Bijlage A Jaarstukken 2025
Tekst van het document
Dit houdt in dat de gemeente de voorwaarden voor ontwikkeling vaststelt, maar dat de uitvoering wordt overgelaten aan derden, zoals ontwikkelaars of woningcorporaties. De kosten voor gemeentelijke inzet en externe advisering bij het faciliteren van deze ontwikkelingen worden door een anterieure overeenkomst of door financiële regels in het omgevingsplan verhaald. Bij de verkoop van gemeentelijke grond zijn deze kosten verrekend in de grondprijs. De gemeente Rijswijk is betrokken bij meerdere herontwikkelingsprojecten die bijdragen aan de groei van de stad en het terugdringen van het woningtekort. Grote lopende actuele ontwikkelingen zijn de projecten in het Havenkwartier, Bogaard stadscentrum, Kesslerpark en Te Werve Oost. Deze grotere actuele ontwikkelingen worden apart toegelicht in paragraaf 8.3 van het programma Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing. De financiële gevolgen van de hierboven genoemde grotere actuele ontwikkelingen worden in het document MeerjarenPrognoseGebiedsontwikkeling (MPG) bij de jaarrekening aan de raad aangeboden. Ad D: Verkoop gemeentelijke panden Het gebruik van gemeentelijke panden kan in de loop van de tijd veranderen. Wanneer een pand niet langer nodig is voor de bedrijfsvoering en ook niet strategisch van belang is, stoot de gemeente het af. Verkoop is dan de volgende stap.
In 2025 zijn er twee gemeentelijke panden verkocht en zijn voorbereidingen gestart voor de verkoop van nog enkele gemeentelijke panden. Deze geplande verkopen zijn onderdeel van het bredere gemeentelijke beleid om vastgoed efficiënt te beheren en financiële middelen vrij te maken voor andere prioriteiten. Grondbeleid 151 Het oude Raadhuis (Hofrust) De gemeente heeft het oude Raadhuis, na de nodige voorbereidingen, in 2025 verkocht en aan de koper geleverd. De verwachte opbrengst is hoger uitgevallen dan verwacht. Een belangrijk uitgangspunt bij de verkoop was dat het park Hofrust toegankelijk blijft voor het publiek en niet wordt verkocht. Deze voorwaarde is meegenomen in de verkoop. De gemeente heeft een onderzoek uitgevoerd waaruit blijkt welke bestemmingen in het pand mogelijk zijn. Indien de bestemming gewijzigd moet worden, zal de raad hierover een besluit moeten nemen. De te voeren ruimtelijke procedures zijn voor rekening en risico van de koper. Landgoederenzone - locatie De Voorde Het omgevingsplan maakt een ontwikkeling in de directe omgeving en op de locatie De Voorde mogelijk. Gezien het historische karakter en monumentale status van landhuis De Voorde, is een zorgvuldige (her)ontwikkeling essentieel. Na het afhaken van eerdere initiatiefnemers is het verkoop- en ontwikkelproces opnieuw opgestart.
Parallel daaraan zal een cascorenovatie plaatsvinden (zie ook paragraaf 8.3 van het programma Volkshuisvesting en Leefomgeving). De focus ligt op het versterken van de cultuurhistorische uitstraling en natuurwaarde van de Landgoederenzone. In 2025 hebben verdere voorbereidingen plaatsgevonden voor de verkoop van De Voorde en de cascorenovatie. Woningen en overig vastgoed De gemeente had begin 2025 10 woningen in eigendom die, wanneer de huur eindigt, verkocht worden, tenzij de woning van strategisch belang is. In de meeste gevallen zal dit strategisch belang echter ontbreken, waardoor de woningen in aanmerking komen voor verkoop. In 2025 zijn geen separate woningen door verkoop overgedragen aan een derde. De woning in Hofrust is meegegaan bij de verkoop van dit pand. De woning in De Voorde is een onderdeel van deze geplande verkoop. Eind 2025 zijn nog 8 separate gemeentelijke woningen aanwezig die potentieel in aanmerking komen voor verkoop. Een gemeentelijk bedrijfspand zonder strategisch belang is eveneens in 2025 verkocht, re weten Herenstraat 87a. Ad E: Strategische gronden Om het gemeentelijk grondbeleid op een verantwoorde manier in te zetten, heeft de gemeente een aantal strategisch belangrijke locaties kunnen verwerven die van belang zijn voor de toekomstige ruimtelijke ontwikkeling van Rijswijk.
Zolang deze gronden nog niet gereed zijn voor ontwikkeling en niet als bouwgrond binnen een exploitatieproject kunnen worden geclassificeerd, worden ze op de gemeentelijke balans opgenomen onder de materiële vaste activa (MVA) als ‘strategische gronden’. Hieronder volgt een overzicht van de belangrijkste strategische locaties die momenteel in het bezit zijn van de gemeente. Hof van Elsenburg (Lange Kleiweg 80) Deze locatie zou na afloop van de verhuur aan het COA in 2022 grotendeels beschikbaar worden gesteld aan Rijkswaterstaat voor de verbreding van de A4. De uitvoering daarvan is aanzienlijk vertraagd door de stikstofproblematiek. Inmiddels worden met Rijkswaterstaat gesprekken gevoerd over het gebruik van een andere locatie. Op 24 september 2024 besloot de raad om het terrein voor twee jaar opnieuw te verhuren aan het COA voor de opvang van asielzoekers. Vanaf 1 maart 2025 is het terrein in gebruik door het COA tot uiterlijk eind augustus 2027. Hierna komt ‘Hof van Elsenburg’ mogelijk vrij voor ontwikkeling, indien het AZC niet wordt verlengd. Landgoederenzone - locatie De Opperd De oorspronkelijke bouwmogelijkheid voor De Opperd is met de inwerkingtreding van de Omgevingswet vervallen. De gemeente wil het gebied behouden als onbebouwd onderdeel van de landgoederenzone. Bij de gebiedsgerichte uitwerking van het omgevingsplan wordt dit beleid in regels vastgelegd.
Oude Brandweerkazerne Deze locatie kan de gemeente op een later, passend moment ontwikkelen. Eventueel in samenhang met de herontwikkeling van de aangrenzende gronden. Op dit moment wordt de locatie meegenomen in een bredere studie naar strategische gemeentelijke locaties en maatschappelijke of woon(zorg)opgaven. In 2025 is aan een verdere stedenbouwkundige uitwerking gewerkt. Grondbeleid 152 Trias locatie Buziaulaan Door een verhuizing is de Trias-locatie aan de Buziaulaan vrijgekomen. Dit biedt mogelijkheden voor herontwikkeling. De gemeente onderzoekt of deze locatie kan worden getransformeerd tot een woonlocatie voor senioren ('hofjeswonen’), in samenwerking met een van de lokale corporaties. In 2025 is een verdere uitwerking door een woningbouwcorporatie opgepakt wat geresulteerd heeft in een voorlopig ontwerp voor een woningbouwplan met 40 woningen. De corporatie is inmiddels in de fase van besluitvorming. Marimbahal, Van Zweedenzaal Met de bouw van sportcomplex De Altis zijn de sportvoorzieningen Marimbahal en Van Zweedenzaal niet langer direct nodig. Momenteel kijkt de gemeente naar mogelijke alternatieve invullingen voor deze locaties. Voor de Marimbahal en de omgeving blijft het behoud van de sport(zaal)functie het uitgangspunt.
De gemeenteraad heeft in 2025 besloten tot de bouw van een nieuwe sporthal op deze locatie met bijbehorende functies (kantine, tribunes) in combinatie met een woningbouwontwikkeling met minimaal 20 sociale huurwoningen en 20 woningen middelduur. De sloop van de oude sporthal is aanbesteed en het vergunningentraject hiervoor is afgerond. De Van Zweedenzaal is inmiddels gesloopt en de gemeente neemt deze locatie mee in de herontwikkeling van de locatie Oude Brandweerkazerne. Wat heeft het gekost? Grondexploitaties Eikelenburg De gemeente sluit deze grondexploitatie eind 2026 met een positief resultaat af. De gemaakte kosten in 2025 omvatten vooral begeleidingsuren. Het aantal uren was lager dan voorzien in de begroting mede door een goede samenwerking met de ontwikkelaar. Het risico op eventuele calamiteiten is verder afgenomen waardoor een winstneming in het boekjaar 2025 tot de mogelijkheden behoort. Standplaats Molenhof Het bouwrijp maken is in 2024 nagenoeg afgerond. De omlegging van kabels & leidingen heeft in de voorbereiding meer tijd gekost dan verwacht. Door deze vertraging is de levering van de bouwrijpe kavel vertraagd. De levering heeft medio 2025 plaatsgevonden. Alle werkzaamheden zijn afgerond. De gemeente sluit deze grondexploitatie eind 2025 volgens planning nagenoeg budgetneutraal af.
