Bijlage D Nota van Zienswijzen bestemmingsplan Pasgeld-West 190923 (gewijzigd)

Nota van Zienswijzen Bestemmingsplan Pasgeld-West, Ontwerp d.d. 28 februari 2023

Augustus 2023

Nota van Zienswijzen bestemmingsplan Pasgeld-West, Ontwerp d.d. 28 februari 2023 Gemeente Rijswijk, september 2023 Kenmerk 23.067842

Inhoud 1. INLEIDING ........................................................................................................................................... 4 2. GEVOLGDE PROCEDURE ONTWERPBESTEMMINGSPLAN ......................................................... 4 3. OVERZICHT ONTVANGEN ZIENSWIJZEN EN ONTVANKELIJKHEID ............................................ 4 4. BEANTWOORDING ZIENSWIJZEN ................................................................................................... 5 BIJLAGE: STAAT VAN WIJZIGINGEN + bijlagen ................................................................................ 91

Nota van Zienswijzen bestemmingsplan Pasgeld-West, Ontwerp d.d. 28 februari 2023 Gemeente Rijswijk, september 2023 Kenmerk 23.067842

1. INLEIDING In deze Nota van Zienswijzen worden de ingekomen zienswijzen in het kader van het ontwerpbestemmingsplan “Pasgeld-west” samengevat en voorzien van een beantwoording. Voordat inhoudelijk op de zienswijzen wordt ingegaan wordt eerst kort het verloop van de gevolgde procedure omtrent het ontwerpbestemmingsplan weergegeven (paragraaf 2). Ook wordt ingegaan op de vraag of de ingekomen zienswijzen binnen de termijn van ter inzagelegging zijn ontvangen en in behandeling kunnen worden genomen. Daarna wordt een overzicht gegeven van de binnengekomen zienswijzen (paragraaf 3). Vervolgens zal inhoudelijk op de zienswijzen worden ingegaan. Indien daartoe aanleiding is, zal per zienswijze worden aangegeven of de zienswijze aanleiding geeft het ontwerpbestemmingsplan aan te passen (paragraaf 4). In de als bijlage opgenomen “Staat van Wijzigingen” wordt de voorgestelde wijziging naar aanleiding van de zienswijzen schematisch weergegeven, aangevuld met een aantal wijzigingen dat ambtshalve in het ontwerpbestemmingsplan moet worden verwerkt.

2. GEVOLGDE PROCEDURE ONTWERPBESTEMMINGSPLAN Overeenkomstig het bepaalde in artikel 3.8 van de Wet ruimtelijke ordening (Wro) juncto afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) heeft het ontwerpbestemmingsplan “Pasgeld-West”, tezamen met de daarbij behorende bijlagen, ter inzage gelegen in de periode van 3 maart 2023 tot en met 13 april 2023. Een analoge versie van het plan heeft gelegen bij de Publieksbalie van het Stadhuis aan het Bogaardplein, een pdf-versie van het plan was te vinden op de gemeentelijke website www.rijswijk.nl en de digitale GML-versie van het plan stond op www.ruimtelijkeplannen.nl. De terinzagelegging is aangekondigd door middel van een publicatie in Groot Rijswijk, op de website en in de Staatscourant. Gedurende de periode van terinzagelegging kon een ieder zienswijzen indienen ten aanzien van het ontwerpbestemmingsplan.

3. OVERZICHT ONTVANGEN ZIENSWIJZEN EN ONTVANKELIJKHEID In totaal zijn 16 zienswijzen in het kader van het ontwerpbestemmingsplan ontvangen. Negen zienswijze zijn door een privépersoon ingediend. De andere zienswijzen zijn ingediend door TNO, het Hoogheemraadschap van Delfland, BPRC, Pasgeld Natuurlijk en Natuurlijk Delfland, de Contactgroep Rijswijk Zuid, Autobedrijf Weerheim en flattuinvereniging De Volle Grond. De zienswijzen zijn ingediend binnen de termijn en zijn afkomstig van belanghebbenden, en zijn derhalve ontvankelijk. In verband met de bescherming van persoonsgegevens, zijn de naam- en adresgegevens van de privépersonen niet vermeld.

Nota van Zienswijzen bestemmingsplan Pasgeld-West, Ontwerp d.d. 28 februari 2023 Gemeente Rijswijk, september 2023 Kenmerk 23.067842

4. BEANTWOORDING ZIENSWIJZEN De ingekomen zienswijzen zijn hieronder samengevat en beantwoord. In de laatste kolom is aangegeven of, en indien van toepassing, welke wijzigingen er worden doorgevoerd. In hoofdstuk 6 is een overzicht gegeven van de wijzigingen die in het vast te stellen bestemmingsplan worden doorgevoerd.

Nr 1. a.

b.

Zienswijze Zienswijze 1 – TNO Nadere aanduiding “Ontsluiting” ontbreekt echter in de bestemming Groen aan de achteringang van de vestiging aan het Jaagpad. Het is voor TNO belangrijk dat ook de achteringang voor zowel TNO als BPRC zeer goed bereikbaar blijft, niet alleen voor personeelsleden maar zeker ook voor de hulpdiensten. TNO wil daarom dat ook bij de achteringang in de bestemming Groen de nadere aanduiding “Ontsluiting” wordt opgenomen De nadere aanduiding “Ontsluiting” levert wel de mogelijkheid van een ontsluitingsweg op maar gezien de wens van de gemeente om voor dit deel een karakter als woonstraat na te streven, heeft TNO onvoldoende vertrouwen dat dit een ontsluitingsweg wordt die voldoende toegesneden is op het doel waarvoor de medewerkers, bezoekers, toeleveranciers en hulpdiensten deze willen gebruiken. Het bestemmingsplan regelt weliswaar alleen het gebruik van de grond en geen

Beantwoording

Conclusie

Binnen de bestemming Groen zijn onder meer ‘wegen’ toegestaan. De huidige toegangsweg is daarmee in overeenstemming met de bestemming Groen. Daarmee is in het kader van het bestemmingsplan voldoende geborgd dat een achteringang voor zowel TNO als BPRC zeer goed bereikbaar is.

Geen wijzigingen

Binnen de bestemming Groen is de aanduiding ‘ontsluiting’ opgenomen ter plaatse van de huidige toegangsweg tot de hoofdingang aan de Lange Kleiweg. Ter plaatse van deze aanduiding zijn de gronden in ieder geval bestemd voor een ontsluitingsweg. Daarmee is in het kader van het bestemmingsplan voldoende geborgd dat de hoofdingang goed bereikbaar en voldoende toegesneden is.

Geen wijzigingen

c.

2. a.

verkeerskundige ingrepen maar de woonbestemming in samenhang met de andere teksten in de nota van beantwoording levert wel een toekomstig beeld op dat niet past bij de bedrijfsactiviteiten van TNO. TNO is niet tevreden met de huidige oplossing van de gemeente en stelt daarom voor dat de Lange Kleiweg tot aan de hoofdingang van TNO (vanaf de A4 gezien) de huidige bestemming Verkeer behoudt. In het voorliggende ontwerp vinden wijzigingen Met TNO zijn, zoals u bekend, over de plaats in de bestemming van de kavels 3067 en zogenaamde ‘parkloper’ waarbinnen de 3068 die in eigendom zijn van TNO. Kavel 3068 bedoelde kavels gelegen gesprekken gaande. krijgt de bestemming Groen in plaats van de Binnen dit kader zal dit nader ter sprake huidige bestemming TNO. Ook kavel 3067 krijgt komen. de bestemming Groen; daarop rust nu deels de bestemming TNO en deels de bestemming Wonen. De wijziging van de bestemming TNO naar bestemming Groen betekent voor TNO een waardevermindering van de grond bij een eventuele verkoop ervan. TNO verzoekt de gemeente TNO hiervoor te compenseren. Zienswijze 2 – Hoogheemraadschap van Delfland De gevolgen voor de waterhuishouding moeten De definitief berekende opgave voor de door de gemeente worden meegewogen in het compensatie van de extra verharding in het bestemmingsplan.

