2e Halfjaarrapportage 2023
Tekst van het document
INLEIDING .................................................................................................................................................2 LEESWIJZER ............................................................................................................................................3 1. NAJAARSNOTA 2023 ...........................................................................................................................4 PROGRAMMA ALGEMEEN BESTUUR EN ORGANISATIE ....................................................................5 PROGRAMMA OPENBARE ORDE EN VEILIGHEID ...............................................................................8 PROGRAMMA VERKEER EN VERVOER ................................................................................................9 PROGRAMMA ECONOMIE EN WERKEN ............................................................................................ 10 PROGRAMMA ONDERWIJS ................................................................................................................. 11 PROGRAMMA SPORT, CULTUUR EN RECREATIE ........................................................................... 13 PROGRAMMA SOCIAAL DOMEIN ........................................................................................................
16 PROGRAMMA WONEN EN LEVEN ...................................................................................................... 23 ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN EN ONVOORZIEN ...................................................................... 28 PARAGRAAF BEDRIJFSVOERING ....................................................................................................... 30 PARAGRAAF FINANCIERING ............................................................................................................... 32 ONTWIKKELING INVESTERINGSKREDIETEN .................................................................................... 33 OVERIG .................................................................................................................................................. 35 RESUMÉ FINANCIËLE CONSEQUENTIES 2E HALFJAARRAPPORTAGE 2023 ............................... 36
INLEIDING Het college van de gemeente Rijswijk biedt u deze 2e halfjaarrapportage aan. Deze rapportage bestaat uit: • Leeswijzer • De Najaarsnota 2023. Terugblik 1e halfjaarrapportage 2023 en Kadernota 2024 Het door de raad vastgestelde begrotingssaldo 2023 in de 1e halfjaarrapportage 2023 is € 6,3 miljoen negatief. Dit is tot stand gekomen door negatieve begrotingsbijstellingen in de 1e halfjaarrapportage 2023 ter hoogte van per saldo € 10,8 miljoen, ten opzichte van de beginstand in de meerjarenbegroting 20232026 van € 4,6 miljoen. 2e halfjaarrapportage 2023 De actualisatie van het financiële beeld in de 2e halfjaarrapportage leidt tot negatieve bijstellingen van € 7,5 miljoen in 2023 en € 4,4 miljoen positief in 2024. De bijstelling van 2024 wordt voornamelijk veroorzaakt door bijstellingen naar aanleiding van de Meicirculaire van de algemene uitkering uit het Gemeentefonds. Vanaf 2024 vertoont de bijstelling naar aanleiding van de meicirculaire een wisselende trend, met als aandachtspunt een dip in 2026 t.o.v. de andere jaren. De saldi na de mutaties uit deze 2e halfjaarrapportage zijn voor 2023 € 7,5 miljoen negatief en positief voor de jaren 2024-2027, variërend van € 4,4 miljoen in 2024 tot € 4,7 miljoen in 2027. De bijstellingen van de Septembercirculaire zijn in deze halfjaarrapportage niet verwerkt.
Door de bijstellingen in de meicirculaire lijkt sprake van een betere balans tussen taken, beleidsmogelijkheden en bijbehorende budgetten. Maar ook is sprake van grote onzekerheden omtrent de ontwikkeling van de algemene uitkering. Dit wordt veroorzaakt doordat het Rijk nog geen duidelijkheid geeft over de nieuwe financieringssystematiek van de algemene uitkering. Anderzijds is er sprake van grote onzekerheden in de wereld, die invloed kunnen hebben op Rijswijk, zoals de hoogte van de inflatie, loonontwikkelingen, schaarste en lange levertijden, consumentenvertrouwen en de oorlog in Oekraïne. Rijswijk zal moeten proberen zoveel mogelijk te anticiperen op de mogelijke gevolgen van deze ontwikkelingen op onze begroting. Invulling eerdere taakstellingen Eerder heeft de gemeente taakstellingen in de begroting verwerkt om tot een sluitende begroting te komen. De verschillende domeinen hebben daar ondertussen invulling aan gegeven. Hieronder wordt getoond op welke beleidsproducten de taakstellingen zijn ingevuld. Overzicht bestaande taakstellingen x € 1.000
Beginstand taak stellingen Ingevulde taak stellingen Programma Openbare Orde en Veiligheid Verkeer en Vervoer Onderwijs Sport, Cultuur en Recreatie Sociaal Domein Wonen en Leven Overhead Totaal ingevuld
Beleidsproduct Brandweer Wegen, Straten en pleinen Verkeer Kinderopvang Sport Eerstelijnsloket WMO en Jeugd Re-integratie en participatievoorzieningen Participatiewet Milieubeheer Bedrijfsvoering
2
2023
2024
2025
2026
2027
1.687
1.687
1.687
1.687
1.687
50 50 50 50 50 75 75 75 75 75 25 25 25 25 25 250 250 250 250 250 111 111 111 111 111 118 118 118 118 118 600 600 600 600 600 73 73 73 73 73 385 385 385 385 385 1.687 1.687 1.687 1.687 1.687
LEESWIJZER De 2e halfjaarrapportage 2023 geeft inzicht in de voortgang van de uitvoering van de programmabegroting 2023 en geeft tevens een prognose van het begrotingssaldo tot en met het einde van het jaar. De rapportage heeft, anders dan de eerste halfjaarrapportage, een sterk beheersmatig karakter. Naast de hierboven bedoelde financiële ontwikkelingen op programmaniveau treft u een actualisatie van de investeringskredieten en de reserves en voorzieningen aan. Een uitgebreide toelichting op het weerstandsvermogen en risicobeheersing en financiering treft u aan in de begroting 2024-2027. Financiële consequenties Waar verderop in deze rapportage financiële consequenties zijn opgenomen geeft een positief bedrag een voordelige ontwikkeling weer. Een minteken staat voor een nadeel.