Woonwagencentrum De Strijp De kosten en opbrengsten zijn opgenomen in het investeringsplan bij de Programmabegroting 2025 – 2028. De administratieve verwerking in de vorm van een (verplichte) grondexploitatie moet nog formeel worden bekrachtigd door de vaststelling van een grondexploitatie door de raad. Verkoop gemeentelijke panden Het oude Raadhuis (Hofrust) In 2025 zijn in de voorbereiding om te komen tot verkoop de nodige kosten gemaakt in het opstellen van de verkoopdocumentatie en de te volgen selectieprocedure. Deze kosten worden ten laste van de verkoopopbrengst gebracht. De verkoop en de levering van het pand en het bijbehorend theehuis is in 2025 afgerond met een marktconforme opbrengst op basis van een biedingenprocedure. De opbrengst is € 2.900.000,-- k.k. waarbij de verkoopkosten ongeveer €43.000,-- zijn. Herenstraat 87a Dit betreft het restaurant dat aan de huurder is verkocht. De opbrengst min de kosten bedragen ongeveer € 500.000,--. Landgoederenzone - locatie De Voorde Voor de noodzakelijke cascorestauratie, zoals geëist door de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed, is een krediet van ongeveer € 1,3 miljoen nodig. Het krediet is opgenomen in de begroting 2025. Dit bedrag kan naar verwachting worden gedekt door de verkoopopbrengsten en mogelijke subsidies. De verkoopprocedure zal via een openbare inschrijving plaatsvinden.
De voorbereidingen voor de cascorestauratie en de verkoop zijn vertraagd waardoor de start verkoop ook is vertraagd. Grondbeleid 153 Actualisatie grondbeleid De voorbereidingen voor de actualisatie van het grondbeleid zijn uit het reguliere budget Grondzaken gedekt. Strategische gronden Hof van Elsenburg Voor de gronden ten behoeve van asielopvang wordt een reële huurprijs in rekening gebracht bij het COA. Deze opbrengst is overeenkomstig raming. De financiële gevolgen van de herontwikkeling zijn sterk afhankelijk van het (functionele) programma. Wanneer hier meer zekerheid over is wordt dit uitgewerkt in een grondexploitatie. Er is geen geld voor de herontwikkeling gereserveerd in de begroting. Landgoederenzone – locatie De Opperd De wijziging Omgevingsplan voor de locatie De Opperd wordt gezien als eerste pilot bij de gebiedsgerichte uitrol van het Omgevingsplan (na vaststelling van de basisregeling). Financiering vindt plaats vanuit het budget Omgevingsplan. Marimbahal Voor de studie gebiedsontwikkeling Marimbahal is een voorbereidingskrediet van € 150.000 beschikbaar gesteld door de raad. In 2025 zijn hiervoor de nodige kosten gemaakt. Het budget is voldoende om de kosten te dekken tot het tijdstip van beschikbaarstelling bouwkrediet.
Lokale heffingen 154 Lokale heffingen Inleiding Lokale heffingen zijn er in twee soorten: heffingen met een vaste bestemming en heffingen zonder vaste bestemming. • Heffingen zonder vaste bestemming worden tot de algemene dekkingsmiddelen gerekend. Voorbeelden hiervan zijn onroerendezaakbelastingen (OZB), parkeerbelasting en toeristenbelasting. • Voor heffingen met een vaste bestemming wordt de opbrengst gebruikt ter dekking van de gemaakte kosten. De opbrengsten van deze heffingen mogen niet meer dan kostendekkend zijn. Voorbeelden hiervan zijn leges, afvalstoffenheffing en rioolheffing. Beleidsuitgangspunten In de meerjarenbegroting 2025-2028 is voor het begrotingsjaar 2025 uitgegaan van: • een stijging van de opbrengst OZB voor woningen en niet-woningen met het inflatiepercentage van 2,8%. De opbrengst OZB wordt in 2025 naast de reguliere indexering van 2,8% verhoogd met 8%. Hiermee wordt de lagere indexering dan de werkelijke inflatie over de periode 2021-2024 ingelopen; • een opbrengststijging van de rioolheffing met 3,5%. Bij het gebruikerstarief van woningen wordt sinds 2024 rekening gehouden met het aantal personen in een huishouden, één persoon, twee personen of meer personen; • een stijging van de tarieven voor afvalstoffenheffing met gemiddeld 7,6%; • een indexering van de tarieven voor parkeervergunningen en een verhoging van de tarieven voor straatparkeren.
De exploitanten van de commerciële garages van Bogaard Stadscentrum (Q-park en P1) hebben de prijzen in 2025 niet verhoogd. Opbrengsten lokale belastingen en heffingen Door het verhogen van de tarieven parkeervergunningen en de tarieven straatparkeren is de opbrengst Parkeerbelasting hoger dan 2024. Daarnaast is in oktober 2025 betaald parkeren in de Plaspoelpolder ingevoerd. De opbrengsten in de Plaspoelpolder zijn hoger dan geraamd waardoor ondanks latere invoering van betaald parkeren de totale opbrengsten parkeerbelasting een fractie hoger zijn dan begroot. Overzicht van de lokale heffingen De gemeentelijke heffingen die in 2025 zijn geheven zijn: • Onroerendezaakbelastingen • Leges • Riool- en waterzorgheffing • Precariobelasting • Afvalstoffenheffing • Parkeerbelasting • Toeristenbelasting • Marktgelden • BIZ-heffing Opbrengsten lokale belastingen en heffingen In de onderstaande tabel worden de geraamde opbrengsten vergeleken met de gerealiseerde opbrengsten.
Heffing | Type | Begroting | Realisatie | Verschil (bedragen x € 1.000) Onroerendezaakbelastingen | Ongebonden | 15.659 | 16.087 | -428 Afvalstoffenheffing | Gebonden | 13.006 | 13.198 | -192 Rioolheffing | Gebonden | 6.051 | 6.218 | -167 Precariobelasting | Ongebonden | 25 | 25 | 0 Parkeerbelasting | Ongebonden | 6.439 | 6.654 | -215 Toeristenbelasting | Ongebonden | 328 | 315 | 13 Leges | Gebonden | 5.116 | 5.055 | 62 Marktgelden | Gebonden | 79 | 95 | -16 BIZ-belasting | Gebonden | 109 | 100 | 8 Totaal | 46.811 | 47.747 | -936 Op totaal niveau zijn de werkelijke opbrengsten € 776.000 hoger dan de begroting. De legesopbrengst blijft achter doordat er minder aanvragen bouwleges zijn gedaan dan begroot. De werkelijke opbrengst onroerendezaakbelastingen is hoger dan begroot. Dit komt doordat de verwachte aantallen transformatie niet-woningen naar woningen minder zijn dan voorzien, waardoor er met minder niet-woningen begroot is dan de werkelijke situatie laat zien. De meeropbrengst van de afvalstoffenheffing is deels te verklaren door een andere samenstelling van de huishoudens dan voorzien en door nieuwbouw. Een hogere opbrengst Parkeerbelasting is veroorzaakt door een intensievere handhaving waardoor er meer werd betaald bij automaten en ontvangen uit opgelegde naheffingsaanslagen.
Ontwikkelingen Woonlasten De woonlasten vormen een graadmeter voor burgers om te bepalen of de gemeentelijke lasten stijgen of dalen. De berekening van de woonlasten is gebaseerd op de OZB voor een huiseigenaar bij een gemiddelde WOZ-waarde, de rioolheffing en de afvalstoffenheffing. De opbrengst OZB wordt verhoogd met de inflatiecorrectie van 2,8%, en een extra 8%. Hiermee wordt de lagere indexering dan de werkelijke inflatie over de periode 2021-2024 ingelopen. In de tariefberekening is rekening is gehouden met de gemiddelde waardestijging. De opbrengst van de rioolheffing is verhoogd met de inflatiecorrectie van 3,5%. Doordat sinds 2024 rekening wordt gehouden met het aantal personen in een huishouden zijn de kosten eerlijker verdeeld. De tarieven afvalstoffenheffing zijn met gemiddeld 7,6% verhoogd. Ook hierbij zijn de kosten vanaf 2024 eerlijker verdeeld over de verschillende soorten huishoudens. Per categorie huishouden zijn de woonlasten in 2025 ten opzichte van 2024: • | voor een éénpersoonshuishouden gestegen met 6,62%; • | voor een tweepersoonshuishouden gestegen met 6,53%; • | voor een drie- of meerpersoonshuishouden gestegen met 6,48%.
Belastingsoort | 1 persoonshuishouden | 2 persoonshuishouden | Meerpersoonshuishouden 2023 | 2024 | 2025 | 2023 | 2024 | 2025 | 2023 | 2024 | 2025 Onroerendezaakbelastingen | € 238,34 € 250,23 € 272,58 | € 238,34 € 250,23 € 272,58 € 238,34 | € 250,23 | € 272,58 Afvalstoffenheffing | € 337,44 € 369,96 € 394,20 | € 387,96 € 444,12 € 473,16 € 446,28 | € 532,92 | € 567,84 Rioolrecht | € 193,08 € 177,05 € 183,24 | € 193,08 € 196,49 € 203,28 € 193,08 | € 220,61 | € 228,36 Totaal | € 768,86 € 797,24 € 850,02 | € 819,38 € 890,84 € 949,02 € 877,70 | € 1.003,76 | € 1.068,78 Verschil t.o.v. jaar eerder | € 28,38 | € 52,78 | € 71,46 | € 58,18 | € 126,06 | € 65,02 Verschil t.o.v. jaar eerder % | 3,69% | 6,62% | 8,72% | 6,53% | 14,36% | 6,48% Lokale heffingen 155 Gemiddelde woonlasten per jaar Onderstaande tabel geeft de ontwikkeling weer van de gemiddelde woonlasten in Rijswijk op begrotingsbasis in de regio Haaglanden.