Een onderdeel hiervan is de plangebied zijn in de regels van het compensatie voor de extra verharding in het bestemmingsplan opgenomen. plangebied door het graven van open water of het nemen van maatregelen, om regenwater vast te houden in de wijk en op het bedrijventerrein. Daarover zijn wij nog met u in gesprek. Wij vragen u de definitief berekende

Nota van Zienswijzen bestemmingsplan Pasgeld-West, Ontwerp d.d. 28 februari 2023 Gemeente Rijswijk, september 2023 Kenmerk 23.067842

Geen wijzigingen

De getallen in art. 16.9 van de planregels worden geactualiseerd naar aanleiding van de update van bijlage 9 bij de toelichting (zie staat van wijzigingen).

pagina 6 van 101

3. a.

b.

opgave voor de compensatie van de extra verharding in het plangebied in de regels van het bestemmingsplan op te nemen. Zienswijze 3 – BPRC De documenten bij het ontwerpbestemmingsplan zijn dezelfde onderzoeken en beschouwingen uit 2021 en eerder, die ook bij het voorontwerpbestemmingsplan ter inzage lagen. Er is dus niets veranderd. Er is dus geen nieuwe/gewijzigde beoordeling van de geur- en geluidsituatie, niet gebaseerd is op (geur)metingen die wel noodzakelijk werden geacht. De resultaten van dit nieuwe onderzoek kan aanleiding geven tot aanpassing van onze omgevingsvergunning Milieu. Deze procedure moet parallel gevoerd worden met het bestemmingsplan en voordien onherroepelijk zijn, om onze rechten te waarborgen. Dit is dus tot nu toe niet voorbereid en opgevolgd. Het verzoek is daarom om het geuronderzoek en het aanpassen van de geur- en geluidvoorschriften in onze vergunning alsnog spoedig en grondig ter hand te nemen.

Op de gronden tussen het terrein van BPRC die in eigendom zijn van BPRC zijn er plannen om een parkeerterrein te realiseren. De ontsluiting en parkeren zullen dan de hoofdbestemming

De gemeente, BPRC en de ODH zijn hierover inmiddels in goed overleg en wordt (indien) noodzakelijk aanpassing van de vergunning ter hand genomen. Tevens is door Witteveen en Bos de beschrijving van de geursituatie geactualiseerd voor Pasgeld-west. Hieruit blijkt dat de bestemming Woongebied voor een heel klein deel tussen de 0,5 en 1,0 ouE/m³ (98percentiel) ligt. Uit de waarden die genoemd zijn in het provinciaal beleid blijkt dat een concentratie van rond de 1,0 ouE/m³ (98percentiel) ruim aan de omschrijving ‘redelijk’ voldoet, en zich dus tussen ‘goed’ en ‘redelijk’ bevindt. Verder bevindt deze waarde zich binnen het genoemde afwegingsgebied uit de vergunning en is deze lager dan de waarde die in het vigerende bestemmingsplan is gemotiveerd. Deze kwaliteit betekent daarmee een aanvaardbaar geurhinderniveau voor Pasgeld-West. Voor wat betreft industrielawaai wordt een belasting van 50 dB in plaats van 45 dB op de toekomstige woonbebouwing acceptabel geacht, vanwege de omgevingskenmerken. Binnen de bestemming Groen is de aanduiding ‘ontsluiting’ opgenomen ter plaatse van de huidige toegangsweg tot de hoofdingang aan de Lange Kleiweg.

Nota van Zienswijzen bestemmingsplan Pasgeld-West, Ontwerp d.d. 28 februari 2023 Gemeente Rijswijk, september 2023 Kenmerk 23.067842

De toelichting wordt aangepast en de notitie geuraspecten BPRC (18 juli 2023) wordt toegevoegd als bijlage (zie staat van wijzigingen).

Geen wijzigingen

pagina 7 van 101

zijn (Groen is daaraan ondergeschikt). Om de huidige ontsluiting, in-/uitrit en parkeermogelijkheden volwaardig in tact te laten dient hier niet de bestemming Groen met aanduiding inrit op te nemen, maar een verkeersbestemming (Verkeer-2).

Ter plaatse van deze aanduiding zijn de gronden in ieder geval bestemd voor een ontsluitingsweg. Daarmee is in het kader van het bestemmingsplan de huidige ontsluiting voldoende geborgd. De huidige parkeermogelijkheden vallen buiten de reikwijdte van dit bestemmingsplan. Hier geldt vooralsnog de beheersverordening Elsenburgerbos-TNOPasgeld (onherroepelijk 2013-06-25).

4. Zienswijze 4 – Pasgeld Natuurlijk en Natuurlijk Delfland Onderwerp Ruimtelijke Ordening a. Het ontwerp dient getoetst te worden aan de De raad is alleen gehouden om de nu geldende vereisten voor een goede ruimtelijke ordening. wet- en regelgeving in acht te nemen. De De nieuwe Omgevingswet, die per 1 januari Omgevingswet is nog niet in werking getreden. 2024 definitief ingaat en daarom als uitgangspunt mag worden genomen, spreekt over een ‘goede ruimtelijke onderbouwing’ en maakt dit beter dan voorheen toetsbaar door de maatstaf te definiëren als een ‘evenwichtige toedeling van functies aan locaties binnen de fysieke leefomgeving'. De plankaart van het Ontwerp geeft op geen enkele wijze inzicht in die evenwichtige toedeling van functies aan locaties binnen de fysieke leefomgeving. Dit geldt niet alleen voor de concrete planlocatie van Pasgeld West maar evenzeer voor de relaties met de omliggende wijken, voorzieningen en groengebieden en het grotere geheel van de gemeente en buurgemeenten. Nota van Zienswijzen bestemmingsplan Pasgeld-West, Ontwerp d.d. 28 februari 2023 Gemeente Rijswijk, september 2023 Kenmerk 23.067842

Geen wijzigingen

pagina 8 van 101

Onderwerp: stikstofdepositie b. De stellingname dat de stikstofdepositie 0,00 mol N/ha/jaar bedraagt is niet correct om de volgende redenen: A. Tussentijdse stikstof veroorzakende activiteiten vanwege Grondbank. Er is echter wel degelijk sprake van tussentijdse stikstofveroorzakende activiteiten, namelijk het door de gemeente Rijswijk in gebruik nemen gedurende een aantal jaren van de bedoelde gronden als Grondbank met een daadwerkelijke opslag van grond afkomstig van Parkrijk. Het hanteren van de stikstofuitstoot van de Gerberakwekerij Van Veen als referentiesituatie is derhalve niet geoorloofd. B. Salderen mogelijk indien onomstotelijk vaststaat dat activiteit beëindigd is t b. v. ontwikkeling die het plan mogelijk maakt. In de koopovereenkomst blijkt echter geenszins, dat de beëindiging onomstotelijk verband houdt met de woningbouwontwikkeling. Gesproken wordt van ‘niet agrarische activiteiten’.’ De bestemming zou ook heel goed een recreatieve of natuurbestemming kunnen zijn. C. Welke referentiesituatie is de referentiesituatie? Na de aankoop van de Gerberakwekerij is het Bestemmingsplan Sion/’t Haantje vastgesteld. Daarmee is de bestemming van de gronden van de Gerberakwekerij gewijzigd van een agrarische bestemming naar een woonbestemming en wel

Algemeen Er is onderzocht of het bestemmingsplan Pasgeld-West tot mogelijk significant negatieve effecten voor Natura 2000-gebieden leidt. Uit het onderzoek van NOx advies dat in het kader van het ontwerp bestemmingsplan is verricht, blijkt dat er na saldering geen sprake is van mogelijk significant negatieve effecten voor Natura 2000-gebieden. Wel is inmiddels een nieuwe versie van AERIUS Calculator beschikbaar. Daarom is een nieuwe stikstofdepositieberekening gemaakt en is het memo van NOx advies geactualiseerd. Daaruit blijkt dat nog steeds geen sprake is van mogelijk significant negatieve effecten voor Natura 2000-gebieden.

Het stikstofdepositie-onderzoek (bijlage 7 bij de toelichting) is geactualiseerd, omdat een nieuwe versie van AERIUS Calculator beschikbaar is (zie staat van wijzigingen).

