochtend ontving van de locatiemanager van het AZC aan de Lange Kleiweg. Die was namelijk benaderd door een aantal fracties wist hij mij te vertellen. Hij zei van ja als mensen vragen hebben aan het COA, over onze verantwoordelijkheid dan beantwoorden wij die graag maar dat doen we dan liever in de vorm van een plenair interview. Dus aan uw raad ook het verzoek: als u daar interesse in heeft, maak dat even bij mij kenbaar, liefst voor het einde van de week. Dan zal ik de locatiemanager daar over informeren en dan kunnen we iets opzetten. Ik zit even nog te kijken of ik iets overgeslagen heb. Ja, het onderwijs en de zorgkosten. Voor wat betreft de kosten van het onderwijs, die zijn, behalve dan het regelen van onderwijslocaties, niet voor de gemeente. Voor wat betreft de zorgkosten, ja die zijn niet in te schatten maar die zouden in wezen niet anders zijn dan als we deze mensen volgens onze taakstelling hadden opgevangen. Daarbij komt dat mogelijk door het feit dat we nu iedereen centraal huisvesten, zij het tijdelijk, er misschien ook wat efficiëntie slagen gehaald kunnen worden.

Zeker op het gebied van bijvoorbeeld inburgering want nu begint die vergrote groep tegelijk aan dat traject en daarmee kunnen we mogelijk wat kosten besparen. Even kijken hoor. Rekening houden met de toekomst. De uitzonderingen op het bestemmingsplan, dat is in gang en dat verwachten wij voor 1 december rond te hebben. Locatie voor fase heb ik kort over gehad. Indeling van de units heb ik het kort over gehad. Huidige bezetting van de units, de doelgroepen. De rol van het COA, dat is een interessante. Het COA speelt inderdaad op dit moment nog een rol omdat het asielzoekerscentrum onder het beheer van COA valt. Mocht uw raad ertoe beslissen om het centrum voor flexibel wonen aan de Lange Kleiweg te realiseren dan is het COA logischerwijs geen speler meer in dit verhaal. Dus die zijn dan niet meer actief in Rijswijk. Kosten, heb ik ook gehad. De Oekraïners, ja de Oekraïners huisvesten daar was inderdaad in het begin van dit traject sprake van. Bleek al heel snel dat de noodzaak daarvoor er eigenlijk niet was. Die vangen we elders op en daar hebben we geen problemen mee Pagina 19 van 51

Concept verslag Forum Stad en Samenleving 6 september 2022 dus die hoeven niet onderdeel te worden van dit centrum. COA heb ik u ook over geïnformeerd. Het onderwijs. Ja, wat het onderwijs betreft, de verwachting is, ook uit ervaring, dat zeker de statushouders, de kinderen van de statushouders die hier al wat langer wonen, dat is vaak het geval, zeker degene die dus al gekoppeld zijn aan Rijswijk en in het AZC zitten, dat die inmiddels klaar zijn om regulier onderwijs te volgen dus daar zijn geen speciale klassen voor nodig. Dus in die zin is de druk vanuit die groep op het onderwijs beperkt. In de bredere zin zijn er ook regionaal zorgen over onderwijs en zorg. Dat is iets waar ik ook met andere wethouders over in gesprek ben en om de regionale tafel asiel en de bestuurlijke tafel wonen voor in te zetten. Daar laat ik het even bij voor in de eerste termijn. Dank, voorzitter. De voorzitter: Oké, dank u wel, de heer Van Malsen. De heer Sleddering, wilt u reageren? De heer Sleddering (VVD) : Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, ik zit even te kijken. Ik heb een hoop antwoorden volgens mij niet gekregen.

Nog even voor de duidelijkheid over die 1,1 miljoen, zijn dat, is het het risico voor de gemeente en zitten daar alle kosten die verband houden met het centrum in? Of komen er ergens in de begroting straks nog andere posten terecht? Ik neem bijvoorbeeld dit jaar en voorgaande jaren; hebben wij geld ontvangen van de verhuur aan het AZC, dat valt weg? Is daar in de begroting rekening mee gehouden? Of zat dat niet in de begroting? Als voorbeeld. Verder, is er nergens nog een optie om eens na te denken: kunnen we niet voor een variant gaan van tien jaar? Want dan wordt het ministerie van binnenlandse zaken heel gelukkig van ons. Dus ik heb dat nog niet opgegeven. Het klinkt alsof u zegt van ja dat kan niet. Ik ben nog iets optimistischer want dat is misschien toch een betere oplossing want dan zijn we van die financiën en die knik af. Dat scheelt een hoop problemen. Maar ik heb niet gehoord dat u daar nog over wilt nadenken. Concreet: we zouden graag voor dat we de raadsvergadering hebben toch eigenlijk wel willen meer zekerheid zien over de subsidie van het rijk en een breder financieel overzicht voor de consequenties van de gemeente voor dit plan. Dank, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, de heer Sleddering. De heer Stam. De heer Stam (CU): Ja, dank u wel, voorzitter. Ik wil graag nog iets meer weten over de taakstelling waar we het over hadden.

Als ik goed heb meegeschreven, zijn er nu zo’n tussen de 110 en 120 statushouders toegewezen aan Rijswijk. Waar ik graag iets meer over wil horen, is ja kunnen die allemaal in het centrum voor flexibel wonen en hebben we dan aan onze taakstelling voldaan? Daarnaast ben ik benieuwd naar de gesprekken met Delft waar ik nog even naar vroeg. Waar gaan de asielzoekers heen, kunnen die, als het AZC sluit, ook in de regio blijven? Ik had ook gevraagd om even in te gaan op het scenario dat het AZC door de staatssecretaris wordt toegewezen en dat het dus open moet blijven, of daar contact over is met het rijk, of er met dat scenario rekening wordt gehouden. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, de heer Stam. De heer Van Enk. De heer Van Enk (CDA): Dank u wel. Drie vragen nog, voorzitter. De wethouder zegt net als in het stuk: de garantstelling door de gemeenteraad, ja die slaat alleen op de kosten van de eerste fase. Maar dat klinkt geruststellend maar het feit dat in de tweede fase eigenlijk de kosten moeten worden goedgemaakt door de subsidie van binnenlandse zaken en een huurinkomst op langere termijn, betekent toch echt dat we in de eerste fase dus voor het geheel volgens mij ons garant gaan stellen voor de totale kosten en ook als het misgaat met de geraamde en gehoopte inkomsten die we gaan krijgen. Dus graag daar nog wat duidelijkheid over.

