Bijlage A Schetsontwerp openbare ruimte (RV 25-018)
Tekst van het document
Gebiedstransformatie Kesslerpark Rijswijk Schetsontwerp openbare ruimte Transformatie naar een groene woon- werkomgeving 04 maart 2025
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
1
Inhoud
Schetsontwerp openbare ruimte Gebiedstransformatie Kesslerpark is een opdracht uitgeschreven door de gemeente Rijswijk 04-03-2025
2
O P D R AC H TG E V E R
BURO SANT EN CO
Gemeente Rijswijk
Contactpersoon
Projectteam
Adres
Postbus 5305
Richard van Hillo
2280 HH Rijswijk
rvhillo@rijswijk.nl
Coos van Ginkel coos@santenco.nl +31 (0)70 346 37 86
Coos van Ginkel Kristine Skujina Anna Johansson Sander Singor
Bink 36 l Unit M3.55 Binckhorstlaan 36 2516 BE Den Haag
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
1.1
Opgave en plangebied
4
1.2
De ontwikkeling een nieuwe stadscampus
6
1.3
Historie 8
1.4
Structuur 9
1.5
Identiteit 10
1.6
Straaten 11
1.7
Klimaat gevoeligheid 12
1.8
Mobiliteitsplan SWECO 13
2
Ontwerpprincipes 15
2.1
Langzaam verkeer 17
2.2
Menselijke maat en verblijfskwaliteit
18
2.3
Groen en klimaatadaptief
19
2.4
Nieuwe gezicht van het station
20
3
Schetsontwerp 23
3.1
Plankaart totaal 24
3.2
Kessler Park 26
3.3
Stationsplein 31
3.4
Lange Kleiweg 36
3.5
Visseringslaan 42
3.6
Volmerlaan 48
3.7.1
Parkeren Sir Winston Variant 1
3.7.2
Parkeren Sir Winston Variant 2 53
4
Materialisatie en vergroening
4.1
Verharding 56
4.2
Beplanting 58
4.3
Bomen 60
4.4
Straatmeubilair 62
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
52
55
3
1.1
Opgave en plangebied De gemeente Rijswijk is bezig met de toekomst
De eerste grote ontwikkeling is de herinrichting van
van de Plaspoelpolder. Verschillende voormalige
de openbare ruimte rondom de voormalige Shell-
bedrijfspanden worden getransformeerd tot
locatie Kesslerpark. Het betreft de straat Kesslerpark,
woningen en kleinschalige bedrijvigheid, op die
een gedeelte van de Volmerlaan, de Visseringlaan,
manier transformeert de Plaspoelpolder in een
een gedeelte van de Lange Kleiweg en het plein
multifunctioneel woon, werk en recreatiegebied. Een
achter het NS-station Rijswijk. Buro Sant en Co maakt
toekomstige bestemming op een steenworp afstand
voor deze straten een schetsontwerp en voorlopig
VO L M E R L A A N
van het station Rijswijk en de stad Den Haag.
huidige brede straten, veel parkeerplekken en weinig groen heeft de Plaspoelpolder nauwelijks menselijke maat en verblijfskwaliteit. Daarnaast is de huidige inrichtig onvoldoende klimaatadaptief. Parallel met de transformatie van de gebouwen wordt daarom de openbare ruimte getransformeerd. Straten worden smaller, er komt meer ruimte voor voetgangers, fietsers en groen en er komen prettige verblijfsplekken. Door een nieuwe mix aan functies in een groene
Voor ma lig Shell gebo uw nu in gebr uik a ls ka ntoor gebouw ‘At the Pa rk‘
omgeving ontstaat leefbaarheid en levendigheid
R PA E L S S E K
RK
ook een aangepaste openbare ruimte. Met zijn
VISSERINGSLAAN
Bij het veranderend gebruik van het gebied hoort
gedurende de hele dag en wordt de identiteit van het gebied versterkt. Dit alles komt ten goede aan het vestigingsklimaat van de Plaspoelpolder. Door de transformatie van gebouwen en openbare ruimte wordt de Plaspoelpolder een aantrekkelijke plek voor mens en dier.
LANGE KLEIWEG
4
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
5
1.2
De ontwikkeling een nieuwe stadscampus
VO plankaart - campusontwikkeling door BOOM Landscape
De Plaspoelpolder is volop in ontwikkeling. Er zijn
Legenda
op dit moment drie grote ontwikkellocaties: Kessler
Ca mp us on t werp d oor B O O M La n ds ca p e
Park, de Broodfabriek en het Havenkwartier. Op deze drie plekken worden kantoor en bedrijfsruimtes
D e a a n g ren z en d e s t ra a t on t werp en z i j n t i j d eli j ke a a n d ui d i n g en en ma ken g een d eel ui t va n B O O M La n ds ca p e op dr a cht vo or ca mp us o n t w i k keli n g
getransformeerd naar gemengde woon-, werk- en recreatieomgevingen. Dit ontwerp richt zich op het gebied rondom het Kesslerpark, en grenst daarmee aan de Broodfabriek. De herontwikkeling van het voormalige Shellterrein bestaat uit twee projecten: Campus At The Park & Here At The Park verder te benoemen als “campusontwikkeling”. Het voormalige Shell gebouw wordt deels gesloopt, een ander deel wordt getransformeerd. Daarnaast komt er een flink aantal nieuwe woongebouwen bij, met veelal compact woningen voor studenten en starters. Dit alles rondom een groene openbare ruimte, met een centrale as die de gebouwen met elkaar verbindt en waaraan lokale bedrijvigheid een plek heeft Het ontwerp van de Broodfabriek is in een minder
I mpr essie ‘At the Pa rk‘
vergevorderd stadium dan campusontwikkeling, maar ook hier wordt een open stadscampus ontworpen, met ruimte voor wonen en werken. Uitgangspunt is dat de openbare ruimte tussen de blokken op elkaar aansluit, en er uiteindelijk één samenhangend gebied ontstaat.
