Bijlage 3g Motivering - Quickscan Havenkwartier fase 2

Quickscan Flora en Fauna Havenkwartier Fase 2 te Rijswijk 25Q0812 v1.0 Ecologie

blad 2 van 35

Het resultaat Projectnummer: 25Q0812 Onderzoekslocatie: Havenkwartier fase 2 te Rijswijk

1 oktober 2025

De uitkomsten

Vervolg

De initiatiefnemer is voornemens om de locatie, Havenkwartier fase 2 te Rijswijk te herontwikkelen. Om te bepalen of deze ontwikkeling strijdig is met de Omgevingswet is een quickscan flora en fauna uitgevoerd. Uit de quickscan blijkt dat er geen negatieve effecten te verwachten zijn op beschermde gebieden en houtopstanden. De aanwezigheid van beschermde soorten in het projectgebied kan niet worden uitgesloten.

Gezien de aard van de werkzaamheden is nader onderzoek naar de aanwezigheid van gebouwbewonende vleermuizen dan ook noodzakelijk. Maatregelen zijn tevens noodzakelijk. Er mogen geen werkzaamheden plaatsvinden binnen het projectgebied zonder goedkeuring van de ecoloog. De conclusie van deze quickscan is opgesteld aan de hand van de verkregen informatie van de werkzaamheden. Indien deze werkzaamheden wijzigen, leidt dit mogelijk tot een wijziging van de conclusie.

Jody Robbemont junior adviseur ecologie

Daltonstraat 30D 3316 GD Dordrecht 06 22915105 jody.robbemont@equipe.adviseurs.nl www.equipe-adviseurs.nl

Controleur: M. (Mees) van Rhijn

blad 3 van 35

Inhoudsopgave

pagina

1. 1.1 1.2 1.3 1.4

Inleiding ................................................................................................................................................................ 4 Aanleiding ............................................................................................................................................................. 4 Doel ....................................................................................................................................................................... 4 Deskundigheid en geldigheid .............................................................................................................................. 4 Leeswijzer ............................................................................................................................................................ 4

2. 2.1 2.2

Projectomschrijving ............................................................................................................................................. 5 Projectlocatie ....................................................................................................................................................... 5 Projectvoornemen en werkzaamheden.............................................................................................................. 5

3. 3.1 3.1.1 3.1.2 3.1.3 3.2

Methode ............................................................................................................................................................... 6 Bureaustudie ........................................................................................................................................................ 6 Gebiedsbescherming........................................................................................................................................... 6 Soortenbescherming ........................................................................................................................................... 6 Houtopstanden .................................................................................................................................................... 6 Beperkt veldonderzoek ....................................................................................................................................... 6

4. 4.1 4.1.1 4.1.2 4.2 4.2.1 4.2.2 4.3 4.4 4.4.1

Bureaustudie ........................................................................................................................................................ 8 Gebiedsbescherming........................................................................................................................................... 8 Natura 2000-gebieden ........................................................................................................................................ 8 Bijzondere nationale natuurgebieden en Natuurnetwerk Nederland (NNN) ................................................... 8 Soortbescherming ............................................................................................................................................. 10 Wettelijk beschermde soorten .......................................................................................................................... 10 Rode lijstsoorten ................................................................................................................................................ 13 Houtopstanden ..................................................................................................................................................

13 Provinciaal en lokaal beleid ............................................................................................................................... 13 Soortenmanagementplan (SMP) en Pre-SMP.................................................................................................. 13

5. Beperkt veldonderzoek en effectenbeoordeling ............................................................................................. 15 5.1 Veldwerk ............................................................................................................................................................ 15 5.2 Bevindingen veldbezoek en effectenbeoordeling ........................................................................................... 15 5.2.1 Algemene broedvogels...................................................................................................................................... 15 5.2.2 Vogels met jaarrond beschermde nesten ........................................................................................................ 16 5.2.3 Grondgebonden zoogdieren ............................................................................................................................. 18 5.2.4 Vleermuizen ....................................................................................................................................................... 19 5.2.5 Amfibieën ...........................................................................................................................................................

23 5.2.6 Reptielen............................................................................................................................................................. 23 5.2.7 Vissen ................................................................................................................................................................. 24 5.2.8 Ongewervelden .................................................................................................................................................. 24 5.2.9 Planten en mossen ............................................................................................................................................ 25 5.2.10 Rode lijstsoorten ................................................................................................................................................ 26 6. 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.5.1 6.5.2 6.5.3

Samenvatting en advies .................................................................................................................................... 27 Gebiedsbescherming......................................................................................................................................... 27 Soortbescherming ............................................................................................................................................. 27 Houtopstanden .................................................................................................................................................. 27 Provinciaal en lokaal beleid ............................................................................................................................... 27 Advies en vervolg .............................................................................................................................................. 28 Nader onderzoek ............................................................................................................................................... 28 Maatregelen .......................................................................................................................................................

28 Aanbevelingen ................................................................................................................................................... 28

7.

Literatuurlijst ......................................................................................................................................................30

Bijlage 1: Bijlage 2:

Stappenplan ecologisch onderzoek ..................................................................................................... 32 Fotobijlage ............................................................................................................................................. 34

blad 4 van 35

1.

Inleiding

1.1

Aanleiding

Een initiatiefnemer is verplicht te onderzoeken of een ruimtelijke ontwikkeling strijdig is met de Omgevingswet (hierna Ow). Gemeente Rijswijk is voornemens om het Havenkwartier fase 2 te transformeren naar een gemengd gebied voor wonen en werken. Om te bepalen of deze ontwikkeling strijdig is met de Ow, is in opdracht van Antea Group Nederland, een quickscan flora en fauna uitgevoerd.

1.2

Doel

De quickscan flora en fauna heeft in eerste instantie het doel om een overtreding op de Ow voorkomen. Door het vaststellen van de potentie van de projectlocatie voor beschermde- en Rode lijstsoorten en het inschatten van mogelijke effecten van het projectvoornemen op beschermde- en Rode lijstsoorten, gebieden en houtopstanden kan worden bepaald of het project (mogelijk) strijdig is met de Ow. Tevens kan aan de hand van de quickscan worden bepaald wat de mogelijke vervolgstappen zijn. Wanneer uit de quickscan blijkt dat beschermde soorten voor kunnen komen binnen de projectlocatie of wanneer blijkt dat de werkzaamheden een negatief effect kunnen hebben op beschermde soorten, gebieden en houtopstanden is nader onderzoek nodig. Meer uitleg over het stappenplan voor ecologisch onderzoek is terug te lezen in Bijlage 1 van dit rapport. N.B. Tijdens de quickscan wordt geen volledige veldinventarisatie uitgevoerd, maar wordt gekeken naar de potentie van het projectgebied voor (zwaar) beschermde soorten. Indien er effecten te verwachten zijn op beschermde soorten die mogelijk aanwezig zijn en niet zijn uit te sluiten vanwege het tijdstip van het veldbezoek of niet inspecteerbare delen van het projectgebied, dan wordt een nader onderzoek geadviseerd.

1.3

Deskundigheid en geldigheid

Equipe adviseurs is lid van Netwerk Groene Bureaus en heeft ruime ervaring in het uitvoeren van ecologisch onderzoek. Netwerk Groene bureaus is een brancheorganisatie waarbinnen ecologisch adviesbureaus samenwerken aan kwaliteitsbevordering en belangenbehartiging. De resultaten van deze quickscan hebben een beperkte geldigheidsduur. Gebaseerd op de definitie uit de Omgevingswet Artikel 16.5 lid 1 en Omgevingsregeling Artikel 7.197j2b is de geldigheidsduur in principe twee jaar. Als op basis van de quickscan nader onderzoek wordt uitgevoerd, heeft dit aanvullende onderzoek een geldigheidsduur van in principe drie jaar. De quickscan flora en fauna is een momentopname. Indien er veranderingen optreden in de situatie binnen het projectgebied of in de planvorming, dan kan dit leiden tot andere inzichten en daarmee tot wijziging van conclusies en geldigheid van de rapportage. De Omgevingswet is per 1 januari 2024 ingegaan. Kanttekening bij deze Wet is dat veel onderdelen binnen deze wet nog inhoudelijk invulling krijgen in het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO).

