Beantwoording schriftelijke vragen Raadsvoorstel Groenbeheerplan

Beantwoording schriftelijke vragen Raadsvoorstel Groenbeheerplan

Vragen D66 Basis op orde en communicatie •

•

Allereerst veel dank aan allen die zich de afgelopen jaren hebben ingezet om het groenbeheer in de gemeente te verbeteren, de basis op orde te krijgen. Van het zorgen dat ons groen beter past bij de stad, biodivers is en duurzaam – bv. Als het gaat om de juiste boom, struik en beplanting op de juiste plek. Tot het aanpakken van exoten die zorgen voor overlast en de inheemse natuur bedreigen tot een (verkeers)veilige aanpak. Er is veel werk verzet. Nog niet al dit werk is voor Rijswijkers ook zichtbaar. Contracten lopen nog en de uitvoering en wijziging van het beheer gaat steeds in stapjes. Verzoek aan de wethouder: blijf daarover communiceren, zodat mensen weten dat er veranderingen zijn, én er nog een weg moet worden afgelegd.

Antwoord: We gaan de komende jaren nòg meer communiceren over wat we doen in het groen en waarom. Hier stellen we een communicatieplan voor op. Ook gaan we, na vaststelling door de raad, communiceren over het groenbeheerplan. Data •

We zijn zeer verheugd dat het gelukt is om op basis van data te gaan werken. Bijzonder goed dat het gelukt is om al het groen van Rijswijk zo gedetailleerd in kaart te brengen, én dit ook beschikbaar en in real time voor inwoners beschikbaar te hebben. We zien graag en verdere ontwikkeling. o Vraag aan college voor forum: kan het opnemen van de kaart worden betaald uit de kosten voor website en communicatie? Hoe wordt geregeld dat informatie van gemeente goed vindbaar is en niet elke afdeling eigen oplossingen moet vinden om zijn informatie openbaar te maken? Hoe wordt gezorgd dat de IT systemen van de gemeenten goed op elkaar aansluiten en dat deze ideeën en ontwikkelingen van afdelingen die publieksinformatie hebben ook goed aansluiten op de verschillende andere data systemen lokaal, regionaal en landelijk?

Antwoord: De beschikbare data zijn veelal al verwerkt in kaarten. Indien deze voor inwoners interessant zijn ontsluiten we deze via de gemeentelijke website. Hierin werken we nauw samen met team Communicatie. Intern zijn we bezig met een projectteam om te bekijken of en hoe data eenvoudig onderling gedeeld kan worden in bijvoorbeeld de BGT. Betrekken inwoners •

D66 Rijswijk vraagt al een aantal jaar om meer mogelijkheden voor het betrekken van inwoners bij het groen in hun omgeving. Inclusief zelfbeheer van groen. We zijn blij

•

dat dit bij Park Hofrust bv. gelukt is en dat er door dit Groenbeheerplan wordt gezorgd dat boomspiegels die inwoners beheren bekend zijn, in stand worden gehouden en inwoners er nu beter en actief mee aan de slag kunnen. In het plan staat dat inwoners zelfbeheer van groen kunnen doen als dit langdurig is. Kan de wethouder specifieker aangeven wat met langdurig wordt bedoelt, betekent dit dat een inwoner meteen voor een lange termijn een verplichting aan gaat? Of zijn en blijven er mogelijkheden om eerst te proberen voor een kortere termijn? Wat gaat de wethouder doen om mensen hier enthousiast over te krijgen en vertrouwen te geven?

Antwoord: Hier is geen termijn aangekoppeld. Wanneer de intentie van bewoners langdurig is, wordt het afbreukrisico kleiner. Dit voorkomt dat de gemeente de (naar behoefte van de inwoner) aangepaste groenstrook weer in de oude staat moet herstellen en terug in beheer moet nemen. •

Kan de wethouder aangeven welke stappen er gezet gaan worden om proactief te reageren op ideeën? We merken dat nu wordt verwezen naar stadskracht, en dat eigen initiatief (van aanplant van bomen, onderhoud tot hergebruik van te rooien struiken en bomen, gebruik van boomresten) geen snelle of positieve reactie krijgt. Klopt het dat het opvolgen niet bij groenbeheer ligt, maar bij stadskracht? Wat gaat hieraan worden gedaan: met sneller reacties, minder bureaucratische insteek of dichtgeregeld?