C on c eptpla n de Broodfa br iek
6
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
Impr es sie ‘At the Pa rk‘
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
7
1.3
1.4
Historie
Structuur
De historie van het bedrijventerrein de
De Plaspoelpolder is functioneel opgezet met heldere
Plaspoelpolder gaat terug tot 1953, toen de eerste
groene-blauwe structuren zoals singels en lanen.
‘schone’ industriën zich in het gebied vestigde. De
Straten zijn er breed, lang en recht. Veel straten
komst van Shell in 1962 zorgde voor een sterke
lijken op elkaar, en ondanks dat er niet zoveel straten
ontwikkeling van het gebied, hierna volgde snel
zijn, verdwaal je er toch. Tussen de straten zijn
andere, deels gerelateerde bedrijven. Kort daarop,
aangesloten blokken met bedrijven.
in 1965 werd station Rijswijk geopend, grenzend aan de Plaspoelpolder, samen met een eigen snelwegafrit
Kenmerkend voor de opzet van de Plaspoelpolder
maakt dit het bedrijventerrein een bedrijventerrein
is het assenkruis van Diepenhorstlaan en Verrijn
op regionaal niveau.
Stuartlaan. Dit zijn beide brede straten met een singel in de centrale as, met ruime groene taluds en
De historie van het gebied gaat verder terug. De
deels natuurvriendelijke oevers. In het talud staan
huidige Lange Kleiweg was er al in de 17 de eeuw. De
aan de straatzijde laanbomen, en dicht bij de oever
ligging is hetzelfde, waarbij de weg enerzijde aansluit
staan speels enkele treurwilgen, die de strakke lijnen
op de Schie, kort voor Delft, en anderzijds op de Sir
en ritmiek speels onderbreken. De straten langs
Winston Churchillaan, die toen nog Kleiweg heette.
de singel vormen een grens tussen de vriendelijke
Bij de aansluiting Lange Kleiweg-Kleiweg was een
groen blauwe as, en anderzijds een verharde kale
‘tapperij‘ en nadat in 1847 de Oude Lijn, de spoorlijn
wereld van parkeren en bedrijfspanden. Rondom
van Amsterdam tot Rotterdam, ook hier aangelegd
het assenkruis ligt de meer verkeerstechnische
was, een halte plaats.
ring van Burgemeester Elsenlaan, Visseringlaan en
PLASPOELPOLDER KESSLER PARK
HAVENKWARTIER
BROOD FABRIEK
Volmerlaan. De Volmerlaan zelf is een verlenging van de historische Huis te Landelaan en begrenst samen met de historische Lange Kleiweg en de historische Sir Winston Churchillaan het westelijke gedeelte van de Plaspoelpolder. In dit gebied zijn er minder bedrijven en meer kantoorpanden. Kaar t 18 5 0 , b ron : top otijdr eis .nl
Wilhelminapark
Elsenburgerbos
S tructuur van d e Pl aspoel pol der met l anen en ontw ikkel ingen
8
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
9
1.5
1.6
Identiteit
Straten
De huidige identiteit van de openbare ruimte van
Lanen
de Plaspoelpolder wordt door een aantal dingen
De belangrijkste straten in de Plaspoelpolder hebben
bepaald. We willen graag oog hebben hiervoor en
een (gedeeltelijke) laan beplanting. Zoals ook andere
deze versterken in de toekomstige ontwikkeling van
hoofdstraten in Rijswijk een laanstructuur hebben,
het gebied.
passend bij het historisch karakter van de stad. In
Ongedwongen
Het projectgebied bestaat uit 4 (deel) straten met
gebruikgemaakt van het principe van gedeelde
Volmerlaan
elk een eigen gebruik en identiteit. Doel is om
ruimte in het voetgangersgebied. Verder zijn er
De Volmerlaan is een brede stadsstraat met vrij
een samenhangend ontwerp te maken, zonder de
enkele verdwaalde bomen in de parkeerzone
liggende fietspaden, een tram/busbaan en een
identiteit van de individuele straten uit het oog te
aanwezig. De straat is onderdeel van een regionale
hoofdauto route. Binnen dit project wordt alleen het
verliezen.
fietsroute.
gedeelte tussen de campusontwikkeling en de rijbaan
het ontwerp voor de nieuwe straten worden de
Vanwege de belangrijke verbinding met het
heringericht. Er komt meer ruimte voor voetgangers
laanstructuren verbeterd en compleet gemaakt.
