Concept verslag Forum Samenleving 3 juni 2025

Goed, dus meer een compliment voor dit raadsvoorstel en aansluiting bij de vragen van D66. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Nunen. Dan ga ik nu naar mevrouw Van Schie. Mevrouw Van Schie: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Wij vinden het een heel goed voorstel. De voorzitter: Dank u wel. Kort, maar krachtig. Mevrouw De Bruijn, u heeft het woord. Mevrouw De Bruijn: Dank u wel, voorzitter. Ook dank voor het voorleggen van de Verordening klachtbehandeling. Wij vinden het belangrijk dat inwoners op een laagdrempelige manier klachten bij de gemeente kunnen indienen. En we hebben ook het idee dat het met deze verordening kan. Ik heb een vraag over de ontvangstbevestiging die binnen een week moet worden gestuurd en daarna, welke doorlooptijd is er bij de klachtenbehandeling? Dat is ook een beetje een vraag die al een beetje is gesteld. Hebben wij inzicht in hoe lang zo'n klacht in behandeling wordt genomen, zowel van de formele als de informele klachten? En misschien nog wel belangrijker, hoe wordt dat ervaren door de klager zelf? De mondelinge klachten, werd al geschreven dat die dan ook mondeling werden afgedaan. Worden deze nu wel of niet geregistreerd in het document informatiesysteem? En de rest is eigenlijk al gevraagd. Dank je wel.

Pagina 16 van 26

Concept verslag Forum Samenleving 3 juni 2025

De voorzitter: Dank u wel, mevrouw De Bruijn. Dan gaan we naar burgemeester Sahin, voor de beantwoording in de eerste termijn. Mevrouw Sahin: Dank u wel, voorzitter en dank aan de leden van het Forum voor het stellen van de goede vragen en ook de eerder ingediende schriftelijke vragen. Ik ga chronologisch beginnen. Mevrouw Woudstra van D66 stelt de vraag: zouden we niet een stuk krijgen waarin we de wijzigingen kunnen zien? Dat kunnen we inderdaad in de toekomst doen, maar de eerdere regeling, althans nu noemen we het een verordening, die was gedateerd uit 2009 en we zijn inmiddels in 2025. Dus daarmee is het echt helemaal herschreven, kan je wel zeggen. Opnieuw een goed stuk geschreven dat recht doet aan de realiteit van 2025. En het is ook een soort organisch stuk geworden, want wat we nu hebben opgeschreven, dat is de huidige werkwijze. Althans, we streven om dat continu te verbeteren. Dan het jaarrapport, dat zeg ik u toe dat dat een rapport wordt dat met u wordt gedeeld. Zodat u ook geanonimiseerd kunt zien wat voor soort klachten mensen hebben ingediend en hoe die zijn afgewikkeld. En als u wilt kunt u ook de halfjaarrapportage uiteraard inzien. Dan noemt u terecht, uitgangspunt is zo veel mogelijk op informele wijze klachten afhandelen. Want wij zijn ervan overtuigd dat dat ook juist past bij een dienstverlenende houding en een mensgerichte overheid.

Mensen zijn sneller geholpen als ze rechtstreeks worden gebeld of benaderd met hun probleem of klachten, dan dat ze daar allerlei procedures in moeten gaan. Er zijn ook mensen die dat graag willen. Dus uiteraard ook respect voor de mensen die officieel de formele weg bewandelen. Dan trainingen, zeker. We hebben ook een nieuwe klachtencoördinator, dat is een ambtenaar in dienst, die is deze week gestart. En die gaat ook samen met de klachtbehandelaars en dat zijn meestal de managers of de managers die wijzen een klachtbehandelaar aan. Die samen ook diverse bijeenkomsten intern houden, om ook te leren. Want iets wat je echt heel goed kunt doen, is van een klacht leren. Waar mensen werken worden ook weleens fouten gemaakt of ontstaat er miscommunicatie en het is altijd goed om daarvan van elkaar ook te leren. Hoe ga je om met een specifieke klacht? Dan stelde mijnheer Keijzer van de fractie Beter voor Rijswijk een hele mooie vraag, vond ik. Waar kunnen kinderen en jongeren terecht? Dat kunnen ze natuurlijk vaak doen via hun ouders, maar we hebben natuurlijk ook een aantal andere instituties. We hebben de Kindertelefoon, waar je als kind kan bellen als je niet wil dat je ouders op de hoogte zijn van waar jij mee zit of via de Kinderombudsman.

Maar de Kinderombudsman valt natuurlijk wel onder de nationale Kinderombudsman en je kunt je wenden tot de Kinderombudsman met je specifieke vraag. En uiteindelijk zal die dan ook natuurlijk zo'n klacht in behandeling kunnen nemen. Maar ik vind het wel een goede vraag om nog verder specifiek door te denken, misschien ook met de kinderrechtenambassadeurs te bespreken of zij daar ook een goed idee voor hebben. Ik weet wel vanuit mijn andere rol, vorige rol als voorzitter van het Kinderrechtencollectief, dat wij als in Nederland het recht helaas niet hebben om bijvoorbeeld te klagen rechtstreeks bij het VN Kinderrechtencomité. Wat ook overigens ik toe zou juichen als dat wel het geval zou kunnen zijn. Wij zijn overigens ook wel eens een keer geweest bij de Kinderombudsvrouw, samen met wethouder Bentvelzen, om ook juist die samenwerking ook goed als gemeente te hebben. Als er kinderen hier zijn en die hebben een klacht, die kunnen ze zich inderdaad ook wenden tot de Kinderombudsvrouw. Dan mevrouw Jansen-Dirkx, waarde excellente dienstverlening. Uiteraard hoort ook goede klachtafhandeling, zorgvuldige klachtbehandeling ook bij excellente zorgvuldige dienstverlening. Dus mensen moeten zich inderdaad gehoord voelen en hun klacht moet ook serieus worden genomen. En als u zegt: wat zijn de normen? Dat vind ik een beetje lastig te zeggen op dit moment.