Ten tweede, dat had ik in de eerste termijn vergeten, maar de motie, het initiatief van mei destijds in de raad dat had nog een derde onderdeel en dat was de aansporing om als college in de regio andere gemeenten te gaan spreken en hun te wijzen op hun taak om asielzoekers en statushouders op te vangen. Dat vloeit ook Pagina 20 van 51

Concept verslag Forum Stad en Samenleving 6 september 2022 nog voort uit een plan wat dacht ik ook vanuit de hoek van het college kwam destijds, in mei, om gemeenten zelf te gaan vragen om mee te helpen financieren als wij statushouders in ruime mate zouden blijven huisvesten hier in Rijswijk in afwachting van een woning. Hoe staat het met dat onderdeel van het initiatief want daar vind ik niks over terug in het raadsvoorstel. Hoe ver is het college daarmee gevorderd? En tot slot, ja ik mis een beetje de compassie van de wethouder als het gaat om het lot van de statushouders die na 30 november hier niet meer kunnen blijven vanwege het ruimtegebrek en de overige asielzoekers die sowieso moeten vertrekken. Hij heeft destijds namen genoemd, ik heb het nog even opgezocht, maar hij sprak met emotie en betrokkenheid over jeugdigen met de naam Yara, Fatimah en Boris, daar hebt u verhalen over verteld en ik neem aan dat u die betrokkenheid niet alleen als raadslid hebt maar zeker ook als wethouder waar dit raadsvoorstel nu feitelijk over gaat, over hun toekomst. Ik heb gemist in de eerste termijn uw toelichting en het antwoord op de vraag of u daar nog steeds contact mee hebt. De voorzitter: Dank u wel, de heer Van Enk. De heer Weterings. De heer Weterings (Rijswijks Belang): Voorzitter, dank.

Het zal misschien gewenning zijn maar ik heb inderdaad heel wat antwoorden gemist van wethouder Van Malsen. De zorg spreek ik uit over de vraag: zijn het 100 statushouders, 140 of 250? Toen gaf de wethouder als antwoord: ja, dat weet ik niet precies. Ja, dat weet ik niet precies? Ik bedoel, als je op een gegeven moment mensen gaat plaatsen dan weet je toch wel je capaciteit, wat je gaat plaatsen met gezinshereniging, zonder gezinshereniging. We spreken ook in de raad weer een aantal af, of het er nog 100 zijn of 250, we spreken wat af. Ik vind een antwoord we hebben 70 units en ja, dat gaan we later bekijken, vind ik niet oké. Heel graag gewoon een duidelijk antwoord want in de beschikbare stukken wordt gesproken over 250 en tussen de 100 en 140. Dat is voor ons een beetje een te grijs gebied. We hebben nog geen antwoord gehad over de levensduur van een unit op dit moment, of dat te achterhalen is. Geen antwoord of de wethouder voornemens is om er ook nog kunst te plaatsen, mocht daar worden gebouwd of mocht er worden gerenoveerd of een nieuw traject worden ingezet. Geen antwoord op gehad. Ik heb de wethouder gevraagd indien in het overleg tussen de partijen geen overeenstemming wordt bereikt, waaraan gaat de wethouder het COA dan houden? Ook geen antwoord op gehad.

Ik heb het even gemist want u probeerde, u poogde, u waagde een poging om antwoord te geven over de statushouders dat de partijen, dus de gemeente, praat hier over de partijen, zouden een verplichting hebben tot de herhuisvesting van statushouders, zal in het nieuwe centrum voor flex wonen dan wel in permanente woningen in de reguliere voorraad; dus voor de andere doelgroepen, gezegd de Rijswijkse doelgroepen of misschien ja de mensen die hier zijn geboren en getogen, geldt dat ze wel mee kunnen met een tijdelijk huurcontract, mee kunnen verhuizen, maar zelf verantwoordelijk blijven voor hun toekomstige huisvesting. Er zitten daar natuurlijk ook mensen met behoorlijk wat problemen die ook dolgraag geholpen willen worden. Ik heb niet goed uw antwoord verstaan wat uw reactie was dus u bent wel als partij wilt u, voelt u zich verplicht om statushouders te helpen en geen andere doelgroepen, geen andere spoedzoekers. Daarvoor bent u of voelt u zich niet verantwoordelijk. Daar ook graag nog een reactie op. Ja, dat hele fase twee verhaal is bij ons nog één groot vraagteken en ook naar aanleiding van wat al de VVD zei aan de overkant, ik dacht D66 en ook van Wij, dat er nog geen garantie is voor de subsidie. Dus u presenteert een plan wat nog niet af is.

Het is zo zonde en zo moeilijk om in te stemmen voor een voorstel met de hoop, misschien komt er nog een aanvulling op, ik vermoed van niet, maar ja het is gewoon een heel moeilijk verhaal. Maar heel graag even graag antwoord op de vragen die zijn gesteld. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, de heer Weterings. De heer Braam.

Pagina 21 van 51

Concept verslag Forum Stad en Samenleving 6 september 2022 De heer Braam (Beter Voor Rijswijk): Voorzitter, ik heb in de eerste termijn op zich voldoende antwoorden gehad. Op zich het uitdiepen zeg maar van het financiële gedeelte dat is eigenlijk het enige wat feitelijk ontbreekt. Het is te kort door de bocht om aan te geven dat onderwijs, zorg, de bijstand en dat soort zaken meer dat het een vanzelfsprekendheid is dat de tijdelijke, statushouders dan bijvoorbeeld maar er zijn ook nog andere groepen die daarin komen, dat dat te verwachten is dat we dat in Rijswijk op ons af zouden krijgen. Nou, dat is natuurlijk niet waar omdat een gedeelte ervan, van de spoedontvangers, is normaal van de centrumgemeenten en wordt dus door de centrumgemeenten ook feitelijk betaald. Dus daar denk ik dat u niet helemaal juist zit. Maar goed, voor de rest in ieder geval, we wachten verder de reacties ook van de andere partijen af en in de raad komen we vanzelfsprekend hier nog op terug. De voorzitter: Dank u wel, de heer Braam. De heer Van ’t Eind. De heer Van ’t Eind (GroenLinks): Dank u wel, voorzitter. Dank u wel voor de antwoorden. Ik mis alleen nog twee antwoorden op twee vragen. De ene vraag ging over is er in het onderzoek de afgelopen vier maanden ook gekeken naar wat de business case is op het moment dat je gewoon voor één locatie elders op de Plasbroekpolder zou gaan voor tien jaar.