Woonlasten | Woonlasten Gemeente | eenpersoonshuishoudenmeerpersoonshuishouden Den Haag | € 867 | € 960 Rijswijk | € 941 | € 1.159 Pijnacker-Nootdorp | € 939 | € 1.050 Leidschendam-Voorburg | € 1.007 | € 1.085 Westland | € 957 | € 1.081 Zoetermeer | € 995 | € 1.050 Delft | € 1.036 | € 1.192 Midden-Delfland | € 1.126 | € 1.225 Wassenaar | € 1.589 | € 1.842 Gemiddelde woonlasten | € 1.051 | € 1.183 Kwijtschelding lokale lasten Als een belastingplichtige niet in staat is een belastingaanslag te betalen, kan gehele of gedeeltelijke kwijtschelding worden verleend. De gemeente Rijswijk hanteert de zogeheten 100% bijstandsnorm, dit betekent dat huishoudens met een inkomen op of onder het bijstandsniveau recht hebben op kwijtschelding. Wanneer iemand een hoger inkomen heeft of vermogen bezit, betekent dit dat er betalingscapaciteit aanwezig is waaruit de belastingaanslag kan worden voldaan. De heffingen waarvoor in de gemeente Rijswijk kwijtschelding kan worden gevraagd zijn: • | Afvalstoffenheffing; • | Rioolheffing; • | In uitzonderingsgevallen is ook voor de onroerendezaakbelasting kwijtschelding mogelijk. Automatische kwijtschelding Voor het in aanmerking komen van automatische kwijtschelding is in 2025 gebruik gemaakt van de toetsing door Bureau Inlichtingendiensten Nederland (BIDN). Huishoudens die in 2024 kwijtschelding ontvingen, zijn voor 2025 automatisch getoetst.
De huishoudens die volgens deze toets in aanmerking kwamen voor kwijtschelding hoeven niet meer zelf een verzoek in te dienen (automatische kwijtschelding). Dit past binnen de doelstelling om de administratieve lasten voor burgers terug te dringen. De dienstverlening van het BIDN wordt ook ingezet bij de afhandeling van ingediende kwijtscheldingsverzoeken. Deze dienstverlening zorgt ervoor dat de kwijtschelding automatisch wordt afgehandeld. Dit maakt het voor inwoners makkelijker. Voor 2025 is het bedrag aan verleende kwijtschelding (begroot/gerealiseerd): Belasting/Heffing | Begroot 2025 | Realisatie 2025 Afvalstoffenheffing | € 884.080 | € 807.163 Rioolheffing | € 221.801 | € 170.574 OZB | € 2.570 | € 0 Totaal | € 1.108.451 | € 977.737 In 2025 is aan 1.215 huishoudens automatisch kwijtschelding verleend. Dit is iets hoger dan het aantal automatische kwijtscheldingen in 2024 (1.168). In 2025 zijn 620 kwijtscheldingsverzoeken handmatig toegekend en 512 kwijtscheldingsverzoeken afgewezen. Het verleende bedrag aan kwijtschelding blijft nog iets achter bij de begroting. Door het versturen van aanmaningen en dwangbevelen neemt dit bedrag toe. Lokale heffingen 156 Lokale heffingen 157 Bezwaar- en verzoekschriften aanslag/beschikking Naar aanleiding van de in 2025 verzonden gecombineerde belastingaanslagen en WOZ_beschikkingen zijn er 546 bezwaarschriften ingediend.
Aantal geschriften Via mediation verlaagd Aantal objecten in bezwaar Aantal objecten met verlaagde WOZ-waarde Gemiddelde waardeverlaging Gemiddelde waardeverlaging in % Woningen 442 38 831 119 (14%) € 42.487 8,6% Niet- woningen 104 5 118 9 (8%) € 625.375 52,8% De niet-woningen kent een grote gemiddelde waardeverlaging door de waardeverlaging van 1 specifiek bouwterrein/projectontwikkeling. Inwoners en bedrijven hebben de mogelijkheid om de vastgestelde waarde met een taxateur te bespreken. In 2025 zijn 239 reacties van inwoners die over de hoogte van de WOZ-waarde gingen telefonisch afgehandeld. Deze hadden zonder de inzet van mediation tot een bezwaarschrift kunnen leiden. Kostendekking Afvalstoffenheffing Afvalstoffenheffing Lasten Opbrengsten Salarislasten 1.421.640 Directe lasten 9.478.316 Kwijtschelding 849.631 Doorberekening veegkosten 118.918 Afvalstoffenheffing 13.362.948 Overige opbrengsten 275.793 Garantstelling HVC 109.520 Totaal 11.868.504 Toerekening Overhead Overhead 491.836 Totale overhead 491.836 Compensabele BTW 1.940.247 Totale kosten 14.300.588 Totale opbrengst 13.748.261 Dekking 96% Voor de berekening van de lasten voor de afvalstoffenheffing is het taakveld afvalverwijdering en -verwerking het centrale taakveld. 100% van de kosten van het product afvalverwijdering- en verwerking wordt in de heffing betrokken.
De overhead wordt berekend over de toerekenbare salarislasten. Van de veegkosten wordt 50% van de kosten toegerekend aan de afvalstoffenheffing. De taak straatvegen omvat werkzaamheden voor het inzamelen van het huishoudelijk afval, maar ook het schoonhouden van de riolering valt hieronder. De compensabele BTW wordt voor 100% toegerekend aan de afvalstoffenheffing. Van het taakveld armoedebestrijding worden de kosten voor kwijtschelding van afvalstoffenheffing niet langer toegerekend aan de afvalstoffenheffing. Dit heeft een lagere kostendekkendheid tot gevolg. Lokale heffingen 158 Riool- en waterzorgheffing Rioolheffing Lasten Opbrengsten Directe lasten 1.320.032 Investeringslasten 1.833.261 Salarislasten 500.400 Kwijtschelding 180.115 Wegen, straten en pleinen 331.321 Totaal 4.165.128 Toerekening Overhead Overhead 439.693 Totale overhead 439.693 Compensabele BTW 581.861 Opbrengst rioolheffing 5.908.281 Overige opbrengsten 37.062 Totale kosten 5.186.682 Mutatie spaarvoorziening 459.010 Mutatie egalisatievoorziening 479.765 Totale lasten 6.125.457 Totale opbrengst 5.945.343 Dekking 97% Voor de berekening van de lasten voor de riool- en waterzorgheffing is een aantal producten van belang. Dit zijn riolering en waterzuivering, huishoudelijk/bedrijfsafvalwater, hemelwater en grondwater. De overhead wordt berekend over de toerekenbare salarislasten.