A. Anders dan in de zienswijze wordt aangevoerd is geen sprake van stikstofveroorzakende activiteiten geweest in de zin van de rechtspraak van de ABRvS. B. In de koopovereenkomst tussen de gemeente Rijswijk en de voormalige eigenaar is in de overwegingen (op pagina 2) expliciet overwogen dat de gemeente het perceel wil verwerven met het oog op de gebiedsontwikkeling in RijswijkBuiten. Zo staat in de overwegingen: “De Gemeente in het kader van de verdere gebiedsontwikkeling en

Nota van Zienswijzen bestemmingsplan Pasgeld-West, Ontwerp d.d. 28 februari 2023 Gemeente Rijswijk, september 2023 Kenmerk 23.067842

pagina 9 van 101

voor de bouw van 575 woningen en naar een bedrijfsterreinbestemming. Daarmee is de referentiesituatie gewijzigd. De referentiesituatie is niet langer meer die van een Gerberakwekerij, maar die van een bouwterrein van 575 woningen. Saldering zou dus moeten plaatsvinden met een bouwlocatie van 575 woningen. D. Woningen en bedrijven in Pasgeld West stoten geen stikstof uit. NOX Advies gaat er van uit dat enkel omdat er geen aansluiting zal plaatsvinden op het gasnetwerk er daarom, in verband met de verwarming van de te realiseren huizen en gebouwen, geen stikstofdepositie zal zijn. Dan moet wel gegarandeerd zijn, dat in geen enkele woning houtkachels worden geïnstalleerd of na de bouw mogen worden geïnstalleerd. De vraag is dan wel hoe dat laatste is geborgd? E. Schone productie en bouwtijd. De door NOX Advies aangegeven bouwwijzen zijn erg schoon. Aanzienlijk schoner dan bij een gemiddeld bouwproject o.a. het adbluegebruik. Dit roept toch enige twijfel op over het daadwerkelijk gebruik van de gepresenteerde schone bouwmethoden. Hoe wordt dit geborgd? De bouwtijd wordt gesteld op 5 jaar. Dat is aan de lange kant. Welke redenen zijn er om de bouwtijd op 5 jaar te stellen? F. Bouwfase 0,02 mol/ha/jaar. NOX Advies (pag. 2/10) berekent dat de bouwfase alleen al een depositie zal opleveren van 0,02 mol/ha/j in hexagon 4654710 van het Natura2000-

specifieke planvorming voor woningbouwontwikkelingen het perceel c.q. het hierna te noemen perceelsgedeelte aan ’t Haantje benodigd heeft en zodoende dit perceel met toebehoren van Verkopers in eigendom wenst te verwerven.“. De gerberakwekerij is dus beëindigd ten behoeve van de gebiedsontwikkeling in RijswijkBuiten. C. Anders dan de zienswijze stelt, wordt voor de referentiesituatie geen rekening gehouden met woningbouw op basis van een uit te werken bestemming die nog niet is gerealiseerd. De Gerberakwekerij is dus onderdeel van de referentiesituatie. D. Op grond van art. 10 lid 7 onder a van de Gaswet is het wettelijk uitgangspunt dat nieuwbouwprojecten niet worden aangesloten op het gastransportnet. Voor de ontwikkelingen in dit plangebied zal geen uitzondering worden gemaakt van dit wettelijk uitgangspunt. Overigens kan alleen een uitzondering worden gemaakt in de situatie waarin aansluiting op het gastransport net strikt noodzakelijk is om zwaarwegende redenen van algemeen belang. Aangezien de woningen zonder voorzieningen voor houtkachels worden gebouwd, mag worden uitgegaan van elektriciteit als bron van warm water en verwarming ABRvS 26 april 2022, ECLI:NL:RVS:2022:1210 en ABRvS 21 december 2022, ECLI:NL:RVS:2022:3914, r.o. 23.2.

Nota van Zienswijzen bestemmingsplan Pasgeld-West, Ontwerp d.d. 28 februari 2023 Gemeente Rijswijk, september 2023 Kenmerk 23.067842

pagina 10 van 101

gebied van Meijendel & Berkheide. Resulterend in een totale depositie van de bouwfase in 2024 van 36,4 kg/j NH3 en 1.331,3 kg^ NOx. NOX Advies laat ten onrechte de depositie van een deel van de gebruiksfase (zie D hiervoor) buiten beschouwing. Desondanks gaat de 0,02 mol al uit boven de vereiste 0 mol op het moment dat de saldering met de referentiesituatie van de door NOX Advies berekende 0,03 mol/ha/j op hexagon 4654710 van Natura2000-gebied Meijendel & Berkheide komt te vervallen.

E. In het stikstofonderzoek is uitgegaan van materieel van stageklasse IIIB en stageklasse IV. Stageklasse IV wordt sinds 2014 gehanteerd. Gelet daarop is het realistisch om uit te gaan van gebruik van stageklasse IV en deels stageklasse IIIB. Dat dit realistisch is blijkt ook uit rechtspraak, zie ABRvS 1 september 2021, ECLI:NL:RVS:2021:1969, r.o. 6.2 en ABRvS 17 augustus 2022, ECLI:NL:RVS:2022:2334, r.o. 11.2. Door deels met stageklasse IIIB te rekenen is gekozen voor een worst case benadering. De bouwtijd is ‘worstcase’ 2 jaar korter genomen dan vooralsnog wordt voorzien. Er wordt een nog langere bouwtijd van 7 jaar verwacht. F. In de zienswijze wordt op zichzelf terecht opgemerkt dat voor de bouwfase op zichzelf bezien een tijdelijke, stikstofdepositie is berekend. Deze tijdelijke toename van stikstofdepositie wordt echter gesaldeerd met het permanent staken van het gebruik van de gerberakwekerij. Na saldering is geen sprake van een toename van stikstofdepositie in Natura 2000-gebieden. Anders dan de zienswijze stelt, is er overigens geen vereiste dat dat er geen enkele stikstofdepositie mag zijn.

Nota van Zienswijzen bestemmingsplan Pasgeld-West, Ontwerp d.d. 28 februari 2023 Gemeente Rijswijk, september 2023 Kenmerk 23.067842

pagina 11 van 101

Onderwerp: PlanMER c. In het Voorontwerp is als Bijlage de PlanMER pro memorie opgenomen en ter verklaring daarvan bevat de plantekst de volgende passage; Uit een eerste scan met betrekking tot stikstof (zie paragraaf 4.9.2), is gebleken dat voor de voorgenomen ontwikkeling een passende beoordeling en PlanMER uitgevoerd dienen te worden. Deze zijn niet op tijd gereed voor het voorontwerpbestemmingsplan. De passende beoordeling en PlanMER worden nog uitgevoerd, en zullen te zijner tijd worden besproken in deze paragraaf en opgenomen bij het ontwerpbestemmingsplan.” In tegenspraak met deze tekst heeft er geen uitvoering van de passende beoordeling en PlanMER plaatsgevonden. In het Ontwerp staat de volgende passage: “Om die reden is er geen sprake van significant negatieve effecten op de instandhoudingsdoelstellingen van Natura 2000-gebieden. Daarmee gelden er geen belemmeringen voor de bestemmingsplanprocedure vanuit stikstofdepositie, en is het uitvoeren van een passende beoordeling niet noodzakelijk." Hierboven hebben we aangegeven dat er een nieuwe Aerius-berekening zal moeten worden uitgevoerd, waaruit aanzienlijk hogere stikstofdepositiewaarden zullen voortvloeien die wel degelijk significant negatieve effecten

Ten tijde van het opstellen van het voorontwerp werd rekening gehouden met de mogelijkheid dat gelet dat het stikstofdepositie onderzoek tot de conclusie zou leiden dat een passende beoordeling moet worden gemaakt. Uit het stikstofdepositieonderzoek bleek echter dat na saldering geen sprake is van een toename van stikstofdepositie. Daarom is een passende beoordeling niet nodig. Omdat geen passende beoordeling hoeft te worden gemaakt, is art. 7.2a Wet milieubeheer niet van toepassing en hoeft om die reden geen planMER te worden gemaakt (zoals destijds nog een mogelijkheid was).

Nota van Zienswijzen bestemmingsplan Pasgeld-West, Ontwerp d.d. 28 februari 2023 Gemeente Rijswijk, september 2023 Kenmerk 23.067842

Geen wijzigingen

pagina 12 van 101

op de nabijgelegen Natura2(XX)-gebieden kunnen veroorzaken. d. Het Ontwerp is te klein voor een passende Er is een m.e.r.-beoordelingsbesluit genomen, beoordeling/PlanMER, zegt het Ontwerp. De waaruit volgt dat er geen MER hoeft te worden vraag is of deze strikt formalistische stelling gemaakt. houdbaar is. Pasgeld West heeft van meet af aan in alle opzichten een onderdeel gevormd van de planontwikkeling van Rijswijk Buiten en het desbetreffende bestemmingsplan Sion/’t Haantje. Om reden dat de woonopgave verdubbeld is van 500 naar 1000 om de voorgenomen doelstelling van het vigerende bestemmingsplan Sion/’t Haantje te halen is besloten om een nieuw Bestemmingsplan Pasgeld West op te stellen. Dit enkele feit met al zijn repercussies voor het totale plan en zijn omgeving op het gebied van mobiliteit, ecologie en leefbaarheid kan geen reden zijn om van een passende beoordeling/PlanMER af te zien. Onderwerp: Wet natuurbescherming Soorten: Ransuil en (Water)vleermuis e. Het Ontwerp (pag. 53) stelt dat; Wat betreft de aspecten flora en fauna is een “Soorten. Voor ruimtelijke ingrepen die regeling neergelegd in de Wnb. De vragen of resulteren in overtreding van één of meer voor de uitvoering van het bestemmingsplan artikelen van de Wnb moet ontheffing worden een vrijstelling dan wel een ontheffing op aangevraagd.