De andere vraag was, misschien heb ik hem gemist maar volgens mij heeft u daar nog geen antwoord op gegeven, hoe is het commitment van die corporaties voor fase twee nou precies vastgelegd? Ik had ook nog naar aanleiding van de antwoorden een paar vervolgvraagjes. De wethouder spreekt over schaalvoordelen, bijvoorbeeld door het combineren van inburgering op locatie, is dat ook in cijfers uit te drukken? Dus ik kan me voorstellen dat je dat ook bij de business case zou kunnen betrekken. Is dat gedaan of is dat nog niet gedaan en zou je dat nog kunnen doen? Ik, de laatste vraag die ik heb is, begrijp, heb ik het nou goed begrepen in de beantwoording van de wethouder dat ook als we de subsidie krijgen vanuit het rijk dat die business case over de eerste twee jaar dan nog steeds negatief is? Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, de heer Van ’t Eind. De heer Van Dam. De heer Van Dam (Wij. Rijswijk): Ja, dank. Voordat ik inga op de vragen die we hebben gemist, wil ik eerst even reageren op de antwoorden die we wel hebben gekregen. Net als de VVD denk ik toch wel dat we iets concreters nodig hebben op het gebied van financiën. Nu wordt er gezegd ja we gaan er van uit dat we acht ton krijgen en dan wil ik ook weten waarom we daar van uit gaan en of daar wel echt reële gedachten achter zitten of dat het een aanname is.

Dan hebben we de vraag gesteld: kunt u een lijst met potentiële locaties delen? Daarop was het antwoord nee want omwille van financiële belangen van investeerders kunnen we dat niet doen. Volgens mij hebben wij als raad het recht om alle informatie die het college heeft ook te kunnen weten, al dan niet in geheimhouding. Dus ik wil vragen of dat een mogelijkheid is aan de wethouder om dat dan alsnog naar ons toe te sturen maar dan onder geheimhouding of dat we het hier op het gemeentehuis kunnen inzien. Op het antwoord op de vraag van kan de wethouder deze business case niet aan ons doorsturen, daar legt hij uit hoe de kosten zijn opgebouwd maar ik zou toch echt graag willen dat u de business case doorstuurt want dan kunnen we hem ook gewoon ter voorbereiding van het raadsvoorstel gebruiken, dan hebben we hem op papier. We hebben gevraagd: kunt u aangeven om hoeveel bewoners het gaat die woning gaan nemen in het centrum. Ja, daarvan heeft u gezegd van dat kunnen we niet inschatten want met gezinshereniging wordt dat heel lastig om daar een cijfer aan te geven. Volgens mij als wij woningen gaan creëren, kunnen we toch echt wel een kleine inschatting geven van hoeveel mensen dat ongeveer zouden zijn. Dus ik zou dat toch echt wel graag nog willen ontvangen. Geloof niet dat dat zo moeilijk kan zijn. Dan de vragen die wij nog niet hebben gekregen.

De wethouder, de business case die zouden we graag willen hebben. Dan is er nog niks beantwoord over waarom wij het in de half jaarrapportage gaan zien en niet in de Pagina 22 van 51

Concept verslag Forum Stad en Samenleving 6 september 2022 begroting. Die zou ik ook van u willen hebben, of van de wethouder van financiën. Mag van alle twee. Wat precies wordt veranderd aan het bestemmingsplan. U legt uit dat dat eind december komt, dat is mooi, maar ik zou willen weten wat er dan precies aan moet worden veranderd, willen we het plan doorzetten. Dus waarom moeten we het gaan veranderen? De reden daarvan. U heeft nog geen antwoord gegeven op de vraag of wij in fase één wellicht een ander aantal mensen krijgen die huisvesting hebben in het plan dan in fase twee. Oftewel, kan het toenemen of afnemen tussen de twee fases door? Die vraag zou ik graag beantwoord willen hebben. De Oekraïense vluchtelingen zegt u van die worden elders opgevangen en er is geen noodzaak om dat te doen. Is dat ook dan, daar wil ik u best op geloven maar is dat ook financieel houdbaar zeg maar dat ze in, de laatste informatie die ik had was dat ze in een hotel zitten. Nou kan dat zo zijn maar dan zou ik daar graag nog even wat toelichting op willen. Of dat ook voor Rijswijk financieel gezien een betere optie is dan ze zeg maar in een wooncentrum te plaatsen. Hoeveel meer gaan wij, hoeveel meer gaan wij opvangen dan dat we wettelijk verplicht zijn? Dat wordt in het stuk gezegd maar ik zou graag het aantal daarvan nog weten. Dat zijn de vragen die nog open staan.

Ik concludeer wel dat dit plan nog veel, veel open eindjes kent. De financiën, de locaties zelf, daarbij eigenlijk de grootste vraag van hoe kunt u verwachten van ons als raad dat wij een akkoord gaan geven op een plan waar we eigenlijk van de tien jaar, acht jaar niet weten waar dat plan wordt uitgevoerd. Dat is voor mij een raadsel en ook de vraag van hoe er eigenlijk uitvoering wordt gegeven aan alles wat er in dat plan behelst, de sociale partners die moeten worden aangesloten, u heeft gepraat over scholing maar het is zoveel meer dan alleen scholing. Waar we die plannen kunnen vinden daar komt ook geen reëel antwoord op. Dus in aanloop naar de volgende raadsvergadering hoop ik nog wel of heel veel informatie nog te kunnen ontvangen of dat er een plan komt om zeg maar die beslissing nog wel te kunnen nemen voordat we naar oktober gaan wanneer het te laat is. Want ook wij willen wel een flexibel wooncentrum, alleen dan wel met een gegronde beslissing en niet zeg maar in het luchtledige kunnen stemmen daarover. Dus ik wil graag nog de reactie van de wethouder, of eigenlijk mijn grootste vraag: hoe verwacht u nu met het voorliggende plan dat wij hier een reële keuze over kunnen maken? Daarbij wil ik het laten in mijn eerste termijn, of tweede. De voorzitter: Dank u wel, de heer Van Dam. De heer Dolmans.