1.4

Leeswijzer

In hoofdstuk twee wordt dieper ingegaan in het projectgebied en worden de werkzaamheden omschreven. Vervolgens wordt in hoofdstuk drie de onderzoeksmethode gepresenteerd. Hierna gaat hoofdstuk vier in op de resultaten van de uitgevoerde bureaustudie en worden in hoofdstuk vijf de resultaten van het veldonderzoek en de effectenbeoordeling gegeven. In hoofdstuk zes staat een samenvatting van de conclusies en wordt advies gegeven. In hoofdstuk zeven staat de geraadpleegde literatuur en websites. In bijlage 1 is een toelichting te vinden op het stappenplan voor ecologisch onderzoek. Bijlage 2 bevat extra foto’s van het projectgebied.

blad 5 van 35

2.

Projectomschrijving

2.1

Projectlocatie

In de figuur hieronder is de projectlocatie weergegeven. Het projectgebied bestaat uit een bedrijventerrein met diverse panden. Het projectgebied is deel van het Havenkwartier te Rijswijk, provincie Zuid-Holland. Het projectgebied wordt omringd door de Koopmanstraat, Limpergstraat en het Jaagpad en dwars door het projectgebied loopt de Steenplaetsstraat. Daarnaast grenst ten noordwest en -oost een haven uitmonding van het Rijn-Schiekanaal. Het projectgebied bevindt zich op 250 meter ten noorden van de snelweg A4, met daarachter onder andere een golfbaan en het Elseburgerbos. Op 820 meter ten noordwesten van het projectgebied ligt het Rijswijkse Bos, met daarnaast een grote plas, de Put. figuur 1: projectgebied in blauw omlijnd (QGIS, 2025)

2.2

Projectvoornemen en werkzaamheden

De gemeente Rijswijk is voornemens om bij Havenkwartier Fase 2 te Rijswijk een mix van werken en wonen te realiseren. Om deze ontwikkeling juridisch-planologisch mogelijk te maken dient het omgevingsplan te worden gewijzigd. Bovenstaande figuur toont het plangebied dat in deze quickscan onderzocht zal worden.

blad 6 van 35

3.

Methode

3.1

Bureaustudie

Door middel van een bureaustudie is, in hoofdstuk vier, het projectplan en de locatie getoetst aan de eventueel in de omgeving aanwezige beschermde gebieden, soorten en houtopstanden.

3.1.1

Gebiedsbescherming

Tijdens de bureaustudie wordt bekeken of de locatie zich binnen de grenzen van beschermde natuurgebieden bevindt. Indien dit niet het geval is, wordt de afstand tussen de projectlocatie en het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebieden, bijzonder nationaal natuurgebied of NNN gemeten en wordt bezien of de werkzaamheden een extern effect kunnen hebben op naastgelegen beschermd gebied.

3.1.2

Soortenbescherming

De werkzaamheden van het initiatief kunnen leiden tot verstoring van alle aanwezige flora en fauna. Om te bepalen of er beschermde flora en fauna aanwezig is, is een bureaustudie en een beperkt veldonderzoek uitgevoerd. Bij de bureaustudie worden de Rode lijstsoorten meegenomen. Rode lijstsoorten zijn met uitroeiing bedreigde of speciaal gevaar lopende dier- en plantensoorten die van nature in Nederland voorkomen. Voor de bureaustudie is gebruik gemaakt van de Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) (Stichting NDFF, 2009). De NDFF is de meest complete natuurdatabank van Nederland waarbij uitsluitend gevalideerde waarnemingen worden opgeslagen van beschermde en zeldzame planten en dieren. Voor de bureaustudie is een vierkant om het projectgebied gemaakt met een radius van circa 2,5 kilometer om het projectgebied en is de data van de afgelopen vijf jaar genomen. Indien noodzakelijk is de verspreidingsatlas van de NDFF ook gebruikt om een inschatting te maken of een soort op de locatie kan voorkomen (Nationale Databank Flora en Fauna, n.d.). Daarnaast wordt gekeken of van de Rode lijstsoorten uit het NDFF aandachtsoorten of doelsoorten zijn aangewezen vanuit de provincie. Tijdens het beperkt veldbezoek wordt hier specifiek aandacht aan gegeven.

3.1.3

Houtopstanden

Houtopstanden zijn beschermd door middel van de Ow (Bal). Voor het project wordt, door middel van luchtfoto’s gekeken of er een boombeplanting aanwezig is, of deze beplanting voldoet aan de definitie van een houtopstand en, indien van toepassing, of het projectvoornemen invloed heeft op deze houtopstand. Vervolgens wordt onderzocht of er een meldings- en of herplantingsplicht geldt.

3.2

Beperkt veldonderzoek

Aanvullend op de bureaustudie wordt een veldbezoek uitgevoerd waarin de potentie van de projectlocatie voor beschermde soorten en Rode lijstsoorten wordt bepaald. Op basis van de door de opdrachtgever geleverde beschrijving van de werkzaamheden wordt een inschatting gemaakt van de effecten op potentieel voorkomende soorten. Waargenomen soorten en effecten worden genoteerd en gepresenteerd in voorliggend rapport in hoofdstuk 5. Tijdens de quickscan wordt geen volledige veldinventarisatie uitgevoerd. Indien er effecten te verwachten zijn op beschermde- of Rode lijstsoorten die mogelijk aanwezig zijn en niet zijn uit te sluiten vanwege het tijdstip van het veldbezoek of niet inspecteerbare delen van het projectgebied, dan wordt een nader onderzoek geadviseerd. Een veldonderzoek wordt bij voorkeur in het voorjaar of de zomer uitgevoerd. Buiten deze periodes kan een veldonderzoek nog steeds worden uitgevoerd, maar sommige soorten zijn dan mogelijk minder goed waarneembaar. Een quickscan vindt echter altijd plaats, ongeacht de weersomstandigheden of het seizoen.

blad 7 van 35

Het veldwerk wordt uitgevoerd door een ecoloog van Equipe Adviseurs. De ecologen van Equipe adviseurs zijn bevoegd conform de definitie van Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) voor het uitvoeren van de werkzaamheden.

blad 8 van 35

4.

Bureaustudie

Door middel van een bureaustudie is, in de onderstaande paragrafen, het projectplan en de locatie getoetst aan de eventueel in de omgeving aanwezige beschermde gebieden, soorten en houtopstanden.

4.1

Gebiedsbescherming

4.1.1

Natura 2000-gebieden

Het projectgebied ligt op 6700 meter van het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied Westduinpark & Wapendal (figuur 2). Gezien de afstand tot het Natura 2000-gebied en het tussenliggende stedelijke gebied worden geen negatieve effecten verwacht als gevolg van de toekomstige inrichting van het projectgebied op het Natura 2000-gebied. Een eventuele toename van stikstofemissie en stikstofdepositie op Natura 2000-gebied, als gevolg van het projectvoornemen, is hierbij buiten beschouwing gelaten. Hiervoor wordt een AERIUS-berekening uitgevoerd. figuur 2: ligging projectgebied ten opzichte van Natura 2000-gebied (QGIS, 2025).

4.1.2

Bijzondere nationale natuurgebieden en Natuurnetwerk Nederland (NNN)

Het projectgebied ligt op 755 meter van het dichtstbijzijnde bijzondere nationale natuurgebied of NNN gebied (figuur 3). Gezien de afstand tot het bijzondere nationale natuurgebied/NNN en het tussenliggende stedelijke gebied worden geen negatieve effecten verwacht als gevolg van de toekomstige inrichting van het projectgebied op een bijzondere nationale natuurgebied of het NNN. De werkzaamheden leiden niet tot onderbreking of versnippering van het netwerk.

blad 9 van 35

figuur 3: ligging projectgebied ten opzichte van het Natuurnetwerk Nederland (QGIS, 2025).

blad 10 van 35

4.2

Soortbescherming

In de onderstaande tabellen zijn de beschermde soorten opgenomen die volgens de NDFF de afgelopen vijf jaar binnen een straal van 2,5 kilometer van het projectgebied zijn waargenomen (datum uitvoer NDFF: 9 september 2025). De soorten staan gesorteerd per soortgroep.