Laten we eerst starten met een goede rapportage en gezamenlijk met elkaar dan normen bepalen wat een goede norm is. Misschien is 300 wel weinig of misschien zijn er wel veel meer mensen die klachten hadden willen indienen. Dus ik denk dat normen altijd wel belangrijk is, indicatoren, maar dat we dat misschien moeten doen na inzicht in dat rapport. En wat ik ook wil toezeggen aan u en dat heeft u Pagina 17 van 26

Concept verslag Forum Samenleving 3 juni 2025

niet gevraagd, maar dat wil ik wel toezeggen, is dat die sociaal raadsvrouw die wij hebben, mevrouw Versteeg, zij helpt ontzettend veel burgers die in de knel raken met onze gemeente. En zij helpt zelfs mensen die een klacht tegen de gemeente willen indienen of een klacht tegen welke overheidsinstantie dan ook. En zij houdt ook in haar systeem bij wat voor klachten zij ontvangt. Dus af en toe praat ik met haar: wat voor trend ziet u? Maar het is ook goed om dat met u te bespreken, aan u te rapporteren. Zodat u ook helder krijgt, met wat voor hulpvragen hebben onze inwoners te maken? Dan mevrouw Ten Brummelaar. Ik denk dat u een vakspecialist bent op het gebied van klachten. Want de normen, de zaken die u noemt, die kennen wij helaas niet. U heeft wel, die afhandelingstermijn zijn meerdere mensen gevraagd. Ook mevrouw De Bruijn. Die is zes weken, met een verdaagtermijn van vier weken. En als het gaat om toegankelijkheid, we hebben ook op onze website een hele eenvoudige, laat ik het zo zeggen: het is een redelijk eenvoudig in te vullen formulier om de klacht in te dienen. En als mensen een probleem hebben met het invullen van het formulier, kunnen ze ook via onze sociaal raadsvrouw dat formulier invullen. Dus daarin zullen wij ook onze medewerkers bij het RCC ook uiteraard of dat ook bij een publieksbalie is, zeker mensen willen helpen om een klacht in te vullen.

U noemde een aantal termen, normen, die kunnen we, wat ik ook tegen mevrouw Jansen zei, denk ik, daarna als die rapportage eenmaal is opgesteld, met elkaar goed bespreken. En ook een goed punt vind ik, in hoeverre is het toegankelijk om een klacht in te dienen? Je kunt daar ook heel serieus naar kijken, want niet iedereen zal die weg vinden. Maar we hebben dus genoeg, vind ik, hulpmiddelen, zeker met een sociaal raadsvrouw die we hebben, om mensen te helpen om hun klacht goed in te kunnen dienen. Dan mevrouw De Bruijn, u zei: die die termijn heb ik genoemd en hoe ervaren de klagers dat? Dat lijkt me goed om dat te vragen na een tijdje, een jaar later, als het eenmaal is ingevoerd met een steekproef misschien aan mensen te vragen hoe heeft u dit ervaren om een klacht in te dienen? Daar kunnen wij ook weer van leren. Hoe hebben zij het proces van klachtafhandeling ervaren? Ik denk dat ik daarmee alle vragen heb beantwoord, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, burgemeester Sahin. Dan heb ik één toezegging. Alleen u had de naam al genoemd van die mevrouw die de klachten onderzoekt, dat zij ook de raad gaat informeren. Hoe heette die mevrouw ook alweer? Mevrouw Sahin: Dat is mevrouw Versteeg, onze sociaal raadsvrouw. De voorzitter: Mevrouw Versteeg. Mevrouw Sahin: Zij wil ook heel graag een presentatie aan de raad verzorgen.

Dat wordt ook ingepland, via de griffie, maar dat geeft inzicht in wat voor klachten zij ziet. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik even voor de tweede termijn. Dan ga ik eerst mijnheer Adams, nog eens voor de tweede termijn. Nee. Mevrouw Woudstra, u heeft het woord. Mevrouw Woudstra: Dank u wel. Dank voor de zorgvuldige beantwoording ook. Ik begrijp inderdaad dat als er zoveel wijzigt aan een voorstel dat er geen was/wordt lijst of iets anders bij komt, maar dan wel het verzoek om in het raadsvoorstel, dan wel in een bijlage bij het raadsvoorstel, echt even goed uiteen te zetten wat de wijzigingen zijn, want daar hebben nu de hele verordening voor door gepluisd. En dan hadden we er nog deze antwoorden niet uitgehaald. Dus de verduidelijking doet veel. Fijn als die er goed bij kan. En dank voor de toezegging over delen en de sociaal raadsvrouw. Daar hebben we het inderdaad vaker over gehad. Het is fijn dat die nu ook inzichten heeft, dus als die gedeeld kunnen worden. En ook van de klachtencoördinator. Ik sluit me aan bij de vragen die mevrouw Ten Brummelaar had. Misschien kennen we de afkorting of de systemen niet, maar werd een aantal keer gevraagd. Hoe gaan we dan terug horen of het nu goed gaat of wat mensen zelf zeggen dat het beter kan. Daar zijn mooie data- en klachtensystemen in allerlei soorten en vormen Pagina 18 van 26