De heer Dolmans (D66): Ja, dank u wel voorzitter en ook dank aan college en de wethouder voor de beantwoording in de eerste termijn. D66 denkt graag in mogelijkheden en we begrijpen echt heel goed dat er een heleboel onzekerheden zijn rondom dit plan wat toch onder druk, kun je wel zeggen er zijn maanden de tijd voor geweest maar we weten allemaal hoe complex dit soort zaken zijn. Dus waardering daarvoor. We begrijpen ook dat er onzekerheden zijn en ja die zijn er nou eenmaal in het leven. Daar moeten we gewoon mee om leren gaan. Dat betekent niet dat we niet mogen prikken en niet mogen kijken van hoe robuust is nou het voorstel wat hiervoor ligt. Dan sluit ik me toch wel een klein beetje aan bij de woorden van de heer Sleddering en ook die van de heer Van ’t Eind, ja in hoeverre hebben we nou gekeken, dat heb ik ook in mijn eerste termijn gevraagd, welke concrete stappen heeft de gemeente nou genomen om te kijken van kunnen we die tien jaar ja vervullen en kunnen we daarmee ook de kans op rijksbijdragen substantieel vergroten. Dat niet alleen maar ook structureel een bijdrage leveren met flex wonen want dat staat natuurlijk voorop.

Dan zegt de wethouder van ja maar ik kan er concreet geen antwoord op geven want nou ja een hele lading argumenten waaronder ook het argument waar ik best gevoelig voor ben van ja we kunnen geen locaties vrijgeven want dat heeft een impact op eventuele vraagprijzen et cetera. Dan sluit ik me aan bij de heer Van Dam, u kunt die informatie natuurlijk wel zo nodig in vertrouwen geven. Dus blijft de vraag overeind staan van wat heeft u nu concreet gedaan om te kijken van hoe kunnen we dit flex wooncentrum voor tien jaar of in ieder geval structureel vormgeven. Kunt u daar iets over zeggen? Dan toch nog even in aansluiting op de eerdere vraag van de heer Van Enk waar ik volgens mij geen antwoord op heb gehoord, wat gebeurt er dan als Pagina 23 van 51

Concept verslag Forum Stad en Samenleving 6 september 2022 we dat niet structureel doen na twee jaar met de mensen die in dat flex wooncentrum zitten? Die kun je niet van de ene op de andere dag op straat zetten. Dus je hebt er ook een verantwoordelijkheid voor om structureel naar een oplossing te zoeken. Wat betreft financiën heb ik in de eerste termijn. De voorzitter: De heer Weterings. De heer Weterings (Rijswijks Belang): Dank u wel, voorzitter. Begrijp ik goed dat de heer Dolmans zich ook zorgen maakt om de andere doelgroepen die daar dan twee jaar lang komen wonen en dan uiteindelijk niet door die vormregeling of door die regeling die landelijk wordt opgelegd dan eigenlijk weer op straat komen te staan? Maakt u zich dezelfde zorgen als ons eigenlijk? De heer Dolmans (D66): Ook D66 maakt zich zorgen dat we na twee jaar voor mensen ergens anders weer een plek moeten vinden en dat we die niet kunnen vinden. Of het nou om statushouders gaat of om andere doelgroepen. Die zorg die hebben we inderdaad. In de eerste termijn, wat niet aan de orde is gekomen wat mij toch wel een beetje ja irriteerde, is de prijs die wij gaan betalen voor die units.

Ik denk dan bij mezelf van in hoeverre heeft de gemeente dat nou echt goed uit onderhandeld? Die dingen die staan er ruim vijf, zes jaar volgens mij is daar behoorlijk wat op verdiend door de verhuurder dus ik denk dat de gehele raad de vraag ondersteunt om die onderhandeling nog eens een keertje te voeren want ik vraag me echt af of ja onder de druk die er ligt die verhuurder niet iets meer verdient aan die units dan maatschappelijk aanvaardbaar is, laat ik het maar heel, heel netjes formuleren. Tenslotte, onderwijs, dat gaat ons absoluut niet om de kosten. We begrijpen ook de opmerking van nou er is de inschatting dat er geen speciale klassen voor nodig zijn maar daar ging de vraag natuurlijk niet over. De vraag ging erom wat heeft de gemeente nou concreet gedaan om ervoor te zorgen dat als dat woon flex centrum geopend gaat worden als er nog niks gedaan is, wat gaat u dan doen dat de mensen die daar recht op onderwijs hebben of in ieder geval nog in de leeftijd zitten dat ze onderwijs kunnen genieten, dat die ook gewoon aansluiting vinden bij het onderwijs? Ik vind dat de gemeente daar in ieder geval een taak in heeft om daar op voortuit te kijken en dat niet op zijn beloop te laten. Dus ook daarop graag nog nader antwoord. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, de heer Dolmans. Mevrouw Van Nunen. Mevrouw Van Nunen (PvdA): Ja, voorzitter, dank.

In tegenstelling tot mijn collega’s heb ik wel op veel vragen antwoord gekregen, waarvoor dank wethouder. In tegenstelling tot het CDA, misschien waren mijn vragen iets anders, in tegenstelling tot CDA heb ik in het stuk gelezen dat we los van de subsidie die we al dan niet krijgen geen kosten hebben aan fase twee. Als we de corporaties in ieder geval kunnen garanderen dat we verdergaan in fase twee. Is dat zo? Klopt dat wat ik daarin gelezen heb? Dit meer in aansluiting op de vraag van de heer Van Enk die zei van wat kost het eigenlijk, fase twee, voor de gemeente? Ik heb dat iets anders gelezen in het stuk maar ik hoor graag of ik het goed heb naar aanleiding van wat ik net zei. Ik vind het verstandig dat de gemeente, met het oog op ook een verhoging van de taakstelling die er waarschijnlijk aan komt in de komende jaren, daarop anticipeert. Ik weet niet in hoeverre het college hier met haar voorstel op anticipeert want ik zou niet direct willen concluderen dat we daarmee boven de norm komen te zitten. Maar het lijkt me wel verstandig dat u rekening houdt, en dat doet u ook, met mogelijke verhoging van de taakstelling ook voor Rijswijk in de komende jaren. Dus alle andere vragen van de collega’s die zeggen waarom huisvesten we zoveel statushouders, ik denk dat het goed is om ons te realiseren dat we daar waarschijnlijk ook gewoon toe verplicht zijn.

