Bijlage 3d Motivering - Notitie Beoordeling luchtkwaliteit

Memo

referentienummer datum aan van vrijgave projectnummer project betreft

1.

00 10 november 2025 Gemeente Rijswijk J. van den Broek M. Fransen 504789.100 Havenkwartier Fase 2 Rijswijk Beoordeling luchtkwaliteit

Inleiding De gemeente Rijswijk is voornemens om bij Havenkwartier Fase 2 te Rijswijk een mix van werken en wonen te realiseren. Het omvat een transformatie van het bestaande bedrijventerrein. Om deze ontwikkeling juridischplanologisch mogelijk te maken dient het omgevingsplan te worden gewijzigd. Figuur 1 toont de ligging en begrenzing van fase 2. Antea Group is door de gemeente Rijswijk gevraagd om ten behoeve van de omgevingsplanwijziging een beschouwing op te stellen voor het aspect luchtkwaliteit.

Figuur 1: Locatie ontwikkelgebied van Havenkwartier fase 2 (bron: Luchtfoto Ortho Actueel).

Het totale plangebied voor de omgevingsplanwijziging van Havenkwartier fase 2 is groter, omdat naast de bebouwing ook de openbare ruimte en de haven van het Havenkwartier worden meegenomen. Het wijzigingsplan ziet ook op een wijziging van de openbare ruimte en de haven (zie figuur 2). Voor dit onderzoek zijn alleen de ontwikkelingen en effecten van fase 2 beschouwd. Dit document is vertrouwelijk. Bezoek onze website voor de volledige disclaimer: Algemene voorwaarden en privacyverklaring Antea Nederland B.V. - statutaire zetel Heerenveen - handelsregister 29021830 - BTW nr. NL003662317B01 vestigingen in Heerenveen, Schoonebeek, Deventer, Almere, Capelle aan den IJssel, Goes, Oosterhout en Maastricht

blad 1 van 5

datum 10 november 2025 projectnummer 504789.100 betreft Beoordeling luchtkwaliteit

Figuur 2: Locatie plangebied inclusief openbare ruimte en haven.

2.

Kader Onder de Omgevingswet (Ow) geldt dat voor projecten of activiteiten in en nabij de vastgestelde aandachtsgebieden aandacht besteed moet worden aan de luchtkwaliteit. In de navolgende situaties moet er in ieder geval aandacht worden besteed aan de (verandering in) luchtkwaliteit: • Het project of de activiteit ligt binnen een aandachtsgebied; • Er is een decentrale omgevingswaarde vastgesteld; • Het project of de activiteit kan effect binnen een aandachtsgebied hebben; • Een aanvraag omgevingsvergunning voor een milieubelastende activiteit; • De aanleg van een tunnel langer dan 100 meter of het wijzigingen van een tunnel (tenminste 100 meter langer); • De aanleg van een auto(snel)weg.

blad 2 van 5

datum 10 november 2025 projectnummer 504789.100 betreft Beoordeling luchtkwaliteit

Rijksomgevingswaarden In het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) zijn de rijksomgevingswaarden opgenomen. De nu vigerende en maatgevende rijksomgevingswaarden zijn opgenomen in de onderstaande tabel. Tabel 1: Maatgevende rijksomgevingswaarden vanuit het Bkl.

Stof

Soort norm

Concentratie en frequentie

Stikstofdioxide NO2

Jaargemiddelde

40 µg/m3

Fijn stof PM10

Jaargemiddelde

40 µg/m3

24-uurgemiddelde

50 µg/m3 (maximaal 35 keer per jaar worden overschreden)

Jaargemiddelde

25 µg/m3

Fijn stof PM2,5

Aanscherping Europese Richtlijn Op 26 oktober 2022 heeft de Europese Commissie het voorstel gepubliceerd voor de nieuwe richtlijn luchtkwaliteit. Het meest opvallende in het voorstel is de aanscherping van de grenswaarden voor de meest luchtvervuilende stoffen. Zo moeten uiterlijk in 2030 de jaargemiddelde concentraties van PM2,5 en PM10 gedaald zijn naar de concentraties getoond in onderstaande tabel. Deze Richtlijn is begin 2024 aangenomen en dient binnen twee jaar geïmplementeerd te worden in landelijke wetgeving. Tabel 2: Toekomstige normen vanuit de aanscherping van de Europese Richtlijn.

Stof

Soort norm

Concentratie en frequentie

Stikstofdioxide NO2

Jaargemiddelde

20 µg/m3

Fijn stof PM10

Jaargemiddelde

20 µg/m3

Fijn stof PM2,5

Jaargemiddelde

10 µg/m3

Wanneer niet toetsen? Een toetsing aan de (rijks)omgevingswaarden voor luchtkwaliteit is niet nodig als een project of activiteit maar weinig bijdraagt aan de luchtverontreiniging. In juridische termen heet dat: niet in betekenende mate (NIBM). Een project of activiteit draagt niet in betekenende mate bij als de toename van de jaargemiddelde concentraties in de buitenlucht van zowel NO2 als PM10 niet meer bedraagt dan 3% van de rijksomgevingswaarde voor die stoffen. Dit komt voor beide stoffen overeen met een maximale toename van de jaargemiddelde concentraties met 1,2 µg/m3. Projecten of activiteiten die niet in betekenende mate bijdragen aan de verslechtering van de luchtkwaliteit hoeven niet getoetst te worden aan de omgevingswaarden. Voor veehouderijen geldt dat NIBM niet zomaar toepasbaar is. Er zijn twee mogelijkheden om aannemelijk te maken dat een project binnen de NIBM-grens blijft: 1. Motiveren dat het project binnen de getalsmatige grenzen van een aangewezen categorieën blijft. Onder deze ‘standaardgevallen’ NIBM vallen kantoren, woonwijken, het telen van gewassen en het aanleggen of wijzigen van een spoorwegemplacement. Dit moet dan wel onder een bepaalde getalsmatige omvang blijven. Voor woonfuncties omvat het standaardgeval maximaal 1.500 woningen bij één ontsluitingsweg en 3.000 woningen bij twee of meer ontsluitingswegen. 2.