Primitieve Begroting 2023
V
4.555.000 4.555.000
Begrotingswijzigingen
1e halfjaarrapportage 2023 Voorjaarsnota 2023
N
10.821.000
Stand na 1e halfjaarrapportage 2023
2e halfjaarrapportage 2023 Programmatotaal ontwikkelingen Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Bedrijfsvoering Financiering RijswijkBuiten Kapitaallasten* Mutaties reserves** Subtotaal 2e halfjaarrapportage 2023
N V N V N
Stand na 2e halfjaarrapportage 2023
N
6.266.000
N
7.458.000
N
13.724.000
7.599.000 480.000 125.000 200.000 415.000 * **
*
De ontwikkeling van de investeringskredieten hebben effect op de kapitaallasten. De meerjarige doorwerking is meegenomen in de begroting 2024. ** Omwille van de leesbaarheid worden mutaties in de reserves in de programma’s en paragrafen verwerkt. In de begrotingswijziging zijn deze conform BBV opgenomen onder de functie 6980 mutaties in reserves. De rapportage sluit met een nadelig saldo van € 13.724.000. De stand na de 1e halfjaarrapportage 2023 bedroeg € 6.266.000 nadelig. Voor een verdere specificatie wordt verwezen naar de toelichting per programma en het resumé financiële consequenties 2e halfjaarrapportage 2023. Met de structurele effecten van deze rapportage is in de ontwerp-programmabegroting 2024 - 2027 rekening gehouden.
3
1. NAJAARSNOTA 2023
4
PROGRAMMA ALGEMEEN BESTUUR EN ORGANISATIE Beleidsproduct Bestuursorganen 0010 Vergoeding raadsleden De gemeenteraad heeft in 2019 de “Verordening Rechtspositie raads- en commissieleden Gemeente Rijswijk 2019” vastgesteld waarin bepaald is dat raadsleden eenmaal per jaar een bedrag ontvangen ter hoogte van het bedrag van de vergoeding van hun werkzaamheden voor één maand, waarmee zij voorzieningen kunnen treffen ter zaken van arbeidsongeschiktheid, ouderdom en overlijden. Uit onderzoek door de Griffie is gebleken dat raadsleden deze vergoeding niet hebben ontvangen. Vanaf 2023 zal de vergoeding á € 45.000 in totaal jaarlijks worden verstrekt. Daarnaast wordt de nog verschuldigde vergoeding van voorgaande jaren aan (oud-) raadsleden verstrekt. Dit kost € 170.000. Financiële gevolgen Beleidsproduct Bedragen * € 1.000 + = voordelig - = nadelig
Bestuursorganen (0010) Inc. Struc.
Vergoeding raadsleden
2023
2024
2025
2026
2027
-215
-45
-45
-45
-45
Beleidsproduct Burgerzaken 0030 Verhoogde vraag naar reisdocumenten Zoals ook in de 1e halfjaarjaarrapportage is vermeld, werd gedurende de uitbraak van het coronavirus in 2020 aanzienlijk minder gereisd. Met het opheffen van de reis restricties is de vraag naar het verlengen van reisdocumenten weer sterk toegenomen waardoor er dit jaar een inhaalslag wordt gemaakt. Dit staat echter niet meer in verhouding met het eerder begrote bedrag. Voor 2023 is de verwachting dat de lasten voor reisdocumenten € 45.000 hoger zullen uitvallen en de baten € 60.000 hoger uitvallen. Verder heeft het ANG een onderzoek naar de leges gedaan, het resultaat van dat onderzoek wordt verwerkt in de programmabegroting 2024. Stijging naturalisaties Het aantal naturalisaties ligt hoger dan verwacht, waardoor een structurele kostenstijging van € 30.000 wordt verwacht. Daar staat tegenover structureel hoger verwachte baten van € 40.000. Financiële gevolgen Beleidsproduct Bedragen * € 1.000 + = voordelig - = nadelig
Burgerzak en (0030) Inc. Struc.
Kostenstijging verhoogde vraag naar reisdocumenten Batenstijging verhoogde vraag naar reisdocumenten Kostenstijging verhoogde vraag naturalisaties Batenstijging verhoogde vraag naturalisaties
2023
2024
2025
2026
2027
-45 60 -30 40
-30 40
-30 40
-30 40
-30 40
Beleidsproduct Verkiezingen / referenda 0031 Extra landelijke verkiezingen Vanwege de val van het kabinet Rutte IV worden er op 22 november 2023 Tweede kamer verkiezingen gehouden. Het organiseren van de Tweede kamer verkiezingen zal rond de € 215.000 kosten. De voorbereidingen zijn inmiddels in gang gezet. Het ministerie van BZK heeft bekend gemaakt geen extra vergoeding beschikbaar te stellen aan gemeenten en de gemeente moet deze kosten zelf dekken. De 5
kosten voor verkiezingen in 2025 zullen wel komen te vervallen en het budget kan voor 2025 met € 242.000 naar beneden worden bijgesteld. Om de personeelslasten van derden te beperken zal getracht worden meer gemeenteambtenaren in te zetten voor het tellen van de stemmen. Financiële gevolgen Beleidsproduct Bedragen * € 1.000 + = voordelig - = nadelig
Verk iezingen / referenda (0031) Inc. Struc.