De kosten voor kwijtschelding worden conform het coalitie akkoord niet langer toegerekend aan de rioolheffing. Dit betekent een lagere kostendekkendheid. Marktgeld Marktgeld Lasten Opbrengsten Salarislasten 36.520 Directe lasten 38.905 Totaal 75.425 Toerekening Overhead Overhead 37.713 Totale overhead 37.713 Totale kosten 113.138 Totale opbrengst 94.776 Dekking 84% Om de kostendekkendheid voor Marktgeld te berekenen, zijn alle directe lasten meegenomen. Daarnaast is personele inzet toegerekend. Leges Lasten | Overhead | Overige | Totale | Totale | Kostendek- Personeel | gemeente | lasten | lasten | Baten | kendheid Totaal | 2.323.312 | 2.009.324 | 1.603.089 | 5.935.725 | 4.897.081 | 83% Hoofdstuk 1 | Algemene dienstverlening | 1.193.336 | 1.032.060 | 804.367 | 3.029.762 | 1.666.238 | 55% Paragraaf 1.1 | Burgerlijke stand | 123.860 | 107.120 | 83.107 | 314.087 | 138.686 | 44% Reisdocumenten en Paragraaf 1.2 | Nederlandse identiteitskaart | 664.895 | 575.036 | 467.629 | 1.707.560 | 868.345 | 51% Paragraaf 1.3 | Rijbewijzen | 165.651 | 143.264 | 59.691 | 368.606 | 198.579 | 54% Verstrekkingen in het kader van de basisregistratie Paragraaf 1.4 | persoonsgegevens | 29.766 | 25.744 | 9.784 | 65.294 | 41.131 | 63% Paragraaf 1.5 | Bestuursstukken | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Paragraaf 1.6 | Vastgoedinformatie | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Paragraaf 1.7 | Overige publiekszaken | 75.548 | 65.338 | 156.055 |
296.941 | 220.476 | 74% Paragraaf 1.8 | Gereserveerd | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Paragraaf 1.9 | Bijzondere wetten | 132.556 | 114.642 | 28.100 | 275.298 | 197.119 | 72% Paragraaf 1.10 | Diversen | 1.060 | 916 | 0 | 1.976 | 1.903 | 96% Dienstverlening en besluiten in het kader van Hoofdstuk 2 | de omgevingswet | 1.015.554 | 878.305 | 785.232 | 2.679.092 | 3.182.208 | 119% Paragraaf 2.1 | Algemene bepalingen | 0 | 0 | 85.143 | 85.143 | 0 Paragraaf 2.2 | Voorfase | 42.661 | 36.895 | 0 | 79.556 | 8.119 | 10% Activiteiten met betrekking Paragraaf 2.3 | tot bouwwerken | 864.019 | 747.249 | 657.189 | 2.268.457 | 3.076.614 | 136% Activiteiten met betrekking tot cultureel erfgoed Paragraaf 2.4 | en werelderfgoed | 19.454 | 16.825 | 0 | 36.280 | 16.888 | 47% Paragraaf 2.5 | Milieubelastende activiteiten | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Paragraaf 2.6 | Lozingsactiviteiten | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Paragraaf 2.7 | Aanlegactiviteiten | 10.578 | 9.149 | 0 | 19.727 | 819 | 4% Paragraaf 2.8 | Overige activiteiten | 28.469 | 24.622 | 0 | 53.091 | 6.896 | 13% Maatwerkvoorschriften Paragraaf 2.9 | (separaat aangevraagd) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Paragraaf | Gelijkwaardigheid 2.10 | (separaat aangevraagd) | 1.251 | 1.082 | 0 | 2.332 | 1.917 | 82% Paragraaf 2.11 | Overige tarieven | 278 | 240 | 0 | 518 | 213 | 41% Paragraaf 2.12 | Modaliteiten | 48.844 | 42.243 | 42.900 | 133.988 | 70.741 | 53% Paragraaf 2.13 | Vermindering | 0 |
0 | 0 | 0 | 0 Paragraaf 2.14 | Teruggaaf | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Dienstverlening vallend onder de dienstenrichtlijn en niet vallend onder Hoofdstuk 3 | hoofdstuk 2 | 114.422 | 98.958 | 13.491 | 226.871 | 48.635 | 21% Paragraaf 3.1 | Horeca | 74.610 | 64.527 | 11.243 | 150.379 | 45.125 | 30% Paragraaf 3.2 | Seksbedrijven | 677 | 586 | 2.248 | 3.511 | 3.160 | 90% Paragraaf 3.3 | Winkeltijdenwet | 208 | 180 | 0 | 389 | 144 | 37% Organiseren evenement Paragraaf 3.4 | of markt | 13.010 | 11.252 | 0 | 24.262 | 1.794 | 7% Standplaatsen Paragraaf 3.5 | (Gereserveerd) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Paragraaf 3.6 | Huisvestigingswet 2014 | 6.879 | 5.949 | 0 | 12.827 | 3.314 | 26% In dit hoofdstuk niet Paragraaf 3.7 | benoemd besluit | 19.038 | 16.465 | 0 | 35.502 | 6.562 | 18% Paragraaf 3.8 | Automotive | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Paragraaf 3.9 | Teruggaaf | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Lokale heffingen 159 Lokale heffingen 160 Voor de Leges is het uitgangspunt dat deze maximaal 100% kostendekkend mag zijn. Dat betekent dat de geraamde baten niet hoger mogen zijn dan de toerekenbare geraamde lasten. Daar waar de kostendekking eventueel hoger dan 100% zou zijn, mag dit gecompenseerd worden door lagere percentages bij andere categorieën leges. In 2025 is de kostendekking in totaal minder dan 100% geweest zodat van overschrijding geen sprake is.
De belangrijkste reden hiervoor is het lagere aantal aanvragen in de realisatie dan was begroot. Financiering 161 Financiering Inleiding Deze paragraaf beschrijft hoe de gemeente Rijswijk in 2025 haar treasuryfunctie heeft uitgevoerd, met aandacht voor het beheer van financiële risico’s, het waarborgen van voldoende liquiditeit en het regelen van langetermijnfinanciering. Dit gebeurt binnen de kaders van de Wet Financiering Decentrale Overheden (FIDO) en het gemeentelijk Treasurystatuut. Risicobeheer Bij de financiering onderscheiden wij de volgende risico’s, die wij actief beheersen om de rentekosten zo laag mogelijk te houden: 1. Langlopend renterisico 2. Kortlopend renterisico 3. Kredietrisico 4. Liquiditeitsrisico Langlopend renterisico De rente op de kapitaalmarkt voor leningen voor overheden met een looptijd van 10 jaar bewoog zich in 2025 tussen de +3,3 procent en +2,7 procent (in 2024 tussen de +2,76 procent en +3,3 procent). In 2025 is er één extra fixe-leningen aangetrokken voor € 20 miljoen met een looptijd van 12,5 maand. Deze lening is grotendeels aangetrokken om aan de financieringsbehoefte van RijswijkBuiten te kunnen voldoen. Het niet benodigde deel van de lening van RijswjikBuiten wordt voor de algemene dienst gebruikt. Financiering RijswijkBuiten De boekwaarde van de grondexploitatie RijswijkBuiten exclusief verliesvoorziening bedraagt per ultimo 2025 € 112,8 miljoen.
Deze investering is gefinancierd met € 110,5 miljoen aan leningen. Het risico is aanwezig dat de verkopen van de gronden (verder) achterblijven, zodat er meer aanvullende financieringsmiddelen nodig zullen zijn in de vorm van leningen met hogere rente. Het aantrekken van financieringsmiddelen die niet direct nodig zijn, brengt ook extra kosten met zich mee. Het is altijd een zorgvuldige afweging in hoeverre én op welk moment nieuwe leningen moeten worden aangetrokken. Ter beperking van renterisico’s op de lange termijn geldt vanuit de wet FIDO de renterisiconorm. Volgens deze norm mag het renterisico maximaal 20% van het begrotingstotaal bedragen. Hiermee wordt een evenwichtige spreiding van renteherzienings- en herfinancieringsmomenten beoogd. Voor 2025 bedraagt de renterisiconorm voor de gemeente Rijswijk: € 278.773 mln. x 20% = € 55.755 mln. Het totaal aan betaalde aflossingen in 2025 is € 6,5 mln., zodat we ruim binnen de norm blijven. Renterisiconorm Ter beperking van renterisico’s op de lange termijn geldt vanuit de wet FIDO de renterisiconorm. Volgens deze norm mag het renterisico maximaal 20% van het begrotingstotaal bedragen. Hiermee wordt een evenwichtige spreiding van renteherzienings- en herfinancieringsmomenten beoogd. Voor 2025 bedraagt de renterisiconorm voor de gemeente Rijswijk: € 278.773 mln. x 20% = € 55.755 mln.
Het totaal aan betaalde aflossingen in 2025 is € 6,5 mln., zodat we ruim binnen de norm blijven. Kortlopend renterisico (kasgeldlimiet) Om het effect van renteschommelingen op korte termijn te beperken, moet de gemeente zich houden aan de kasgeldlimiet. Deze limiet bepaalt het maximale totaal aan kortlopende schulden in de vorm van rekening-courantkrediet en kasgeld, en is gesteld op 8,5% van het begrotingstotaal aan lasten. De gemiddelde korte schuld per kwartaal mag de kasgeldlimiet aan het einde van drie achtereenvolgende kwartalen niet overschrijden. Indien dit toch gebeurt, moet aan het einde van het derde kwartaal de korte schuld worden omgezet in een vaste schuld. Voor 2025 bedraagt de kasgeldlimiet voor de gemeente Rijswijk: Kasgeldlimiet (bedragen x € 1.000 | 2025 | 2024 Begrotingstotaal | 278.773 | 255.429 Percentage vastgesteld per ministeriële regeling | 8,5% | 8,5% 23.696 | 21.711 In het eerste halfjaar van 2025 is de rente 1% gedaald ten opzichte van voorgaand jaar. In het tweede halfjaar heeft de Europese Centrale Bank (ECB) de rente gehandhaafd, mede vanwege de stabilisering van de inflatie. Het renterisico op kortlopende geldleningen (< 1 jaar) is volgens de Wet Financiering Decentrale Overheden (FIDO) gemaximeerd tot de kasgeldlimiet. Overschrijding van deze limiet is toegestaan tot maximaal drie achtereenvolgende kwartalen.