Voor een aantal soorten geldt grond van het soortenbeschermingsregime in daarenboven het beschermingsregime van de de Wnb nodig is en zo ja, of deze ontheffing Europese Vogel- en Habitatrichtlijn. Voor kan worden verleend, komen in beginsel pas werkzaamheden die uit een bestemmingsplan aan de orde in een procedure op grond van de voortvloeien dient voor de start van die Wnb. Maar een bestemmingsplan mag niet werkzaamheden ontheffing te worden worden vastgesteld indien en voor zover op aangevraagd indien beschermde soorten voorhand redelijkerwijs had moeten worden Nota van Zienswijzen bestemmingsplan Pasgeld-West, Ontwerp d.d. 28 februari 2023 Gemeente Rijswijk, september 2023 Kenmerk 23.067842

Paragraaf 4.2 van de toelichting wordt aangepast met een verwijzing naar het m.e.r.beoordelingsbesluit (zie staat van wijzigingen).

Geen wijzigingen

pagina 13 van 101

voorkomen. Bij de vaststelling van het plan dient duidelijk te zijn of en in hoeverre een ontheffing kan worden verkregen." Het staat daarom voorshands niet vast bij de vaststelling van dit plan of er een ontheffing kan worden verkregen van de (water)vleermuizen voor het verwijderen dan wel aantasten van het leefgebied van deze strikt beschermde soort.

f.

"Vleermuizen - Het projectgebied is mogelijk onderdeel van een vliegroute (stapsteen) van watervleermuizen. Dit staat mogelijk in relatie tot de nieuwe verlichting van de ten noorden gelegen sportvelden. Nadere analyse van de omgeving en mogelijk onderzoek naar watervleermuizen is nodig, om te bepalen hoe belangrijk de Schoffel is voor de watervleermuis.”

ingezien dat het soortenbeschermingsregime in de Wnb aan de uitvoerbaarheid van het plan in de weg staat. Het voorgaande is vaste rechtspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Anders dan de indiener van de zienswijze veronderstelt is dus niet vereist dat voorhands vast moet staan dat een ontheffing voor de (water)vleermuizen zal worden verleend (voor zover deze ontheffing nodig is). Gelet op de inhoud van de ecologische onderzoeken is er geen aanleiding om te veronderstellen dat de watervleermuis aan de uitvoerbaarheid van het bestemmingsplan in de weg staat. Vliegroutes worden in beginsel niet beschermd op grond van de Wnb. Alleen essentiële vliegroutes worden beschermd. Er is geen aanleiding om te veronderstellen dat de vliegroutes van vleermuizen aan de uitvoerbaarheid van het bestemmingsplan in de weg staan, althans dat (voor zover nodig) een ontheffing kan worden verleend.

Geen wijzigingen

Dit nadere onderzoek is nog niet gerapporteerd en wordt niet bij de bijlagen vermeld. Het staat daarom voorshands niet vast bij de vaststelling van dit plan of er een ontheffing kan worden verkregen van de (water)vleermuizen voor het verwijderen dan wel aantasten van het leefgebied van deze strikt beschermde soort. Nota van Zienswijzen bestemmingsplan Pasgeld-West, Ontwerp d.d. 28 februari 2023 Gemeente Rijswijk, september 2023 Kenmerk 23.067842

pagina 14 van 101

g.

“Ransuil (categorie 4) - In het plangebied zijn één nestlocatie en meerdere roestplaatsen van de ransuil aanwezig. - Een deel van het plangebied is onderdeel van de essentiële leefomgeving van de ransuil of valt binnen de invloedssfeer van werkzaamheden. Het kappen van bomen en verwijderen van struiken en/of slopen van tuinhuisjes op bepaalde delen binnen het plangebied kan (mogelijk) leiden tot overtreding van de Wnb in relatie tot de ransuil. - Onderzoek naar roestplaatsen van de ransuil dient plaats te vinden in de winter van 2021-2022; de resultaten van dit onderzoek worden separaat gerapporteerd. - Voor het overtreden van de Wnb in relatie tot de ransuil is een ontheffing benodigd. Voor het verkrijgen van een ontheffing dient sprake te zijn van één of meer van de volgende belangen uit de Vogelrichtlijn: de bescherming van flora en fauna; de veiligheid van het luchtverkeer; de volksgezondheid of openbare veiligheid. Gezien bovenstaande belangen dient de haalbaarheid van een ontheffing nader te worden bekeken.” Dit nadere onderzoek is nog niet gerapporteerd en wordt niet bij de Bijlagen vermeld. Het staat daarom voorshands niet vast bij de vaststelling van dit plan of er een ontheffing kan worden verkregen voor de ransuilkolonie als strikt beschermde soort met een volgens SOVON zeer ongunstige staat van instandhouding waar het gaat om verwijdering

Bij de planvorming worden bomen, als dat mogelijk is niet gekapt en ingepast in het ontwerp, ook wordt onderzocht of bomen eventueel verplantbaar zijn. Het bestemmingsplan vormt niet de juridische basis voor het kappen van bomen, verwijderen van struiken en/of slopen van tuinhuisjes. Die activiteiten mogen ook los van het bestemmingsplan worden uitgevoerd. Voor het kappen van bomen met een stamdiameter vanaf 15 centimeter moet een kapvergunning worden aangevraagd. Daarnaast moet te aller tijden aan de Wnb worden voldaan.

Geen wijzigingen

Voor zover de indiener van de zienswijze vreest dat de Wnb wordt overtreden in relatie tot de ransuil, geldt dat een ontheffing voor de ransuil zal worden ingediend. Gelet op de inhoud van de ecologische onderzoeken is er geen aanleiding om te veronderstellen dat geen ontheffing zal worden verleend. De vraag of al dan niet terecht een ontheffing kan worden verleend, moet worden beoordeeld in het besluitvormingstraject naar aanleiding van het ontheffingsverzoek.

Nota van Zienswijzen bestemmingsplan Pasgeld-West, Ontwerp d.d. 28 februari 2023 Gemeente Rijswijk, september 2023 Kenmerk 23.067842

pagina 15 van 101

van het jaarrond beschermde nest, het kappen van de boom met het jaarrond beschermde nest, het kappen van de boomsingel van méér dan 20 bomen met de roestplekken van de kolonie en de aantasting dan wel verandering van het leefgebied. Onderwerp: watersysteem h. Het Waterhuishoudkundig plan Pasgeld van de gemeente is minder robuust dan wordt voorgesteld. Het model is gekalibreerd op basis van metingen. Wat zoveel betekent dat aan diverse knoppen van het model is gedraaid om de modeluitvoer zo goed mogelijk overeen te laten komen met metingen. Er wordt in dat rapport gesteld dat de resultaten goed zijn, d.w.z. dat modeluitvoer en metingen goed overeenkomen. Dat laatste valt nog wel te betwisten. Op een aantal locaties zit het model er ongeveer een factor 2 naast voor wat betreft de totale hoeveelheid afvoer.

i.

Maar om dan vanwege de verdubbeling van de woningbouw in West en het gebrek aan ruimte voor meer waterberging aldaar en/oor te kiezen om van de benodigde 23.300 m2 er 5000 m2 te realiseren in Oost is tegenstrijdig. Immers bij een forse bui die neerdaalt op Pasgeld is het de bedoeling dat hemelwater van Pasgeld West via de twee nieuwe duikers naar de 5000 m2 grote berging in Pasgeld Oost

Er is nog geen sprake van een rapportage noch een door het Hoogheemraadschap goedgekeurd waterhuishoudkundig plan. Waar naar verwezen wordt is vermoedelijk de watersysteemanalyse die in opdracht van het Hoogheemraadschap is opgesteld en een analyse van de huidige situatie als onderwerp heeft. Een analyse die het Hoogheemraadschap voor elk van haar polders periodiek uitvoert. In de laatste watersysteemanalyse is de ontwikkeling van Pasgeld-west (noch -oost) en de daarmee samenhangende noodzakelijke maatregelen en ingrepen niet meegenomen. De zienswijze geeft geen aanleiding voor het oordeel dat het waterhuishoudkundig plan minder robuust is dan wordt voorgesteld. Het plangebied biedt voldoende ruimte voor de benodigde waterberging en de bestemmingen van de betrokken gronden voorzien ook in het realiseren van dergelijk water en waterhuiskundige voorzieningen. Overigens is in overleg en met instemming van het Hoogheemraadschap de hoeveelheid waterberging aangepast.