Vervroegde landelijke verkiezingen
2023
2024
2025
2026
2027
-215
-
242
-
-
Beleidsproduct Publieke dienstverlening 0032 Lagere kosten digitale dienstverlening De uitgaven voor digitale dienstverlening vallen lager uit dan begroot. Om die reden zal er € 250.000 structureel worden ingeleverd. Dit komt deels door structurele onderuitputting van deze kostenpost. Daarnaast zorgt het uitvoeringsprogramma digitale dienstverlening en informatie (RV22-023) dat de kosten voor digitale dienstverlening lager zijn dan verwacht. Project domein zaakgericht werken digitalisering producten en diensten De meerjarenbegroting voor het project domein zaakgericht werken digitalisering producten en diensten is aangepast. Dit leidt tot een verschuiving van de gebudgetteerde incidentele lasten. De verwachte lasten vallen dit jaar € 47.000 lager dan begroot. In 2024 zullen de lasten hoger liggen en in 2025 lager. Per saldo blijft het project binnen het door de raad vastgestelde begroting. Ook wordt vanaf 2024 € 40.000 aan structurele lasten overgehangen van het beleidsproduct Publieke Dienstverlening naar het beleidsproduct Volkshuisvesting. Deze structurele lasten zullen uiteindelijk vanuit dit beleidsproduct betaald gaan worden. Smartcity Smart City was een initiatief met betrekking tot het toepassen van slimme technologieën om de kwaliteit van leven en de leefomgeving van haar inwoners en ondernemers te verbeteren.
Jaarlijks was hiervoor € 35.000 beschikbaar om initiatieven te ontwikkelen, dan wel uit te rollen. Dit budget is al enige tijd niet benut. Om die reden wordt voorgesteld om dit budget vrij te laten vallen. Hernoemen Klant Contact Center Met breed draagvlak in de raad is besloten het woord 'klant' niet meer te gebruiken binnen onze dienstverlening. Het Klant Contact Center wordt hernoemd naar Rijswijks Contact Center. Ook in de communicatie vanuit Dienstverlening wordt het woord 'klant' uitgefaseerd. Deze aanpassingen hebben geen financiële consequenties. Financiële gevolgen Beleidsproduct Bedragen * € 1.000 + = voordelig - = nadelig
Publiek e dienstverlening (0032) Inc. Struc.
Lagere kosten digitale dienstverlening Project domein zaakgericht werken digitalisering prod. en diensten Smartcity
6
2023
2024
2025
2026
2027
250 47 35
250 -51 35
250 84 35
250 40 35
250 40 35
Beleidsproduct Bestuursondersteuning raad en rekenkamerfunctie 0060 Tijdelijke externe locatie raadsvergaderingen In de periode van september tot en met december 2023 is de gemeenteraad genoodzaakt om de raadsvergaderingen en forumvergaderingen op externe locaties te houden. De reden is dat de audiovisuele middelen en ICT voorzieningen in de huidige raadszaal zijn afgebouwd en de nieuwe raadszaal in het Huis van de Stad vertraagd wordt opgeleverd. In deze tussenliggende periode zullen raadsvergaderingen in de Statenzaal van het Provinciehuis worden gehouden en forumvergaderingen in wijkcentrum Stervoorde. De kosten á € 65.000 die hiermee gepaard gaan kunnen niet worden gedekt vanuit het budget van de griffie. Accountantscontrole In 2021 zijn de accountantsdiensten aanbesteed. Ten opzichte van de oorspronkelijke opdracht heeft er een aantal wijzigingen plaatsgevonden. De toename van het aantal SISA-regelingen, de energietoeslag, het uitstel van de invoering van de rechtmatigheidsverklaring en de indexatie hebben geleid tot een verhoging van de jaaropdracht met circa € 55.000 structureel. Daarnaast heeft de afronding van de jaarrekeningcontrole veel meer tijd in beslag genomen dan was voorzien. Dit heeft geleid tot een incidentele meerwerkpost van € 80.000. Financiële gevolgen Beleidsproduct Bedragen * € 1.000 + = voordelig - = nadelig
Bestuursondersteuning raad en rek enk amerfunctie (0060) Inc. Struc. 2023
2024
2025
2026
2027
Tijdelijke externe locatie raadsvergaderingen Accountantscontrole
-65 -135
-55
-55
-55
-55
7
PROGRAMMA OPENBARE ORDE EN VEILIGHEID Beleidsproduct Openbare Orde en Veiligheid 1100 Huur mobiele camera units Op 2 november 2022 heeft het college besloten tot aanschaf van twee Mobiele Camera Units (MCU’s). In samenwerking met de politie zijn er medio 2023 diverse maatregelen getroffen ten behoeve van de ontvangen signalen over onveiligheidsgevoelens door inwoners, ondernemers en bezoekers rond het stationsgebied. In aanvulling op de getroffen maatregelen, is door de politie geadviseerd om twee extra mobiele camera units van Team Technisch Toezicht (Politie Den Haag) te huren - in aanvulling op de plaatsing van één eigen camera. Op deze wijze kan er een completer maatregelenpakket vanaf het 3e kwartaal van 2023 een half jaar worden ingezet. De daarmee gemoeide kosten zijn begroot op € 6.680 huurkosten en € 6.000 plaatsings- en verwijderingskosten. Dekking onderhoud openbare toilet Voor de plaatsing en het onderhoud van een openbare toilet in het Wilhelminapark gedurende de zomermaanden is bij de eerste halfjaarrapportage 2023 voorgesteld om € 9.000 budget over te hevelen van team Handhaving naar team ORD. Per abuis is dat incidenteel voorgesteld, terwijl dat structureel had gemoeten. Verder was het bedrag gebaseerd op de coronaperiode, waarin het toilet voor een kortere periode was geplaatst.