De kasgeldlimiet is vastgesteld op 8,5 procent van de begrotingsomvang van 2025. Bij een begrotingsomvang van circa € 278,7 miljoen in 2025 bedraagt de kasgeldlimiet circa € 23,7 miljoen. In 2025 is er een kasgeldlening van €10 mln. voor 1 maand aangegaan om te voldoen aan de betalingen voor investeringen en aflossingen. Kredietrisicobeheer Het kredietrisico ontstaat doordat de instelling waaraan de gemeente geld heeft uitgeleend mogelijk niet in staat is rente en aflossing te voldoen. Deze leningen zijn verstrekt in het kader van de publieke taak van de gemeente. De gemeente heeft slechts een beperkt bedrag aan uitstaande leningen. Per ultimo 2025 bedragen de uitstaande leningen: Per ultimo jaar (bedragen x € 1.000) | Jaarrekening 2025 | Jaarrekening 2024 Woningbouwverenigingen | 420 | 455 Leningen eigen personeel | 117 | 135 Fietsenplan | 66 | 108 Startersleningen | 1.137 | 1.083 Duurzaamheidsleningen | 51 | 44 Lening gemeente Rijswijk | 827 | - Lening Museum Rijswijk | 538 | 567 Lening jeugshulpaanbieder | 154 | - Totaal | 3.310 | 2.392 WSW achtervangovereenkomst De gemeente loopt niet alleen kredietrisico op verstrekte leningen, maar ook op leningen waarvoor een garantstelling is afgegeven. Dit betreft vooral leningen aan woningcorporaties zoals Rijswijk Wonen, Habion, Stichting Stedelink, Stichting Vidomes en Woonzorg Nederland.
Het kredietrisico voor de gemeente is echter beperkt, doordat het Stichting Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) deze leningen primair garandeert. Per eind 2025 heeft de gemeente een achtervangverplichting bij WSW van € 350 miljoen. Woningcorporaties financieren de bouw en het onderhoud van sociale huurwoningen via leningen bij geldverstrekkers, onder andere de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) en de Nederlandse Waterschapsbank (NWB). Het WSW staat hiervoor borg, wat betekent dat zij de Financiering 162 betalingsverplichtingen (rente en aflossing) overnemen als de corporaties daartoe niet meer in staat zijn. Door deze borgstelling kunnen corporaties tegen gunstigere voorwaarden lenen. Bij een aanspraak beschikt het WSW over verschillende buffers: een eenmalige buffer van 2,6% van het geborgde schuldrestant (circa € 2 miljard) en een jaarlijkse reserve van 0,25% van dat schuldrestant (circa € 200 miljoen per jaar). Pas wanneer deze buffers onvoldoende zijn, verstrekken de Staat en gemeenten via achtervangovereenkomsten renteloze leningen aan het WSW. Dankzij de risicobeheersing van het WSW, het toezicht van de Autoriteit woningcorporaties, het ingezette onderpand en het obligo van deelnemers, blijft het risico voor gemeenten zeer beperkt. Tot op heden heeft het WSW nooit een beroep op deze achtervang hoeven doen.
Lening Gemeente Rijswijk Via de SVN (Stimuleringsfonds Volkshuisvesting) is er vanaf 2002 een lening verstrekt aan diverse partijen. Op dit moment is er nog 1 lening van Rijswijk Wonen met een looptijd van 30 jaar, die afloopt in 2032. Lening Museum Rijswijk De verstrekte hypothecaire lening aan Stichting Museum Rijswijk bedraagt na aflossing € 538.093. De totale lening bedraagt € 751.000, waarvan € 617.000 beschikbaar is gesteld en € 90.000 nog opvraagbaar is voor onderhoudskosten, afhankelijk van de onderhoudsplanning. De looptijd van de hypothecaire lening bedraagt 30 jaar. Over de lening wordt 1,5% rente betaald. Het aflossingsschema is weergegeven in het onderstaande overzicht: Ten laste van het jaar: (bedragen x € 1.000) | Opgenomen hypothecaire lening 2018 | 528 2019 | 50 2020 | 38 Totaal opgenomen lening | 616 Afgelost 2022 | 20 Afgelost 2023 | 0 Afgelost 2024 | 29 Afgelost 2025 | 29 Totaal aflossing | 78 Restant lening | 538 Lening jeugdhulpaanbieder Sinds de decentralisatie van de Jeugdhulp worden de diensten van Jeugdhulpaanbieder vergoedt via een inkoopconstructie in plaatst van een subsidieconstructie. Om niet in liquiditeitsproblemen te komen heeft een specialistische jeugdhulpaanbieder aan alle gemeenten waarin zij werkzaam is gevraagd om een gezamenlijke lening te verstrekken, welke zij jaarlijks een deel van aflost.
Voorheen werd deze lening verantwoord als een “Nog te verhalen” balanspost, maar dit is nu gecorrigeerd als een lening op de balans. Liquiditeitsrisico Het liquiditeitsrisicobeheer betreft het financieren en uitzetten van middelen voor perioden tot één jaar. Een financieringstekort wordt zoveel mogelijk met kortlopende geldleningen gedekt. Dit gebeurt door een beperkt saldo aan te houden op de rekening-courant bij de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG), aangevuld met kasgeldleningen. Rekening-courantkrediet is duurder dan kasgeldleningen. Om onnodige tegoeden op de rekening-courant te voorkomen, worden dagelijks alle bankrekeningsaldi boven € 0,5 miljoen automatisch afgeroomd en overgeboekt naar de Schatkist van de Staat. Financiering 163 Activa en financiering Onderstaande tabel geeft een overzicht van de ontwikkelingen in de financieringsstructuur van de gemeente, gebaseerd op de jaarstukken van 2025, per ultimo van het jaar en voorgaand jaar. De boekwaarde en financiering van de grondexploitatie RijswijkBuiten zijn hierbij buiten beschouwing gelaten.
Omschrijving (bedragen x € 1.000) | Jaarstukken 2025 | Jaarstukken 2024 Boekwaarde | 265.162 | 258.309 Vreemd vermogen | 127.290 | 136.350 Reserves | 98.929 | 82.032 Financieringsoverschot = + (tekort = -) | - 38.942 | - 39.927 Financieringssaldi In het bovenstaande overzicht zijn de investeringen en financieringen van de grondexploitatie RijswijkBuiten niet meegenomen. Eind 2025 bedraagt het financieringstekort voor investeringen en financiering circa € 41,3 miljoen. Dit tekort wordt met name veroorzaakt door een toename van het saldo investeringen minus afschrijvingen met € 9,2 miljoen, aflossingen in 2025 van in totaal € 2,5 miljoen (exclusief RijswijkBuiten) en een afname van het vreemd vermogen met € 9 miljoen. De reserves als financieringsmiddel zijn toegenomen met € 16,9 mln. Eigen financieringsmiddelen en activa Voor het bepalen van de financieringspositie zijn de financieringsbehoefte (geïnvesteerd vermogen in bestaande en nieuwe vaste activa) en de financieringsmiddelen (opgenomen langlopende leningen, reserves en voorzieningen) van belang. Eigen financieringsmiddelen (bedragen x | 2025 | 2024 € 1.000 Boekwaarde van de activa (1) | 265.162 | 258.309 Totaal Eigen vermogen (2) | 98.931 | 82.032 % financieringsmiddelen uit eigen vermogen (2/1) | 37,3% | 31,8% In 2025 kan de gemeente Rijswijk de investeringen van € 267,5 mln.
(exclusief RijswijkBuiten) voor 37,3% financieren met eigen middelen. De toename van dit percentage ten opzichte van vorig jaar komt vooral door toename van het eigen vermogen in 2025 en een positief rekeningsaldo in 2025. De investeringen in de grondexploitatie RijswijkBuiten zijn buiten deze berekeningen gehouden, omdat hiervoor aparte financieringen aanwezig zijn. Zie ook onderdeel B.2 van deze paragraaf. Rente resultaat Treasury Overzicht rente exploitatie 2025 (bedragen x € 1.000) totaal rentekosten lange termijnfinanciering | 3.357 totaal rentekosten korte termijnfinanciering | 119 totaal rentelasten | 3.476 totaal rentebaten | 669 saldo rentelasten en baten | 2.807 toerekening rente aan RijswijkBuiten | 1.331 toerekening rente aan overige grondexploitaties | 0 1.331 totaal aan beleidsproducten toe te | 1.475 rekenen rente toerekening aan beleidsproducten 1% | 2.417 toerekening aan investeringen | -174 Totaal doorbelast | 2.242 Voordelig saldo rente | -767 Financiering 164 Dit renteresultaat is een fictief saldo. Het saldo van de rentelasten en -baten bedraagt (exclusief grondexploitaties €1.475.000). Uitgedrukt in een percentage van de begin boekwaarde van de investeringen is dit 0,571 procent. In werkelijkheid is er 1 procent doorberekend, zodat 0,429 procent minder/meer aan de beleidsproducten is doorberekend. Per saldo heeft dit geen invloed op het rekeningsaldo.
Gemiddeld rentepercentage totaal vermogen lang (vreemd vermogen + eigen vermogen). De lening portefeuille van de gemeente bedraagt € 127,3 mln. per ultimo 2025, waarbij de gemiddeld rente van de lopende leningen (exclusief RijswijkBuiten) 1,4% bedraagt (Voor een specificatie van de leningen wordt verwezen naar bijlage 1). Inclusief het eigen vermogen bedraagt het gewogen gemiddelde rentekostenpercentage circa 1%. Dit percentage wordt gebruikt om de rentekosten aan de investeringen via de beleidsproducten door te belasten. Het niet in stand kunnen houden van deze reserves brengt met zich mee dat de gemiddelde rentekosten zullen stijgen en aanvullend vreemd vermogen moet worden aangetrokken. Bijlagen Bijlage 1.