4.2.1

Wettelijk beschermde soorten

tabel 1: beschermde zoogdieren waargenomen binnen een straal van circa 2,5 kilometer van de projectlocatie (Stichting NDFF, 2009). Nederlandse naam

Wetenschappelijke naam

Soortgroep

Beschermingsregime

Bever

Castor fiber

Zoogdieren, Overige zoogdieren

Beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn

Boommarter

Martes martes

Zoogdieren, Overige zoogdieren

Beschermingsregime andere soorten, Ow

Damhert

Dama dama

Zoogdieren, Overige zoogdieren

Beschermingsregime andere soorten, Ow

Eekhoorn

Sciurus vulgaris

Zoogdieren, Overige zoogdieren

Beschermingsregime andere soorten, Ow

Steenmarter

Martes foina

Zoogdieren, Overige zoogdieren

Beschermingsregime andere soorten, Ow

Gewone dwergvleermuis

Pipistrellus pipistrellus

Zoogdieren, Vleermuizen

Beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn

Gewone grootoorvleermuis

Plecotus auritus

Zoogdieren, Vleermuizen

Beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn

Kleine dwergvleermuis

Pipistrellus pygmaeus

Zoogdieren, Vleermuizen

Beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn

Laatvlieger

Eptesicus serotinus

Zoogdieren, Vleermuizen

Beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn

Meervleermuis

Myotis dasycneme

Zoogdieren, Vleermuizen

Beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn

Rosse vleermuis

Nyctalus noctula

Zoogdieren, Vleermuizen

Beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn

Ruige dwergvleermuis

Pipistrellus nathusii

Zoogdieren, Vleermuizen

Beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn

Tweekleurige vleermuis

Vespertilio murinus

Zoogdieren, Vleermuizen

Beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn

Watervleermuis

Myotis daubentonii

Zoogdieren, Vleermuizen

Beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn

Gewone/Kleine/Ruige dwergvleermuis

Pipistrellus

Zoogdieren, Vleermuizen

Beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn

Myoot (soort onbekend)

Myotis

Zoogdieren, Vleermuizen

Beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn

tabel 2: beschermde amfibieën en reptielen waargenomen binnen een straal van circa 2,5 kilometer van de projectlocatie (Stichting NDFF, 2009). Nederlandse naam

Wetenschappelijke naam

Soortgroep

Beschermingsregime

Alpenwatersalamander

Ichthyosaura alpestris

Amfibieën

Beschermingsregime andere soorten, Ow

tabel 3: beschermde insecten waargenomen binnen een straal van circa 2,5 kilometer van de projectlocatie (Stichting NDFF, 2009). Nederlandse naam

Wetenschappelijke naam

Soortgroep

Beschermingsregime

Grote vos

Nymphalis polychloros

Insecten - Dagvlinders

Beschermingsregime andere soorten, Ow

blad 11 van 35

tabel 4: beschermde vissen en weekdieren waargenomen binnen een straal van circa 2,5 kilometer van de projectlocatie (Stichting NDFF, 2009). Nederlandse naam

Wetenschappelijke naam

Soortgroep

Beschermingsregime

Geen beschermde soorten waargenomen tabel 5: beschermde planten en mossen waargenomen binnen een straal van circa 2,5 kilometer van de projectlocatie (Stichting NDFF, 2009). Nederlandse naam

Wetenschappelijke naam

Soortgroep

Beschermingsregime

Bokkenorchis

Himantoglossum hircinum

Vaatplanten

Beschermingsregime andere soorten, Ow

Dreps

Bromus secalinus

Vaatplanten

Beschermingsregime andere soorten, Ow

Kartuizer anjer

Dianthus carthusianorum

Vaatplanten

Beschermingsregime andere soorten, Ow

Naaldenkervel

Scandix pectenveneris

Vaatplanten

Beschermingsregime andere soorten, Ow

Schubvaren

Asplenium ceterach

Vaatplanten

Beschermingsregime andere soorten, Ow

Wolfskers

Atropa bella-donna

Vaatplanten

Beschermingsregime andere soorten, Ow

In de onderstaande tabel staan de waargenomen vogels met jaarrond beschermde nesten (categorie 1 t/m 5) die binnen circa 2,5 kilometer afstand van het projectgebied in de afgelopen vijf jaar zijn waargenomen. tabel 6: vogels met jaarrond beschermde nesten waargenomen binnen een straal van circa 2,5 kilometer van de projectlocatie (Stichting NDFF, 2009). Nederlandse naam

Wetenschappelijke naam

Boomvalk

Falco subbuteo

Categorie vaste nesten 4

Buizerd

Buteo buteo

4

Gierzwaluw

Apus apus

2

Grote gele kwikstaart

Motacilla cinerea

3

Havik

Accipiter gentilis

4

Huismus

Passer domesticus

2

Kerkuil

Tyto alba

3

Ooievaar

Ciconia ciconia

3

Ransuil

Asio otus

4

Roek

Corvus frugilegus

2

Slechtvalk

Falco peregrinus

3

Sperwer

Accipiter nisus

4

Steenuil

Athene noctua

1

Wespendief

Pernis apivorus

4

Zwarte wouw

Milvus migrans

4

Blauwe reiger

Ardea cinerea

5

Boerenzwaluw

Hirundo rustica

5

Bonte vliegenvanger

Ficedula hypoleuca

5

Boomklever

Sitta europaea

5

Boomkruiper

Certhia brachydactyla

5

Bosuil

Strix aluco

5

Brilduiker

Bucephala clangula

5

Ekster

Pica pica

5

Gekraagde roodstaart

Phoenicurus phoenicurus

5

Grauwe vliegenvanger

Muscicapa striata

5

Groene specht

Picus viridis

5

Grote bonte specht

Dendrocopos major

5

blad 12 van 35

Hop

Upupa epops

5

Huiszwaluw

Delichon urbicum

5

IJsvogel

Alcedo atthis

5

Kleine bonte specht

Dendrocopos minor

5

Koolmees

Parus major

5

Oeverzwaluw

Riparia riparia

5

Pimpelmees

Parus caeruleus

5

Spreeuw

Sturnus vulgaris

5

Tapuit

Oenanthe oenanthe

5

Torenvalk

Falco tinnunculus

5

Zeearend

Haliaeetus albicilla

5

Zwarte kraai

Corvus corone

5

Zwarte mees

Periparus ater

5

Zwarte roodstaart

Phoenicurus ochruros

5

In onderstaande tabel staan de waargenomen soorten (op basis van NDFF) die zijn vrijgesteld. Het projectgebied ligt in provincie Zuid-Holland. De waargenomen soorten binnen een straal van circa 2,5 kilometer van de projectlocatie, welke door de Provincie zijn vastgesteld als vrijgestelde soort (op basis van de NDFF), zijn weergegeven in tabel 7. tabel 7: vrijgestelde soorten waargenomen binnen een straal van circa 2,5 kilometer van de projectlocatie. Nederlandse naam

Wetenschappelijke naam

Vrijstelling

Aardmuis

Microtus agrestis

Vrijgesteld in alle provincies

Bosmuis

Apodemus sylvaticus

Vrijgesteld in alle provincies

Bunzing

Mustela putorius

Vrijgesteld in alle provincies behalve Overijssel, Gelderland, Noord-Holland, Flevoland, Zeeland, Utrecht en Noord-Brabant

Dwergmuis

Micromys minutus

Vrijgesteld in alle provincies

Egel

Erinaceus europeus

Vrijgesteld in alle provincies behalve in Overijssel

Haas

Lepus europeus

Vrijgesteld in alle provincies behalve in Zeeland, Utrecht en Groningen

Hermelijn

Mustela erminea

Vrijgesteld in alle provincies behalve Overijssel, Gelderland, Noord-Holland, Flevoland, Groningen, Zeeland, Utrecht en Noord-Brabant