Antwoord: We verwijzen bewoners naar samen.rijswijk.nl waar men zich kan aanmelden voor een groen idee, zoals het onderhouden van een boomspiegel of plantvak. Maatwerk ideeën vergen een maatwerk aanpak en worden door de groenbeheerder opgepakt. •

Kan er met de kaart nu ook echt flexibeler worden omgegaan met ideeën van inwoners om te planten / het gras hoger te laten / later te maaien? Zorgt dit voor ruimte om mee te denken?

Antwoord: Hier zorgen de spelregels voor groene ideeën voor, niet de kaart met data. Beeldkwaliteit en moment van onderhoud en monitoring •

Daarnaast: de afspraak is beeldkwaliteit A en B. In de praktijk wordt dit de afgelopen jaren – nog – niet gehaald. Is het wel realistisch om dit te verwachten? (pag 19). Nu kwaliteit niet over biodviersiteit of natuurwaarde gaat, en gericht is op zichtwaarde (geen dode takken, geen kale plekken) is er niet meer aanpassing van soorten beplanting nodig, en het anders ook bijstellen van het ambitie niveau? Wij zien hier mogelijkheden voor betrekken van de buurt bij het behalen van het niveau en wijze van beplanting. Is de wethouder dit ook van plan?

Antwoord: Het gaat om het op de juiste manier onderhouden van het groen, met een bepaalde beeldkwaliteit tot gevolg. Op het moment dat we beplanting in een straat willen

vervangen, informeren we omwonenden en kunnen dan ook peilen of er interesse is bij bewoners om zelf nieuwe beplanting aan te brengen en te onderhouden. •

In het document wordt wat ‘ongenuanceerd’ gesproken over het kwaliteitsniveau. Goed om duidelijk te communiceren dat beeldkwaliteit A in Oud-Rijswijk en Bogaard te maken heeft met het soort aanplant en uitstraling van het gebied. En dat B niet een mindere wijk of aanpak is.

Antwoord: De beeldkwaliteit zegt iets over de staat van het onderhoud. Dit wordt onder andere bepaald door de kwantiteit van het onkruid in de beplanting en op de verharding, het aantal stuks zwerfvuil in de beplanting en op straat. Het zegt dus niets over de wijk maar wel degelijk iets over de aanpak. Gezien de eerder vastgestelde groenvisie/beleid: klopt het dat de sierbeplating 6x maaien rekening houdt met het moment, van bloei, groei en vormen van zaden. Dit zodat de instandhouding van de beplanting en het belang van insecten en vogels meegewogen wordt (dus niet precies op moment x, maar afhankelijk van weer en ontwikkeling). Antwoord: Sierbeplanting maaien we niet. Waarschijnlijk bedoeld u de bermen? In overleg met onze ecoloog en het Platform Groen hebben we bepaald welke bermen 1, 2 of 3x per jaar worden gemaaid en op welk tijdstip. •

D66 Rijswijk vraagt al geruime tijd aandacht voor monitoring van het groenbeleid, het vaststellen van het groenbeheer is daarvoor niet voldoende. Graag hadden we wel gezien dat dit hierin goed verwerkt kan. Nu de monitoring nog niet staat is dit niet mogelijk. Vraag: wanneer kunnen we de toegezegde monitoring verwachten?

Antwoord: Dit betreft groenbeleid en niet het groenbeheerplan. Het monitoren van welke soort dan ook levert op onze schaal (gemeentelijk) geen informatie op waar handelingsperspectief uitgehaald kan worden. En monitoren kost veel geld. Wat we wel kunnen monitoren en waar we plannen voor aan het maken zijn: -

Het aantal hectares ecologisch beheerd groen Het percentage van het als grasland beheerd groen dat ecologisch beheerd wordt De variatie in het groenbeheer (niet overal op dezelfde manier) Het aantal meters natuurvriendelijke oevers De parameters die gebruikt zijn voor de Groene Stadchallenge De faunavoorzieningen die zijn aangelegd (faunapassages, stobbenwallen, takkenrillen) Het aantal nestvoorzieningen dat is gerealiseerd (koolmees, vleermuis, ijsvogelwanden)

-

•

Afgesproken is om monumentale bomen te beschermen en aan te wijzen. In andere gemeenten zijn hier voorbeeld verordeningen en aanwijzingen van, die vervolgens ook in beheer worden opgenomen. Wanneer komt het voorstel van de wethouder hiervoor?