Overzicht langlopende leningen x € 1.000 Restant begin | Jaarlijkse | Restant eind Beëindiging looptijd in het jaar | OmschrijvingRentepercentage | 2025 | aflossing/ | 2025 eenmalig 2027 | Lening RB* | 1,92 | 20.000 | 0 | 20.000 2027 | Lening RB* | 2,96 | 20.000 | 0 | 20.000 2028 | Forwardlening | 3 | 20.000 | 0 | 20.000 RB 2028 | Lening AD* | 4,41 | 1.120 | 280 | 840 2028 | Lening AD | 4,47 | 1.600 | 400 | 1.200 2028 | Lening AD | 4,77 | 1.200 | 300 | 900 2029 | Lening RB | -0,11 | 40.000 | 0 | 40.000 2030 | Lening AD | 3,81 | 2.400 | 400 | 2.000 2030 | Lening RB | -0,055 | 24.000 | 4.000 | 20.000 2034 | Lening AD | 4,75 | 4.000 | 400 | 3.600 2030 | Lening AD | 3,94 | 4.500 | 750 | 3.750 2035 | Forwardlening | 2,033 | 14.000 | 0 | 14.000 AD 2040 | Forwardlening | 2,048 | 14.000 | 0 | 14.000 AD 2045 | Forwardlening | 2,005 | 14.000 | 0 | 14.000 AD 2050 | Forwardlening | 1,977 | 14.000 | 0 | 14.000 AD 2055 | Forwardlening | 1,925 | 14.000 | 0 | 14.000 AD 2070 | Lening AD | -0,02 | 45.000 | 0 | 45.000 Totaal | 253.820 | 6.530 | 247.290 1 1 RB = RijswijkBuiten | AD = Algemene Dienst Financiering 165 Bijlage 2. EMU saldo Omschrijving (Bedragen x € 1.000) 2025 | 2024 | 2024 Jaarrekening | Begroting na | Jaarrekening wijziging 1. Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. onttrekking uit reserves (zie | 16.898 | -6.719 | 1.835 BBV, artikel 17c) 2.
Mutatie (im)materiële vaste activa | -6.570 | 20.697 | 7.667 3. Mutatie voorzieningen | -3.401 | 1.335 | -417 4. Mutatie voorraden (incl. bouwgronden in exploitatie) | -3.715 | -21.295 | 2.744 5. Mutatie voorraden (incl. bouwgronden in exploitatie) | - | - | - Berekend EMU-saldo | 23.781 | -4.786 | -8.993 Financiering 166 RijswijkBuiten 167 RijswijkBuiten Wat wilden we bereiken? Visie op de paragraaf De transformatie van het glastuinbouwgebied in RijswijkBuiten in een unieke en duurzame woonlocatie, met daarbij voldoende voorzieningen op het gebied van detailhandel, onderwijs, welzijn, bedrijventerreinen en werklocaties. De gebiedsontwikkeling RijswijkBuiten vindt zijn grondslag in het in 2009 door de raad vastgestelde Masterplan Rijswijk-Zuid. Dit masterplan is in 2013 en 2014, vijf jaar na vaststelling van het masterplan in overleg met de gemeenteraad geëvalueerd en op onderdelen in beoogd beleid aangepast en geactualiseerd. Inmiddels zijn 2 fases van deze gebiedsontwikkeling in uitvoering, waarbij deelgebied Sion nagenoeg is afgerond en deelgebied Parkrijk volop in de realisatiefase verkeert. In 2021 is bestuurlijk verder richting gegeven aan de beoogde invulling van het gebied Pasgeld, is de hoofdplanstructuur en de ontwikkelrichting voor zowel Pasgeld – West als Pasgeld – Oost vastgesteld en besloten dat er in Pasgeld-West maximaal 1.000 woningen ontwikkeld en gerealiseerd worden.
De grondexploitatie, het ontwikkelen en realiseren van Pasgeld – Oost is een ontwikkeling door Synchroon, programmatisch en planologisch in nauwe samenwerking met de gemeente Rijswijk. De stedenbouwkundige en financiële uitwerking van Pasgeld-West en het daarvoor beoogde woningbouwprogramma is onderdeel van en verwerkt in de in april 2023 vastgestelde Grondexploitatie Sion - ’t Haantje Elfde herziening 2023. Bij de vaststelling van de Elfde herziening, 2023 is ook besloten om de grondexploitatie per 1 januari 2024 te splitsen in: • Grondexploitatie Sion – ’t Haantje Woongebied • Grondexploitatie Bedrijventerrein Haantje – Pasgeld Begin 2024 zijn verliesbeperkende maatregelen in beeld gebracht en verwerkt in de in april 2024 vastgestelde Grondexploitatie Sion – ’t Haantje Woongebied, Twaalfde herziening, 2024 en in de Grondexploitatie Bedrijventerrein Haantje – Pasgeld, 2024. Begin 2025 zijn de grondexploitaties geactualiseerd en de aanpassingen verwerkt in de in april 2025 vastgestelde Grondexploitatie Sion – ’t Haantje Woongebied, Dertiende herziening, 2025 en in de Grondexploitatie Bedrijventerrein Haantje – Pasgeld, Eerste herziening, 2025. Doelstellingen 1. Volkshuisvesting, realisatie van ongeveer 3.600 woningen binnen een programma dat aansluit op de woonvisie en de meest actuele inzichten en beoogde invulling van het gebied Pasgeld als geheel; 2.
Ruimtelijke en stedenbouwkundige inpassing van maatschappelijke voorzieningen, waaronder drie basisscholen, een gezondheidscentrum en bijzondere woonvormen/doelgroepen; 3. Realisatie en uitgifte bouwgrond voor ongeveer 10 ha bvo voor bedrijven, overwegend midden- en kleinbedrijf; 4. Duurzaamheid, een optimale leef- en werkomgeving waarbij de milieubelasting, de mobiliteit en het energieverbruik minimaal en onderscheidend zijn; 5. Groenstedelijk woonmilieu, grondgebonden woningen, afgewisseld met appartementen in een parkachtige omgeving; 6. Aandacht voor cultuurhistorische waarden en sociale cohesie in de wijk; 7. Op eindwaarde sluitende grondexploitaties. De doelstellingen zijn bij de vaststelling in april 2025 van de grondexploitaties herbevestigd. Indicatoren Indicator Sion, | Realisatie Streefwaarde (Herziening 2025 van de grondexploitaties) Parkrijk ('t Haantje) en Pasgeld-West | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Woningen1 | 2.415 | 163 | 288 | 226 | 254 | 268 Sociale huur2 | 197 | - | 25 | 25 | 25 | 25 Scholen | 2 | - | - | 1 | - | - Overige voorzieningen3 | 4 | - | - | - | - | - Uitgifte bedrijventerrein in m2 BVO | 48.147 | 7.158 | 7.158 | 7.158 | 7.158 | 7.158 1. Planning van de verkoop van bouw grond voor woningen (inclusief sociale huur) 2. Met betrekking tot de fasering van sociale huurwoningen vindt nog overleg plaats met de woningcorporatie Vidomes 3.
In Sion zijn een kinderdagverblijf en een huisartsenpost/apotheek gevestigd. In 2024 is de huisartsenpost/apotheek verhuisd naar het niuewbouw gezondheidscentrum in Parkrijk en heeft zich hier een tandartsenpraktijk gevestigd. Wat hebben we ervoor gedaan? Het programma van werkzaamheden en uitgifte van bouwgrond voor voornamelijk verkoop van woningbouw, zoals dat is opgenomen in de Grondexploitatie Sion-’t Haantje Woongebied Dertiende herziening, 2025 en in de Grondexploitatie Bedrijventerrein Haantje – Pasgeld, Eerste herziening, 2025. De jaarschijven dienden als onderlegger van de Programmabegroting 2025–2028. Begin 2026 worden de Grondexploitatie Sion-’t Haantje Woongebied Veertiende herziening, 2026 en de Grondexploitatie Bedrijventerrein Haantje – Pasgeld Tweede herziening, 2026 opgesteld. De hieruit volgende wijzigingen voor de Programmabegroting 2026-2029 zullen in de 1e halfjaarrapportage 2026 worden meegenomen. Ook dienen deze als onderlegger voor de primitieve Programmabegroting 2027-2030. Bouw- en woonrijp maken De planning en de uitvoering van de werkzaamheden van bouw- en woonrijp maken zijn aangepast aan de uitgangspunten zoals opgenomen in de Grondexploitatie Sion-’t Haantje Woongebied Dertiende herziening, 2025 en in de Grondexploitatie Bedrijventerrein Haantje – Pasgeld, Eerste herziening 2025.