Ik sluit me wel aan ook bij wat meerdere partijen al hebben gezegd, onder andere ook mijn voorganger, over die business case voor tien jaar en die mogelijk nog te onderzoeken. Ik begreep uit de antwoorden van de wethouder dat het plan positief is ontvangen bij BZK maar er hangen gewoon nog wel zware voorwaarden aan en een plan kan mooi ontvangen zijn maar het ja-woord ontbreekt Pagina 24 van 51

Concept verslag Forum Stad en Samenleving 6 september 2022 als wij niet voldoen aan die voorwaarden met betrekking tot een business case voor de tweede fase. Dus daar graag nog de reactie op van de wethouder. Ik hoorde wel de compassie en de motivatie van dit college om andere doelgroepen te huisvesten dan statushouders alleen op het terrein Lange Kleiweg. Maar misschien kan de wethouder dat in de tweede termijn nog eens benadrukken want ik heb dat wel gehoord in zijn reactie in de eerste termijn en misschien nog eens in de herhaling in de tweede termijn. Volgens mij gaan we ons inzetten voor diverse kwetsbare groepen die om een woning verlegen zijn, zitten in Rijswijk. Voorzitter, dit was even mijn tweede, dit was mijn tweede termijn. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Nunen. De heer El Maijaoui. De heer El Maijaoui (Partij voor Gelijkheid & Rechtvaardigheid): Dank u wel, voorzitter. Dank u wel voor de beantwoording zojuist. Een aantal vragen die zijn beantwoord. Enkel echter de vraag voor wat betreft de provincie zal dan kunnen ingrijpen als er sprake is dat de taakstelling niet is voltooid. Maar u heeft het hier over statushouders, bedoelt u hiermee ook de vluchtelingen en de asielzoekers die eventueel gehuisvest kunnen worden hierin? De tweede vraag die ook niet beantwoord was.

De tweede fase, dus acht jaar, is er sprake van opvang van asielzoekers eventueel vluchtelingen? Voor de tweede termijn, voorzitter, dus de opbrengst dan wel kosten nou die zijn wat betreft de business case negatief geraamd, dat is alleen als de fase twee niet doorgaat. Ik ben het eens met een aantal collega’s hier waarom. Ik vind, dat is mijn persoonlijke mening, ik vind het een zwaktebod voor wat betreft dit voorstel. Waarom is dat niet integraal? We willen niet spreken over de eerste en de tweede fase, desnoods dan administratief want u heeft al gezegd dat er een aantal locaties al op het oog zijn. Geef door aan de minister of aan het ministerie van joh we hebben een perspectief van tien jaar aaneengesloten en dan hebben wij fysiek voor dat deel eerste twee jaar het AZC zullen wij in gebruik nemen en daarna aansluitend die locatie willen wij dan gaan gebruiken voor de resterende acht jaar. Dus kwestie van denk ik nog flink onderhandelen want ze zijn heel positief, zoals ik het van u heb vernomen, over dit voorstel. U geeft net aan er zijn, er is sprake van 452 personen, althans inwoners, de huidige waarvan 180 statushouders en daarvan 32 Rijswijks gekoppeld zijn.

Kunt u dit toelichten? En waar gaat het resterende deel voor wat betreft, ik weet niet wat voor mensen dat zijn of het asielzoekers, vluchtelingen dan wel statushouders, waar gaan ze naartoe dan sluit ik aan bij de vraag van het CDA? Tot zo ver, voorzitter, tenminste, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, de heer El Maijaoui. De heer Van Malsen. De heer Van Malsen: Ja, dank, voorzitter. Inderdaad het is natuurlijk ook even wennen voor mij om met zo’n overdaad aan vragen om te gaan en daar goed antwoord op te geven. Dus dank voor uw geduld, in eerste instantie. Beginnend met de VVD, de kosten. Ik ga het proberen om het zo helder en duidelijk mogelijk ook voor mezelf te schetsen. We hebben die business case gemaakt, daar zitten de kosten voor de huur van de units, exploitatie en renovatie hoofdzakelijk in. Daar zit dus niet de opbrengst, aan de andere kant, kijk daar ga ik al, aan de andere kant de opbrengsten voor de huur van de units, de verhuur eigenlijk. Dus dat zijn de huurders die erin komen te wonen en wat zij betalen. Daar zit dus niet in de verhuur van de grond waar de gemeente nu wel geld voor krijgt maar die zijn ook, die zit niet opgenomen in de begroting. Dus dat wat betreft de kosten. De Subsidie vanuit BZK is gebaseerd op een bedrag dat gemaximaliseerd is op twaalfduizend euro per woning. Dat zijn de subsidievoorwaarden die BZK stelt aan deze specifieke subsidie.

Dat vermenigvuldigt met het aantal units dat we willen transformeren, kom je op zo’n 800.000 euro, 804.000 euro om precies te zijn. Onze verwachting is dat we dat bedrag zeker kunnen krijgen want BZK is zeer enthousiast over het voorstel. Ik zie een hand omhooggaan. De voorzitter: De heer Dolmans. Pagina 25 van 51

Concept verslag Forum Stad en Samenleving 6 september 2022 De heer Dolmans (D66): Ja, een vraag daarover aan de wethouder want het blijkt ook niet helemaal uit het raadsvoorstel, maakt nog wel wat uit. Die twaalfduizend euro is, neem ik aan, investering per woning maar er wel van uit gaande dat dat voor tien jaar gebruikt gaat worden? De heer Malsen: De twaalfduizend euro is inderdaad investering per woning. Het gesprek dat we nu met BZK hebben, gaat over fase één van de eerste twee jaar en dan de rest van de fasen. Ze zijn al, ze zijn intern ook in gesprek over hoe die voorwaarden precies van toepassing zijn op dit project. Dus daar moet ik eigenlijk, ben ik het antwoord op die vraag denk ik schuldig, hoe dat precies uitpakt in de toekenning van de subsidie en de subsidievoorwaarden. Het gesprek dat wij tot nu toe gehad hebben, gaat weer een handje omhoog. De voorzitter: De heer Dolmans. De heer Dolmans (D66): Nou, ik denk dat het van cruciaal belang is om de business case te begrijpen hoe dat in elkaar steekt want als ministerie, rijksoverheid twaalfduizend euro per woning, ervan uitgaande dat het voor tien jaar is en we gebruiken het voor twee jaar, ja dan gaat het niet werken. Dus ik wil in ieder geval aan de wethouder vragen om daar absolute duidelijkheid over te krijgen voordat het voorstel definitief naar de raad toe gaat.