Antwoord: Dit jaar stellen we een lijst met monumentale bomen op. Deze lijst wordt opgenomen in de omgevingsvisie, welke wordt voorgelegd aan de raad. Concept kaart nieuwe bebouwde kom •

Wat is de status van de concept kaart, wie besluit over de vaststelling er van?

Antwoord: De status is concept en wordt ter besluitvorming voorgelegd aan de raad. •

Hoe wordt omgegaan met de natuurwaarden omgegaan met het slagenlandschap en het TNO terrein, gezien ook afspraken in coalitieakkoord, loopt deze kaart niet vooruit op een andere vereisten, bescherming of niveau van het groen en de biodiversiteit? Hoe kan de Raad hier zeker van zijn?

Antwoord: Door een begrenzing van de bebouwde kom Wnb aan te geven, bepalen we waar de Verordening voor de Fysieke Leefomgeving (voorheen APV) geldig is en waar de Wnb. Het doel van de bebouwde kom Wnb is primair om bosareaal te behouden. De Wet natuurbescherming is overigens altijd van toepassing bij werkzaamheden. Veiligheid •

D66 Rijswijk is blij om te zien dat de (verkeers)veiligheid een duidelijke plek heeft (pag 25). Wordt in het plan ook rekening gehouden met oversteekplaatsen bij scholen en bij kruispunten dat bv. Kleine kinderen op stepjes en kleine fietsjes toch gezien worden (met lager struikgewas, bv. Schaapweg / Mr MargrietSingel).

Antwoord: ja. Overig en financiën •

Bij het Bogaardplein is specifiek aangegeven dat er hovenierskennis nodig is. Kan de wethouder aangeven of er voor ander groen andere kennis nodig is, hoe wordt gezorgd voor kennis behoud en overdracht? Wat wordt er gedaan zodat groenbeheer kan inspelen op situaties, maatwerk, en tevens aan door de gemeente gestelde normen voldoet, zeker met uitvoering door externe partijen?

Antwoord: voor het eenvoudig ingericht groen volstaat de basiskennis. Interne medewerkers krijgen altijd de mogelijkheid om zich te laten scholen. De vakkennis huren we indien nodig in. Het ophalen van kerstbomen gebeurt in Rijswijk nu traditioneel. Er liggen er momenteel nog aardig wat bij de containers. Kan de wethouder toezeggen een voorstel te doen voor de volgende kerst om bv. Een actie als VerlootjeBoompje op te zetten, mits dit in Den Haag inderdaad tot resultaat heeft geleid en de kosten zich verhouden tot de opbrengt. De actie

zorgt er voor dat kinderen in de winter naar buiten gaan, actief bomen verzamelen en gemotiveerd worden, dat past volgens ons in geen gezonde, groene stad. Antwoord: We gaan in gesprek met de gemeente Den Haag om hun evaluatie te bespreken. •

In de presentatie werd aangegeven dat zwerfvuil niet meer apart begroot als kostenpost, maar verwerkt in het onderhoud per boom, struik, perk. We zien als nadeel dat er dan geen zicht meer is op de kosten die hiervoor gemaakt worden. Het opruimen van zwerfvuil is ‘verstopt’ in de kosten van het groenbeheer. Voor ons zijn dit twee aparte punten. Waarom is hier voor gekozen en hoe wordt zicht gehouden op hoeveelheid zwerfvuil en kosten van het werk van het opruimen hiervan?

Antwoord: Hier is voor gekozen omdat het opruimen van zwerfvuil door meerdere aannemers, tijdens andere werkzaamheden, in één werkgang wordt uitgevoerd. Daardoor zijn de kosten van het zwerfvuil verweven in de aanbiedprijzen van de aannemers. Hier houdt de gemeente toezicht op. De exacte hoeveelheid zwerfafval houden we niet bij. •

Bij de presentatie is opgemerkt dat er bij een herinrichting groen integraler wordt meegenomen en er minder aparte raadsbesluiten nodig zijn. Hoe ziet de wethouder dit, hoe is dit bedoelt? Hoe gaat hij zorgen dat de Raad zicht op uitvoering en groen aanpak bij herinrichtingen en hij de Raad informeert over het voldoen aan de kaders en het kunnen controleren ervan?