Vooral door de opgelopen vertraging als gevolg van de behandeling van de ingestelde beroepen tegen de vaststelling van het bestemmingsplan Pasgeld-West zijn met name minder uitvoeringskosten gerealiseerd dan voor 2025 in de Programmabegroting is geraamd. Rente en financiering In de grondexploitaties van RijswijkBuiten (vastgestelde herziening 2025) bedroeg het geraamde calculatietarief voor de rentekosten in 2025 1,11%. In de vastgestelde herziening 2025 van de grondexploitaties in RijswijkBuiten is voor 2025 t/m 2030 naast de lopende projectfinancieringsdelen voor de geraamde aanvullend benodigde financiering het renteomslagpercentage aangehouden van 1,0% per jaar. In 2025 is voor de grondexploitaties in RijswijkBuiten een éénjarige projectfinanciering aangetrokken tegen 1,92% per jaar. Dit heeft voor RijswijkBuiten geleid tot een stijging van het gemiddeld rentetarief in 2025 tot 1,17%. Risico’s De omgang met risico’s bij grondexploitaties is beschreven in de Nota Grondbeleid. Risico’s bij dit project kunnen zich voordoen op allerlei gebieden (o.a. politiek, bestuurlijk, maatschappelijk, economisch, wet- en regelgeving, samenwerking). Voor de kansen en bedreigingen van de gemeentelijke grondexploitatie is een risicoparagraaf opgesteld. Deze maakt deel uit van de grondexploitatie.
RijswijkBuiten 168 RijswijkBuiten 169 De gekwantificeerde risico’s binnen de Grondexploitatie Sion-’t Haantje Woongebied Dertiende herziening, 2025 en de Grondexploitatie Bedrijventerrein Haantje – Passgeld, Eerste herziening 2025 tezamen bedragen € 4,273 miljoen. Gelet op het negatieve exploitatieresultaat is hiervoor binnen de grondexploitaties geen dekking aanwezig. De Algemene reserve wordt ingezet als buffer. Gronduitgifte Grondexploitatie Sion–’t Haantje Woongebied De uitgifte van bouwgronden in RijswijkBuiten is in de Grondexploitatie Sion-’t Haantje Woongebied Dertiende herziening, 2025 voorzien in de periode tot en met 2030. Volgens de Grondexploitatie zijn er tot en met 2025 voor 2.415 woningen grond uitgegeven. De planning is gebaseerd op het sturen op woningaantallen (programma) en het realiseren van de geraamde grondopbrengsten. Naast de drie geplande scholen wordt de tijdelijke school in Sion voor een langere periode aangehouden. In Parkrijk is ook langs de Laan van ’t Haantje een tijdelijke school gerealiseerd. In Pasgeld-West zal vooruitlopend op de definitieve locatie ook een tijdelijke school worden gerealiseerd. De op deze locaties geplande woningbouw zal na afsluiting van de exploitatieperiode, wanneer de behoefte aan lokalen is afgenomen, gerealiseerd worden. Gronduitgifte Grondexploitatie Bedrijventerrein Haantje-Pasgeld In deelgden.
Duurzaamheid Rijswijk heeft als doel om van RijswijkBuiten een van de meest duurzame uitbreidingswijken van Nederland te maken. Onderdeel van deze ambitie is het beïnvloeden van de vervoerswijze. Hierbij wordt ingezet op een verschuiving van autogebruik naar duurzamere vormen van vervoer, zoals fietsen en openbaar vervoer. Eind 2022 is de MIRT-Verkenning Oude Lijn gestart (Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport). Onderdeel van de MIRT-verkenning is de deelstudie CitySprinter en Nieuwe Stations. ProRail onderzoekt hierin o.a. hoe stap voor stap 4 nieuwe stations kunnen worden geopend in de (nieuwe) woonwijken en de frequentie van de treinen kan worden verhoogd. Station Rijswijk Buiten is 1 van de 4 stations. Een nieuw station draagt in grote mate bij aan de toekomstige bereikbaarheid van RijswijkBuiten en omgeving. Voor het deelgebied Parkrijk is in lijn met bovengenoemde ambities een parkeerconcept opgesteld, waarbij lager autobezit wordt gestimuleerd door het aanleggen van “mobi-punten” op verschillende locaties in de wijk. Op deze locaties worden op termijn niet alleen deelauto’s aangeboden, maar ook deelbakfietsen en elektrische deelscooters. Op deze manier worden nieuwe bewoners gestimuleerd om een (tweede) auto niet aan te schaffen of mee te verhuizen, omdat alternatieve vervoermiddelen in de wijk aanwezig te zijn die het bezit van een extra auto overbodig maken.
Momenteel zijn er vijf hubs opgeleverd. Waardoor er 5 elektrische auto’s, 5 bakfietsen en 8 elektrische fietsen beschikbaar zijn. De twee laatste hubs worden in 2026 uitgevoerd. In totaal zullen er 9 auto’s, 9 bakfietsen en 8 e-bikes beschikbaar zijn. Wanneer de vraag voldoende is, zijn de hubs direct op te schalen tot 18 auto’s en 18 bakfietsen. Boekwaarde In de paragraaf Financiering is de invloed van RijswijkBuiten op de hoge netto schuldquote van de gemeente opgenomen. Doelstelling is om deze schuldquote omlaag te brengen. In afwijking hiervan is het totaal van de boekwaardes in 2025 met € 2,971 miljoen toegenomen. Oorzaak hiervan is met name de beroepsprocedures tegen bestemmingsplan Pasgeld-West, die vertraging hebben veroorzaakt in de planontwikkeling, waardoor in 2025 geraamde kosten van werkzaamheden later zullen worden gerealiseerd. RijswijkBuiten 170 Een op eindwaarde sluitende grondexploitatie Op advies van de accountant is bij het in september 2019 vaststellen van de gemeentelijke jaarrekening 2018 een verliesvoorziening gevormd. Dit is in de Grondexploitatie Sion-’t Haantje Achtste herziening, 2020 ook verwerkt. Dit geldt ook voor de uitkomsten van de risicoanalyse en de nog uit te werken optimaliseringsmogelijkheden (o.a. meer woningen en bedrijvigheid).
Ten tijde vna het opstellen van de Grondexploitatie Sion-’t Haantje Woongebied Dertiende herziening, 2025 en de Grondexploitatie Bedrijventerrein Haantje – Pasgeld Eerste herziening, 2025 was de verwachting nog dat het totaal van de boekwaardes in 2025 met € 8,208 miljoen zou toenemen. In afwijking hiervan is het totaal van de boekwaardes in 2025 met € 2,971 miljoen toegenomen. Oorzaak hiervan is met name de beroepsprocedures tegen bestemmingsplan Pasgeld-West, die vertraging hebben veroorzaakt in de planontwikkeling, waardoor voor uitvoering in 2025 geraamde kosten van werkzaamheden later zullen worden gerealiseerd. Een op eindwaarde sluitende grondexploitatie Op advies van de accountant is bij het in september 2019 vaststellen van de gemeentelijke jaarrekening 2018 een verliesvoorziening gevormd. Dit is in de Grondexploitatie Sion-’t Haantje Achtste herziening, 2020 verwerkt. Bij het vaststellen van de jaarrekening 2018 is daarom voor de te verwachten nadelige resultaten op de grondexploitaties in RijswijkBuiten een verliesvoorziening gevormd, waarmee voorzien wordt in de (financiële) dekking van het te verwachten verlies op de grondexploitaties in RijswijkBuiten. In de herziening 2024 (jaarrekening 2024 en primitieve begroting 2025) werd uitgegaan van een totaal aan verliesvoorzieningen voor de grondexploitaties in RijswijkBuiten van € 19,247 miljoen.
Met het vaststellen van de herziening 2025 (primitieve begroting 2026) van de grondexploitaties werd dit bijgesteld (verlaagd) tot € 16,93 miljoen. In 2025 is gestart met het opstellen van de herziening 2026 van de grondexploitaties met daarin ook de werkelijke verliesvoorziening per 31 december 2025 (jaarrekening 2025) van € 17,505 miljoen. Wat heeft het gekost? Grondexploitatie Sion – ’t Haantje Woongebied en Grondexploitatie Bedrijventerrein Haantje – Pasgeld tezamen Werkelijk 2025 x € 1 miljoen) Verwerving € 0,00 Plankosten € 1,12 Bouwrijp maken € 2,76 Rente en financiering € 1,33 Opbrengsten € 0,00 Afname boekwaarde € 0,00 Totaal lasten € 5,21 Verwerving € 0,00 Plankosten € 0,00 Bouwrijp maken € 0,00 Rente en financiering € 0,00 Opbrengsten € 2,23 Toename boekwaarde € 2,98 Totaal lasten € 5,21 Subsidies Beleid subsidieverstrekking De gemeente Rijswijk gebruikt subsidies om haar maatschappelijke en beleidsdoelen te bereiken. Hiervoor gelden verschillende wetten en regels. Voor de bestuursperiode 2023-2026 werkt Rijswijk met een Algemene Subsidieverordening Rijswijk (ASV). Deze verordening is goedgekeurd door de gemeenteraad. Ook is er een vastgesteld Beleidskader Subsidies. Sinds 2022 legt de gemeente alle subsidieaanvragen en -zaken vast in een speciaal registratiesysteem. Dit systeem helpt om alle stappen in het subsidieproces goed te volgen.