Huisspitsmuis

Crocidura russula

Vrijgesteld in alle provincies

Konijn

Oryctolagus cuniculus

Vrijgesteld in alle provincies behalve in Zeeland, Groningen en Utrecht

Ree

Capreolus capreolus

Vrijgesteld in alle provincies

Rosse woelmuis

Clethrionomys glareolus

Vrijgesteld in alle provincies

Veldmuis

Microtus arvalis

Vrijgesteld in alle provincies

Vos

Vulpes vulpes

Vrijgesteld in alle provincies

Wezel

Mustela nivalis

Vrijgesteld in alle provincies behalve in Overijssel, Gelderland Noord-Holland, Flevoland, Zeeland, Utrecht en Noord-Brabant

Woelrat

Arvicola terrestris

Vrijgesteld in alle provincies

Bruine kikker

Rana temporaria

Vrijgesteld in alle provincies

Gewone pad

Bufo bufo

Vrijgesteld in alle provincies

Kleine watersalamander

Lissotriton vulgaris

Vrijgesteld in alle provincies

Meerkikker

Pelophylax ridibundus

Vrijgesteld in alle provincies

Door middel vante groene kikker/Bastaardkikker

Pelophylax klepton esculentus

Vrijgesteld in alle provincies

Zoogdieren

Amfibieën en reptielen

blad 13 van 35

4.2.2

Rode lijstsoorten

In de onderstaande tabel staan de waargenomen categorieën van Rode lijstsoorten die binnen circa 2,5 kilometer afstand van het projectgebied in de afgelopen vijf jaar zijn waargenomen. tabel 8: categorieën van Rode lijstsoorten waargenomen binnen een straal van circa 2,5 kilometer van de projectlocatie (Stichting NDFF, 2009). Categorie / Soortgroep

Rode lijststatus en aantallen Gevoelig

Kwetsbaar

Bedreigd

Ernstig bedreigd

Verdwenen uit Nederland

Amfibieën

-

-

-

-

-

Zoogdieren

4

3

-

-

-

Eendagsvliegen

-

-

-

-

-

Libellen en juffers

-

-

-

-

-

Vlinders

2

3

-

-

-

Schietmotten

-

3

-

-

-

Sprinkhanen en krekels

-

1

-

-

-

Wespen, bijen en mieren

-

4

1

1

-

Vliegen en muggen

5

4

1

-

-

Korstmossen

4

8

2

-

-

Blad- en Levermossen

-

-

-

-

-

Reptielen

-

-

-

-

-

Schimmels

7

16

9

5

Vaatplanten

18

42

11

2

1

Vissen en weekdieren

-

3

-

-

-

Vogels

28

16

7

4

4

Op basis van de te verwachten habitatskenmerken in het projectgebied worden geen van bovenstaande Rode lijstsoorten verwacht in het projectgebied. Tijdens het veldbezoek wordt daarom geen aanvullende aandacht aan Rode lijstsoorten gegeven anders dan de wettelijk beschermde soorten.

4.3

Houtopstanden

Binnen de invloedsfeer van het project zijn wel bomen aanwezig. Deze bomen voldoen niet aan de definitie van een houtopstand. De geplande werkzaamheden zijn dan ook niet in strijd met hoofdstuk 4 van de Ow. In het Omgevingsplan worden contouren van de bebouwingscontour houtkap vastgesteld. Hierbinnen gelden de algemene regels van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) ter bescherming van houtopstanden in het landelijk gebied niet (Artikel 2.28 sub g Ow). In de Omgevingsverordening kan de Provincie maatwerkregels stellen over de herbeplantingsplicht.

4.4

Provinciaal en lokaal beleid

Op basis van de Ow kan een Provincie of stad ook een eigen beleid en regelgeving voeren om aanvullende soorten en/of gebieden te beschermen. Hierbij valt te denken aan weidevogelleefgebied of een ecologische hoofdstructuur of hoofdgroenstructuur binnen een stad. Het beleid en regelgeving voor deze gebieden staat in theorie vermeld in de Omgevingsplan van de Gemeente. In de beginfase van de Omgevingswet zijn de Omgevingsplannen nog niet ingevuld en is in andere regionale beleidstukken nader beleid en regelgeving terug te vinden. Hiervoor raadplegen wij het DSO (Digitaal Stelsel Omgevingswet). Voor de locatie van uw project is dit stelsel op moment van opstellen van de quickscan nog niet op orde.

4.4.1

Soortenmanagementplan (SMP) en Pre-SMP

Binnen steeds meer steden in Nederland wordt een gebiedsbreed onderzoek naar specifieke beschermde soorten en biodiversiteit in een gebied voor bepaalde activiteiten van ruimtelijke ontwikkeling uitgevoerd.

blad 14 van 35

Met dit gebiedsbreed onderzoek kan een gebiedsgerichte Omgevingsvergunning (GGO) onder de Omgevingswet worden aangevraagd waardoor niet iedere bewoner of particulier binnen desbetreffende gemeente zelf een Omgevingsvergunning flora- en fauna-activiteit hoeft aan te vragen maar gebruik mag maken van de GGO. Wanneer een gebouw of pand in stedelijke omgeving meegenomen is in een SMP, is er geen nader onderzoek meer benodigd voor de soorten die zijn onderzocht in dat SMP. Binnen het SMP is vastgesteld voor welk type werkzaamheden er gebruik gemaakt mag worden van de GGO, in de meeste gevallen is dit voor verduurzaming en renovatie. Als u de werkzaamheden uitvoert onder de GGO op basis van een SMP zult u zich moeten houden aan de voorwaarden, uitvoering en methodiek van desbetreffend SMP. Ook als een SMP nog in ontwikkeling is kan het zijn dat uw project zonder uitgebreid nader onderzoek door kan gaan, wel kunnen maatregelen van toepassing zijn op de wijze en periode van uitvoering. Er is dan sprake van een Pre-SMP. Om te raadplegen of uw project valt onder een SMP of Pre-SMP wordt geadviseerd om contact op te nemen met de Omgevingsdienst Haaglanden via: vergunningen@odh.nl. Er is in de Gemeente Rijswijk nog geen SMP van kracht, wel zijn er voorbereidingen aan de gang.

blad 15 van 35

5.

Beperkt veldonderzoek en effectenbeoordeling

5.1

Veldwerk

Op 12 september 2025 is een oriënterend veldonderzoek uitgevoerd. Het doel van dit veldbezoek is het in kaart brengen van de potentie van de projectlocatie voor (beschermde en Rode lijst) soorten. In de onderstaande tabel zijn de gegevens van het uitgevoerde veldonderzoek en de weersgesteldheid samengevat. tabel 9: uitgevoerd veldbezoek en weersgesteldheid (KNMI, weerstation De Bilt, n.d.). Datum

Aanvang bezoek

Temperatuur (°C)

Wind (richting en snelheid (Bft))

Bewolking

12-9-2025

10:00

15

ZW4

5/8

De veldwerkzaamheden zijn uitgevoerd door ecoloog J. (Jody) Robbemont.

5.2

Bevindingen veldbezoek en effectenbeoordeling

Het projectgebied bestaat uit diverse bedrijfspanden, met verschillende bouwstijlen, functies en groottes. Alle panden hebben platte daken, de gevels verschillen van bakstenen tot kunststof beplatingen. Dwars door het gebied loopt de Steenplaetsstraat. In het projectgebied zijn enkele rijen en losse bomen aanwezig, vooral Linde, en wat losse bosjes of struikjes. Over het algemeen is het een bestraat en betegeld gebied. Vanaf de noordwest tot noordoost zijde loopt een verlenging van het naast gelegen RijnSchiekanaal. De soorten die zijn waargenomen tijdens het veldbezoek staan in onderstaande tabel. tabel 10: waargenomen soorten tijden het veldonderzoek. Waargenomen soort Aalscholver Akkerhommel (3x) Bruine rat Ekster Fuut (2 adult met 2 jongen) Houtduif (3x) Huismus (2x) Kauw (~7x) Meerkoet (~8x) Zwarte kraai (2x)

In de volgende paragrafen zullen de bevindingen en effectenbeoordeling van het veldonderzoek worden toegelicht per soortgroep.