Antwoord: De raad stemt in met de planning, voorbereidings- en uitvoeringskosten van de integrale herinrichtingen zoals die voortaan in de beheerplannen staan. De ontwerpen komen door middel van participatie tot stand. De raad wordt via de P&C-cyclus jaarlijks op de hoogte gesteld van de stand van zaken van de integrale projecten.

Vragen GROENLINKS Ik heb een tweetal technische vragen aan het college m.b.t. het groenbeheerplan: 1. Het is goed dat er in de herfst bladkorven geplaatst worden. Deze korven blijken echter ook ideale schuilplekken voor egels te zijn. Op welke wijze kan er bij het leeghalen van de korven rekening worden gehouden met de eventuele aanwezigheid van egels onder de bladeren? Antwoord: Wij hebben (nog) niet de ervaring dat de bladkorven gebruikt worden door egels. De bladkorven worden handmatig geleegd en dat zou opgemerkt moeten worden. Daarnaast hebben de medewerkers van ORD een cursus Wet Natuurbescherming gevolgd, zodat men weet hoe te handelen als dit aan de hand is.

2. In de paragraaf “Plagen en ziekten” wordt bij de invasieve plagen de rivierkreeft en de Aziatische Hoornaar niet genoemd, terwijl deze grote schade aan de inheemse natuur toebrengen. Wat is hier de reden voor? Antwoord: Er wordt door de Rijksoverheid, kennisinstituten en de waterschappen momenteel onderzoek gedaan naar de Amerikaanse rivierkreeft om inzicht te krijgen in de verspreiding en aantallen. Er is nog niets bekend over een effectieve bestrijding van deze soort. Daarom zet de gemeente daar niet op in en maakt het geen onderdeel uit van dit groenbeheerplan. De Provincie bestrijdt de Aziatische hoornaar, daarom hoeft de gemeente daar geen budget voor te organiseren. Kunnen beide vragen s.v.p. voorafgaand aan de raadsvergadering van een antwoord worden voorzien?

Vragen PVDA Spelregels voor zelfbeheer en nieuwe initiatieven De PvdA Fractie heeft signalen ontvangen dat deze spelregels niet bij alle Rijswijkse bewoner bekend zijn en dit eigenlijk wel hadden willen weten om participatie te bevorderen. Is het college hiervan op de hoogte en ziet het college hierin ruimte voor verbetering om toekomstige participatie van Rijswijkse bewoners met een warm onthaal en positieve houding tegemoet treden? Antwoord: Ja, we hebben dit initiatief in 2023 klein gecommuniceerd omdat we de interne processen nog wilden testen. Vanaf 2024 willen we dit breder gaan communiceren. Effectieve communicatiestrategie Hoe zal het op te stellen communicatieplan ervoor zorgen dat bewoners goed geïnformeerd zijn en zich betrokken voelen bij de groenbeheerwerkzaamheden, en welke kanalen worden hiervoor ingezet? De PvdA fractie krijgt signalen dat Rijswijkse burger “Zeer ontevreden” zijn over de gemeentelijke communicatie van het Groenbeheer en dat het groenbeheer toegankelijker zou moeten zijn voor de gemeenschap. Antwoord: Dit herkennen we niet, want we hebben de afgelopen jaren flinke stappen gezet ten aanzien van communicatie over groenbeheer. We zien daardoor juist een terugloop van meldingen, zeker over de aanpak van ziekten en plagen. De komende jaren willen we dit nog meer uitbreiden en intensiveren.

Evaluatie Zijn leermomenten naar aanleiding van het vorige Groenbeheerplan meegenomen in het opstellen van dit nieuwe plan, en zo ja, welke waren dat? Antwoord: Ja, zie hoofdstuk 3.