De heer Malsen: Ja, ik zal ervoor zorgen dat ik alle duidelijkheid die er op het moment van de raadsvergadering is ook naar u toe zal komen. Voor wat betreft de business case an sich, de BZK gaat inderdaad alleen maar in zee met de business case voor tien jaar. Om even antwoord te geven op de vraag die ik van een aantal kanten gesteld kreeg waarom dan die knip? De knip, of althans het feit dat we beginnen op de Lange Kleiweg en daarna verdergaan op een andere nader te bepalen locatie is het gevolg van uitvoering geven aan het initiatiefvoorstel van 10 mei want daar stond namelijk in dat wij gingen kijken naar het realiseren van een centrum voor flexibel wonen aan de Lange Kleiweg en die subsidie is pas later in beeld gekomen. Dus die eerste twee jaar die zijn een uitvoering van het initiatiefvoorstel. Dat wil niet zeggen dat dit een voorwaarde is voor het ministerie. Het ministerie zoekt gewoon naar geschikte locaties en projecten die zij voor minimaal tien jaar kunnen realiseren in het kader van flex wonen. Dus vandaar ook dat er actief met BZK gekeken is naar andere plekken. De voorzitter: De heer Sleddering. De heer Sleddering (Rijswijks Belang): Ja, ik laat het even op me inwerken maar uiteraard voert u, dat heb ik ook in mijn eerste termijn gezegd, uit wat de raad heeft gevraagd.

Maar als je dan bij de uitwerking tegen 1,1 miljoen loopt doordat je de eerste twee jaar op de Kleiweg blijft zitten dan neem ik toch aan dat meteen automatisch eens even gedacht wordt van hm kunnen we niet iets anders bedenken en zullen we een locatie voor tien jaar zoeken? Dat is even de vraag of dat echt serieus overwogen is en waarom dat echt niet anders kan. De heer Malsen: Zeker een goede vraag. Dat is serieus overwogen. De heer Dolmans (D66): Ik vind het een hartstikke goede vraag en in aanvulling erop, zou je nog kunnen zeggen, we gaan die units ontwikkelen maar we gaan kijken of we over twee jaar ze ergens anders in de gemeente neer kunnen zetten. Dat zou ik toch wel graag hebben dat daar serieus naar gekeken wordt. De heer Malsen: Ik neem, ik heb morgen weer overleg met de corporaties en het COA dus ik neem deze punten mee. Dus dank, nogmaals. Voor wat betreft de units zelf en daarmee wil ik ook tegemoetkomen aan Pagina 26 van 51

Concept verslag Forum Stad en Samenleving 6 september 2022 de vraag, antwoord geven op de vraag van Rijswijks Belang: wat is de levensduur van de units want ze staan er nu al zes jaar. We kunnen met goed, ik denk een goed geweten deze units nog renoveren en ze twee jaar gebruiken. Wat de staat van de units na die twee jaar is daar durf ik op dit moment niet voor in te staan, ook geen voorspellingen over te doen. Dus ja, wat betreft de vragen over meer zekerheid voor de subsidie daar ga ik mijn best voor doen. Als we die hebben dan zal u die ook krijgen. Wat we verder nog kunnen aanleveren aan financiën die de onderbouwing van dit voorstel steunen, zal ik ook u toe doen komen voor zover ik dat kan delen. Dan de vragen van de ChristenUnie, het contact met Delft. Ik zal het eens vragen of wij daar mensen naartoe verhuizen. De andere vraag over de kans op een aanwijzing, als ik het goed begrijp, vanuit het rijk. Nou, wij hebben in de tijd dat we hiermee in ieder geval met het COA in overleg zijn geweest het daar nooit over gehad en er zijn ook geen signalen dat wij het risico lopen op een aanwijzing. Het COA geeft zelf ook aan, nou ja dat ze hier constructief in zitten en ook de manier waarop dit proces gelopen is waarderen. Het CDA over de kosten van fase twee. Dus nog even terug op de business case.

Dat merkte mevrouw Van Nunen ook op, de kosten voor fase twee, de exploitatie daarvan die liggen bij de corporaties dus feitelijk betalen wij als gemeente voor fase twee (de exploitatie van fase twee) niet en zijn de risico’s voor de corporaties en niet voor de gemeente. De andere vraag over het derde punt uit het dictum van het initiatiefvoorstel, mensen, of in de regio andere gemeenten aanspreken op hun verantwoordelijkheid. Dat is iets wat ik actief doe. Ik noemde al de bestuurlijke tafel wonen, dat is een overleg waar dit dossier op terugkomt. Daar heb ik aangegeven wat we aan het doen zijn en ook binnenkort start de regionale tafel asiel weer op. Ik kijk ook even hier links naast mij, de burgemeester heeft ook zijn zegje gedaan in de overleggen van de Veiligheidsregio. Een aantal mensen, even een klein rekensommetje, we hebben zo’n 67, of we hebben 67 units die we gaan renoveren. Daar komen dan zo vier mensen ongeveer gemiddeld per unit in. Het zullen er iets minder zijn in de praktijk, of iets meer, dat hangt dus af van de samenstelling van de units maar dan kom je op zo’n 268 mensen in totaal en dat is inderdaad een raming omdat we van tevoren niet exact kunnen zeggen hoeveel, uit hoeveel leden bijvoorbeeld een herenigd gezin bestaat en hoe exact de verdeling zal zijn tussen de spoedzoekers, dus dat zijn de overige urgente woningzoekenden, en de statushouders.