Om het gehele seizoen te plaatsen, kost dat € 6.000 meer, structureel dus € 15.000. (zie Beleidsproduct Openbaar groen en openluchtrecreatie 5600). Functioneel Leeftijds Ontslag FLO De werkelijke kosten wijken € 113.000 af van de raming, dit wordt veroorzaakt door CAO-verhogingen en doordat er met ingang van 2023 pensioenpremie over de spaarbedragen betaald moet worden. Andere mogelijke effecten op de stijgende FLO-kosten zijn een latere FLO-ingangsdatum en het verlaten van de bezwarende functie. Ondanks deze inschatting is het mogelijk dat de FLO-kosten aan het eind van het jaar toch nog hoger uitvallen dan nu wordt geraamd. De begroting 2024 wordt op basis van de nieuwe informatie bijgesteld. Aanschafkosten software CHEPP CHEPP is een app (softwaretool) waarmee toezichthouders op locatie direct hun digitale opname van een risico gestuurde inspectie vastleggen via een tablet of telefoon. CHEPP maakt rapportages van de toetsing of het toezicht en bevat op een gestructureerde manier alle ingevoerde gegevens, bijlagen, waardeoordelen en toelichtingen. De komst van de omgevingswet en de nieuwe Wet kwaliteitsborging vraagt om een professionaliseringslag en het is van belang dat op een efficiënte kwalitatieve manier de werkvoorraad kan worden beheerd en controles worden uitgevoerd. Voor de eenmalige aanschafkosten is een budget nodig van € 13.400.
Pandbrigade Bij het kaderdebat in juli 2023 is het amendement over de pandbrigade aangenomen. Het onderliggende plan is verder uitgewerkt en aangescherpt. In de resterende maanden van 2023 wordt de uitvoering ter hand genomen, dit kan voor 2023 nog binnen het bestaande budget. Het structurele financiële effect bedraagt € 365.000, dit is opgenomen in de begroting 2024. Financiële gevolgen Beleidsproduct Bedragen * € 1.000 + = voordelig - = nadelig
Openbare orde en veiligheid (1100) Inc. Struc.
Tijdelijke mobiele camera units Dekking onderhoud openbare toilet Functioneel Leeftijds Ontslag FLO Aanschafkosten software CHEPP
8
2023
2024
2025
2026
2027
-13 6 -113 -13
15 -
15 -
15 -
15 -
PROGRAMMA VERKEER EN VERVOER Beleidsproduct Parkeren 2140 Kosten en opbrengsten laadpalen Na ongeveer twee jaar onderdeel te zijn van de Samenwerkingsovereenkomst concessie openbare laaddiensten, kan een raming worden gemaakt voor de jaarlijkse kosten en inkomsten die hieruit voortvloeien. De kosten zijn gebaseerd op de jaarlijkse kosten voor het concessiemanagement (vaste kosten plus variabele kosten op basis van aantal inwoners), de kosten voor het aanduidden van parkeerplaatsen voor elektrisch laden (borden, bestrating/tegels) en een raming van kosten voor het eventueel verplaatsen van laadpalen als gevolg van herinrichtingsprojecten. De opgetelde kosten bedragen in 2023 € 18.000. Hiervoor dient deze post structureel met € 18.000 te worden opgehoogd. De kosten kunnen worden weggeschreven ten opzichte van de opbrengsten uit het elektrisch laden van EV-voertuigen. Hier ontvangt de gemeente een vergoeding voor van € 0,03 per kWh. Voor 2023 betreft dit € 40.000. Hierom dient deze post structureel te worden opgehoogd met € 40.000. Opbrengsten parkeerautomaten en belparkeren Door toename in het aantal scans, vanwege formatie invulling bij team Toezicht en Parkeren, neemt het aantal betaalacties bij de parkeerautomaten en via belparkeerapps toe. Op basis van de gegevens tot en met juni worden de inkomsten uit parkeerautomaten en belparkeren structureel verhoogd met € 98.600.
Opbrengst naheffingen Door toename in het aantal scans, vanwege formatie invulling bij team Toezicht en Parkeren, neemt het aantal naheffingen toe. Op basis van de gegevens tot en met juni worden de inkomsten uit naheffingen structureel verhoogd met € 133.200. Formatie team Parkeren In de eerste halfjaarrapportage is bij het beleidsproduct Parkeren aangegeven dat de formatie van het team Parkeren, Auto en Fiets zal worden uitgebreid. Abusievelijk is hier een correctie opgenomen van € 150.000. Dit was onterecht gecorrigeerd en wordt nu hersteld. In de eerste halfjaarrapportage is aangegeven dat het team Handhaving zal worden uitgebreid (toezichthouders Parkeren) waardoor de inkomsten zullen toenemen. Dit voorstel is echter niet financieel meegenomen. Dit wordt nu hersteld met € 160.000. Beiden komen ten laste van de exploitatie Parkeren. Reserve Parkeren Het resultaat van het beleidsproduct is neutraal; alle opbrengsten worden ingezet als dekking voor de kosten van dit beleidsproduct. Dat betekent dat als de begrotingswijzigingen voor dit beleidsproduct voor de kosten en opbrengsten niet in evenwicht zijn, dat het resultaat wordt verrekend met de bestemmingsreserve Parkeren. Financiële gevolgen Beleidsproduct Bedragen * € 1.000 + = voordelig - = nadelig
Park eren (2140) Inc. Struc.
Kosten laadpalen Opbrengsten laadpalen Opbrengst parkeerautomaten en belparkeren Opbrengst naheffingen Formatie team PAF Reserve Parkeren
9
2023
2024
2025
2026
2027
-18 40 99 133 -310 56
-18 40 99 133 -310 56
-18 40 99 133 -310 56
-18 40 99 133 -310 56
-18 40 99 133 -310 56
PROGRAMMA ECONOMIE EN WERKEN Beleidsproduct Economische aangelegenheden Bedrijven Investeringszone Plaspoelpolder In de eerste halfjaarrapportage 2023 is de herverdeling opgenomen van de bestemmingsreserve Corona maatregelenpakket voor het oprichten van een Bedrijven Investeringszone (BIZ) in het middengebied van de Plaspoelpolder. Waar eerder vanuit is gegaan dat invoering van de BIZ medio 2024 plaatsvindt, is de planning nu bijgesteld naar invoering begin 2025. In 2023 zijn intensieve gesprekken gevoerd met de Belangenvereniging Bedrijven Rijswijk (BBR), Industrieschap Plaspoelpolder (IPP) en stichting CLOK om te komen tot een plan van aanpak. Hieruit is duidelijk geworden, dat het meer tijd vraagt om met alle eigenaren in gesprek te gaan. Deze wijziging in de planning voor de invoering, maakt dat het gereserveerde budget ook op een later moment zal worden ingezet om het onderzoek, oprichting van en ondersteuning van de BIZ te ondersteunen. Vanuit de bestemmingsreserve Corona maatregelenpakket is hiervoor budget gereserveerd. In 2023 en 2024 wordt per jaar € 25.000 minder aan kosten verwacht en wordt doorgeschoven naar 2025. Deze kosten zullen evenredig worden onttrokken aan de bestemmingsreserve.