Concept verslag Forum Samenleving 3 juni 2025

van. Dus ik zou zeggen: mocht de gemeente ze niet kennen, dan zaten hier dus wel specialisten die ze door kunnen verwijzen ook naar wat andere gemeenten met AI en andere dingen doen om ook hier goed en verantwoord mee om te gaan en er zelf niet al te veel werk aan te hebben. Want dat is het andere punt dat er dan bij komt kijken. En dank voor de extra aandacht voor toegankelijkheid. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Woudstra. Mijnheer Keijzer voor de tweede termijn. U heeft het woord. De heer Keijzer: Dank u wel, voorzitter. Ik heb verder geen vragen. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Jansen-Dirkx voor een tweede termijn. Mevrouw Jansen-Dirkx: Dank u wel, voorzitter. Dank voor de antwoorden. Duidelijk dat we dus nog moeten gaan bepalen wat de maatstaf gaat zijn. Dat is ook een heel helder antwoord, want ik denk dat het goed is als we inderdaad eerst een soort van nullijn hebben dan kunnen we aan de hand daarvan bekijken of inderdaad onze dienstverlening alleen maar beter wordt, want dat moet toch wel de stijgende lijn zijn die we moeten ambiëren. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Jansen-Dirkx. Mevrouw Ten Brummelaar, voor de tweede termijn. Mevrouw Ten Brummelaar: Dank u wel, voorzitter. En de burgemeester bedankt voor de antwoorden.

U bent altijd vrij om eens een kijkje te komen nemen bij mij op kantoor of als ik thuis aan het werk ben, 500 meter verderop, voor een kop koffie. En dan laat ik u graag zien hoe wij dat, of ik zelf inmiddels 19 jaar dit doe. Verder kreeg ik nog de tip van mijn buurman dat de raadsvrouw voor de inwoners gratis en vertrouwelijk is. Dus dat is wellicht nog handig om dat toe te voegen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Ten Brummelaar. Mevrouw Van Nunen, tweede termijn. Mevrouw Van Schie. Mevrouw De Bruijn, u heeft het woord. Mevrouw De Bruijn: Dank u wel voorzitter. En ook dank u wel burgemeester voor de beantwoording van de vragen. Nog even één vraag over de mondelinge klachten. Worden die nu geregistreerd in het systeem en ook de resultaten van die mondelinge klachten? En is er een toezegging mogelijk op het nakijken en misschien moet dat dan meer integraal bekeken worden als het wordt geëvalueerd of die termijn of dat nu als prettig wordt ervaren of niet. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw De Bruijn. Burgemeester Sahin. Mevrouw Sahin: Dank u wel, voorzitter. Dan heeft alleen mevrouw De Bruijn nog vragen die openstaan. Die mondelinge klachten worden in principe niet geregistreerd. Tenzij iemand dat wel wil. Dus dat is het antwoord.

We kunnen wel met elkaar misschien met die de klachtencoördinator en de klachtbehandelaars in de gesprekken die zij gaan voeren, dit aan de orde brengen. In hoeverre ziet u toename of afname van mondelinge klachten? Ik vind het wel een belangrijk punt om te weten in hoeverre daar mondelinge klachten worden behandeld. En dan de vraag over de termijnen. De voorzitter: Burgemeester, u heeft een interruptie van mevrouw Woudstra. Mevrouw Woudstra: Dank, dat geeft ook meer duidelijkheid. Misschien mooi om daarbij mee te nemen dat natuurlijk ook het goed afhandelen van die mondelinge klachten een mooi voorbeeld is juist voor anderen om te delen. Dus als ze daarop terugkomt, dit werkt, dat we dat ook weten. Want als ze het niet registreren, niet bijhouden, niet weten, is het ook moeilijk om best practices te delen. Dus daar hebben ze vast ideeën bij, maar fijn als u die vraag mee wil nemen. Pagina 19 van 26

Concept verslag Forum Samenleving 3 juni 2025

Mevrouw Sahin: Ik zal die vraag zeker intern aan de klachtencoördinator vooral meegeven, die een expert is op dit gebied. Want ik kan me ook voorstellen, welke mondelinge klachten is op een goede manier afgehandeld en op welke wijze, dat je dat inderdaad van elkaar kunt leren. Ten tweede, de termijn dat zal ook ongetwijfeld een vraag worden in het onderzoek van hoe ervaren mensen dat? Ik kan me voorstellen dat voor een persoon het heel legitiem is om zes weken te kunnen wachten en voor sommige mensen zal dat te lang te lang zijn. De voorzitter: Burgemeester, u heeft een interruptie van mevrouw Ten Brummelaar. Mevrouw Ten Brummelaar: Dank u wel. Mijn advies zou zijn, vanuit de ervaring, om iedere telefonische klacht juist voor een zuivere MI ook vast te leggen. En daar zijn ook systemen voor die dat toelaten en waarin ook vastgelegd kan worden dat een klacht telefonisch is ingediend en vervolgens of die telefonisch of schriftelijk is afgehandeld. Dus vanuit mijn professionele perceptie zou ik zeker zeggen: doe dat wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Ten Brummelaar. Gaat u verder. Mevrouw Sahin: Een goed punt. Ik zal het vooral meenemen en meegeven aan onze klachtencoördinator, in hoeverre je dit dan ook kunt registreren.