Lange Kleiweg
station en het Havenkwartier word de straat
en fietsers, en de groenstroken worden opnieuw
De Lange Kleiweg is de oudste straat van het
ingericht als langzaam verkeer route van 30km/
ingeplant.
De huidige functionele en wat kale opzet van het gebied zorgen voor een ongedwongen karakter. Door
Detaillering
gebied. De aanpalende bebouwing zijn met name
uur met fietssuggestiestrooken. Daardoor
brede profielen en her en der overmaat aan ruimte
Het gebied is functioneel opgezet, met weinig
kantoorpanden en de TNO locatie. Ter hoogte
vervalt het haaksparkeren. De bovengrondse
Stationsplein
blijft er ruimte voor aanpassingen en flexibiliteit. De
verfraaiing en detaillering. Om het gebied te
van de Broodfabriek veranderd het karakter van
parkeergarage wordt vervangen door een nieuw
Naast de diverse straten is de aansluiting van het
gebruikers zetten het gebied naar hun eigen hand
transformeren en menselijke maat toe te voegen is
de bestaande bebouwing. Doel is dat met de
appartementencomplex, en ook in het gebied
stationsgebied op het Kesslerpark een belangrijk
en passen het aan waar ze dat nodig vinden. De
het nodig het bestaande raamwerk van openbare
ontwikkeling van de Broodfabriek ook dit gedeelte
van de campus komt er een bouwblok ter
punt. Het station is, zeker in de toekomst, de
keerzijde is dat ruimtes desolaat en verlaten kunnen
ruimte verder te detailleren en verfijnen. Op deze
van de Lange Kleiweg vergelijkbaar als het nu te
hoogte van de kruising Volmerlaan erbij. Door de
belangrijkste poort naar het gebied. Op dit moment
aanvoelen en dat er veel verharde ruimte is.
manier ontstaat herkenbaarheid en een prettige
herinrichten gedeelte wordt ingericht.
functieverschuiving wordt de straat aanzienlijk
is dit een smalle en onaantrekkelijke doorgang. De
In de transformatie van de straten zoeken we
omgeving. Enkele voorbeelden hiervan zijn in de
De straat bestaat uit een brede asfalt loper,
levendiger!
ontvangst in de Plaspoelpolder is weinig logisch.
de balans. Er komt meer menselijke maat, meer
Plaspoelpolder al zichtbaar, zoals de hekwerken bij
vrij liggend fietspad, haaksparkeerplekken, en
kleinschalligheid, zonder dat het truttig word. Er
de rotonde in het assenkruis of de muurschildering
stoepen aan weerszijde. De bedrijven hebben vaak
Visseringlaan
blijft voldoende ruimte voor flexibel ruimte gebruik.
bij De Loods. Beide dragen bij aan de herkenbaarheid
versteende entrees en sluiten slecht aan op de
De Visseringlaan heeft twee delen, die gescheiden
Parkeerplekken kunnen eenvoudig een terras worden
van de plek en zijn een goede aanzet naar een
openbare ruimte. De straat is onderdeel van een
worden door de Volmerlaan. Deels liggen er
en er komt meer groen. De openbare ruimte kan
beeldmerk van de Plaspoelpolder. Tijdens het
regionale fietsroute.
toegangen naar de huidige en toekomstige
meebewegen met de veranderende gebruikers.
ontwerp zal verder gezocht worden wat dit
Er zijn mogelijkheden om de bestaande enkele
bebouwing van de campusontwikkeling aan. Er zijn
Ook in het materiaalgebruik wordt gezocht naar
beeldmerk kan zijn en hoe dit vorm krijgt.
bomenrij te verdubbelen, het fietspad te verbreden
twee gescheiden rijbanen met fietssuggestiestroken
een beperkt palet van stoere materialen, die lang
en de entrees van de kantoren aantrekkelijker te
en parkeerplaatsen.
meegaan, klimaatadaptief zijn en er niet saai uitzien.
maken, daarnaast kan er meer en kwalitatiever groen
De bebouwing aan weerszijde van de straat
worden gemaakt. De functies aan de straat blijven
veranderd significant. In plaats van gesloten
grotendeels gelijk.
bouwblokken en achterkanten komen hier levendige
Deta iller ing in de P la s poelpolder, bro n: IP V Delf t
Groen De huidige Plaspoelpolder is groen! Dit zit vaak in
brug binnen het gebied van de campusontwikkeling, die direct aansluit op de doorgang naar het station. Samen met de gemeente word verder onderzocht of het mogelijk is de doorgang te verbreden en meer menselijke maat en verblijfskwaliteit te geven.