Nota van Zienswijzen bestemmingsplan Pasgeld-West, Ontwerp d.d. 28 februari 2023 Gemeente Rijswijk, september 2023 Kenmerk 23.067842

Geen wijzigingen

Geen wijzigingen

pagina 16 van 101

zal stromen om in West droge voeten te houden. Echter dezelfde bui veroorzaakt tegelijkertijd in Pasgeld Oost een forse wateroverlast, die alleen maar kan worden opgevangen als dit overtollige hemelwater kan worden afgevoerd door de twee nieuwe duikers naar West. Maar dat laatste wordt geblokkeerd door afstromend water van West naar Oost door de duikers. Het robuuste’ watersysteem in Pasgeld zorgt er dan voor dat Pasgeld Oost onder water komt te staan. Gemeente en Hoogheemraadschap van Delfland moeten zich hier toch nog eens over buigen. Bekend is dat het Hoogheemraadschap verre de voorkeur geeft aan waterberging op de locatie waar de verharding plaatsvindt. Bovenstaand voorbeeld maakt duidelijk waarom. Dus zou die 5000 m2 in Pasgeld West gerealiseerd moeten worden als sprake wil zijn van een evenwichtige toedeling van functies binnen de fysieke leefomgeving.

Het realiseren van voldoende waterberging is gewaarborgd door middel van een voorwaardelijke verplichting. Op grond van deze bepaling mag er op gronden met de aanduiding 'overige zone - watercompensatie' pas worden gebouwd, indien voorafgaand aan de oplevering van de bebouwing is voorzien in de aanleg en instandhouding van de nodige waterberging. Het realiseren van een deel van de waterberging in Pasgeld-Oost is als optie opgenomen in de planregels, maar is niet essentieel voor het kunnen uitvoeren van het bestemmingsplan. De planregels zijn in overleg met en met instemming van het Hoogheemraadschap Delfland opgesteld. Van een blokkade is geen sprake. Pasgeld-oost watert via het Slagenlandschap af richting het gemaal. Samen met het gemaal zorgt het toevoegen van meer oppervlaktewater en duikers ervoor dat de peilstijging in de watergangen in Oost onveranderd blijft ten opzichte van de huidige situatie en blijft de peilstijging beperkt tot de nu reeds toegestane geringe peilstijging 36 cm eens in de honderd jaar. Bij de berekening van de benodigde toename van oppervlaktewater is rekening gehouden met toekomstige klimaatverandering

Nota van Zienswijzen bestemmingsplan Pasgeld-West, Ontwerp d.d. 28 februari 2023 Gemeente Rijswijk, september 2023 Kenmerk 23.067842

pagina 17 van 101

j.

Ruimte voor water gaat af van ruimte voor groen Vanwege de hoge woningdichtheid moet open water gecreëerd worden van in totaal 23.300 m2, waarvan 5000 m2 in Pasgeld Oost. In het Waterhuishoudkundig plan worden grote vaarten van 9 meter breed voorzien. De consequenties daarvan voor het groen in Pasgeld West en Oost worden hierbij niet vermeld. Die kan een ieder uitrekenen. In de Bosloper in Pasgeld Oost gaat de 5000 m2 waterberging voor Pasgeld West ten kosten van precies dezelfde oppervlakte aan groen aldaar. Datzelfde geldt voor de groene ruimte in West. De 9 meter brede scheisloot langs het spoor verkleint daar de ruimte voor de voorgenomen ecologische verbinding langs het spoor. Hoe dat precies uitpakt is op de plankaart niet te zien. Het is de vraag of er zelfs maar enige ruimte overblijft om hier bijvoorbeeld een dringend noodzakelijke natuurvriendelijke oever en de in de schetsen ingetekende boomsingel te realiseren naast de benodigde ruimte voor de hier ook aangegeven parkeerhavens. Conclusie kan niet anders zijn, dan dat met de verdubbeling van het woningaantal een evenwichtige toedeling van de water-, groene, en ecologische functies wordt aangetast. Onderwerp: Groen, biodiversiteit en ecologie k. In de uitwerking komt er weinig van terecht. De Parkloper van Oost naar West wordt voor een groot deel in beslag genomen door

De bestemming Woongebied betreft een globale bestemming waarbinnen ruimte is voor woningen, parkeervoorzieningen, water en groenvoorzieningen. Ter plaatse van de aanduiding ‘water’ zijn de gronden uitsluitend bestemd voor water, duikers en dammen.

Geen wijzigingen

De inrichtingsschets zoals weergeven in de Wateropgave-analyse (bijlage 9 bij de toelichting) heeft het plangebied als ondergrond en geeft wat dat betreft aan dat het plan uitvoerbaar is.

Als bijlage 14 bij de toelichting is een ecologische structuurvisie voor de Driehoek Pasgeld gevoegd. Dit gebied is groter dan

Nota van Zienswijzen bestemmingsplan Pasgeld-West, Ontwerp d.d. 28 februari 2023 Gemeente Rijswijk, september 2023 Kenmerk 23.067842

Geen wijzigingen

pagina 18 van 101

achtereenvolgens de gasleiding van de Gasunie, de dubbele Wamitelinq-leiding van de Gasunie (die vooralsnog helemaal niet wordt aangegeven op de Plankaart), de rioleringsleiding en de hoogspanningsleiding van Stedin elk met hun eigen boomvrije zones van 3 tot 5 meter. Tevens zijn hier fiets- en wandelpaden voorzien. Wat er dan overblijft voor een robuuste ecologische verbinding blijft geheel onduidelijk. Voor een dergelijke robuuste ecologische functie kent de literatuur een breedte van 50 meter.

alleen het plangebied van dit bestemmingsplan Pasgeld-West, dat als deelgebied wordt onderscheiden in dit visiedocument.

De Parkloper ligt bovendien grotendeels op terrein in eigendom van TNO met voorkeursrecht van het BPRC en het is maar de vraag of de aankoop hiervan in de GREX is opgenomen. Eenzelfde verhaal geldt voor de Bosloper. Ook hier zijn delen in eigendom van TNO, waarvan de aankoopkosten onbekend zijn en waarvan het de vraag is of ze in de GREX zijn opgenomen.

Het plangebied van Pasgeld-West wordt niet aangeduid als kerngebied. De Schoffel is aangeduid als deelkerngebied en de geplande woonwijk is aangeduid als stadsnatuur. Ook zijn er wenselijke verbindingszones voorzien.

Het al dan niet opnemen van deze aankoopkosten van de benodigde grond voor de ecologische verbindingen is voor ons een maatstaf of de voorgenomen bestemming ook daadwerkelijk kan worden gerealiseerd. Conclusie kan niet anders zijn, dan dat met de verdubbeling van het woningaantal een evenwichtige toedeling van de water-, groene, en ecologische functies wordt aangetast.

In het visiedocument wordt gewerkt met verschillende bouwstenen: kerngebieden, deelkerngebieden, stapstenen en verbindingszones. Verbindingszones zijn in dit verband lijnvormige landschapselementen van groen en/of water die fungeren als migratieroute tussen (deel)kerngebieden en stapstenen.

Er wordt ter plaatse van de geplande woonwijk geen natuurgebied aangelegd met daarvoor noodzakelijk ecologische verbindingszones die aan bepaalde eisen moeten voldoen. Er wordt een verbindingszone (van 20 tot 50 meter) beoogd midden in een woonwijk om de kansen op soortenmigratie te vergroten. Deze zones hebben een groenbestemming gekregen, passend bij de ecologische structuurvisie. Dat er obstakels zijn wordt ook onderkend in de ecologische structuurvisie, maar dat vormt geen aanleiding om deze verbindingszones niet als zodanig te bestemmen.

Nota van Zienswijzen bestemmingsplan Pasgeld-West, Ontwerp d.d. 28 februari 2023 Gemeente Rijswijk, september 2023 Kenmerk 23.067842

pagina 19 van 101

Afgezien van het feit dat de betreffende delen van de Parkloper momenteel al groen zijn ingericht en met dit bestemmingsplan ook als zodanig worden bestemd, waarmee dit voor de toekomst sowieso wordt geborgd, staat de gemeente op termijn een andere toekomstige groene inrichting voor. Onderwerp: Mobiliteit l. In het algemeen is inmiddels ruimschoots aangetoond dat voor buitensteedse gebiedsontwikkeling zoals Pasgeld de tijdige beschikbaarheid van hoogwaardig openbaar vervoer een vereiste is om grootschalig gebruik van private mobiliteit (lees: auto’s) te verminderen. Het lijkt erop dat met name deze component in de mobiliteitstransitie mager uitgewerkt is. Dit is belangrijker voor Pasgeld aangezien de gemeente wenst te ontwikkelen met een forse reductie in parkeercapaciteit ten opzichte van het geprojecteerde aantal woningen.