We moeten ook natuurlijk niet over gaan registreren van allerlei zaken als iets kort telefonisch afgehandeld kan worden, maar het is wel goed alert te zijn. Op welke wijze is een klacht mondeling op de juiste manier goed afgehandeld en hoe kan men daar van elkaar leren? Dan denk ik dat ik de vragen van mevrouw De Bruijn in tweede termijn heb beantwoord. De voorzitter: Ik kijk het Forum rond. Volgens mij zijn alle vragen beantwoord. En dan vraag ik goedkeuring of dit als akkoordstuk naar de raad kan. Ik zie niemand nee schudden, dus dit wordt een akkoordstuk 19 juni.

11. Vragenuur De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 11, het vragenuur. Er zijn drie vragen gesteld.

11.a Vragen Rijswijks Belang - RIB 25-030 Don Bosco De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 11a, dat is vragen Rijswijks Belang over RIB 25-030 Don Bosco. De vragen zijn beantwoord. Wie mag ik het woord geven? Mevrouw Ten Brummelaar. Mevrouw Ten Brummelaar: Dank u wel, voorzitter. De vragen zijn inderdaad beantwoord en zoals mijn collega-raadslid de heer Weterings vorige keer al aangaf, tijdens het eten. Dus ik was er nog niet aan toegekomen om te lezen. Ik zou toch ook willen vragen of het verzoek in ieder geval neer te leggen. Ik weet dat het geen vaste afspraken zijn, maar in ieder geval als de vragen op tijd worden ingediend om ze dan ook nou ja in ieder geval minstens twaalf uur van tevoren beantwoord te hebben voor zover dat kan. Verder zijn de antwoorden duidelijk. Het is alleen wel zo, het is een beetje een open antwoord. Wij vragen of er al een vergunningsaanvraag is gedaan en dan is er het antwoord, die overigens prima is, er is zeer recent een conceptaanvraag ingediend. En dan is de vraag: is er bekend wat ze willen gaan doen met het terrein van het oude pand van Don Bosco? En dan hebben we het gevoel dat er een beetje om het antwoord wordt heen gedraaid, want die wordt eigenlijk niet echt gegeven, politiek gezien absoluut wel. Alleen wij willen graag een concreet antwoord, voor zover dat mogelijk is.

Gaan ze verkameren? Wordt het een pension? Wordt het een hotel? Wordt het een discotheek? Dus wellicht dat de wethouder iets meer richting kan gaan. Pagina 20 van 26

Concept verslag Forum Samenleving 3 juni 2025

De voorzitter: Dat is de verhelderende vraag. Dat mag altijd op het vragenuur. Dan zie ik wethouder Van Malsen nog even nadenken. De heer Van Malsen: Ja, er wordt een hele hoop gezegd en ik ben even aan het zoeken naar wat nou exact de vraag is die gesteld wordt. De voorzitter: Zal ik vragen of ze hem concreet maakt? De heer Van Malsen: Ik ga eerst een poging doen en dan gaan we kijken wat er daarna gebeurt. De vraag was: is er een vergunningsaanvraag ingediend. Er is een conceptaanvraag ingediend. Dat is de stap die men doorgaan zet voordat er een vergunningsaanvraag ingediend wordt. Waarin een plan aan de gemeente opgestuurd wordt. Waarvan wij zeggen: is het wenselijk, is het haalbaar, et cetera? Over de exacte details van dat plan ga ik hier, omdat het een conceptaanvraag betreft en we dat soort dingen doorgaans niet in de raad in het openbaar bespreken, want dat is vertrouwelijk, kan ik niet veel over zeggen. Behalve dan wat er ook in de beantwoording van de vragen staat, dat het gaat om een vrij uitgebreid plan voor de herontwikkeling van de bebouwing van het landschap. Dus het gaat om, wat ik wel kan zeggen, in ieder geval het terrein waar Don Bosco heeft gezeten en ook het landhuis wat ernaast staat. Maar de exacte inhoud daarvan die kan ik hier nu niet delen. Te zijner tijd, maar dat is echt veel verder op in het proces.

Als u raad wel aan zet is, dan krijgt u uiteraard informatie die u nodig heeft. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Van Malsen. Mevrouw Ten Brummelaar. Mevrouw Ten Brummelaar: Dank u wel, voorzitter. Ik kan me voorstellen over de algemene vragen die ik aan het hele college stel met betrekking tot de beantwoording, dat u daar niet alleen antwoord op kunt geven, maar wellicht dat u dat kunt meenemen. Dat gaat dan met name over de beantwoordingstermijn. Dus niet 3 uur voordat een forum of een raad begint. De aanvullende vraag met betrekking tot de conceptaanvraag is: is het wel mogelijk voor ons om die eventueel in te zien bij de griffie? Omdat die vertrouwelijk is, wat ik begrijp. Dus daar zou ik graag nog een antwoord op willen. Dank u wel. De voorzitter: Wethouder Van Malsen, dan heeft u twee vragen. De eerste wilde u al antwoord op en de tweede denk ik dat u wacht op een antwoord? De heer Van Malsen: Ja, de tweede daar zou ik inderdaad even een antwoord op moeten krijgen. Dat weet ik zo niet of wij conceptaanvragen ter inzage leggen. Dus dat heeft u van me te goed. Dat zal ik laten weten, maar doe ik dan schriftelijk. En voor wat die eerste betreft, de antwoordtermijn op vragen die gesteld worden tijdens het vragenuur, is dat het antwoord op die vraag tijdens het vragenuur komt.