Indirecte subsidies We maken verschil tussen verschillende soorten accommodaties, zoals sportparken, sporthallen, gymnastiekzalen en welzijnsaccommodaties. Per soort accommodatie zijn de directe opbrengsten en kosten inzichtelijk gemaakt. Als de kosten hoger waren dan de huurinkomsten, brengen we het verschil in rekening bij het beleidsveld dat het gebouw gebruikt. Dit noemen we een indirecte subsidie. Deze berekening maken we alleen voor gebouwen die op korte termijn geen grote investeringen nodig hebben, zoals verduurzaming. Bij de interne verhuur van het Huis van de stad is ook een indirecte subsidie vastgesteld. Deze subsidie is doorbelast aan de beleidsvelden die de ruimtes gebruiken.
Indirecte subsidies per type accommodatie | Begroting | Realisatie | Saldo 4.3 Indirecte subsidie gymnastieklokalen | 130 | 87 | 43 5.1 Indirecte subsidie sportparken | 1.180 | 933 | 247 5.1 Indirecte subsidie sportaccommodaties | 640 | 695 | -55 Welzijnsaccommodaties | 300 | 231 | 69 Totaal | 2.250 | 1.945 | 305 Indirecte subsidies Huis van de stad 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie | 50 | 50 | 0 5.6 Media | 49 | 49 | 0 6.1 Samenkracht en Burgerparticipatie | 6 | 6 | 0 Totaal | 104 | 104 | 0 Raad van State De Raad van State heeft op 23 juli 2025 beslist dat gemeenten en provincies bij het geven van een subsidie ruimte moeten bieden voor concurrentie als er weinig subsidie beschikbaar is. Dit betekent dat als de subsidie niet wettelijk verplicht is en de wet zegt dat er minder concurrentie mag zijn, de subsidiegever kan bepalen wie er mee kan doen. De Raad van State baseert zich op eerdere uitspraken van de Hoge Raad, genaamd Didam I en Didam II. Als het vooraf duidelijk is, of redelijkerwijs kan worden aangenomen, dat er maar één goede aanvrager is voor de subsidie, dan mag de subsidie aan die persoon worden gegeven. De subsidiegever moet zijn plannen minstens acht weken van tevoren bekendmaken, zodat iedereen hiervan op de hoogte is.
Om ervoor te zorgen dat we soortgelijke subsidiedossiers behandelen volgens de bedoeling van bovenstaand arrest, kunnen deze subsidieaanvragen in overleg met het team Juridische Zaken worden behandeld. Subsidies 171 Subsidies 172 Subsidieregister Ieder jaar publiceren wij een subsidieregister. Dit register laat per programma en per subsidie- verstrekking zien hoeveel subsidie er is verstrekt. Tot nu toe maakten we dit register met de hand, omdat de informatie uit verschillende bronnen komt. In 2025 hebben we veel gedaan om deze informatie meer automatisch te verwerken in het systeem voor subsidieregistratie. Dankzij een betere verbinding tussen het financiële systeem en de subsidie-applicatie kost het maken van het register nu minder tijd. De volgende stap is om, volgens de Wet open overheid, het subsidieregister als een dashboard op onze website www.rijswijk.nl/openbaar_subsidieregister te plaatsen. Zo is de informatie altijd direct beschikbaar en actueel.
Verstrekte subsidiebedragen Programma: bedragen x € 1.000 | Begroting | Realisatie | Verschil 1.2 | Openbare orde en veiligheid | 116 | 191 | -75 Totaal Veiligheid | 116 | 191 | -75 3.3 | Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen | 0 | 95 | -95 3.4 | Economische promotie | 0 | 21 | -21 Totaal Economie | 0 | 116 | -116 4.3 | Onderwijsbeleid en leerlingzaken | 1.980 | 2.120 | -140 Totaal Onderwijs | 1.980 | 2.120 | -140 5.1 | Sportbeleid en activering | 706 | 661 | 45 5.2 | Sportaccommodaties | -354 | -354 | 0 5.3 | Cultuurpresentatie, cultuurproductie | 2.957 | 2.725 | 232 en cultuurparticipatie 5.4 | Musea | 540 | 501 | 38 5.6 | Media | 1.532 | 1.527 | 5 5.7 | Openbaar groen en (openlucht) recreatie | 19 | 43 | -24 Totaal Sport, Cultuur en Recreatie | 5.400 | 5.103 | 297 6.1 | Samenkracht en burgerparticipatie | 3.254 | 3.203 | 51 6.22 | Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd | 624 | 785 | -162 6.23 | Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal | 72 | 37 | 35 6.3 | Inkomensregelingen | 360 | 309 | 52 6.5 | Arbeidsparticipatie | 16 | 0 | 16 6.60 | Hulpmiddelen en diensten (Wmo) | 119 | 98 | 21 6.714 | Overige maatwerkarrangementen (Wmo) | 358 | 455 | -97 Totaal Sociaal Domein | 4.803 | 4.888 | -84 7.1 | Volksgezondheid | 2.084 | 1.930 | 154 7.3 | Afval | 32 | 0 | 32 7.4 | Milieubeheer | 0 | 1 | -1 Totaal Volksgezondheid en milieu | 2.116 | 1.931 | 185 8.3 | Wonen en bouwen | 710 |
755 | -45 Totaal Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing | 710 | 755 | -45 0.4 | Overhead | 0 | 17 | -17 Totaal Overhead | 0 | 17 | -17 Totaal subsidies | 15.125 | 15.121 | 4 Inkomende subsidies Een belangrijke doelstelling in het coalitieprogramma is het vergroten van de inkomsten. We willen dit bereiken door externe subsidies zo goed mogelijk te gebruiken. De rollen, taken en verantwoordelijkheden bij het aanvragen en verantwoorden van subsidies staan duidelijk beschreven in het handboek dat hiervoor is gemaakt. Op het intranet van de gemeente is een loket ingericht. Dit loket geeft toegang tot informatie over subsidies en helpt bij het doorlopen van het aanvraagproces. De database bevat gegevens over meer dan 3.000 subsidieregelingen van Europa, het Rijk en de provincie. Daarnaast is de functie van subsidiecoördinator ingevoerd. Deze persoon is het centrale aanspreekpunt in de organisatie en helpt bij het aanvragen en beheren van subsidies en de bijbehorende dossiers. De gemeente doet er alles aan om zoveel mogelijk subsidies te krijgen om haar werkzaamheden te financieren. Dit zijn vooral de Specifieke Uitkeringen, ook wel SPUK’s genoemd. Voor meer informatie kunt u de SiSa-verantwoording raadplegen.
Subsidies 173 Lange termijn investeringsplan Inleiding Het Lange Termijn Investeringsprogramma (LTIP) is in de begroting 2025 geïntroduceerd als instrument voor integraal en toekomstgericht inzicht in de gemeentelijke investeringsopgaven. De groei van de gemeente, in het bijzonder als gevolg van woningbouwontwikkelingen, leidt tot een omvangrijke en samenhangende opgave op het gebied van voorzieningen, infrastructuur en leefomgeving. Met het LTIP wordt beoogd investeringsopgaven meer samenhangend te bezien en te prioriteren in relatie tot beleidsdoelen, financiële mogelijkheden en uitvoeringscapaciteit. Het LTIP draagt daarmee bij aan een meer structurele, transparante en bestuurbare afweging van investeringen op de langere termijn. In 2025 is een eerste basis gelegd voor het LTIP. Dit instrument wordt in de komende jaren verder doorontwikkeld en geactualiseerd binnen de planning- en controlcyclus, zodat het kan uitgroeien tot een structureel sturingsmiddel voor de langetermijninvesteringen van de gemeente. Deze paragraaf geeft inzicht in de stand van zaken van de investeringsportefeuille per ultimo 2025, de investeringen die in 2025 zijn afgerond en de investeringskredieten die naar 2026 zijn overgeheveld.
Vervolg LTIP Het LTIP is in 2025 opgezet als een dynamisch instrument dat periodiek wordt geactualiseerd op basis van nieuwe inzichten, voortgang van projecten en bestuurlijke besluitvorming. De verdere ontwikkeling van het LTIP richt zich op: • | Verdere uitwerking en prioritering van projecten op urgentie, samenhang, risico’s en financiële haalbaarheid; • | Actualisatie en onderdeel binnen de planning- en controlcyclus. Het LTIP wordt gedurende het jaar bijgewerkt en geactualiseerd; • | Monitoring van de voortgang en financiële effecten via de reguliere administratieve systemen; • | Periodieke herijking van projecten op basis van gewijzigde omstandigheden of nieuwe besluitvorming. • | Transparant en actueel: Door dit proces blijft het LTIP een actueel, flexibel en transparant instrument. Lopende en afgesloten investeringen In 2025 is een uitvraag gedaan ten aanzien van het afsluiten van lopende investeringen en de eventuele overheveling van resterende investeringskredieten. Op basis van deze inventarisatie is beoordeeld welke investeringen in 2025 konden worden afgesloten en welke investeringen doorlopen naar volgende jaren. Bij de inventarisatie is tevens aangegeven in hoeverre niet-bestede investeringskredieten uit 2025 dienen te worden overgeheveld naar het volgende boekjaar, rekening houdend met de Financiële verordening.