Eerder ingediende vragen PVDA Doel en ambities: Welke concrete stappen worden genomen in het Groenbeheerplan om de beoogde beeldkwaliteit B (in het openbaar groen) en A (voor het centrum van Oud Rijswijk) te bereiken, en hoe dragen deze bij aan het verbeteren van de leefbaarheid in de gemeente? Antwoord: In dit groenbeheerplan hebben we per beheertype aangegeven welke beheermaatregelen noodzakelijk zijn. De afgelopen jaren is dit niet voor alle beheertypen uitgevoerd vanwege te weinig beschikbaar budget, denk daarbij aan het beheer van wadi’s, bomen, hagen en sierplantsoenen. En zit er nog een prioritering van de werkzaamheden van het groenbeheer? Antwoord: Nee, alle beheermaatregelen in hoofdstuk 5 van het groenbeheerplan zijn belangrijk voor het in stand houden van het openbaar groen en dragen bij aan de afgesproken beeldkwaliteit. Naar aanleiding van een online enquête van onze fractie, was de prioritering als volgt: ➢ Bevordering van biodiversiteit Antwoord: doen we in het groenbeheerplan door ons extensieve maaibeheer en keuzes in nieuw plantmateriaal (sommige soorten zijn interessanter voor biodiversiteit dan andere), de ambities ten aanzien van biodiversiteit uit hst 6 gaan we vooralsnog niet uitvoeren.

➢ Aanplanting van bomen en groenvoorzieningen Antwoord: In dit groenbeheerplan staat wat nodig is om het openbaar groen in stand te houden, dus het vervangen van bomen en groenvoorzieningen wanneer nodig. Nieuwe aanplant in bijvoorbeeld Rijswijk Buiten valt buiten dit plan en betreft toekomstige areaaluitbreiding waarvoor separaat beheergeld moet worden geregeld. ➢ Verbetering van groene recreatieruimtes Antwoord: Verbeteringen van deze ruimtes zijn investeringen die geen onderdeel zijn van dit nieuwe groenbeheerplan, we houden met dit plan alleen de groene recreatieruimtes in stand. Financiële planning: Hoe is het beheerbudget voor het groen specifiek geoptimaliseerd om de benodigde werkzaamheden uit te voeren, en welke garanties zijn er dat de voorgestelde financiële aanpak duurzaam en effectief is? Antwoord: Het groenbeheerplan is opgesteld om het bestaande openbaar groen duurzaam in stand te houden. Door datagedreven te werken hebben we goed in beeld wat er nodig is aan maatregelen. Dit nemen we op in een bestek (technische werkomschrijving), wat we vervolgens op de markt zetten en aanbesteden voor langere periodes. Zo zetten we onze middelen zo efficiënt mogelijk in.

Leefbaarheid: Op welke wijze krijgt het welzijn van de Rijswijkse bewoner een plek in dit groenbeheerplan? Denk hierbij aan ontmoetingsplekken met wijkgroen. Antwoord: Is groenbeleid en omgevingsvisie en maakt geen onderdeel uit van het nieuwe groenbeheerplan. Welke afwegingen worden er gemaakt om groen weg te halen of te laten staan? Antwoord: De technische staat van de beplanting is hierbij leidend. Wanneer we het voornemen hebben om beplanting te vervangen dan betrekken we omwonenden daarbij. En kan er transparantie worden gecreëerd over de herplantingsplicht, zodat dit voor Rijswijkse bewoners ook te controleren is. Antwoord: In de Verordening Fysieke Leefomgeving (voormalige APV) staat aangegeven dat het college een herplantplicht kan opleggen en dit is verbonden aan de kapvergunning. Er is echter niet altijd een kapvergunning nodig voor het verwijderen van een boom. In het nieuwe groenbeheerplan staat dat wanneer een boom niet behouden kan worden, deze door een nieuwe vervangen wordt. Wanneer dit ècht niet mogelijk is door bijvoorbeeld aanwezige kabels en leidingen, dan planten we elders in de stad een nieuwe boom. Dit doen we bij alle bomen, niet alleen de kapvergunningsplichtige. Zie hst 5, blz 21. Alle communicatie over de kap en herplant van bomen, incl. GIS kaarten is op de gemeentelijke website te vinden.