Dus het feit dat wij daar van tevoren al antwoord op geven, is in feite een dienst die we verlenen, maar er is geen beantwoordingstermijn voor vragen voor het vragenuur. Dat is wel zo voor bijvoorbeeld artikel 44-vragen, die u ook altijd vrijstaat om te stellen, maar voor vragen voor dit vragenuur of vragen die tijdens de raadsvergadering gesteld worden, in principe hoeven die pas beantwoord te worden op het moment dat ze gesteld worden. En dat is nu. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Van Malsen, dat is helemaal correct. Daarom krijgt iedere partij ook altijd nog het woord bij de vraag. Dank u wel.

11.b Vragen Rijswijks Belang - RIB 25-034 Beleidskader terrassen en uitstalling De voorzitter: Dan gaan we naar 11 b, een vraag van Rijswijks Belang RIB 25-034 Beleidskader, terrassen en uitstraling. Dan is het aan u of sorry, uitstalling. Wat zei ik dan? O, uitstraling. Sorry, uitstalling, maar uitstraling vind ik ook belangrijk van een terras. Dat is mijn persoonlijke mening. Mijnheer Weterings. Pagina 21 van 26

Concept verslag Forum Samenleving 3 juni 2025

De heer Weterings: Ik wil graag, voorzitter. Dank u wel. De brief die hebben we al geagendeerd voor in september. Dat is op zich prima. Ik wil mevrouw Woudstra bedanken voor haar attentie dat het inderdaad pas volgend jaar ingaat. Ik had eroverheen gelezen, bedankt. Ik kreeg allerlei appjes van ondernemers: o, gelukkig. Want die wisten dat ook niet namelijk. Maar goed, hartstikke fijn om daar nog even dan niet inhoudelijk op in te gaan, maar wel over de procedure, hoe het is gegaan en hoe het tot stand is gekomen van dit Beleidskader terrassenbeleid. Voorzitter, ik zal graag toch even een hele kleine inleiding. op 16-05-2025 heeft u de raad geïnformeerd, tevens ongeveer tegelijkertijd een persbericht verstuurd het Beleidskader terrassenbeleid was vastgesteld door het college van B&W. Ook in het persbericht gaf u aan dat er uitgebreid geparticipeerd is met alle betrokken partijen. Laat ik vooropstellen dat er inderdaad een aantal inloopbijeenkomsten waren georganiseerd, onder andere museum Rijswijk, het Bogaard Stadscentrum en het Huis van de Stad. Op een maandagmorgen begreep ik ook de allereerste keer. Maar goed, daar gaan we het nog een keer over hebben. Helaas waren niet alle belanghebbende ondernemers op de hoogte van die bijeenkomsten. Die moesten er via via achter komen dat er überhaupt ergens een inloopbijeenkomst was.

De ondernemers waren dus niet goed geïnformeerd of hadden geen goede informatie gekregen over deze bijeenkomsten. Ze kijken niet allemaal naar mijn verhaal op Facebook van de gemeente Rijswijk, want daar heb ik het wel zelf voorbij zien komen, dat de inloopochtenden er waren. Voorzitter, een kleine week na uw bericht over het vaststellen van het Beleidskader terrassenbeleid heeft Rijswijks Belang een rondje langs alle belanghebbende ondernemers met een terras gedaan. En met de vraag bent u tevreden met het vastgestelde Beleidskader terrassenbeleid? Eigenlijk direct het antwoord dat we kregen was: welk kader? Welk terrassenbeleid? We hebben niets ontvangen. We zijn nergens bij betrokken, dus we weten van niets. En dan ga je op een gegeven moment een gesprek gaan met die ondernemers en dan geven ze aan: er was ergens een inloopochtendje, waar dus een kleine selecte groep mensen op af is gekomen, mocht je memo’s plakken met wat ideeën. En daarna is het, in ieder geval bij ons, akelig stil gebleven. We hadden graag betrokken geweest bij het opstellen van het Beleidskader als belanghebbende ondernemer van de terrassen. Want uiteindelijk gaat het om ons. We hebben alleen via de centrummanager een persbericht ontvangen dat er een Beleidskader was vastgesteld, maar wat er is vastgesteld echt totaal geen idee.

Dus uiteindelijk was het dus bij één ondernemer, zijn we uiteindelijk alle 26 afgegaan. Bijna iedereen met een terras hebben we gesproken, elke manager of elke ondernemer zijn we langs geweest. Het waren er een stuk of 25. En die zagen allemaal water branden toen wij de vraag stelden: wat vind je daarvan? Dus we hebben, voorzitter, de volgende vragen. Waarom heeft geen een enkele belanghebbende ondernemer enig idee wat voor kader er is vastgesteld? In uw persbericht gaf u aan dat er uitgebreid is geparticipeerd met alle betrokken partijen. Waarom delen deze betrokken partijen uw mening niet? Alle eigenaren zeggen: totaal niet waar. Echt niet waar. Het besluit wat op 22 mei is verschenen in Groot Rijswijk bij de openbare bekendmaking. Kunnen belanghebbenden hier nog een zienswijze op indienen of bezwaar maken tegen dit besluit? Dat stond namelijk niet in het artikel. En zo ja, binnen hoeveel weken? En zo nee, waarom niet? Zijn er eventueel nog andere mogelijkheden voor de belanghebbende ondernemers om van dit vastgestelde kader nog iets te mogen vinden? En zo ja, welke? En zo nee, waarom niet? Voorzitter, kunt u de verbazing van Rijswijks Belang begrijpen? Dat u zelf op 13 mei het Beleidskader terrassenbeleid heeft vastgesteld in het college. Daarna de media opzoekt op 16 mei met een persbericht.