5.2.1

Algemene broedvogels

Voor alle in het wild levende (ook de algemeen voorkomende) vogelsoorten geldt vanuit de Omgevingswet een verbod op handelingen die opzettelijke vaste rust- en verblijfplaatsen, nesten of eieren beschadigen, vernielen of verstoren. Het opzettelijke doden, vangen of verstoren van vogels, is eveneens niet toegestaan. Broedende vogels zijn altijd beschermd, ongeacht de periode van het jaar. Echter, in de praktijk betekent dit vaak dat storende werkzaamheden alleen buiten het broedseizoen (grofweg 15 maart tot 15 juli) uitgevoerd mogen worden (Vogelbescherming, n.d.). Daarnaast kunnen ook buiten deze periode broedende vogels aanwezig zijn waar te allen tijde rekening mee gehouden moet worden.

blad 16 van 35

Gedurende het veldonderzoek zijn eventueel aanwezige bomen en/of bosschages gecontroleerd op de aanwezigheid van nesten en broedvogels. Tijdens het veldbezoek is een inactief nest aangetroffen van algemene broedvogels in een Linde. Verspreid over het projectgebied staan nog verschillende bomen die geschikt zouden kunnen zijn voor algemene broedvogels die nestelen in bomen, zoals de houtduif of merel. In het water aan de noordzijde van het projectgebied zijn in het water twee volwassen futen met twee jongen waargenomen. De kans is aannemelijk dat zij een nest hebben op het water in de omgeving van het projectgebied, net zoals dat waargenomen is tijdens het veldbezoek in 2019 van de eerder uitgevoerde natuurtoets (Antea Group, 2020). Alle panden aanwezig in het projectgebied hebben een plat dak. De projectlocatie ligt redelijk dichtbij de kust en het is bekend dat er dak broedende zilvermeeuwen en kleine mantelmeeuwen aanwezig zijn in Den Haag, voorts kan deze aanwezigheid in Rijswijk en daarbij de projectlocatie, niet uitgesloten worden (Sovon, 2023). Er heeft tijdens het veldbezoek geen betreding tot daken plaatsgevonden. Met een luchtfoto lijkt het erop dat de meeste panden een bitumen dak hebben met weinig beschutting. Dit wordt over het algemeen niet gebruikt als nestlocaties voor meeuwen.

Het dak van Jaagpad 1, lijkt grind te hebben, wat voor meeuwen aantrekkelijk is als nestlocatie. Conclusie algemene broedvogels Samenvattend, binnen het projectgebied zijn broedvogels te verwachten. Maatregelen zijn noodzakelijk om verstoring van broedvogels te voorkomen (zie H6). figuur 4: geschiktheid algemene broedvogels. A. Inactief nest omcirkeld van een algemene broedvogel.

5.2.2

B. Aantal lindes naast elkaar aan de noordzijde van de Steenplaetsstraat.

Vogels met jaarrond beschermde nesten

Nestlocaties van de boomvalk, buizerd, gierzwaluw, grote gele kwikstaart, havik, huismus, kerkuil, oehoe, ooievaar, ransuil, roek, slechtvalk, sperwer, steenuil, wespendief en zwarte wouw genieten een jaarrond beschermde status (categorie 1 t/m 4). Voor de verstoring van deze vaste rust- en verblijfplaatsen en belangrijk leef- of foerageergebied is ook buiten het broedseizoen een vergunning noodzakelijk.

blad 17 van 35

Andere beschermde vogels met 'jaarrond beschermde nesten' (categorie 5) zijn alleen binnen het broedseizoen beschermd of als zwaarwegende feiten of ecologische omstandigheden dat rechtvaardigen (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, 2021). Gedurende het veldonderzoek is gecontroleerd of er nesten of sporen van vogels met jaarrond beschermde nesten aanwezig zijn. Tevens is een inschatting gemaakt of de projectlocatie geschikt is voor vogels met jaarrond beschermde nesten.

5.2.2.1

Categorie 1 t/m 4

Gebouw bewonende soorten De huismus en de gierzwaluw zijn typische soorten die dicht bij de mens leven (BIJ12, 2017; BIJ12, 2022). Ze maken gebruik van gebouwen om in te nestelen. De huismus en gierzwaluw maken nesten onder dakpannen, maar ook in gaten en kieren in gebouwen. Ook gebruiken ze nestkasten om in te broeden. De huismus komt vaak voor in een wat rommelige omgeving met veel opgaande vegetatie waar ze voldoende voedsel en beschutting kunnen vinden. Voor de gierzwaluw is aanwezigheid voornamelijk afhankelijk van aanwezigheid van voldoende geschikte broedplaatsen (holten) in gebouwen, waar ze vrij in kunnen vliegen. Er zijn geen gebouwen binnen de projectlocatie geschikt als nestplaats voor de huismus of gierzwaluw. Er zijn geen panden met dakpannen daken aanwezig en ze hebben geen openingen die toegang zouden geven tot een potentiële nestlocatie. Nestlocaties van de huismus en gierzwaluw kunnen worden uitgesloten van de projectlocatie. Daarentegen zijn er binnen 300 meter van het projectgebied huizen met dakpannen daken aanwezig met potentie voor huismus nestlocaties. In het projectgebied is er potentie voor kwetterplekken en foerageergebied, door de struiken aanwezig aan de noord zijde rondom het gemeentewerf (Steenplaesstraat 2A) langs het water.

Door de aanwezigheid van voldoende alternatieven in de omgeving, wordt er verwacht dat de struiken in het projectgebied geen essentieel leefgebied is voor de huismus. Uilen en roofvogels Uilen en roofvogels maken gebruik van (grote) bomen waarin zij hun nest bouwen (al dan niet op bestaande nesten van andere vogels zoals de ekster en zwarte kraai) (Bijlsma, 2015). Tevens maken ze ook gebruik van nestkasten om in te broeden. Deze nestkasten kunnen aan panden, bomen of losstaand worden aangetroffen. Om te onderzoeken of het plangebied onderdeel uitmaakt van het leefgebied van uilen en roofvogels wordt gezocht naar (oude) nesten of boomholtes welke in potentie geschikt zijn voor de vogels. Tevens wordt gezocht naar uitwerpselen en braakballen van de soorten die veelal te vinden zijn onder bomen die gebruikt worden als slaapplaats, foerageergebied of nestplaats. Ook het aantreffen van prooien of prooiresten, zoals kleine zoogdieren of vogels, geeft een indicatie of het projectgebied onderdeel uitmaakt van het leefgebied van uilen en roofvogels. In het projectgebied zijn geen (sporen van) uilen en roofvogels waargenomen. Daarbij zijn geen geschikte nestplaatsen of hoge bomen aangetroffen voor uilen en roofvogels. Het ontbreekt binnen de projectlocatie aan (oude) nesten, nestkasten of boomholtes welke geschikt zouden kunnen zijn als nestlocatie.