In de door zienswijzenindiener aangehaalde publicatie van CROW ‘Toepassen STOMP voor duurzame gebiedsontwikkeling’ is de toepassing van STOMP uitgewerkt voor een tweetal (binnenstedelijke) gebiedstypen. Er wordt (op p. 7 en 8) evenwel ook benoemd dat STOMP op een nieuwe woonwijk kan worden toegepast.

Geen wijzigingen

De toepassing van STOMP is voor Pasgeld beschreven in paragraaf 4.12.2 van de toelichting en bijlage 18 bij de toelichting. Het bestemmingsplan staat niet in de weg aan het kunnen toepassen van de daarin benoemde maatregelen. Dit betreft onder meer een andere inrichting van de Lange Kleiweg, het netwerk van wandel- en fietsroutes zoals uitgewerkt in het Schetsboek Pasgeld, het realiseren van deelmobiliteitmogelijkheden, het invoeren van betaald parkeren en reserveren van een halteplaats / station RijswijkBuiten (al is een halteplaats geen vereiste voor de beoogde ontwikkeling). De fietsafstand tot NS station Rijswijk en NS

Nota van Zienswijzen bestemmingsplan Pasgeld-West, Ontwerp d.d. 28 februari 2023 Gemeente Rijswijk, september 2023 Kenmerk 23.067842

pagina 20 van 101

m.

Voor wat betreft het verlagen van de snelheid op de Lange Kleiweg kan gesteld worden dat het weinig zinvol is de maximum snelheid te verlagen zonder verkeerstechnische ingrepen of controle.

n.

Een parkeernorm van max 1,3 per gerealiseerde woning levert voor Pasgeld West een totaal aantal parkeerplaatsen van 1430 op. Echter met name voor de te realiseren meergezinswoningen in Pasgeld West rekent de gemeente met een fors lagere parkeernorm. Resulterend in grofweg een halvering van het aantal parkeerplaatsen in Pasgeld West. De wet biedt gemeentes geen handvatten privaat autobezit te beperken. Invoering betaald parkeren is een voldongen feit, dit is vastgelegd in het coalitieakkoord. Coalitieakkoord stelt voor 1e en 2e vergunning gelijk te beprijzen. Met gelijk beprijzen van de tweede vergunning zal betaald parkeren hoogstens leiden tot een additionele inkomstenbron voor de gemeente, maar niets doen om de parkeerdruk zoals te verwachten in Pasgeld West te verkleinen.

station Delft worden verder als relatief kort gezien. Buslijn 53 rijdt daarnaast langs het plangebied, in een rechtstreekse verbinding tussen NS station Rijswijk en NS station Delft. Het verlagen van de snelheidslimiet naar 30 km/u wordt in de ‘verhaallijn’ (bijlage 18 bij de toelichting) benoemd als eventuele aanvullende maatregel. Die keuze is (nog) niet gemaakt. In de onderzoeken ten behoeve van het bestemmingsplan, zoals het verkeersonderzoek en het geluidonderzoek, is ook niet uitgegaan van een snelheidsverlaging op de Lange Kleiweg. Anders dan waar zienswijzenindiener van uitgaat is de maximale parkeernorm geen 1,3. De norm van 1,3 is namelijk nog zonder de norm voor bezoekers (0,2) en deelmobiliteit (0,05). Dit is op zichzelf een hogere parkeernorm dan de norm van 1,34 die in Parkrijk is aangehouden. Overigens worden er vooralsnog geen grote of middelgrote grondgebonden koopwoningen voorzien. De maximale norm bedraagt dan 1,25. Dat is lager dan in Parkrijk omdat een bezoekersnorm van 0,2 als voldoende wordt beschouwd.

Geen wijzigingen

Voor Pasgeld-West zal verder betaald parkeren worden ingevoerd als aanvullende maatregel. Een parkeerregime is een factor die invloed heeft op de kans van slagen van parkeerreductie in combinatie met deelmobiliteit. Het invoeren van

Nota van Zienswijzen bestemmingsplan Pasgeld-West, Ontwerp d.d. 28 februari 2023 Gemeente Rijswijk, september 2023 Kenmerk 23.067842

pagina 21 van 101

o.

Concretisering van plannen op het gebied van deelmobiliteit en met name openbaar vervoer is urgent. Er moet op korte termijn helderheid komen over de mate waarin hoogwaardig openbaar vervoer in Rijswijk Buiten als geheel en Pasgeld in het bijzonder gerealiseerd gaat worden, ter voorkoming van wederom het scenario waar gemeenten in Nederland in uitblinken, de realisatie van de woonwijk alvorens de realisatie van het openbaar vervoer ter hand te nemen. Gezien de korte tijdlijnen waar de gemeente op stuurt, met een start van de realisatie in hetzij het 4e kwartaal van 2023 dan wel het 1e kwartaal van 2024 kan er niet gewacht worden met uitvoering, ter voorkoming van een scenario waarin de geschat 2200 bewoners van de 1100 woningen zich genoodzaakt zien een auto aan te schaffen. Dat scenario zou een rampzalige uitwerking hebben op luchtkwaliteit, mobiliteit en leefbaarheid in Rijswijk Buiten.

parkeertarieven maakt het minder aantrekkelijk om een eigen auto te bezitten. Op deze wijze kan een gemeente het bezit van (tweede) auto’s ontmoedigen, waardoor een lagere parkeernorm mogelijk is. De mobiliteitsbehoefte van de bewoners kan dan deels worden opgevangen door deelmobiliteit. In de planregels zal het beschikbaar stellen van deelauto’s worden gewaarborgd.

Aan art. 16.6 van planregels wordt een extra lid toegevoegd (zie staat van wijzigingen).

De fietsafstand tot NS station Rijswijk en NS station Delft worden verder als relatief kort gezien. Buslijn 53 rijdt daarnaast langs het plangebied, in een rechtstreekse verbinding tussen NS station Rijswijk en NS station Delft.

Conclusie kan niet anders zijn, dan dat met de verdubbeling van het woningaantal in Pasgeld West een evenwichtige toedeling van de Nota van Zienswijzen bestemmingsplan Pasgeld-West, Ontwerp d.d. 28 februari 2023 Gemeente Rijswijk, september 2023 Kenmerk 23.067842

pagina 22 van 101

mobiliteitsfuncties wordt aangetast in een fysieke leefruimte die toch al gekenmerkt wordt door grote druk op de mobiliteit. Onderwerp: Woningdichtheid p. De kern van onze opmerkingen en vragen betreft de woningdichtheid, waardoor duurzaamheid en leefbaarheid van Pasgeld West op de aspecten van waterhuishouding, verkeer, groen, recreatie en natuurbescherming in de knel komen. De door uw College en de voltallige gemeenteraad eerder aangenomen motie van D66 stelt dat dit hoge aantal woningen alleen gerealiseerd mag/kan worden indien voldaan kan worden aan eisen van behoud van biodiversiteit; van goede ecologische verbindingen en van een robuust watersysteem en passende mobiliteitsvereisten. Hier wordt ons inziensonvoldoende aan voldaan. Wij dringen dan ook aan op handhaving van het bestaande Bestemmingsplan Sion/’t Haantje als uitgangspunt. Bij het overleg over de invulling daarvan betrekken wij graag het door ons ingebrachte ontwerp voor het Landschapspark Pasgeld.

Volgens de indeling van het CBS dient Rijswijk met een gemiddelde omgevingsadressendichtheid van circa 3.200 adressen per km2 ingedeeld te worden in de categorie zeer sterk stedelijk. Volgens de ‘QuickScan planoptimalisatie suburbane plannen’ (2020) van de Provincie Zuid-Holland hebben stedelijke plannen gemiddeld een dichtheid van 50 en 80 woningen per hectare, terwijl hoogstedelijke plannen een nog hogere dichtheid kennen van 200 woningen per hectare. Met een dichtheid van circa 63 woningen per hectare, mede in verband met de geplande gestapelde woningbouw, wijkt onderhavig plan zo bezien niet af van de gemiddelde woningdichtheid in stedelijk gebied. Het beantwoordt ook aan de behoefte aan meer woningen in de gemeente Rijswijk.

Geen wijzigingen

Uit de onderwerp verkavelingsplannen volgt dat dit aantal woning niet in de weg staat aan het realiseren van een openbare ruimte met voldoende water en groen binnen de globale woongebiedsbestemming. Zie verder de beantwoording zienwijze 4.a.

Nota van Zienswijzen bestemmingsplan Pasgeld-West, Ontwerp d.d. 28 februari 2023 Gemeente Rijswijk, september 2023 Kenmerk 23.067842

pagina 23 van 101

(Overigens betreft het een niet aangenomen motie, waarin deze stelling niet in is opgenomen.) 5. a.