In de ontwikkeling krijgt het station ook een gezicht
plinten van woon-werkgebouwen. De Visseringlaan
de straatprofielen, door middel van singels en lanen,
Kesslerpark
is nu nog een scheiding tussen het gebied van het
maar ook in private groene campus gebieden, zoals
Het Kesslerpark is voornamelijk een verbindingsweg,
Kesslerpark en de Broodfabriek, maar in de toekomst
het Kesslerpark. De overmaat aan ruimte die er op
de enige voordeuren aan deze straat zijn Sir Winston
word dit één samenhangend gebied, waarbij
sommige plekken aanwezig is biedt potentie om nog
Leisure Center en hotel Grand Winston. Er ligt
de Visseringlaan een rustige woonstraat is, die
meer groen te maken. Ook de groene plekken in
een brede rijbaan met fietssuggestie stroken, aan
eenvoudig over te stekken is.
de private ruimte moeten worden benut. Dat doen
weerszijde een stoep en haaksparkeren langs de
we door openbare ruimte en (semi) private ruimte
bebouwing. Bij twee bedrijven is het regelmatig
naadloos op elkaar aan te laten sluiten, zodat het
nodig om te laden en lossen. Dit is een uitdaging
groene netwerk word versterkt. Stoer e uits tr a ling en s feer in P la spoelpolder, bron: Rijswijks Da gbla d
10
in de Plaspoelpolder. Daarnaast komt er een nieuwe
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
vanwege de beperkte ruimte. Daarom wordt er
Lange K l eiweg
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
11
1.7
1.8
Klimaat gevoeligheid
Mobiliteitsplan SWECO
De plaspoelpolder is een bedrijventerrein met
In opdracht van de gemeente Rijswijk voerde SWECO
relatief veel verharding, daardoor is het een
in 2023 een mobiliteitsplan voor het Kesslerpark uit.
kwetsbare plek bij extreme hitte, droogte of
Hun bevindingen zijn de basis voor het ontwerp van
piekbuien.
de herinrichting van de straten.
Op de kaart is duidelijk zichtbaar dat de straten erg
De belangrijkste conclusies uit het rapport zijn:
gevoelig zijn voor hittestress. Alleen de Visseringlaan binnen het projectgebied lijkt minder op te warmen,
•
omdat hier meer bomen en groen aanwezig is.
Het gebied wordt STOMP ingericht, voetgangers en fietsers krijgen voorrang, vervolgens het openbaar vervoer en de auto als laatste
Bij een extreme bui staat een deel van de
•
Volmerlaan, Kessler park en de Visseringlaan onder
Er wordt betaald parkeren ingevoerd in het hele gebied
water. Dit zorgt voor problemen met de riolering,
•
maar kan een straat ook tijdelijk ontoegankelijk
Voor de nieuwe ontwikkeling wordt er op eigen terrein geparkeerd
maken voor verkeer. Daarnaast kan er water in de
•
aangrenzende parkeergarages stromen.
Met uitzondering van de Volmerlaan worden alle wegen 30 km/u, hierbij hoort een andere weginrichting
Door meer groen, in de vorm van planten, struiken en bomen toe te voegen neemt de hitte stress af.
Wa ter op str a a t na een extr em e bui. Bron: a tla s leefom geving.nl
•
In het rapport wordt een fietsstraat aanbevolen in de Kesslerpark straat. Op basis van de
Ook daken kunnen groen worden gemaakt. Harde
omgevingsdialoog met belanghebbenden is
materialen warmen veel op en geven de warmte
besloten de Kesslerparkstraat in te richten als
langzaam af, door minder verharding toe te passen,
30-km/uur weg met fietssuggestiestroken. Er
of half open verharding zoals grasbeton, word de
komt geen fietsstraat.
hitte stress beperkt. Piekbuien komen steeds vaker voor en worden steeds
•
Fietspad Lange Kleiweg wordt verbreed
•
Stoepen worden waar mogelijk verbreed
•
Verbeteren aantrekkelijke en herkenbare entree
zwaarder. Daarnaast zijn er vaker langere tijden van
NS-station
droogte. Door de openbare ruimte zo in te richten
•
Kruispunt Volmerlaan-Kesslerpark krijgt een
dat regenwater kan infiltreren in de bodem wordt
doorgetrokken middenberm, waardoor linksaf
wateroverlast beperkt en word ook verdroging
slaan onmogelijk word.
verminderd. Dit kan gedaan worden door half open
•
Ver wachte verkeer sintensiteit 2035 (bron: SWECO Mobil iteitspl an Kessl er Park 2-08-2023)
Door de aanpassing aan het kruispunt zal een
verharding, of klinkers met drainvoegen. Daarnaast
deel van het huidige verkeer de Visseringlaan in
worden waar mogelijk plantvakken ontworpen waar
plaats van Kessler Park gebruiken.
de bestrating in afwatert.