Nou ja, dus dat is de bandbreedte die ik u kan geven. Dan voor wat betreft kunst. Nou, het is best een vraag om uit te zetten ook aan de Rijswijkse bevolking als u nog wat leuke kunst te doneren hebt aan het centrum, doe dat vooral, maar daar ga ik verder niet op in. De voorzitter: De heer Van Dam. De heer Van Dam (Wij. Rijswijk): Thanks. Bedankt voor in ieder geval het nummer, voor 268. Maar de aanvullende vraag was ook nog: kan het aantal verschillen tussen fase één en twee? Dus kan het verhoogd worden op het moment dat we naar een andere locatie gaan? Ook al weten we niet welke locatie dat is maar kan dat worden verhoogd? De heer Malsen: Ik vind het fijn dat de heer Van Dam zo staat te springen op de antwoorden op zijn eigen vragen want die staan iets verderop op mijn bladzijde maar ik zal even vooruitlopen op de zaken. Over de vervolglocatie kunnen wij qua aantallen op dit moment niks zeggen. Het kan groter zijn, het kan kleiner zijn. Even kijken, de vragen van GroenLinks over de locatie heb ik denk ik al beantwoord. Commitment van fase twee vanuit de corporaties is inderdaad mondeling. Zo gauw de raad instemt met dit voorstel kan ook, kunnen we ook de corporaties hun handtekening onder de hele spullenboel zetten en kunnen we verder daarmee.

Schaalvoordeel voor wat betreft onder andere inburgering is inderdaad niet in de business case opgenomen omdat de business case met name gaat over de exploitatie van de units. Voor wat betreft de lijst met locaties of die al dan niet in het geheim met uw raad gedeeld kan worden daar zal ik even achteraangaan. Dus dat hoort u nog van mij. De wijziging van het bestemmingsplan, daar gaat het om een uitzondering. Nu ben ik bij de vraag van Wij, overigens. De wijziging van het bestemmingsplan daar gaat het over een uitzondering op de Pagina 27 van 51

Concept verslag Forum Stad en Samenleving 6 september 2022 bestemming van die locatie want de bestemming van de locatie aan de Lange Kleiweg is niet wonen en om dit centrum te realiseren moet er een uitzondering gemaakt worden en moet die bestemming tijdelijk veranderd worden in wonen. Wat betreft de huisvesting van Oekraïners, de huisvesting en het leefgeld voor de Oekraïners worden vergoed vanuit het rijk. Overigens is afgelopen week een centrum voor flexibel wonen geopend in Leidschendam. En daar gaan nu een groot deel van de Oekraïense vluchtelingen uit Rijswijk naartoe verhuizen. Dus die zullen niet meer in het hotel wonen. Dan heb ik nog een aantal vragen van over de uitwerking, nou ja, dat is helaas niet iets wat we in dit voorstel hebben staan maar wel iets wat in de latere fase verder uitgewerkt zal worden. Als we daar meer details over hebben dan kunnen we die uw raad toe doen komen. Dan voor wat betreft de unit van D66, de prijs daarvan en de hoogte en het verzoek van de heer Dolmans om verder te gaan met onderhandelen. We blijven uiteraard in gesprek met de verhuurder, althans de coöperaties doen dat. Maar voor wat betreft verwachtingen, de markt voor dit soort units is vrij groot, dat wil zeggen de vraag is vrij groot.

Er is een enorme schaarste aan dit soort units, zeker de units die makkelijk, nou ja, beschikbaar zijn, want deze staan al op een locatie en kunnen relatief makkelijk op een andere locatie geplaatst worden. Dus dit is de prijs die we nu hebben. Ontslaat ons niet van de verantwoordelijkheid om in gesprek te blijven gaan. Dan de vraag van mevrouw Van Nunen over haar … De voorzitter: Mijnheer Dolmans? De heer Van Malsen: ..,haar analyse van de tekst. De voorzitter: De heer Dolmans, gaat uw gang. De heer Dolmans (D66): Ja, want ik vind toch wel een zwaar punt. Want we … En ik begrijp dat de wethouder zegt: ja, maar ik voer een raadsvoorstel uit of een motie uit en dat vind ik ook een heel sympathiek argument. Maar dan heb ik toch zoiets van: kijken we nou niet te veel met oogkleppen op naar de businesscase? En moet je dan niet als gemeente toch zeggen: nou, weliswaar heb ik een opdracht van de raad maar in geest van die opdracht van de raad ga ik handelen en ga ik ook nog ietsje breder kijken dan de huidige locatie want dan heb ik ook een stevige onderhandelingspositie naar de verhuurder van de units toe. Want ja, die rekent zich natuurlijk rijk. Dus ik zou, ja, ik begrijp dat onder tijdsdruk en moeilijk en heel weinig tijd, maar ik, desnoods inderdaad in een besloten vergadering zou daar toch met wethouder nog wel een keertje over willen spreken.

Want ik zou het ontzettend jammer vinden als we hier een keuze gaan maken waar ik inhoudelijk helemaal achter sta die financieel niet verstandig is geweest. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Dolmans. Ik zag mijnheer Van Enk een hand opsteken. De heer Van Enk (CDA): Ja, als ik daarop mag reageren? Ik snap de redenering van de heer Dolmans heel goed qua onderhandelingspositie, bedrijfsmatig en zakelijk opzicht. Ik vraag me alleen af of de heer Dolmans dan ook de mogelijkheid weer open wil laten om opnieuw te discussiëren over het terrein waar nu dat AZC staat? En het AZC dan nog wil openlaten tot dat het nodig is voor Rijkswaterstaat. De heer Dolmans (D66) : Dat zat niet achter mijn opmerking en als u naar mijn hart kijkt en weet hoe ik erin sta, als hier een meerderheid in de raad zou zijn voor het openhouden van het AZC of voor structureel opvang van vluchtelingen waar ik al heel lang voor pleit naar rato, dus geen groot centrum van vijfhonderd maar gewoon als gemeente zeggen: wij nemen onze verantwoordelijkheid voor ons aandeel voor vluchtelingen in Rijswijk, dan ga ik daar absoluut voor zijn. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Dolmans. Mevrouw Van Nunen zag ik ook een hand opsteken. Pagina 28 van 51