Zienswijze 5 – CRZ Contactgroep Rijswijk Zuid, hierna te noemen “CRZ”, onze zienswijze kenbaar over dit ontwerp bestemmingsplan, want het onderhavige ontwerp bestemmingsplan kan naar ons inzicht niet leiden tot een aanvaardbaar woon- en leefklimaat c.q. het gebied kan niet gebruikt en ingericht worden zoals in het plan is bedoeld. Onderwerp: Ruimtelijke ordening – verhouding bouw b. Een bestemmingsplan dient te voldoen aan de eisen van een goede ruimtelijke ordening. Dit betekent dat er een aanvaardbaar woon- en leefklimaat moet worden gewaarborgd. Daarvan is in dit geval geen sprake. De planregels leiden tot een onaanvaardbare verdichting van het gebied. Zo omvat het bouwvlak binnen de bestemming “woongebied” de volledige bestemming. Dit betekent dat de volledige bestemming bebouwd kan worden. Daarbij gelden op grond van artikel 9.2 zeer ruime bouwregels. Er mogen volgens artikel 9.2.1 sub a maximaal 1.000 woningen worden gebouwd en volgt uit sub d tot i onder andere een goothoogte van maximaal 6 meter en een bouwhoogte van maximaal 11 meter, en een korte afstand tot de perceelsgrens. Voor gestapelde woningen geldt een bouwhoogte van 35 meter. Op grond

Dit deel van de zienswijze geeft geen aanleiding voor het oordeel dat het onderhavige ontwerp bestemmingsplan niet kan leiden tot een aanvaardbaar woon- en leefklimaat c.q. het gebied niet gebruikt en ingericht kan worden zoals in het plan is bedoeld.

Het behoort tot de beleidsruimte van de raad om de mate van gedetailleerdheid van een plan te bepalen. In een bestemmingsplan kunnen globale bestemmingen worden opgenomen die niet meer hoeven worden uitgewerkt.

Geen wijzigingen

Het is onaannemelijk dat de volledige bestemming ‘Woongebied’ zal worden volgebouwd, omdat er ook voorzieningen in de openbare ruimte zullen moeten worden aangelegd, waaronder wegen, parkeren, waterpartijen en stedelijk groen. Uit art. 16.9 van de planregels volgt overigens dat de waterberging ook deels binnen het plangebied ‘Pasgeld-Oost’ mag worden gerealiseerd, zoals aangeven in bijlage 2 bij de planregels.

Nota van Zienswijzen bestemmingsplan Pasgeld-West, Ontwerp d.d. 28 februari 2023 Gemeente Rijswijk, september 2023 Kenmerk 23.067842

pagina 24 van 101

c.

van algemene afwijkingsregels en wijzigingsregels in respectievelijk artikel 18 en 19 van de planregels kunnen deze percentages zelfs nog ruimer worden. Bovendien vallen binnen deze bestemming ook de bouw van een school, kinderopvang en een sporthal. Gelet op het feit dat op grond van artikel16.9 van de planregels ook nog watercompensatie binnen het plangebied dient plaats te vinden, betekent dit dat de bebouwing zodanig dicht op elkaar zal komen te staan, dat er geen sprake meer is van een goed woon- en leefklimaat.

De bouw- en goothoogte corresponderen met die van het bestemmingsplan ‘Sion – ’t Haantje, tweede herziening’ en met die van het naastgelegen gebied (dat uitgaat van een maximale bouwhoogte voor grondgebonden woningen van 13 meter en voor gestapelde woningen van 35 meter).

Wij achten de voorgenomen ontwikkeling daarnaast ook strijdig met de toetsingskaders en/of uitgangspunten van het vigerende lokale en bovenlokale beleid.

In hoofdstuk 3 van de toelichting bij het bestemmingsplan is beschreven dat en waarom onderhavig plan in overeenstemming is met het (boven)lokale beleid.

Volgens de indeling van het CBS dient Rijswijk met een gemiddelde omgevingsadressendichtheid van circa 3.200 adressen per km2 ingedeeld te worden in de categorie zeer sterk stedelijk. Volgens de ‘QuickScan planoptimalisatie suburbane plannen’ (2020) van de Provincie Zuid-Holland hebben stedelijke plannen gemiddeld een dichtheid van 50 en 80 woningen per hectare, terwijl hoogstedelijke plannen een nog hogere dichtheid kennen van 200 woningen per hectare. Met een dichtheid van circa 63 woningen per hectare, mede in verband met de geplande gestapelde woningbouw, wijkt onderhavig plan zo bezien niet af van de gemiddelde woningdichtheid in stedelijk gebied. Het beantwoordt ook aan de behoefte aan meer woningen in de gemeente Rijswijk.

Nota van Zienswijzen bestemmingsplan Pasgeld-West, Ontwerp d.d. 28 februari 2023 Gemeente Rijswijk, september 2023 Kenmerk 23.067842

Geen wijzigingen

pagina 25 van 101

Regionaal Structuurplan Haaglanden 2020 Masterplan Rijswijk-Zuid 2009 “Rijswijk-Zuid moet qua wonen en werken een bijzondere wijk worden. In het vigerende streekplan Zuid Holland West is het gebied als een ‘transformatiezone’ voor wonen en bedrijvigheid opgenomen. Het Regionaal Structuurplan Haaglanden 2020 (RSP) geeft daar een invulling aan en spreekt van een bouwlocatie met een ‘groenstedelijk woonmilieu’. Dat betekent een woonwijk met veel grondgebonden woningen, afgewisseld met appartementen in een parkachtige omgeving.” In de Grondexploitatie Sion - ‘t Haantje Elfde herziening, 2023, pagina 18 staat te lezen: “In de volgende herziening van het bestemmingsplan wordt voor de nieuwbouw in de woongebieden van de gemeentelijke grondexploitaties in RijswijkBuiten een uitgangspunt dat ten minste 60% van het totale programma grondgebonden woning is. Dit is in het huidige bestemmingsplan nog 70%. Deze afname is het gevolg van de toevoeging van extra meergezinswoningen.”

Het Regionaal Structuurplan Haaglanden 2020 is geen vigerend beleid. Het Stadsgewest Haaglanden is zelfs opgeheven.

Wij willen dat in de herziening van dit bestemmingsplan zien dat de verhouding grondgebonden versus gestapelde bouw gehandhaafd blijft op 70-30, teneinde een goede ruimtelijke ordening en het vastgelegde groenstedelijke woonmilieu te waarborgen.

Wij zien ook geen aanleiding om een dergelijke verhouding in onderhavig plan op te nemen.

In het huidige bestemmingsplan ‘Sion – ’t Haantje, tweede herziening’ is ter plaatse van Pasgeld-West (onderdeel van bestemming “uit te werken 2”) opgenomen dat binnen deze bestemming maximaal 50% gestapelde woningen gebouwd mogen worden, met dien verstande dat het aantal gestapelde woningen binnen de gezamenlijke bestemmingen ‘Woongebied’, ‘Woongebied - 2’, ‘Wonen - Uit te werken 1’ en ‘Wonen - Uit te werken 2’ niet meer dan 30% van het totale aantal woningen mag bedragen. Er is dan ook geen sprake van een verhouding 70% grondgebonden versus 30% gestapelde bouw ter plaatse van Pasgeld-West die kan worden gehandhaafd. Dit bestemmingsplan betreft daarnaast geen herziening van het bestemmingsplan ‘Sion – ’t Haantje, tweede herziening’.

Nota van Zienswijzen bestemmingsplan Pasgeld-West, Ontwerp d.d. 28 februari 2023 Gemeente Rijswijk, september 2023 Kenmerk 23.067842

pagina 26 van 101

d.

f.

De visie Randstad 2040, waarin wordt aangegeven dat de randstad dringend een kwaliteitsslag in haar woonmilieus moet maken. Anders dan hoe Pasgeld telkens als een te ontwikkelen gebied wordt geduid maken de deelgebieden West en Oost deel uit van een bestaande woongebied met zo’n 240 woningen en circa 500 inwoners. Volgens de Kleurenwaaier Zuidvleugel. Woonmilieus: kwaliteit en diversiteit (2009) betreft ons woonmilieu groen klein stedelijk en de voorgenomen ontwikkeling groenstedelijk past goed bij de behoefte aan verdunnen zodat er juist in de randstad wordt voldaan aan de behoefte aan kwaliteit en diversiteit van de woonmilieus. Groenstedelijk wonen onverenigbaar is met de voorgenomen ontwikkeling evenals met het ambitieniveau van natuur-inclusief bouwen. Er is überhaupt geen ruimte om werkelijk stadsnatuur te creëren als er geen ruimte is om te voldoen aan de hiervoor benodigde biotoopwaarden voor de stedelijke flora en fauna. Het beoogde ruimtegebruik staat naar ons inzicht op gespannen voet met een goed woonen leefklimaat. Wij vragen u om de plancapaciteit te maximaliseren op 575 woningen, waarbij u rekening houdt met het gegeven dat dit aantal nog verder naar beneden wordt bijgesteld in lijn met de evidente belemmeringen en beperkingen die een verplichte plan-MER en andere

Binnen het plan wordt het ontwikkelen van een groenstedelijk woonmilieu binnen geheel RijswijkBuiten niet onmogelijk gemaakt. Zie ook paragraaf 2.4 van de toelichting bij het bestemmingsplan. De bestemming ‘Groen’ is opgenomen voor de belangrijkste groenstructuren binnen het plangebied.