We attenderen inwoners hierop via Facebook en Groot Rijswijk. Duurzaamheid en biodiversiteit: Op welke manier bevordert het Groenbeheerplan daadwerkelijk de biodiversiteit, en welke duurzame elementen zijn geïntegreerd om groenbeheer op de lange termijn te waarborgen? Antwoord: Biodiversiteit bevorderen we door middel van het maaibeheer (bermen maaien we 1, 2 of 3x per jaar), slimme soortkeuzes voor nieuwe bomen en beplanting, plaagbestrijding door middel van natuurlijke vijanden (vogelhuisjes voor mezen als natuurlijke vijand van de eikenprocessierups). De ambities uit hst 6 zijn nog mogelijkheden voor de toekomst. Wordt hierbij ook gedacht aan: ➢ Regenton subsidie Antwoord: is HHD ➢ Elektrische bladblazers Antwoord: ORD werkt zo veel mogelijk met elektrisch gereedschap en duurzaamheid en circulariteit zijn onderdeel van iedere aanbesteding ➢ Minder maaien in de bermen

Antwoord: doen we al en staat ook in het nieuwe groenbeheerplan: 1, 2 of 3x per jaar. Zie hst 5, blz 24 t/m 26 ➢ Groen als geluidsdemper langs de A4 Antwoord: is aanwezig en houden we in stand Participatie en betrekking van bewoners: Hoe wordt de participatie van bewoners versterkt, en hoe wordt ervoor gezorgd dat hun input daadwerkelijk wordt meegenomen in de uitvoering van groenbeheerprojecten? Wordt hierbij gebruikt gemaakt van de volgende middelen naar de Rijswijkse bewoner: ➢ Online enquêtes ➢ Vrijwilligerswerk ➢ Openbare bijeenkomsten Antwoord: - We informeren inwoners over wat we doen in het groen en waarom, zoals bij ziekten en plagen. - We voeren regulier overleg met bijvoorbeeld Platform Groen - Participatie over de inrichting van de openbare ruimte bij integrale herinrichtingen - Men kan een groen idee indienen om de directe openbare ruimte te vergroenen (spelregels groene ideeën) - Via de gebiedsregisseurs informeren we inwoners over de mogelijkheden.

Efficiëntie van projectuitvoering: Op welke manier zal het voorgestelde meerjareninvesteringsprogramma de efficiëntie van projectuitvoering verbeteren, en welke indicatoren worden gebruikt om de voortgang en effectiviteit te meten? Antwoord: Op de voorgestelde manier is bij de start van een project helder wat de (financiële) kaders zijn en is het tussentijds niet meer nodig om voor een ontwerp budget bij de raad aan te vragen. Dit levert tijd en geld op. De voortgang van de projecten meten we via GROTIK-methodiek en we informeren de raad in de P&C cyclus. Beheer na aanleg: Hoe wordt ervoor gezorgd dat het nieuwe groen duurzaam wordt beheerd na aanleg, dat staat in het nieuwe groenbeheerplan en welke stappen worden ondernomen om de overdracht van beheer van ontwikkelaar naar de gemeente soepel te laten verlopen? Antwoord: Dit wordt bijvoorbeeld opgenomen in anterieure overeenkomsten, waarbij vooraf wordt ingeschat wat de beheerkosten voor groen zullen zijn. Er wordt een beheerparagraaf geschreven en na aanleg en 3 jaar onderhoud kan een zorgvuldige overdracht aan ORD plaatsvinden.

Risicobeheersing: Hoe draagt het voorgestelde risicobudget bij aan een proactieve aanpak van ziekten en plagen, en hoe wordt de gemeente voorbereid op mogelijke onvoorziene omstandigheden? Antwoord: We pakken risico’s ten aanzien van ziekten en plagen proactief aan. Hier is budget voor geraamd. Omdat we echter niet met 100% zekerheid kunnen inschatten wat de exacte risico’s zijn, hebben we in NARIS budget laten opnemen voor het geval dat het geraamde budget onvoldoende blijkt te zijn. Maaikaart In hoeverre is het mogelijk om de maaikaart op de website van de Gemeente Rijswijk te plaatsen om Rijswijkse bewoners hier inzicht in te geven? Antwoord: Dit is zeker mogelijk en zijn we in 2024 van plan, samen met nog andere informatie over groenbeheer. Klimaatverandering: In hoeverre houdt het Groenbeheerplan rekening met de impact van klimaatverandering op het groen en welke adaptieve maatregelen worden overwogen om hierop in te spelen? Antwoord: Groen is een belangrijk onderdeel van klimaatadaptatie. Door het groen goed te onderhouden kan het deze rol zo goed mogelijk vervullen.