Overigens is er door de stedelijke ligging ook te veel verstoring voor deze vogelsoorten. Tevens ontbreekt het aan geschikt jachtbiotoop zoals kleinschalig parklandschap, weiland en bossen. De aanwezigheid van uilen en roofvogels binnen en in de omgeving van het plangebied kan daarom worden uitgesloten. Grote gele kwikstaart, ooievaar en roek De grote gele kwikstaart is een vogelsoort die zijn leefgebied voornamelijk heeft aan de oevers van beken en rivieren (Vogelbescherming, n.d.). Bij voorkeur worden de oevers omzoomd door loofbos of loofbomen. In bebouwd gebied is de grote gele kwikstaart alleen terug te vinden als er een beek door het gebied loopt. Ze maken nesten nabij stromend water in nissen van bruggen of gebouwen of boomwortels in de oevers. De grote gele kwikstaart wordt vaak waargenomen in de wintermaanden omdat het aantal overwinteraars in Nederland dan groot is.

blad 18 van 35

De ooievaar is een vogelsoort die in de nabijheid van bij de mens leeft, rond extensief beheerde weilanden (Vogelbescherming, n.d.). Ze maken broedsels op (menselijke) bouwsels zoals telefoonpalen, schoorstenen of door de mens gemaakte palen met platform. De roek is een soort die in een kolonie leeft, vaak in de buurt van vrijstaande hoge (groepen) bomen langs o.a. snelwegen, treinsporen en kanalen (BIJ12, 2017). Ze foerageren op ongewervelden in graslanden. In het projectgebied zijn de grote gele kwikstaart, ooievaar en roek niet waargenomen. Bovendien ontbreekt het in het projectgebied voor deze soorten aan geschikt habitat in de vorm van bovengenoemde landschapselementen. Derhalve kunnen deze soorten worden uitgesloten

5.2.2.2

Categorie 5

Er zijn vogels uit categorie 5 waargenomen namelijk de zwarte kraai. Er zijn geen nesten waargenomen voor vogelsoorten met jaarrond beschermde nesten uit categorie 5, waaronder van de zwarte kraai. Diverse categorie 5 soorten broeden in boomholtes of hoge bomen. Bij de bomen aanwezig in het projectgebied zijn geen holtes waargenomen, maar er zijn wel hoge bomen aanwezig die potentie hebben voor nestlocaties van onder andere de zwarte kraai (figuur 4B). Daarnaast zijn er vogels die broeden in oeverwanden, zoals de oeverzwaluw en ijsvogel, deze zijn niet aanwezig in het projectgebied. Nesten van categorie 5 vogels kunnen niet worden uitgesloten.

5.2.2.3

Conclusie vogels met jaarrond beschermde nesten

Samenvattend, aanwezigheid van vogels met jaarrond beschermde nesten zijn niet uit te sluiten. Met de voorgenomen werkzaamheden worden mogelijk vogels met jaarrond beschermde nesten uit categorie 5 verstoord en/of worden nesten beschadigd en/of verwijderd. Afhankelijk van de aard van de werkzaamheden is nader onderzoek niet noodzakelijk. Daarnaast wordt er verwacht dat vogels uit categorie 5, waaronder de zwarte kraai, flexibel genoeg zijn om van nestlocatie te veranderen. Aangezien er in de omgeving genoeg hoge bomen aanwezig zijn voor nestlocaties van de zwarte kraai. Echter, maatregelen zijn wel noodzakelijk en zou voor de werkzaamheden een broodvogelcontrole plaats moeten vinden (zie H6). figuur 5: geschiktheid vogels met jaarrond beschermde nesten. A. Potentiële kwetterplek voor huismus in de struiken noordwest van het gemeentewerf.

5.2.3

B. Potentiële kwetterplek voor huismus in de struiken noordoost van het gemeentewerf.

Grondgebonden zoogdieren

Grondgebonden zoogdieren gebruiken veelal begroeide en natuurlijke verbindingszones zoals struwelen en groenstroken als foerageergebied, verblijfplaats of leefgebied. Verblijfplaatsen worden vaak gemaakt in openingen en/of holen in de bodem, bomen of gebouwen. Tijdens het veldonderzoek is de projectlocatie gecontroleerd op aanwezigheid van openingen, holen en sporen van beschermde zoogdieren. Tevens is een inschatting gemaakt of de projectlocatie geschikt is voor (grondgebonden)

blad 19 van 35

zoogdieren. Tijdens het onderzoek is ook ingeschat of er mogelijk verstoring plaatsvindt aan in het water levende zoogdieren, zoals zeezoogdieren.

Marterachtigen Marterachtigen, hebben beschutting nodig om zich van verblijfplaats naar foerageergebied te begeven (Bouwens, 2017; BIJ12, 2017; Zoogdiervereniging, n.d). Hierbij maken ze gebruik van kleinschalige landschapselementen en vermijden ze open plaatsen en wegen. Vaak worden hiervoor lijnvormige landschapselementen gebruikt zoals houtwallen, takkenrillen, bos- en struweelranden en rommelhoekjes. Daarnaast is het van belang dat er foerageerplekken aanwezig zijn met voldoende dekking en voedselaanbod. Veelal maken marterachtigen gebruik van diverse verblijf- en/of rust- en schuilplaatsen binnen één territorium. Soms wordt gebruikt gemaakt van al bestaande holen van andere dieren, maar ook in takkenrillen, hout- en/of steenstapels of (verlaten) schuurtjes. De boommarter maakt ook gebruik van holen in bomen als nestplaats (Zoogdiervereniging, n.d.). Specifiek de das graaft zijn verblijfplaats (burcht) op plekken waar de bodem goed vergraafbaar is, vaak een helling aanwezig is, voldoende beschutting aanwezig is en gras- of akkerland in de buurt ligt (bijvoorbeeld in houtwallen of in bosranden) (BIJ12, 2017). Tijdens het veldbezoek zijn er geen wissels, uitwerpselen of andere sporen aangetroffen. Er is geen kleinschalig landschapselement aanwezig voor een foerageergebied en/of verblijfplaats van marterachtigen.

Daarnaast vindt er veel menselijke verstoring plaats in de omgeving, die marterachtigen vermijden. Derhalve kan de aanwezigheid van beschermde marterachtigen worden uitgesloten van de projectlocatie. Overige grondgebonden zoogdieren Vanwege het stedelijk karakter van het projectgebied, de vele menselijke verstoring en het ontbreken van een geschikt leefgebied, kan de aanwezigheid van beschermde grondgebonden zoogdieren, zoals de bever, eekhoorn en het damhert, binnen het projectgebied worden uitgesloten. Algemene soorten, zoals de waargenomen bruine rat, kunnen wel voorkomen, die zich aan stedelijk gebied heeft aangepast. Voor algemene soorten geldt de altijd geldende zorgplicht. Conclusie grondgebonden zoogdieren Samenvattend, tijdens de veldronde zijn geen beschermde (grondgebonden) zoogdieren, opening of holen van beschermde grondgebonden zoogdieren waargenomen. Ook biedt de locatie geen potentie voor deze soortgroep. Aanwezigheid van beschermde (grondgebonden)zoogdieren is dan ook uitgesloten. Nader onderzoek naar grondgebonden zoogdieren is dan ook niet noodzakelijk.

5.2.4

Vleermuizen

5.2.4.1

Verblijfplaatsen

Vleermuizen gebruiken spleten, kieren en holtes van bomen of donkere ruimtes in gebouwen als verblijfplaats (Zoogdiervereniging, n.d.). Dit is afhankelijk van de soort. Daarnaast gebruiken vleermuizen een netwerk van foerageergebieden en vliegroutes. Tijdens het veldbezoek is de potentie van de locatie voor vleermuisverblijfplaatsen onderzocht en is gelet op sporen. Tevens is onderzocht welke functie de locatie kan hebben voor vleermuizen. Daarbij is gebruik gemaakt van de checklist van het huidige Vleermuisprotocol (Netwerk Groene Bureaus en Zoogdiervereniging, 2021). Objecten en elementen die geschikt worden geacht als verblijfplaats voor vleermuizen zijn beschermd door middel van de Ow. Over het gehele projectgebied zijn er vijf panden geschikt als verblijfplaats voor vleermuizen. Deze panden beschikken over stootvoegen waardoor gebouwbewonende vleermuizen de spouwmuur kunnen bereiken. Er zijn geen bomen waargenomen met geschikte holtes voor verblijfplaatsen van boombewonende vleermuizen. Verblijfplaatsen van deze soorten kunnen worden uitgesloten van de projectlocatie.

blad 20 van 35

blad 21 van 35

Conclusie verblijfplaatsen vleermuizen Samenvattend, de locatie wordt geschikt bevonden als zomer-, kraam-, paar- en/of winterverblijfplaats met betrekking tot de groep van vleermuizen. Een massawinterverblijfplaats voor de gewone dwergvleermuis is op voorhand ook niet uit te sluiten aangezien pand 5 de ruimte biedt om een constante temperatuur in de spouwmuur te behouden. Nader onderzoek naar de gewone, ruige en kleine dwergvleermuis, de laatvlieger en de meervleermuis en type verblijfsfunctie(s) is derhalve noodzakelijk. figuur 6: geschiktheid verblijfplaatsen vleermuizen. A. de verschillende panden in het projectgebied met potentie voor verblijfplaatsen van gebouwbewonende vleermuizen.