En tot op de dag van vandaag 3 juni bij geen enkele ondernemer het vastgestelde terrassenbeleid officieel bekend is. Laat staan besproken of afgegeven of gemaild, totaal onbekend. Voorzitter, wat gaat u eraan doen om belanghebbende ondernemers alsnog te betrekken bij dit kader? Bent u bereid om het Beleidskader terrassenbeleid pas te laten ingaan als ook daadwerkelijk met alle ondernemers is gesproken met een terras? Zo nee, waarom niet? En voorzitter, echt, ik stel deze vragen, ik kom nog een keertje terug, maar ik heb echt met

Pagina 22 van 26

Concept verslag Forum Samenleving 3 juni 2025

grote verbazing al die ondernemers aangehoord en eigenlijk met schaamrood op de kaken moeten horen dat ze van niets wisten. Ik wacht heel graag uw reactie af. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Weterings. Er stond inderdaad al heel veel geschreven, maar wethouder Van Damme, u heeft het woord. De heer Van Damme: Dank u wel, voorzitter. Ook dank voor de vragen van Rijswijks Belang. En ik denk ook dat het goed is dat het geagendeerd is, want dit kader is vooruitlopend op het Omgevingsplan wat gaat komen in het najaar. Ik denk dat dit nu typisch zo'n onderwerp is waar de raad zich goed over kan uitspreken. Dus ik kijk ook heel erg uit naar september om eens te proeven van wat speelt er nu bij iedereen. De vragen zijn ook schriftelijk beantwoord. Ik verwijs ook deels daarnaar. De participatienotitie is er bijgevoegd. Dus ook de wijze waarop er is geparticipeerd, waarop het is gecommuniceerd. Ik moet wel zeggen: wij zijn natuurlijk vol bezig, vol gas aan het geven op het uitvoeren van het horecabeleid. Dat hebben we een aantal jaar geleden vastgesteld. En een van die zaken was: we gaan die beleidsregels omtrent terrassen en uitstallingen gaan we updaten. Weliswaar waren ze minder oud dan de klachtenregeling die zojuist behandeld is, maar ze dateerden toch van 2012.

En de behoefte aan terrassen is toch wel veranderd en het uitgaanspubliek is ook veranderd, zeker na de coronatijd. Dus daar gaan we mee aan de slag. Dat willen we zo snel mogelijk en voortvarend doen. Het heeft wel een beetje met die Omgevingswet toch te maken en die Omgevingswet zou het allemaal makkelijker moeten maken voor ondernemers. Gaat het op termijn ook doen, maar ik moet u wel eerlijk zeggen dat het complex is. En dan moet ik me toch aansluiten bij wat mevrouw Van Nunen vanavond zei. Soms maken we dingen met elkaar complex. Dat is eigenlijk met het Omgevingswetverhaal ook het geval. Terwijl het uiteindelijk, als we er lang mee bezig zijn over een jaar of 10, het wel makkelijker wordt. Maar voorlopig is het dat nog niet. Want ik spreek ook weleens een ondernemer die een aanvraag doet bij het Omgevingsloket die dan niet aankomt. Dat gebeurt ook simpelweg. Maar goed, we zijn dus vol gas daarmee aan het uitvoeren en dit Beleidskader is in die zin geen regelgevend document. Het toetst alleen nieuwe initiatieven. Dus ik heb ook echt geen enkele behoefte om te gaan lopen terug roeien. Wij willen juist vooruitkomen en juist ondernemers helpen en ruimte geven voor hun Terrassenbeleid. Dus dat nog even ter toelichting op de antwoorden die al zijn gegeven.

En ook nog wel aan richting de heer Weterings melden dat er niet alleen de belanghebbenden met een terras zijn, er zijn ook belanghebbende ondernemers zonder terras, die er ook wat van vinden, die ons ook benaderen. Er zijn ook bewoners in de buurt die daar zich ook mee bemoeien. Dus dat nog even ter toelichting op de beantwoording die al is geweest. En ik moet nog toch even terug naar mevrouw Woudstra, die vroeg: kunt u ook inzichtelijk maken over de klachtenregeling van wat is oud en wat is nieuw? Ik denk dat het goed is dat ik dat nog even u doe toekomen van wat waren de oude regels? Wat wijzigt dan in de nieuwe regeling richting het Omgevingsplan? Zodat we daar al opiniërend over kunnen praten in september, zodat dat goed in beeld is. Zodat u zelf ook een goede afweging kan maken van vinden we dit nu acceptabel of niet? En dan heeft u ook wat meer inzicht in de participatie. We gaan natuurlijk ook nog een bijeenkomst beleggen met de betrokken ondernemers die eerder hebben deelgenomen aan de participatie. Daar zijn alle belanghebbenden bij welkom. Dus dat gaat ook nog zeker plaatsvinden. Dus dat nog even ter toelichting, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Van Damme.