Geen wijzigingen

In paragraaf 3.1 van de toelichting bij het bestemmingsplan wordt beschreven dat er op grond van het geldende bestemmingsplan 775 woningen kunnen worden gerealiseerd in het plangebied. Vanwege de grote vraag naar woningen heeft de provincie Zuid-Holland gevraagd om dit aantal te verhogen naar 1.000 woningen. Ook met dit aantal woningen is een goed woon- en leefklimaat gewaarborgd.

Geen wijzigingen

Nota van Zienswijzen bestemmingsplan Pasgeld-West, Ontwerp d.d. 28 februari 2023 Gemeente Rijswijk, september 2023 Kenmerk 23.067842

pagina 27 van 101

g.

h.

i.

toetsingskaders bijvoorbeeld op het gebied van een goede ruimtelijke ordening geven. Ons inziens is dit de enige en juiste wijze om het beoogde woonmilieu te realiseren. In de Grondexploitatie Sion - ‘t Haantje Elfde herziening, 2023, pagina 19 staat verder te lezen: Onder sub c. schrijft u: “van het aantal woningen binnen de bestemming worden ten minste 10% sociale huurwoningen gebouwd;” Bij de nadere motivering van onze zienswijze gaan wij in op de financiële kaders voor uw plan, op grond daarvan achten wij een op voorhand vaststaand minimaal percentage sociale huurwoningen onhaalbaar. Wij zien graag dat u ten minste vervangt door zo mogelijk. Daarnaast is het de vraag of de locatie überhaupt geschikt is voor woningen, gelet op de omgevingsaspecten zoals geluid van rail- en wegverkeer, industriegeluid, geuroverlast, de aanwezigheid van een aardgas transportleiding en de structurele aanwezigheid van bedrijven boven de maximaal toegestane milieucategorie 2.

Vanuit de Veiligheidsregio Haaglanden heeft u ook een vooroverlegreactie ontvangen, een school en kinderopvang lijken helemaal niet realistisch vanwege onder andere strengere bouwregels onder de Omgevingswet waardoor

Zie verder de beantwoording zienswijze 5.b.

Art. 9.2.1 onder c van de planregels schrijft inderdaad voor dat ten minste 10% sociale huurwoningen worden gebouwd in de grondexploitatie is hier rekening mee gehouden.

Geen wijzigingen

De planregels waar de zienswijzenindiener naar verwijst, zijn er juist om gelet op de omgevingsaspecten een goed woon- en leefklimaat te waarborgen.

Geen wijzigingen

Voor zover er wordt verwezen naar inspraakreacties van andere partijen, wijzen wij op de beantwoording daarvan in de Nota van beantwoording voorontwerpbestemmingsplan Pasgeld-West (bijlage 21 bij de toelichting). De raad is alleen gehouden om de nu geldende wet- en regelgeving in acht te nemen. De Omgevingswet is nog niet in werking getreden.

Nota van Zienswijzen bestemmingsplan Pasgeld-West, Ontwerp d.d. 28 februari 2023 Gemeente Rijswijk, september 2023 Kenmerk 23.067842

Geen wijzigingen

pagina 28 van 101

de bouwkosten mogelijk buitenproportioneel hoog worden en naar ons inzicht ook vanwege de ongeschiktheid van de locatie. Onderwerp: Mobiliteit j. Gelet op de hoeveelheid woningen die planologisch mogelijk worden gemaakt, is de ontsluiting van het gebied onvoldoende geregeld en is er geen sprake van een aanvaardbare verkeerssituatie en –afwikkeling. Alvorens u kunt overgaan tot het vaststellen van het bestemmingsplan dient de (toekomstige) ontsluiting van het gebied op voorhand voldoende geregeld en gewaarborgd te zijn.

Zie verder de beantwoording zienswijze onder 5.h.

De externe ontsluitingsstructuur voor het plangebied gaat via de Laan van het Haantje en de Lange Kleiweg. De Laan van het Haantje zorgt voor ontsluiting van Pasgeld in westelijke richting. Via deze weg zijn onder meer de andere deelgebieden van RijswijkBuiten bereikbaar (Parkrijk en Sion). Hier sluit de weg ook aan op de Prinses Beatrixlaan. Deze centrale verkeersader voor RijswijkBuiten ontsluit het gebied in noordelijke richting naar Rijswijk en de A4, en in zuidelijke richting naar Delft. De Lange Kleiweg is een ontsluitingsweg voor Pasgeld in noord-zuidelijke richting. In noordelijke richting zorgt deze weg voor de verbinding met Rijswijk, en is ook op korte afstand de A4 bereikbaar. Richting het zuiden is via deze weg Delft te bereiken.

Geen wijzigingen

De hoofdontsluitingsstructuur van de Lange Kleiweg en Laan van het Haantje zijn in dit bestemmingsplan vastgelegd. De interne ontsluitingswegen van de ontwikkelvelden zijn mogelijk binnen de bestemmingen ‘Woongebied’ en ‘Bedrijventerrein’. Door Goudappel Coffeng (bijlage 16) en Sweco (bijlage 17) zijn de effecten van de toename van verkeersbewegingen als gevolg van de Nota van Zienswijzen bestemmingsplan Pasgeld-West, Ontwerp d.d. 28 februari 2023 Gemeente Rijswijk, september 2023 Kenmerk 23.067842

pagina 29 van 101

ontwikkeling van het bestemmingsplan (in worst case scenario) beoordeeld. De conclusie is dat er geen knelpunten worden verwachten in de verkeersafwikkeling. k.

Wij ageren tegen de planregels voor het parkeren, het parkeren is naar ons inzicht onvoldoende geregeld Het is in beginsel mogelijk om het aantal benodigde parkeerplaatsen naar beneden bij te stellen. In de uitspraak van 17 maart 2021 (ECLI:NL:RVS:2021:569) heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State overwogen dat bijzondere vrijstellingen ten aanzien van parkeereisen kunnen worden toegepast vanwege nabijheid van (hoogwaardig) openbaar vervoer en de beschikbaarheid van deelauto’s. Echter, zo heeft de Afdeling in haar uitspraak van 16 november 2022 (ECLI:NL:RVS:2022:3313) bepaald, de bijstelling van de parkeerbehoefte voor de bewoners van de wooneenheden moet wel op een navolgbaar uitgangspunt zijn gebaseerd. De gemeenteraad mag zich bij het vaststellen van een bestemmingsplan enkel op zo’n correctiefactor baseren indien dit voldoende is onderbouwd. Zowel de parkeernorm en eventuele correctiefactor als het gegeven dat parkeren op eigen perceel nadrukkelijk wordt uitgesloten is voor ons onnavolgbaar

Binnen de verschillende bestemmingen (Bedrijventerrein, Groen, Recreatie – Volkstuin, Verkeer – 2, Wonen – 1, Woongebied) zijn parkeervoorzieningen planologisch toegestaan, al dan niet (half) ondergronds. Binnen het plangebied is er voldoende ruimte om de parkeervraag van de maximale planologische mogelijkheden van het plan op te lossen. Door middel van art. 16.6 van de planregels wordt gewaarborgd dat de benodigde parkeerplaatsen worden gerealiseerd en in stand gehouden.

Geen wijzigingen

In paragraaf 4.12.2 van en bijlage 18 bij de toelichting bij het bestemmingsplan wordt uiteengezet hoe tot de parkeervisie voor Pasgeld aan de hand van het STOMP-principe is gekomen. De parkeernormen zijn gebaseerd op het autobezit onder huishoudens in vergelijkbare woningen op vergelijkbare locaties in Rijswijk rekening houdend met de inzet van deelauto’s. Uit verschillende onderzoeken blijkt dat één deelauto tussen de acht en dertien reguliere auto's kan vervangen (vgl. ECLI:NL:RVS:2023:2204, welke uitspraak het