B. Pand 1: Steenplaetsstraat 18 en 20. Open stootvoegen aanwezig net onder de daklijst.

C. Pand 2: Steenplaetsstraat 6. Grote hoeveelheid open stootvoegen aanwezig en vier vleermuiskasten.

blad 22 van 35

D. Pand 3: Steenplaetsstraat 5. Open stootvoegen aanwezig.

E. Pand 4: Limpergstraat 4. Open stootvoegen aanwezig in voorgevel en bijgebouw.

F. Pand 5: Limpergstraat 2. Open stootvoegen aanwezig in rond de gehele gevel.

5.2.4.2

Foerageergebied en vliegroute

Naast verblijfplaatsen maken vleermuizen ook gebruik van migratieroutes, vliegroutes en foerageergebieden (Zoogdiervereniging, n.d.). Foerageergebied en vliegroutes zijn alleen beschermd als deze essentieel zijn voor aanwezige vleermuizen. Belangrijke structuren voor aanwezigheid van een foerageergebied zijn bijvoorbeeld waterlichamen en/of insect aantrekkende flora. Lijnvormige elementen zoals een watergang, een dijklichaam of een bomenrij zijn belangrijks voor vleermuizen ter oriëntatie gedurende verplaatsing (vliegroute) en migratie. De kanalen rondom het projectgebied zijn geschikt als foerageergebied en vliegroute. Daarnaast vormen de gebouwen aanwezig lijnvormige elementen die kunnen fungeren als vliegroute. Tijdens de werkzaamheden zullen de waterlichamen niet worden aangetast. Verder zijn er in de omgeving van het projectgebied genoeg alternatieven aanwezig voor eventuele vliegroutes en foerageergebieden. Conclusie foerageergebied en vliegroute vleermuizen Samenvattend, de locatie wordt geschikt bevonden als foerageergebied en vliegroute met betrekking tot de groep van vleermuizen. Gezien de aard van de werkzaamheden is nader onderzoek naar een foerageergebied en/of vliegroute niet noodzakelijk. Maatregelen zijn echter wel van toepassing (zie H6).

blad 23 van 35

figuur 7: geschiktheid foerageergebied en vliegroute vleermuizen. A. Waterlichaam voor een foerageergebied en als lijnvormig element voor vliegroute.

5.2.5

B. De gebouwen als lijnvormig element voor vliegroutes.

Amfibieën

Amfibieën zijn (in meer of mindere mate) afhankelijk van de aanwezigheid van water (Ravon, n.d.). Binnen het biotoop (leefgebied) van deze soortgroep is dus altijd, op overbrugbare afstand, water noodzakelijk. Voor diverse kikker- en paddensoorten kan dit water kan ook van tijdelijke aard zijn, bijvoorbeeld door het ontstaan van een plas in karrensporen of natte plekken in een weiland. Het waterhabitat wordt doorgaans gebruikt in de zomerperiode als voortplantingsplaats. In de winter trekken de meeste amfibieën zich terug op het land, waar zij zich op een droge en beschutte plek ingraven of verstoppen. Echter overwinteren een aantal soorten ook op de bodem van wateren, zodat zij als eerste kunnen beginnen aan de voortplanting in het voorjaar (Ravon, n.d.). Overwintering op het land heeft als nadeel dat soorten allereerst naar het water moeten trekken in het voorjaar; de zogenaamde ‘paddentrek’. De eigenschappen van zowel land- als waterhabitat variëren sterk per soort. Tijdens het veldonderzoek is de projectlocatie gecontroleerd op aanwezigheid van beschermde amfibieën. Tevens is een inschatting gemaakt of de projectlocatie geschikt is voor beschermde amfibieën. Volgens de NDFF komt de Alpenwatersalamander voor binnen een straal van 2,5 kilometer om het projectgebied. Deze soort kan voorkomen in stedelijke gebieden in tuinvijvers.

Echter ontbreekt het aan voortplantingswater voor de Alpenwatersalamander in de directe omgeving van het projectgebied. Derhalve kan de aanwezigheid van beschermde amfibieën worden uitgesloten. Overige amfibieën worden ook niet verwacht, door de stedelijke ligging en het ontbreken van sloten en poelen als voortplantingswater. Conclusie amfibieën Samenvattend, tijdens de veldronde zijn geen beschermde amfibieën waargenomen. Ook biedt de locatie geen potentie voor deze soorten. De aanwezigheid van beschermde amfibieën kan worden uitgesloten. Nader onderzoek naar de aanwezigheid van beschermde amfibieën is dan ook niet noodzakelijk.

5.2.6

Reptielen

In Nederland komen zeven soorten reptielen voor welke allemaal beschermd zijn onder de Ow (Ravon, n.d.). Reptielen zijn vaak schuw van aard waardoor zij (zeer) verstoringsgevoelig zijn en menselijke verstoring vermijden. Vaak worden reptielen dan ook aangetroffen in natuurgebieden of tuinen/parken op de rand van deze natuurgebieden, heide, duinen- of bosgebied en ruderale terreinen. Van belang zijn open plekken binnen het habitat waar zij zich kunnen opwarmen in de zon en meer beschutte plekken waar ze zich terug kunnen trekken en verblijven. Dergelijke verblijfplaatsen kunnen zijn onder liggend hout, vegetatie, stenenhopen, maar ook in oude (konijnen)holen of holtes bij boomwortels.

blad 24 van 35

Aanwezigheid van waterlichamen is voor een aantal beschermde reptielen niet noodzakelijk. De ringslang, levendbarende hagedis zijn wel echte vochtminnende soorten en de hazelworm heeft een voorkeur voor enigszins vochtige gebieden. Tijdens het veldonderzoek is de projectlocatie gecontroleerd op aanwezigheid van beschermde reptielen. Tevens is een inschatting gemaakt of de projectlocatie geschikt is voor beschermde reptielen. Gezien de grote mate van menselijke verstoring, de stedelijke ligging en de afwezigheid van oude stadsmuren, kan de aanwezigheid van (beschermde) reptielen worden uitgesloten. Daarnaast worden er ook geen beschermde reptielen verwacht op basis van verspreidingsgegevens Conclusie reptielen Samenvattend, tijdens de veldronde zijn geen beschermde reptielen waargenomen. Ook biedt de locatie geen potentie voor deze soorten. De aanwezigheid van beschermde reptielen kan worden uitgesloten. Nader onderzoek naar de aanwezigheid van beschermde reptielen is dan ook niet noodzakelijk.

5.2.7

Vissen

De in Nederland beschermde vissen komen voor in diverse typen waterlichamen (Ravon, n.d.). Zo komen soorten als de steur en houting voornamelijk voor in grotere wateren zoals rivieren, meren een zee. De beekdonderpad, beekprik, elrits, kwabaal komen juist voor in beken en riviertjes en de grote modderkruiper in wat kleinere relatief ondiepere wateren met een goed ontwikkelde modderlaag. Tijdens het veldonderzoek is de projectlocatie gecontroleerd op aanwezigheid van waterlichamen die geschikt zijn voor beschermde vissoorten. Indien mogelijk en noodzakelijk is een schepnet gebruikt om de diepte en bodemlaag van het waterlichaam te bepalen. Aan de hand daarvan is een inschatting gemaakt of de projectlocatie geschikt is voor beschermde vissen. Rondom de projectlocatie is een watergang aanwezig. Er worden hier geen beschermde soorten verwacht op basis van verspreidingsgegevens en het ontbreken van de boven genoemde criteria van het water. Conclusie vissen Samenvattend, tijdens de veldronde zijn geen beschermde vissen waargenomen. Ook biedt de locatie geen potentie voor deze soorten. De aanwezigheid van beschermde vissen kan worden uitgesloten. Wel zullen algemeen voorkomende soorten op de locatie voor kunnen komen en geldt de zorgplicht. Nader onderzoek naar de aanwezigheid van vissen is dan ook niet noodzakelijk.