Hittes tres s. Bron: a tla s leefo mgeving.nl
12
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
13
2
OTWERPPRINCIPES
14
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
15
2.1
Langzaam verkeer De verandering van zakelijke omgeving naar een ontwikkeling voor gemengd gebruik met meer residentiële en commerciële programma’s vereist een verandering van de verkeers- en openbare ruimtebenadering van Kessel Park. Het huidige autogeoriënteerde straatbeeld kent een monofunctionele beleving van de openbare ruimte. Met de nieuwbouw zullen de straten levendiger worden met woonactiviteiten, commerciële plinten van de gebouwen, parkgebruikers en cafégenieters. Daarbij verschuift de prioriteit van de auto naar voetgangers en fietsers. De straten in het projectgebied worden, met uitzondering van de Volnerlaan 30km/uur-straten. Door de rijbaan te versmallen, drempels, plateau’s en knikken in de weg aan te leggen word gemotoriseerd verkeer wordt deze snelheid als vanzelfsprekend beleeft. Kesseler park wordt een 30km/uur weg, waar fietsers op de rijbaan rijden op zogenaamde fietssuggestie stroken. De Visseringlaan wordt een buurtstraat, hier staat de omgeving in het teken van het groene en rustige campusleven. Alleen de Volmerlaan blijft over als stadsader waar het drukke autoverkeer snelle toegang biedt tot de naastgelegen snelweg A4 en de openbaar vervoerhaltes van tram en bus.
Fietser s en voetganger s krijgen prioriteit, autoverkeer word t 30km/uur, bron: https://l ond onl iv ingstreets.com/
16
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
17
2.2
2.3
Menselijke maat en verblijfskwaliteit
Groen en klimaatadaptief Om een aangename en levendige straat te creëren,
De campusontwikkeling wordt een groene
is het belangrijk om een dimensie van menselijke
parkgebied, dit groen willen we graag doorzetten van
maat te geven om zich comfortabel en uitnodigend
in de omliggende straten. In het ontwerp vergroten
te voelen. In het ontwerp krijgen voetgangers
we het aantal bomen, struiken en vegetatiegebieden
prioriteit door een netwerk van beloopbare routes
die de veerkracht van het gebied vergroten.
te creëren die veilig, gemakkelijk en prettig zijn om
De toename van het aantal bomen zorgt voor
te doorkruisen. Door in het ontwerp meer groen
meer schaduw en verdamping wat het stedelijke
toe te voegen, stoepen te scheiden van de rijbaan,
hitte-eilandeffect vermindert en de luchtkwaliteit
zitmeubilair, detaillering en afwerking toe te voegen
verbetert. Bomen bieden ook leefgebied voor vogels
veranderd de beleving van het gebied. In de lange lijn
en andere dieren. Door plantensoorten te selecteren
kiezen we voor robuuste materialen met een mooie
die inheems zijn in het gebied en droogtetolerant
verfijning. Op enkele plekken ontstaan prettige
zijn, kunnen straten de watervoorraden behouden
verblijfsplekken, vaak gekoppeld aan de functies in
en de onderhoudsbehoeften verminderen, terwijl de
de gebouwen. Bij deze plekken hoort ook een ander
lokale stedelijke biodiversiteit wordt bevorderd.
materiaalgebruik. De plantenvakken worden zo aangelegd dat Bij het ontwerpen van straatmeubilair wordt er
regenwater van aangrenzende verharding er
aandacht besteed aan comfort en herkenbaarheid,
makkelijk in kan infiltreren, bij teveel water lopen de
zodat het meubilair past bij de plek.
vakken over op het riool of een volgend, groter vak. Ook parkeervakken worden klimaatadaptief
Daarnaast is het nodig dat de nu grootschallige
ingericht. Waar mogelijk worden ze in grasbeton
gesloten bouwblokken zich openen naar de straat,
gelegd, waardoor het regenwater makkelijker kan
levendige plinten, horeca en winkels zijn essentiele
infiltreren en de stad verkoelt. In de voegen tussen
ingrediënten voor verblijfskwaliteit.
de klinkerverharding komen drainvoegen, zodat regenwater ook daar makkelijker kan infiltreren. In de Visseringlaan komen grote vakken met beplanting, er wordt onderzocht of deze ook als volwaardige wadi kunnen fungeren.
18
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
19
2.4
Nieuwe gezicht van het station De locatie Kesselpark is zeer gewild en waardevol
wat het begin van een reis of de terugkeer naar
vanwege de nabijheid van het treinstation
huis aangeeft. Duidelijke oriëntatie, bewegwijzering
Rijswijk. Vanaf hier ben je in Den Haag, Rotterdam
en intuïtieve lay-out verbeteren de navigatie en
of Amsterdam. Het huidige stationsgebied
zorgen voor een naadloze overgang tussen station
verkeert in slechte staat qua openbare ruimte,
en omgeving. Dit kan gedaan worden door een
aankomstbeleving, visuele connectiviteit, oriëntatie,
plein met veel groen en verblijfs- en zitgelegenheid
verblijfskwaliteit en gebrek aan groen. Het is onze
te maken op de hoek van het Kesslerpark. We zijn
taak om de verbinding van het stationsgebied met
enthousiast over het initiatief van de ontwikkelaar
de Plaspoelpolder te verbeteren. Door prioriteit
om een directe looproute te maken tussen de
te geven aan ontwerpelementen die de visuele
campusen het station en een café te bouwen op
connectiviteit, voetgangersvriendelijke paden en
de hoek van het campuspark, direct tegenover het
uitnodigende openbare ruimtes bevorderen, kunnen
station. Daarnaast wordt de smalle doorgang ruimer
we een stationsentree creëren die niet alleen
en groener opgezet zodat de beide zijde van het
aan functionele behoeften voldoet, maar ook de
station één geheel vormen. Door nu ook de openbare
openbare ruimte verrijkt en de verblijfskwaliteit
ruimte echt anders in te richten op deze plek
verbetert.