Arrangementen Rijswijk De stichting Hoteloverleg, overige horeca ondernemers en de cultuursector zijn met elkaar in gesprek om gezamenlijk te komen tot initiatieven en arrangementen om enerzijds elkaar te versterken en daarmee ook de positionering van Rijswijk te verbeteren. In tegenstelling tot eerdere verwachtingen is het jaarplan en bijbehorende jaarbegroting 2023 nog niet opgeleverd. Dit heeft komt doordat partijen onderling nog in overleg zijn over de wijze waarop zij uitvoering willen gaan geven met elkaar aan de samenwerking. Hierdoor worden er in 2023 € 20.000 minder kosten gemaakt en wordt dat in 2024 besteed. Verder worden in 2025 € 10.000 extra kosten verwacht. Deze kosten worden allemaal gedekt uit de bestemmingsreserve Corona maatregelenpakket. Financiële gevolgen Beleidsproduct Bedragen * € 1.000 + = voordelig - = nadelig
Economische aangelegenheden Inc. Struc.
Bedrijven Investeringszone Plaspoelpolder Dekking bestemmingsreserve Corona maatregelenpakket Arrangementen Rijswijk Dekking bestemmingsreserve Corona maatregelenpakket
10
2023
2024
2025
2026
2027
25 -25 20 -20
25 -25 -20 20
-50 50 -10 10
-
-
PROGRAMMA ONDERWIJS Beleidsproduct Huisvesting scholen 4010 Onderhoud IKC Buitenrijck Voor de school zijn de lasten voor onderhoud aan de inbraakinstallatie, legionella inventarisatie en defecte zonwering incidenteel toegenomen. Hier is naar verwachting € 98.000 extra voor nodig. Onderhoud dient bijgeraamd te worden met een bedrag van € 30.000. Het restant wordt opgevangen in de huidige begroting. Energielasten Ten gevolge van een verhoging ten opzichte van 2022 van de prijzen voor energie moeten de in de begroting opgenomen ramingen voor energielasten bijgesteld worden. Verrekening energielasten Een deel van de (hogere) energielasten wordt doorbelast. Dit resulteert in een structurele raming aan hogere baten. Overheveling lasten nieuwe schoollocaties Met ingang van het schooljaar ’23 / ’24 zijn er twee nieuwe schoollocaties in gebruik genomen, namelijk een tijdelijke locatie voor de Steenvoordeschool en ’t Prisma op de Daniel Catterwijckstraat 6. De huurinkomsten, onderhoudslasten en OZB staan nog niet begroot en zijn in deze begrotingswijziging opgenomen. De overige lasten staan al begroot op respectievelijk de beleidsproducten Huisvesting Scholen (Steenvoordeschool) en Algemene Voorzieningen WMO en Jeugd (Daniel Catterwijckstraat 6).
De begrote lasten op het beleidsproduct Algemene Voorzieningen WMO en Jeugd (op de Daniel Catterwijckstraat 6 zat voorheen ter voorkoming van vandalisme en kraak een leegstandsbeheerder gevestigd), moeten overgeheveld worden naar het beleidsproduct Huisvesting Scholen (waar ’t Prisma onder valt). Vooralsnog wordt dit alleen neutraal voor 2023 gedaan. Bij de eerste halfjaarrapportage 2024 wordt de begroting structureel aangepast en eventuele niet neutrale consequenties meegenomen. Financiële gevolgen Beleidsproduct Bedragen * € 1.000 + = voordelig - = nadelig
Huisvesting scholen (4010) Inc. Struc.
IKC Buitenrijck Energielasten Verrekening energielasten Overheveling lasten nieuwe schoollocaties
2023
2024
2025
2026
2027
-30 -64 38 -7
-92 56 -
-92 16 -
-92 16 -
-92 16 -
Beleidsproduct Lokaal onderwijsbeleid 4030 Verhoging budget schoolmaatschappelijk werk Het schoolmaatschappelijk werk is in gezamenlijkheid aanbesteed door de gemeente Den Haag, gemeente Rijswijk, de samenwerkingsverbanden Passend onderwijs voor het primair en het voortgezet onderwijs en het ROC Mondriaan. De aanbestedingsperiode liep van 1 augustus 2019 tot 1 augustus 2023 met een verlengingsoptie van maximaal 2 maal 1 jaar. Vanwege de ontwikkelingen die de gemeente Den Haag aan het doorvoeren is in het kader van de zorg voor jeugd (het Haags Toekomstperspectief) waarin het schoolmaatschappelijk werk ook een plaats moet krijgen, hebben de aanbestedende partijen besloten gebruik te maken van de verleningsoptie voor in ieder geval het schooljaar 2023/2024. Gezien de huidige ontwikkelingen in de maatschappij en de onvoorzien extreem hoge inflatie geven beide aanbieders van het schoolmaatschappelijk werk aan dat zij de continuïteit en de dienstverlening voor het uurtarief (€ 63 per uur) niet meer kunnen garanderen. De gezamenlijke aanbestedende partijen hebben afgesproken, gezien de huidige omstandigheden, de uurprijs te willen verhogen tot maximaal € 68 per uur. 11
Daarbij hebben we ook afgesproken dat het totaal aantal uren schoolmaatschappelijk werk dat voor de scholen beschikbaar is dan niet naar beneden wordt bijgesteld. Bij het primair onderwijs speelt daarnaast dat tijdens de looptijd van de aanbesteding er twee nieuwe scholen zijn gestart (Parkrijk en Freinet Parkrijk) en het leerlingenaantal in het basisonderwijs fors is gegroeid, terwijl het beschikbare budget voor het schoolmaatschappelijk werk gelijk is gebleven. Ook vergt de nieuwe manier van werken in de zorgstructuur van de basisschool (het Viermanschap) die de afgelopen periode in Rijswijk is ingevoerd van de partners, dus ook van het schoolmaatschappelijk werk, een extra tijdsinvestering in het kader van de betere samenwerking. Vooralsnog gaan we uit van een kwartier per school per week. Al deze ontwikkelingen maken een incidentele verhoging van het budget voor het schoolmaatschappelijk werk noodzakelijk. Voor de periode 1 augustus 2023 tot en met 31 december 2023 wordt de bijstelling in deze tweede halfjaarrapportage opgenomen.