5.2.8

Ongewervelden

De groep ongewervelden valt onder te verdelen in een aantal subcategorieën. Onderstaand worden deze toegelicht. Insecten (vlinders, libellen en kevers) Veel vlindersoorten zijn afhankelijk van de aanwezigheid van een specifieke waardplant (Vlinderstichting, n.d.). Deze plant is nodig als voedselbron voor de rupsen van de vlinder. Aanwezigheid van een specifieke waardplant is daarom vaak een voorwaarde voor aanwezigheid van een specifieke vlindersoort. Waardplanten zijn vaak inheems en kenmerkend voor een typische vlindersoort (bijvoorbeeld de eik voor de bruine eikenpage). Volgens de NDFF is de grote vos waargenomen binnen een straal van 2,5 kilometer van het projectgebied. Vestiging van de grote vos kan worden uitgesloten door het gebrek aan boomgaarden, open bossen en grote vrijstaande bomen in de buurt van het projectgebied. Daarnaast ontbreken de belangrijkste waardplanten van deze soorten zoals de iep en populier. Derhalve kan aanwezigheid van beschermde vlindersoorten binnen het projectgebied worden uitgesloten.

blad 25 van 35

Libellen zijn juist zeer afhankelijk van de aanwezigheid van natte landschapselementen, zoals beken en rivieren, plassen en poeltjes, (park)vijvers, al dan niet met oever- en watervegetatie (Vlinderstichting, n.d.). Een nat landschap is nodig voor de afzet van de eieren in of nabij het water. Aanwezigheid van landhabitat, zoals bosranden, graslanden en houtwallen zijn eveneens belangrijk als foerageergebied en schuilgelegenheid. Op basis van de verspreidingsgegevens, het ontbreken van geschikt een waterlichaam, zoals hierboven beschreven, kan de aanwezigheid van (beschermde) libellen binnen het projectgebied worden uitgesloten. Kevers komen in tal van landschappen voor, waarbij de brede geelrandwaterroofkever en gestreepte waterroofkever gebonden zijn aan een waterhabitat (Stichting EIS Nederland, n.d.). De heldenbok, juchtleerkever, vermiljoenkever en het vliegend hert leven juist op het land en zijn afhankelijk van (dood) hout van bomen. Op basis van de verspreidingsgegevens, het ontbreken van dood hout en het ontbreken van een geschikt waterlichaam kan de aanwezigheid van (beschermde) kevers binnen het projectgebied worden uitgesloten. Weekdieren Onder de beschermde ongewervelden vallen ook de Bataafse mossel en de platte schijfhoren (Verspreidingsatlas, n.d.; Natura2000, 2008). Deze soorten leven in het water.

Zo leeft de Bataafse mossel in (schone) snelstromende rivieren en beken en de platte schijfhoren juist in wateren (plassen en sloten) met een rijke begroeiing van bijvoorbeeld draadalg of krabbenscheer. Tijdens het veldonderzoek is de projectlocatie gecontroleerd op aanwezigheid van waterlichamen en waterplanten die geschikt zijn voor beschermde ongewervelden. Aan de hand van de bevindingen is een inschatting gemaakt of de projectlocatie geschikt is voor beschermde ongewervelden. Op basis van de verspreidingsgegevens en het ontbreken van bovenstaande habitateisen van de watergangen rondom het projectgebied, kunnen beschermde weekdieren uitgesloten worden van het projectgebied. Kreeftachtigen De enige beschermde kreeftachtige, de Europese rivierkreeft, komt van oorsprong voor in zuurstofrijke beken en rivieren met voldoende dekking (Nederlands Soortenregister, n.d.). Tegenwoordig is de kreeft alleen nog terug te vinden in vijvers waar hij concurrentie van andere (invasieve) exoten vermijdt. Op basis van de verspreidingsgegevens en het ontbreken van bovenstaande habitateisen van de watergangen rondom het projectgebied kan de beschermde Europese rivierkreeft uitgesloten worden van het projectgebied. Conclusie ongewervelden Samenvattend, tijdens de veldronde zijn geen beschermde ongewervelden waargenomen. Ook biedt de locatie geen potentie voor deze soorten.

De aanwezigheid van beschermde ongewervelden kan worden uitgesloten. Nader onderzoek naar de aanwezigheid van beschermde ongewervelden is dan ook niet noodzakelijk.

5.2.9

Planten en mossen

Beschermde planten en mossen kunnen op zeer diverse plaatsen groeien (Flora van Nederland, n.d.). Zo zijn er soorten die alleen voorkomen in natuurgebieden terwijl andere soorten juist voorkomen in een stadse omgeving (bijvoorbeeld muurplanten). Een voorwaarde voor een groeiplaats is dat de bodem geschikt is voor een beschermde soort en dat het beheer/dynamiek van het gebied aansluit op de levenscyclus van de soort.

blad 26 van 35

Tijdens het veldonderzoek is de projectlocatie gecontroleerd op aanwezigheid van beschermde planten en mossen. Aanwezigheid kan niet het gehele jaar door worden vastgesteld in verband met de bloeitijd van soorten. Aan de hand van het habitat en de bodem is een inschatting gemaakt of de projectlocatie geschikt is voor beschermde planten en mossen. Binnen het projectgebied zijn vooral algemene planten en mossen waargenomen, waarvan geen beschermde soorten. De meeste soorten die volgens de NDFF zijn waargenomen binnen een straal van 2.5 kilometer van het projectgebied hebben water en/of vrijstaande grond nodig om te groeien. Door het stedelijke karakter van het gebied kunnen deze soorten uitgesloten worden. De schubvaren kan groeien op oude muren (Verspreidingsatlas, n.d.). Echter is deze soort niet waargenomen tijdens het veldbezoek en derhalve kan de schubvaren, en andere beschermde planten en mossen, uitgesloten worden. Conclusie planten en mossen Samenvattend, tijdens de veldronde zijn geen beschermde planten of mossen waargenomen. Ook biedt de locatie geen potentie voor deze soorten. De aanwezigheid van beschermde planten of mossen kan worden uitgesloten. Nader onderzoek naar de aanwezigheid van beschermde planten of mossen is dan ook niet noodzakelijk.

5.2.10

Rode lijstsoorten

Rode lijstsoorten kunnen op zeer diverse plaatsen voorkomen. Zo zijn er soorten die alleen voorkomen in natuurgebieden terwijl andere soorten juist voorkomen in een stadse omgeving. Tijdens het veldonderzoek is de projectlocatie gecontroleerd op aanwezigheid van Rode lijstsoorten. Vanwege het stedelijk karakter van het projectgebied en de omgeving, de verspreidingsgegevens en het ontbreken van schuilmogelijkheden, openingen in het pand, een geschikt leefgebied en een geschikte groeiplaats, kan de aanwezigheid van amfibieën, insecten, reptielen, schimmels, vaatplanten, korstmossen, vissen, weekdieren en zoogdieren van de Rode Lijst binnen het projectgebied worden uitgesloten. Aanwezigheid van vogelsoorten van de Rode Lijst zoals de huismus of de gierzwaluw kunnen vanwege het ontbreken van geschikte gaten en kieren voor deze soorten ook uitgesloten worden. De laatvlieger zou wel kunnen voorkomen in het projectgebied vanwege de aanwezige stootvoegen aanwezig in verschillende panden. Conclusie Rode lijstsoorten Samenvattend, tijdens de veldronde zijn geen Rode lijstsoorten waargenomen. Echter, biedt de locatie wel potentie voor de laatvlieger. De aanwezigheid van beschermde Rode lijstsoorten kan derhalve niet worden uitgesloten. Nader onderzoek naar de aanwezigheid van beschermde Rode lijstsoort de laatvlieger is dan ook noodzakelijk.