Mijnheer Weterings, u heeft nog een verhelderende vraag? De heer Weterings: Voorzitter, ik denk toch dat er een grote ambtelijke dwaling heeft plaatsgevonden, om te communiceren met de pers en met de buitenwereld dat er met alle ondernemers dit is bereikt en is gesproken. Want dat is letterlijk gewoon niet waar. En dat vind ik gewoon heel erg bijzonder en verbaast me echt, als je daar dan komt en ze zeggen: we weten van Pagina 23 van 26

Concept verslag Forum Samenleving 3 juni 2025

niets. Ik vraag ook in de vraagstelling: waar is het misgegaan? U geeft aan: het is niet misgegaan. Hebben we alle ondernemers betrokken? Dat is niet gebeurd. Ik zou u toch willen vragen om desnoods volgende week met mij samen met alle ambtenaren langs alle mensen met een terras te gaan, om te vragen of ze op de hoogte zijn van dit vastgestelde Beleidskader. Dan krijg je te horen. Nee, dat zijn we niet. Waar is dan het verschil tussen denkwijze van u en uw orgaan en de realiteit dat ondernemers zich niet gehoord voelen, dat er niet met hun is samengekomen tot dit besluit van dit kader van het terrassenbeleid? De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Weterings. Ik zag een vinger bij mevrouw Woudstra. Mevrouw Woudstra: Een punt van orde aan de heer Weterings. Maakt hij verschil tussen onafhankelijke en niet-onafhankelijke ambtenaren of hoe moet ik dat precies zien? De voorzitter: De heer Weterings. De heer Weterings: Nee, het gaat erom dat een onafhankelijk ambtenaar kan bevestigen wie van de twee er dan finaal naast zit, of dat het orgaan is of ik moet liegen. Dat alle ondernemers mij in de maling nemen dat ze niets hebben ontvangen, niets hebben gehoord of er is hier een beeldvorming, wordt ook in de beantwoording geschreven, alle ondernemers hebben kunnen meepraten. Dat is gewoon niet waar.

Dan wil ik graag deze beantwoording geven dat ze met me meegaan om het zelf te horen bij de ondernemers. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Weterings. Wethouder Van Damme, mag ik u het woord geven? De heer Van Damme: Ja, zeker. Dank voor de vervolgvraag. Het participatiebeleid wat is vastgesteld, is gewoon gevolgd. De participatienotitie zit erbij. En ik ga eigenlijk helemaal niet met u alle ondernemers langs, want de wijze waarop u meestal communiceert, vind ik niet zo heel erg prettig, ook niet richting onze ondernemers. En wij gaan zelf communiceren richting de ondernemers. Dat doen we al. We zijn continu in gesprek. We hebben nu ook vragen gehad, dus dat proces zou ik zo willen bewandelen, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Een kleine nabrander. De heer Weterings: De aankondiging van een motie, wil ik doen in het forum. De voorzitter: U gaat de aankondiging van een motie in het forum … De heer Weterings: Er komt een motie aan daarover, ter ondersteuning van alle ondernemers. De voorzitter: Dank u wel.

11.c Vragen D66 - RIB 25-039 Tijdelijk onderwijs huisvesting Pasgeld De voorzitter: Dan gaan we naar 11c, vragen van D66 RIB 25-039 tijdelijke onderwijshuisvesting Pasgeld. Mevrouw Woudstra. Mevrouw Woudstra: Ja, mag ik? Dank. Er was hier nog wat geluid, excuus. De voorzitter: Ja, hier ook. Mevrouw Woudstra: Ik heb helaas de antwoorden niet zo snel door kunnen nemen. Een beetje hetzelfde probleem als net, de vorige wel, maar deze nog niet. Dus ik zal het nog even kort houden. We hebben nog gevraagd naar aanleiding van de tegenvaller op de tijdelijke school in Pasgeld of ook de eisen zijn aangepast. En we hebben gevraagd of er ook aanpassingen zijn in de omgeving of op den duur waar we rekening mee moeten houden nu we de eisen hebben aangepast. En of de hogere bouwkosten die we nu zien straks ook mogelijk effect hebben voor de vervolgschool, voor de vaste Pagina 24 van 26

Concept verslag Forum Samenleving 3 juni 2025

school die we gaan zetten? Als de wethouder nog even de antwoorden aan kan geven, heel graag. Dat kan wat ons betreft kort. Nog één aanvullende vraag. Zou de oplossing die gekozen gaat worden wat overeenkomt met de oplossing bij de Steenvoordeschool dan wel hergebruik van de tijdelijke huisvesting van de Steenvoordeschool en schatten wij het ongeveer goed in als het om 300 gaat? Mocht dat niet nu zijn, dan kan dat ook nog later beantwoord. Dank. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Woudstra. Wethouder Bentvelzen. Mevrouw Bentvelzen: Voorzitter, om bij het laatste te beginnen. U vraagt aan mij of we de huidige tijdelijke units, die nu gebruikt worden bij de Steenvoordeschool ook kunnen gebruiken voor de school van Pasgeld. Dat kan niet, als dat uw vraag is, want de Steenvoordeschool is nog niet klaar als de Pasgeldschool al moet staan. Dus vandaar dat we daar geen gebruik van kunnen maken. We zullen natuurlijk nooit onnodig iets doen. Dus als er na de tijdelijkheid voor Pasgeld iets nodig is ergens in Rijswijk, zullen we kijken of we die units uiteraard wel kunnen hergebruiken. En uw andere vraag heb ik geloof ik gemist. Ik weet niet, ik was een beetje afgeleid van onafhankelijk of afhankelijke ambtenaren, daar ben ik niet zo van. De voorzitter: Dank. Of u nog kort de antwoorden op de andere vraag kan herhalen. Mevrouw Bentvelzen: Uiteraard.