Op een andere manier aannemelijk maken dat een project de 3%-grens niet overschrijdt, bijvoorbeeld middels een berekening met de NIBM-tool.

Schone lucht akkoord en Actieplan Luchtkwaliteit De gemeente Rijswijk wil samen met andere overheden, organisaties, ondernemers en inwoners maatregelen nemen om de luchtkwaliteit in Rijswijk te verbeteren. Hiervoor heeft de gemeente Rijswijk het Actieplan luchtkwaliteit 2020-2024 opgesteld. Dit plan kan worden gezien als een uitvoeringsagenda van het landelijke Schone Lucht Akkoord waar de gemeente zich bij heeft aangesloten. Door middel van lokale maatregelen wil de gemeente de luchtkwaliteit verbeteren zoals het uitbreiden van milieuzones, inzetten op duurzaam en energiezuinig bouwen, verminderen van emissies van werktuigen en machines en stimuleren van het gebruik van de fiets, OV en elektrische voertuigen.

blad 3 van 5

datum 10 november 2025 projectnummer 504789.100 betreft Beoordeling luchtkwaliteit

3.

Beoordeling De ontwikkellocatie ligt in een aandachtsgebied voor zowel NO 2 als PM10, namelijk het aandachtsgebied ‘Den Haag/Leiden’ waar 12 gemeenten in liggen. Daarom dient onder de Omgevingswet (Ow) getoetst te worden aan de (rijks)omgevingswaarden of dient aannemelijk te worden gemaakt dat deze toetsing niet nodig is. Er is daarom een NIBM-toets uitgevoerd. Ter aanvulling is de heersende luchtkwaliteit in en rond het plangebied onderzocht en is het plan afgezet tegen het Actieplan Luchtkwaliteit.

Niet in betekende mate (NIBM) Het plan omvat maximaal 663 woningen, wat ruim onder het standaardgeval voor woonfuncties blijft. De woonfuncties worden gecombineerd met bedrijfsfuncties, voor deze combinatie bestaat geen standaardgeval. De bedrijvigheid is grotendeels al toegestaan in het vigerende planologische regime. Zekerheidshalve is de NIBMtool (versie 20 april 2025) ingevuld met worst-case de verkeersgeneratie per weekdag van het totale plan vanuit het verkeersmodel, zie onderstaand figuur.

Figuur 3: Berekening met de NIBM-tool voor Havenkwartier Fase 2.

Uit de berekening met de NIBM-tool volgt dat het plan niet in betekende mate bijdraagt aan de concentraties luchtverontreinigende stoffen. Hierdoor kan nader onderzoek naar de gevolgen van luchtkwaliteit achterwege blijven.

Achtergrondconcentraties In het kader van een evenredige toedeling van functies aan locaties (ETFAL) zijn met behulp van het Centraal Instrument Monitoring Luchtkwaliteit (CIMLK) de jaargemiddelde concentraties in de huidige situatie (2023) en toekomstige situatie (2030) in beeld gebracht. Onderstaande tabel toont de hoogste concentraties stikstofdioxide en fijn stof van de dichtstbijzijnde receptoren aan de Burgemeester Elsenlaan. Stof

Totale concentratie 2023 [µg/m3]

Totale concentratie 2030 [µg/m3]

Stikstofdioxide NO2

21,41

19,01

Fijn stof PM10*

16,60

15,27

Fijn stof PM2,5 8,19 7,51 3 * Bij een jaargemiddelde concentratie PM10 van meer dan 31,2 µg/m is sprake van meer dan 35 keer overschrijding van de grenswaarde voor de 24-uursgemiddelde concentratie PM10 (50 µg/m3).

blad 4 van 5

datum 10 november 2025 projectnummer 504789.100 betreft Beoordeling luchtkwaliteit

Uit de tabel blijkt dat er wordt voldaan aan de rijksomgevingswaarden. Ook wordt in 2030 voldaan aan de aangescherpte Europese Richtlijn.

Actieplan Luchtkwaliteit Voor ontwikkelingen als Havenkwartier Fase 2 wordt bijgedragen aan het Actieplan luchtkwaliteit door aandacht te besteden aan energiezuinig bouwen en wonen, emissievermindering van mobiele werktuigen en het gebruik van deelmobiliteit.

4.

Conclusie De voorgenomen ontwikkeling van Havenkwartier Fase 2 draagt niet in betekenende mate bij aan de luchtverontreiniging. Daarnaast wordt ruim voldaan aan rijksomgevingswaarden. Hierdoor kan een uitgebreid onderzoek naar de gevolgen voor de luchtkwaliteit achterwege blijven en staat de luchtkwaliteit verdere besluitvorming niet in de weg.

blad 5 van 5