Verhoging budget OJA’s Op basis van de subsidieregeling Onderwijs-Jeugdzorgarrangementen en de gezamenlijke afspraken tussen de gemeente Den Haag, gemeente Rijswijk, gemeente Leidschendam-Voorburg en de samenwerkingsverbanden Passend onderwijs voor het primair en voortgezet onderwijs wordt in het schooljaar 2022/2023 het project OJA (een aantal integrale/meer groepsgerichte onderwijsjeugdhulparrangementen) in gezamenlijkheid gefinancierd in de scholen voor (voortgezet) speciaal onderwijs in de gemeente Den Haag. Vanwege de ontwikkelingen die de gemeente Den Haag aan het doorvoeren is in het kader van de zorg voor jeugd (het Haags Toekomstperspectief) waarin ook het integrale jeugdhulpaanbod in de scholen in enige vorm een plaats moet krijgen is er besloten om in ieder geval voor het schooljaar 2023/2024 het huidige aanbod te continueren inclusief de daarbij afgesproken financieringsafspraken. Daarnaast bleek ook de periode van één schooljaar te kort om te komen tot uitspraken over de effectiviteit van het aanbod en de huidige organisatiewijze van het aanbod. Over het aanbod en de financieringswijze van dit integrale aanbod en de gevolgen daarvan voor de gemeente Rijswijk kan pas na de uitrol van het Haags Toekomstperspectief en manier van inbedden van de OJA’s daarin, nadere uitspraken worden gedaan.
Vooralsnog wordt er vanuit gegaan dat ook dan de OJA’s een structurele financieringsvraag met zich meebrengt. Voor deze nieuwe periode van het project OJA is afgesproken het beschikbare budget te indexeren met 5,85% (het indexatiepercentage dat ook wordt gehanteerd door het Servicebureau). Bij de invoering van het project OJA zijn afspraken gemaakt over de onderlinge verdeling van de kosten tussen de drie gemeenten en het onderwijs en de drie gemeenten onderling. Als verdeelsleutel tussen de drie gemeenten onderling geldt het aantal leerlingen uit de gemeente op deze scholen op de meest recente 1 oktober peildatum. Op 1 oktober 2022 was het aantal in Rijswijk woonachtige leerlingen op de desbetreffende scholen hoger dan op de voorgaande peildatum. Beide hierboven genoemde elementen maken dat het budget voor het project OJA structureel moet worden verhoogd. Dit wordt meegenomen bij het opstellen van de begroting 2024 en verder. Voor de periode 1 augustus 2023 tot en met 31 december 2023 wordt deze bijstelling in deze tweede halfjaarrapportage opgenomen. Financiële gevolgen Beleidsproduct Bedragen * € 1.000 + = voordelig - = nadelig
Lok aal onderwijsbeleid 4030 Inc. Struc.
Verhoging budget schoolmaatschappelijk werk Verhoging budget OJA’s
12
2023
2024
2025
2026
2027
-12 -36
-
-
-
-
PROGRAMMA SPORT, CULTUUR EN RECREATIE Beleidsproduct Openbaar bibliotheekwerk 5100 Verruiming bemande openingstijden bibliotheek Aan de Stichting Bibliotheek aan de Vliet wordt een subsidie ter hoogte van € 73.370 verleend voor verruiming van de bemande openingstijden in het Huis van de Stad met 10 uren per week, voor de periode van 1 oktober 2023 tot en met 31 december 2025. Deze subsidie bestaat voor 80% (dus € 58.700) uit de specifieke uitkering lokale bibliotheekvoorzieningen en voor 20% uit (vereiste) cofinanciering door de gemeente. De cofinanciering door de gemeente wordt bekostigd uit het innovatiebudget kunst en cultuur. Onderschrijding Openbaar Bibliotheekwerk Stichting de Bibliotheek aan de Vliet heeft voor 2023 een subsidie ontvangen gelijk aan die voor 2022, ondanks de hoger ingediende aanvraag. In de begroting was wel rekening gehouden met een hoger bedrag. Ten tijde van het subsidiebesluit was het echter te vroeg om de subsidie voor dit jaar ten opzichte van 2022 te verhogen, omdat de huur voor het Huis van de Stad en dus voor de tweede helft van 2023 toen nog niet bekend was. Voor de huur die de bibliotheek in het Huis van de Stad betaalt in 2023 is een passende oplossing binnen de subsidie gezocht. Dit resulteert in een onderschrijding van € 39.500.