U heeft gevraagd aan mij: dat in mijn brief aan uw raad is aangegeven dat vereisten zijn aangepast en geschrapt om kosten te verlagen en welke vereisten dat dan zijn. En ik heb daarin het antwoord gegeven dat het programma van eisen is aangepast met behoud van de noodzakelijke functies. De aanpassing heeft uitsluitend betrekking op de wijze van inrichting en uitwerking binnen bestaande kaders, zoals een multifunctioneel lokaal. En dat betreft een tijdelijke locatie. Daarmee wordt volledig voldaan aan het door de raad meegegeven even kader, zonder verdere concessies te doen aan die vereisten die u daar heeft vastgesteld. Uw tweede vraag was: welke gevolgen hebben de aanpassingen voor de omgeving, dan wel de duur en tijdelijkheid van de locatie? De aanpassingen hebben geen gevolgen voor de omgeving en of duur van de tijdelijkheid van de locatie. Het gebouw zou weliswaar wat minder oppervlakte in gebruik nemen, maar binnen het betreffende kavel is voldoende ruimte beschikbaar. Dus de functie en de gebruiksduur blijven daarmee ongewijzigd.

En als laatste vraag heeft u gesteld: nu bekend is dat de bouwkosten hoger zijn voor de tijdelijke school, welke gevolgen dit dan heeft voor de voorziene kosten voor de bouw van de permanente school? En wat de impact is op het onderwijshuisvestingplan voor Rijswijk? De hogere bouwkosten voor de tijdelijke school hebben geen gevolgen voor de voorziene kosten voor de permanente huisvesting. In raadsvoorstel RV 25 004 is toegelicht dat het gevraagde krediet voortvloeit uit het besluit om de school die eerst gepland stond, voorlopig niet in de Plaspoelpolder te realiseren. En ook heeft de huidige ontwikkeling geen impact op het onderwijshuisvestingsplan voor Rijswijk. Voorzitter, dat waren de vragen en de antwoorden die ik gestuurd had en nu ook even verteld heb. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Bentvelzen. Een vervolgvraag, mevrouw Woudstra. Mevrouw Woudstra: Dank, heel zorgvuldig. Eén verduidelijkende vraag. Het feit dat we nu weten dat het bouwen van scholen en de eisen daaraan mogelijk duurder uitvalt vanwege de bouwkosten. Hoe heeft dat dan nu geen effect op al die andere dingen die wij ook moeten financieren? Want als we weten dat de bouwkosten nu hoger zijn en we gaan de komende tijd meer scholen realiseren, zou ik denken dat dat effect heeft op de inschattingen die we gemaakt hebben voor de andere scholen.

Daar kwam ook onze belangrijkste reden voor het stellen van deze vraag vandaan. Als we weten dat het nu hoger wordt, weten we het liever op tijd als raad dat we moeten gaan aanpassen, dan later. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Woudstra. Mevrouw Bentvelzen. Pagina 25 van 26

Concept verslag Forum Samenleving 3 juni 2025

Mevrouw Bentvelzen: Voorzitter, dit is de beantwoording die ik zelf heb gehad. Ik zit ook niet zo goed in financiële vraagstukken. Dus ik wil die vraag absoluut nog even voor u uitzetten. En ik ben heel druk aan het bladeren in mijn schriftjes, zoals u ziet. Maar dat komt, omdat ik van de week toch iets heel interessants hoorde, wat ik u niet wil onthouden. En dat heeft alles te maken met scholen en VNG. Hoe noem je dat? Van die normen. De VNG-norm voor onderwijshuisvesting is echt veel te laag. Dat scheelt bijna 50 procent met wat wij moeten opschrijven. Dus de norm is 2.800 euro en dan is de werkelijkheid 4.600 euro. En dat hebben wij nu continu. Daar zijn we achter gekomen door deze tijdelijke huisvesting. Wat gebeurt er? Ik heb gevraagd: hoe kan dat nou? Heeft iemand met zijn ogen dicht zitten rekenen? Waren letterlijk mijn vragen richting het adviesbureau. Dat was helemaal niet zo. Mensen hadden gewoon hartstikke hun best gedaan en tegelijkertijd hebben we dus een VNGnorm die veel te laag is, maar die wij wel hanteren, ook vanuit verordeningen. Dus ik heb met klem een oproep gedaan om daar in ieder geval ook naar te kijken, zodat niet de geschiedenis zich continu blijft herhalen. Want daar wordt u niet vrolijk van, maar ik ook zeker niet. De voorzitter: Dank u wel, wethouder. Mevrouw Woudstra: Dank voor de toezegging om het uit te zoeken en dit punt mee te nemen.

En dit laatste punt neem ik zelf ook graag mee naar de mensen die ik ken in het onderwijs op andere punten om daar eens goed naar te laten kijken. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Woudstra.

12. Sluiting De voorzitter: Dan sluit ik hierbij de agenda en de Forumvergadering en wens ik iedereen een fijne avond.

Pagina 26 van 26