ontstaat hier de nieuwe entree van Plaspoelpolder
Aankomst bij de ingang van het station moet een
en een nieuwe hotspot voor de stad.
gevoel van verwachting en verbondenheid oproepen,
20
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
21
3
SCHETSONTWERP
22
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
23
3.1
Plankaart totaal Op basis van de input van de gemeente en ontwikkelaars maakte Sant en Co een schetsontwerp voor de volledige transformatie van de openbare ruimte rondom het gebied Kessler Park, met veel ruimte voor groen, verblijven, lopen en fietsen. Het schetsontwerp valt uiteen in vijf deelgebieden: Kesslerpark, Stationsplein, Lange Kleiweg, Visseringlaan en de Volmerlaan. Elke straat heeft een eigen karakter, maar door eenduidig materiaal gebruik ontstaat er een samenhangend geheel. Alle vier de straten zijn functioneel ingericht, rekening houdend met de verschillende soorten gebruik. Voetgangers hebben comfortabele trottoirs en verblijfplaatsen, fietsers bredere fietspaden, auto’s vertragen tot 30 km/u en parkeren veelal op groene parkeerplaatsen. Het hele gebied heeft een robuuste en groene uitstraling, met veel bomen. Het nieuwe ontwerp biedt twee keer meer groenoppervlak en ook twee keer meer bomen dan in de huidige situatie. Dit heeft een enorme impact op de luchtkwaliteit, hittestress, regenwaterbeheer en de biodiversiteit. Daarnaast verbeterd de uitstraling van het gebied zich, leven mensen er gezonder en wordt het vastgoed meer waarde. Er blijven evenveel parkeerplaatsen in het gebied, wel wordt het mogelijk om bepaalde parkeerplaatsen in de toekomst eenvoudig te transformeren naar groen.
24
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
25
3.2
3.2
Kessler Park
Kessler Park doorsnede A-A’
De straat Kessler Park is nu een onaantrekkelijke
De voetganger krijgt aan weerszijde van de straat
straat. Er is een brede rijbaan, fietsuggestiestroken
een brede stoep. Aan de bebouwde zijde komt er
en stoepen aan weerzijde. De straat bestaat alleen
in de stoep ook een strook met beplanting, die de
uit verharding, veel haaks parkeren en 5 kleine
voetganger van de straat scheidt en een prettig
bomen. In de toekomst zal de parkeergarage worden
omgeving creëert.
getransformeerd in een nieuw gemengd woonwerkgebouw.
De parkeerplaatsen komen aan weerszijde van de rijbaan en bevinden zich op trottoirniveau.
De straat wordt in het ontwerp aangepast.
Tussen de parkeervakken en de straat komt een
Het straatprofiel wordt 5,8 meter breed met
smalle uitstapstrook. Er blijven ongeveer evenveel
fietssuggestuestroken aan weerszijde en een klinker
parkeerplaatsen als nu het geval is.
strook in het midden. Door aanpassingen aan de kruising met de Volmerlaan halveert de hoeveelheid auto’s die deze straat gebruiken.
NIEUW
BESTAAND
26
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
27
28
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
29
3.2
3.3
Kessler Park - erftoegangsweg
Stationsplein De gemeente heeft de opdracht gegeven om een gemakkelijk bereikbaar en goed georiënteerd stationsplein te creëren dat sterk aansluit op het Kessler Park en het daar nieuw te bouwen paviljoen. Rondom de rijbaan komt een plein met mooie bestrating, veel groen en ruime zitbanken. De huidige nauwe doorgang vanaf het plein richting het station beperken de verbinding van de Plaspoelpolder met het station. Als op termijn het voormalige bibliotheekgebouw wordt vervangen stellen we voor de nieuwe gevel deels terug te zetten. Op deze manier komt er meer ruimte, die we gebruiken om doormiddel van beplanting en zitranden een prettige verblijgsplek te maken. Op deze manier wordt visuele oriëntatie en ruimer toegangspoort tot het station gemaakt. Daarnaast stellen we voor om de plein taal, qua bestrating, plantenbakken en straatmeubilair, door te zetten tot aan de ingang van het treinstation om de reis op een samenhangende manier te beleven.