Wijziging van de bibliotheekwet (Wsob) Door een wijziging van de bibliotheekwet (Wsob) krijgen gemeenten vanaf 2025 de wettelijke taak om inwoners toegang te bieden tot een volwaardige openbare bibliotheek in de buurt, die invulling geeft aan de vijf maatschappelijke functies uit de Wsob. Met deze zorgplicht komen vanaf 2025 extra middelen naar het gemeentefonds. Wat dit concreet betekent en specifiek voor Rijswijk is nog niet bekend. Financiële gevolgen Beleidsproduct Bedragen * € 1.000 + = voordelig - = nadelig
Openbaar bibliotheek werk (5100) Inc. Struc.
Verruiming bemande openingstijden bibliotheek SPUK lokale bibliotheekvoorzieningen Onderschrijding Openbaar Bibliotheekwerk
2023
2024
2025
2026
2027
-59 59 40
-
-
-
-
Beleidsproduct Sport 5300 Exploitatievergoeding De Schilp De contractuele indexering van de exploitatievergoeding van De Schilp is extreem hoog uitgevallen. Dit wordt mede veroorzaakt door de gestegen energiekosten. De extra kosten zijn hiervoor € 73.400. SPUK MEOZ De gemeente maakt gebruik van de SPUK MEOZ regeling. Dit betreft een gedeeltelijke vergoeding van de meerkosten energie openbare zwembaden over 2022 en 2023 voor een bedrag € 688.000. Dit betreft een ontvangen vergoeding van het Rijk die als subsidie worden verstrekt aan Optisport. Beweegactiviteiten Krajicek Playground De contractueel vastgelegde beweegactiviteiten op het nieuwe Krajicek Playground in RijswijkBuiten, waren niet begroot. De lasten hiervoor bedragen € 14.000 voor een half jaar en € 28.000 structureel vanaf 2024. Ontwikkelplan (buiten-) sportruimte en sportparken Er is aan een extern bureau opdracht gegeven om een onderzoek te doen naar het maken van een ontwikkelplan voor een evenwichtige verdeling van de (buiten-) sportruimte en het toekomstbestendig maken van de sportparken. De kosten van het onderzoek bedragen € 50.000. Daarnaast is er een interne projectleider aangewezen waarvan de kosten ook op dit project rusten voor € 25.000. 13
Marimbahal Ook voor het tweede halfjaar is er een overeenkomst met de GGD afgesloten voor verhuur van de hal. De extra huurinkomsten bedragen € 65.540. Energielasten Ten gevolge van een verhoging ten opzichte van 2022 van de prijzen voor energie moeten de in de begroting opgenomen ramingen voor energielasten bijgesteld worden. Verrekening energielasten Een deel van de (hogere) energielasten wordt doorbelast. Dit resulteert in een structurele raming aan hogere baten. Financiële gevolgen Beleidsproduct Bedragen * € 1.000 + = voordelig - = nadelig Exploitatievergoeding De Schilp Vergoeding SPUK-MEOZ SPUK-MEOZ regeling Beweegactiviteiten Krajicek Playground Ontwikkelplan (buiten-) sportruimte en sportparken Verhuur Marimbahal GGD Energielasten Verrekening energielasten
Sport (5300) Inc. Struc. 2023
2024
2025
2026
2027
-73 -688 688 -14 -75 66 -101 35
-28 3 35
-28 13 35
-28 13 35
-28 13 35
Beleidsproduct Kunst en cultuur 5400 Tegemoetkoming stijgende kosten culturele organisaties De gemeentelijke subsidies voor 2023 zijn niet evenredig meegegroeid met de gestegen kosten van culturele organisaties, omdat de hoge stijgingen van energie, lonen en prijzen later ging spelen dan in de aanvraagperiode voorzien of het geval was. Om hier enigszins een tegemoetkoming in te bieden, zal naar rato een bescheiden aanvulling met een onder- en bovengrens worden verstrekt bovenop de reeds verleende subsidies voor 2023, na positieve besluitvorming over de tweede halfjaarrapportage. Als dekking voor de tegemoetkoming wordt de bestemmingsreserve cultuur, ter hoogte van € 27.150, ingezet. Dit betekent onttrekking van genoemd bedrag aan de bestemmingsreserve cultuur, die daarna vervalt. Financiële gevolgen Beleidsproduct Bedragen * € 1.000 + = voordelig - = nadelig Tegemoetkoming stijgende kosten culturele organisaties Onttrekking bestemmingsreserve cultuur
Kunst en cultuur (5400) Inc. Struc. 2023
2024
2025
2026
2027
-27 27
-
-
-
-
Beleidsproduct Cultureel erfgoed 5410 Onderhoud Bunkercomplex park Overvoorde In de eerste halfjaarrapportage 2023 is € 500.000 toegekend voor onderhoud van het Bunkercomplex park Overvoorde. Dit zijn geen reguliere exploitatie kosten, maar is bestemd voor het onderhoud in de komende jaren en zal dan ook neutraal moeten worden gewijzigd van een raming voor onderhoud in een raming voor een storting in de Voorziening Onderhoud. 14
Energielasten Ten gevolge van een verhoging ten opzichte van 2022 van de prijzen voor energie moeten de in de begroting opgenomen ramingen voor energielasten bijgesteld worden. Financiële gevolgen Beleidsproduct Bedragen * € 1.000 + = voordelig - = nadelig
Cultureel erfgoed (5410) Inc. Struc.