Concept verslag Forum Stad en Samenleving 6 september 2022 Mevrouw Van Nunen (PvdA): Ja, nog een opmerking ook eigenlijk naar de heer Dolmans. En ik wil daar graag het antwoord, reactie van de wethouder uiteraard op: ik neem aan dat er al stevig onderhandeld is met het COA en dat de gemeente niet bij de eerste vraagprijs van het COA voor de unit meteen gezegd heeft: oké, dat doen we. En prima die prijs. Ik neem aan, maar dat hoor ik dan graag van de wethouder, in hoeverre er al stevig over de prijs van de unit is gesproken. Dus wat is in feite nog in de praktijk nu met deze businesscase op papier, dat lezen anderen ook, is gewoon een openbaar stuk, wat is nog eigenlijk de financiële ruimte…; of de onderhandelingsruimte voor de wethouder om nu nog over die prijs te onderhandelen? Dat hoor ik graag. Want voordat we over alleen maar ideeën spreken die eigenlijk niet uitvoerbaar zijn hoor ik dat graag van de wethouder. De heer Van Malsen: Dank. Voor wat betreft die laatste vraag: ten eerste, we onderhandelen niet met het COA over de verhuur van de unit, we onderhandelen met de eigenaar van de unit. Dat is weer een derde partij. Daar is inderdaad al vrij stevig mee onderhandeld. Om terug te komen op de vraag van de heer Dolmans: uiteraard kunnen we, nou ja, kunnen we daar nog alle goede suggesties voor onderhandelstrategieën bij gebruiken, dus dank voor die aanvullingen.

Dan mis ik nog een vraag die de heer Dolmans stelde. De voorzitter: Mijnheer Dolmans? De heer Van Malsen: Ik heb alleen het aantal onthouden, niet de vragen zelf. De heer Dolmans (D66): Nou ja, dat ging eigenlijk over de vraag: moet je dan toch niet even wat breder kijken en kijken of je, nou ja, efficiënter hetzelfde kunt bereiken? De voorzitter: Mijnheer Van Malsen. De heer Van Malsen: Dank voorzitter. Ja, feit is dat we, één, dat we nu inderdaad breder aan het kijken zijn, vooruitkijkend naar fase twee. Hoe we die zoektocht naar fase twee kunnen gebruiken in de onderhandelingen voor fase één … De voorzitter: Mijnheer El Majjaoui. De heer Van Malsen: …daar moeten we nog even mee verder. De heer El Majjaoui (partij voor Gelijkheid & Rechtvaardigheid): Dank je wel voorzitter. Even hier inhakend, even mijn boeren gezond verstand gebruiken. 1,3 miljoen euro gaat voor de reparatie van de huidige ruimtes, units. En als wij de garantie krijgen van het ministerie krijgen we acht ton, dus het compenseert mekaar, met de voorwaarde als de fase twee doorgaat. Dan nemen wij drie ton of vier ton voor lief.

Maar wat mijn collega’s zeggen, is dat niet verstandig, wellicht dan kom ik weer in die onderhandelingspositie, is dat niet verstandig dat wij, in hoeverre dat 1,3 rendabel en rendement oplevert voor twee jaar, is dat niet verstandig dat wij nog een keer aan tafel zitten: joh, in hoeverre spenderen wij die 1,3 miljoen aan iets dat wordt maar voor twee jaar bruikbaar is en daarna gaan we het afbouwen. Is het niet handig wat ook mijn collega’s zeggen: doe geen eerste en tweede fase, doe één geheel, tien jaar en daarmee kunnen we aan de slag. Wellicht kijken we nu alvast naar alternatieven en ik begrijp de tijdsdruk, naar het alternatief van huisvesting in plaats van de units te, nou ja goed, in dit geval op te knappen. Dank je wel. De voorzitter: Dank u wel mijnheer El Majjaoui. Mijnheer Van Dam.

Pagina 29 van 51

Concept verslag Forum Stad en Samenleving 6 september 2022 De heer Van Dam (Wij. Rijswijk): Ja en daarop inhakend, ik hoor net de wethouder letterlijk zeggen: we gaan nu kijken naar fase één en dat gaan we gebruiken om fase twee vorm te geven, de planvorming daarvoor. Maar dat betekent dus dat fase twee nog helemaal niet vaststaat, dat we nog te veel niet weten, dat geeft u ook net zelf toe. Bent u het dan niet met ons eens dat het misschien beter is om het stuk dan voor nu terug te trekken? Want dan geeft u zelf aan dat we nog helemaal niet klaar zijn om überhaupt een besluit te nemen als we gewoon de inhoud er niet eens van weten. Kunt u daar een concreet antwoord op geven? De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Dam. Ik zag bij mijnheer Weterings ook een hand bewegen. Ja? Mijnheer Weterings. De heer Weterings (Rijswijks Belang): Ja, het is misschien een opsomming van vragen, maar laat ik hem nog een keer proberen te stellen, misschien in een andere woordvorming. De herhuisvesting van andere doelgroepen dan statushouders, is de wethouder bereid om daar ook de verantwoordelijkheid voor te nemen? Zoals hij dat ook verplicht is bij statushouders. Dat is vraag één. En vraag twee is: er is in mei door de raad een besluit genomen om het AZC te sluiten.

Daar ligt een flex wonen voorstel voor, er is op 16 juni een intentieverklaring getekend, ook door het COA, we zijn nu ruim vier maanden verder en u zou wekelijks een overzicht krijgen van de afvloei of de uitstroom van het AZC. U zegt: dat zijn er 452 maar het was, toen ik giste5ren op het terrein was geen enkele unit beschikbaar. Dus hij zit gewoon tot de nok vol. Dus welke afspraken maakt u nu met het COA om ook af te vloeien voor 30 november? Het is al over, nu is het, half september oktober november, nog een kleine twee, tweeënhalve maand. Hoe gaat u dat oplossen? Dank u. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Weterings. Mijnheer Van Malsen. De heer Van Malsen: Ik was geloof ik nog bezig met de beantwoording van de vragen van de heer Dolmans. Kijk, feit is dat de opdracht die uw raad ons gegeven heeft is het zoeken naar het, nou ja, of het maken van een plan voor het exploiteren van een centrum voor flexibel wonen aan de Lange Kleiweg. Dus dat is de opdracht waar wij mee bezig zijn gegaan. Als we dat niet realiseren, wat het alternatief daarvan ook is, dan betekent dat dus dat we terugvallen op de bestuursovereenkomst die we gesloten hebben met het COA, die eindigt op 30 november en dat dus na 30 november het terrein leeg moet zijn. Dat is dan ook de afspraak die we hebben met het COA en die blijft dan gewoon staan en dat is gewoon nog steeds dezelfde afspraak.