Erftoegangsweg
30
Voldoende ruimte om te parkeren
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
31
32
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
33
34
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
35
3.4
Lange Kleiweg De huidige Lange Kleiweg heeft een zakelijk karakter met rechte lijnen, een sobere inrichting en entrees van kantoorgebouwen. De straat biedt veel potentie om de ruimte meer afwisselend te maken met meer groen, bomen en om levendigheid te creëren bij de ingangen van bedrijven om bezoekers te verwelkomen en verblijfskwaliteit te bieden. De huidige rijbaan wordt versmald van 7,2 meter naar 6 meter en verhard met klinkers om het verkeer te vertragen tot 30km/u. De fietser krijgt meer ruimte, door het huidige fietspad te verbreden tot 4 meter. Trottoirs zijn langs de hele straat duidelijk gedefinieerd in één materiaal (momenteel diverse bestrating of patroon) en gecombineerd met inriten, waardoor de prioriteit voor voetgangers wordt aangegeven. De bestaande rij esdoorns blijft behouden en bepaalt het ritme van de nieuwe bomen. Hierdoor ontstaat een laanstructuur die typisch is voor Rijswijk. De bestaande parkeervakken worden geflankeerd door beplantingsvakken. Ook wordt er voorgesteld de entree zones van de kantoorgebouwen een vriendelijker en meer eigentijds beeld te geven door het toevoegen van plantenvakken.
36
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
37
3.4
Lange Kleiweg doorsnede B-B’
NIEUW
BESTAAND
38
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
39
3.4
Lange Kleiweg doorsnede B-B’
NIEUW
BESTAAND
40
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
41
3.5
Visseringlaan De Visseringlaan vormt de weeflijn tussen de twee ontwikkelingsgebieden Kesslerpark en de Broodfabriek, die uiteindelijk één campus zullen vormen. Het is de bedoeling dat de Visseringlaan een buurtstraat wordt met een ontspannen, zeer groene uitstraling, waarbij voetgangers de prioriteit krijgen. Nieuwe bouwblokken zullen plaats bieden aan jonge gezinnen, studenten met werkplaatsruimtes. Auto’s in de Visseringlaan rijden 30 km/ uur. De bochtige rijbaan, klinkerbestrating en parkeerplaatsen aan weerszijden waarschuwen voor langzaam verkeer. Langs de parkeervakken loopt een smalle strook bestrating om te kunnen in- en uitstappen. Bomen, heesters en beplantingszones zijn vrij georganiseerd om een parkachtige sfeer te creëren. De openbare ruimte in de ontwikkelingsgebieden sluiten logisch op elkaar aan, je steekt de straat eenvoudig en veilig over.
42
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
43
3.5
Visseringlaan doorsnede C-C’
NIEUW
BESTAAND
44
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
45
46
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
47
3.6
Volmerlaan Binnen dit project wordt het fietspad en het
het Kessler Park worden een aantal bestaande
voetpad langs het Kessler Park opnieuw aangelegd.
doorsteken van de trambaan overbodig. Deze worden
Bij de herinrichting wordt de nu erg smalle
dichtgezet, de bomen structuur wordt aangeheeld en
strook beplanting onder de bomen verbreed en
ook hier komen nieuwe vaste planten.
opnieuw ingeplant, ook wordt het fietspad een tweerichtingspad. Door de ontwikkeling van
48
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
49
3.6
3.7
Volmerlaan doorsnede D-D’
Verkeersaanpassing voor gemotoriseerd verkeer op kruispunt Het kruispunt Kessler Park / Volmerlaan / Treubstraat krijgt een nieuwe inrichting. Gemotoriseerd verkeer kan hier straks alleen nog rechtsaf slaan. Dit betekent dat linksaf slaan en rechtdoor rijden niet meer mogelijk is. Deze verandering is belangrijk voor een betere doorstroming op de Volmerlaan en om opstoppingen te voorkomen. Het helpt ook om de verkeersveiligheid te verbeteren. De aanpassing wordt eerst voor één jaar getest. In deze periode wordt gekeken of het goed werkt en of er nog verbeteringen nodig zijn.
NIEUW
BESTAAND
50
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
51
3.8
Parkeren Een belangrijke voorwaarde voor de ontwikkeling van het gebied is dat het huidige aantal parkeerplaatsen behouden blijft. In dit ontwerp blijft het totaal van 214 parkeerplaatsen gehandhaafd. Omdat de straat Kessler Park een 30 km/uur weg met fietssuggestiestroken wordt, worden de huidige haakse parkeervakken omgezet naar langsparkeervakken. Dit kost in deze straat enkele parkeerplaatsen, die elders in het plan worden toegevoegd. Ook de huidige parkeerplaatsen op het stationsplein worden verplaatst naar andere locaties
VI SSER I NGL A A N
K E S SL ER PA R K Huidig aan tal parkee rpl aats en
55
Parkeerpl aats en 40 S ir W in s ton parke erpl aats en
13
Totaal parke erpl aats en
53
Huidig aan tal parkee rpl aats en
89
Parkeerpl aats en
88
Toekoms tig totaal parkeerpl aats en
88
in het gebied. Met name op de Visseringlaan komen extra parkeerplaatsen ter compensatie. Op dit moment heeft het gebied veel last van gebiedsvreemde auto’s, met name in de Visseringlaan. Daarom wordt er binnen het gebied, zo spoedig mogelijk, betaald parkeren ingevoerd, dit zal een beter beeld geven van de daadwerkelijke parkeerbehoefte.
L A NGE KL EI W EG
52
H uidig aan tal p arkeerp l aats en
214
Parkeerp l aats en
19 9
I nval id e p arkeerp l aats en
2
Sir W in s ton p arkeerp l aats en
13
Toekomstig p a rkeerp la a tsen
214
Huidig aan tal parkee rpl aats en
70
Parkeerpl aats en
71
I nval ide parkeerpl aats en
2
Toekoms tig totaal parkeerpl aats en
73
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
53
3.8.1
3.8.2
54
ark
Parkeren Sir Winston - variant 2
Kessler P
Kessler P
ark
Parkeren Sir Winston - variant 1
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
55
4
M ATERIALISATIE & BEPLANTING
56
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
57
4.1
Verhardingen Het projectgebied wordt veel groener, een groot deel van de bestaande verharding wordt verwijderd, en de rijbanen worden smaller. De nieuwe verharding die wordt toegepast is robuust, functioneel, duurzaam en herkenbaar en past daarmee binnen de identiteit van de Plaspoelpolder. De stoepen krijgen een variatie op de standaard stoeptegel, hier komen stoeptegels in het formaat 15x30, halve stoeptegels, met een basalt afstrooilaag. De fietspaden worden, en deels blijven, in asfalt, zodat het prettig fietsen is. De rijbaan voor de auto is in klinkers uitgevoerd, om de menselijke maat te benadrukken en het aan te laten voelen als een 30 km/u straat.
Fietspad in paar s asfal t
30km/uur straat in paar s asfal t met kl inkerprint
Natuur steen pl ein
Trottoir in betontegel s met basal tafstrooil aag
R i j b a a n i n g eb a k ken k li n ker s
Het nieuwe plein achter het station wordt in natuursteen uitgevoerd. Door kleine accentverschillen vinden de verschillende gebruikers hun plek op dit plein. Parkeren gebeurt zoveel mogelijk op grasbeton tegels, die zorgen voor meer groen in de straat en het doorlaten van regenwater.
a s fa lt f i et s p a d, kleur p a a r s ri j b a a n i n kli nker s , 3 0 km / uur s t r aat p a rker en i n g eb a kken kli n ker s , b es t aan d t rot to i r i n b etonteg els , 3 0 x 15 b as al t af s t rooi l aag
Parkeren in herge bruikt kl inker s
Pa rker en i n g r a s teg els
p a rker en i n g r a s b etonteg el s s t a t i ons p lei n i n na t uur s tee n
58
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
59
4.2
Beplanting Het gebied wordt veel groener. In alle straten komen vakken met vaste planten en heesters. Dit trekt veel insecten en vogels aan en verhoogt zo de biodiversiteit. Daarnaast ziet het er natuurlijk mooi uit! Doordat de beplantingsvakken met een herkenbare mix in te planten krijgt het gebied meer eenheid. Ook de parkeerplaatsen worden groen, door ze in te richten met grasbetontegels heb je groene plekken langs de straat.
Va s te p la nten Va s te p la nten b lo em ri j k G ra s teg el p a rker en
E i g endom s g r ens g em eente
60
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
61
4.3
Bomen Rijswijk is een stad met veel groen en bomen, met name bomenlanen zijn een belangrijk beeldmerk van Rijswijk. In het ontwerp wordt de bestaande enkelzijde laanbeplanting van de Lange Kleiweg compleet gemaakt. Ook Kessler Park krijgt een tweezijde laanbeplanting. De bestaande lindelaan aan de Volmerlaan wordt aangeheeld, daarbij krijgen de bomen een betere groeiplaats, waardoor ze beter zullen gaan groeien. De Visseringlaan is qua sfeer onderdeel van de binnenwereld van de campus, hier staan de bomen losgestrooid. In totaal komen er veel bomen bij, wat een grote impact heeft op de temperatuur en biodiversiteit van het gebied!
B es t a a nde b o m en
67
N i euwe b om en O rde I
83
N i euwe b om en O rde I I
66
N i euwe b om en O rde I I I
49
Hees ter s 9 9 B om en te ver wi j deren
21
E i g endom s g r ens g em eente
62
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
63
4.4
Straatmeubilair Eén van de doelen van de transformatie van de openbare ruimte is het maken van menselijke maat en verblijfskwaliteit. Straatmeubilair is, naast groen en levendige plinten, bij uitstek een middel om dit te doen. Door het juiste straatmeubilair toe te voegen wordt de openbare ruimte een woonkamer waar je je prettig voelt. Het straatmeubilair concentreet zich op de plekken waar mensen zijn en waar ze verblijven. Dit is met name op het stationsplein, bij de entree van de kantoren en in het groen rondom de Visseringlaan.
Zi t ra nd - na t uur s teen L i ch t i ng E i g endom s g r ens g em eente
64
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r
65
66
B U RO S A N T E N C O l a n d s c h ap s a rc h i t e c t u u r