Onderhoud Bunkercomplex park Overvoorde Energielasten
15
2023
2024
2025
2026
2027
-30
-30
-30
-30
-30
PROGRAMMA SOCIAAL DOMEIN Beleidsproduct Inkomen 6100 Hogere Rijksbijdrage BUIG Het Rijk stelt de Rijksbijdrage voor de bijstand enkele keren bij gedurende het jaar. De gemeentelijke begroting wordt daarop aangepast. Bij de meest recente bijstelling van april 2023 is de stijging van het minimumloon van 10% nog niet verwerkt. Wel heeft het Rijk een schatting gegeven per gemeente wat de definitieve Rijksbijdrage zal worden na verwerking van het minimumloon. Dit is een positieve bijstelling van € 2.134.420. Hogere BUIG uitgaven Bij de 1e halfjaarrapportage 2023 heeft er een aanpassing plaatsgevonden op de structureel hogere kosten van de IOAW. De verdere aanpassing op de BUIG wordt nu aangeboden in de 2e halfjaarrapportage. Op basis van huidige informatie is de verwachting dat de BUIG-lasten in 2023 stijgen met € 3.180.000. Het merendeel wordt veroorzaakt door de landelijke stijging van het minimumloon met 10%. Het overige deel wordt veroorzaakt door de toename van het uitkeringsbestand als gevolg van de groei van de stad. Wij gaan ons in 2024 focussen op de mensen met een lange afstand tot de arbeidsmarkt. Wij zien dat de huidige arbeidsmarkt kansen biedt en gaan daarom actief aan de slag met deze groep. De stap naar betaald werk zal niet eenvoudig zijn maar door middel van maatwerk en aandacht verwachten wij hierin mensen te kunnen bemiddelen naar (parttime) werk.
Verder starten wij met een pilot gericht op statushouders. De verwachting is dat de uitkeringslasten structureel vanaf 2024 ten opzichte van 2023 met een bedrag van € 850.000 worden verlaagd. De compensatie die de gemeente ontvangt voor het wettelijk minimumloon is minder dan het bedrag dat daadwerkelijk nodig is, omdat het Rijk bij het berekenen van de Rijksbijdrage uitgaat van een lager aantal uitkeringen dan Rijswijk daadwerkelijk verstrekt. Voor verdere informatie wordt er verwezen naar de RIB BUIG 2023. Financiële gevolgen Beleidsproduct Bedragen * € 1.000 + = voordelig - = nadelig
Ink omen (6100) Inc. Struc.
Hogere Rijksbijdrage BUIG Hogere BUIG uitgaven
2023
2024
2025
2026
2027
2.134 -3.180
2.134 -2.330
2.134 -2.330
2.134 -2.330
2.134 -2.330
Beleidsproduct Arbeidsmarkt overig 6110 Uitgaven uitvoering WSW Het macrobudget WSW is in de meicirculaire 2023 verhoogd met 6,43% vanwege de loonprijsontwikkeling. Voor Rijswijk is dit structureel een bedrag van € 216.630. Deze middelen kunnen worden aangewend ter dekking van de hogere kosten WSW. Door een hogere bezetting en een toename van de gemiddelde loonsom per fte als gevolg van de sterke (minimumloon)- en prijsontwikkeling wordt de omvang van de kosten voor de dienstverlening WSW bij de Binnenbaan voor 2023 hoger dan in eerste instantie in de begroting was opgenomen.
16
Financiële gevolgen Beleidsproduct Bedragen * € 1.000 + = voordelig - = nadelig
Arbeidsmark t overig (6110) Inc. Struc.
Uitgaven uitvoering WSW
2023
2024
2025
2026
2027
-217
-
-
-
-
Beleidsproduct Gemeentelijk armoede- en schuldenbeleid 6140 Aanpak Geldzorgen, Armoede en Schulden Bij de meicirculaire 2023 zijn voor dit jaar incidenteel middelen beschikbaar gesteld voor investering in betere dienstverlening door gemeenten op het gebied van armoede en schulden. Voor de gemeente Rijswijk is dit een bedrag van € 136.230. Het voorstel is om deze middelen vanuit de meicirculaire als volgt in te zetten voor het programma vernieuwing financiële dienstverlening en Actieplan Armoedebestrijding+: • Het actieplan Armoede is op dit moment deels gedekt uit eerder beschikbaar gestelde budget. Om dit plan volledig te dekken is € 60.000 nodig vanuit deze middelen van de meicirculaire: o € 30.000 voor communicatieopzet en strategie voor armoede & schulden. o € 30.000 voor de opdracht tot het formeren en coördineren/begeleiden/ondersteunen van de klankbordgroep. • De resterende middelen van € 76.230 worden begroot ten behoeve van het programma financiële dienstverlening. De ambities opgenomen in het programma worden via programmatische aanpak geïmplementeerd. Er zijn diverse projecten gestart, die doorlopen in 2024. Deze middelen vanuit de meicirculaire willen we hiervoor graag inzetten in 2024. Daarom worden de middelen toegevoegd aan de reserve Sociaal domein en zullen in 2024 weer worden onttrokken aan de reserve voor de uitvoering van het programma in 2024.
Flankerend beleid energiecrisis Bij de meicirculaire 2023 zijn door het Rijk incidenteel middelen beschikbaar gesteld voor het flankerend beleid in het kader van de energiecrisis De middelen voor het bestrijden van de energiecrisis zijn bedoeld voor de verwachte extra inzet die nodig zal zijn op het gebied van vroegsignalering en om gemeenten tegemoet te komen in het verwachte extra beroep op bijzondere bijstand. Voor de gemeente Rijswijk is dit een bedrag van € 170.290. Een bedrag van € 100.000 zal worden aangewend ten behoeve van de hogere uitgaven van de bijzondere bijstand. Het resterende bedrag van € 70.285 zal worden aangewend ten behoeve van het “programma vernieuwing financiële dienstverlening”. De ambities opgenomen in het programma worden via programmatische aanpak geïmplementeerd. Er zijn diverse projecten gestart, die doorlopen in 2024. Deze middelen vanuit de meicirculaire willen we hiervoor graag inzetten in 2024. Daarom worden de middelen toegevoegd aan de reserve Sociaal domein en zullen in 2024 weer worden onttrokken aan de reserve voor de uitvoering van het programma in 2024 Bijzondere Bijstand Er is een € 215.000 toename van de uitgaven van de bijzondere bijstand. Deze stijging is vooral het gevolg van de groei van de stad en de toename van het aantal bijstandsuitkeringen.
Kosten voor vrij reizen/HTM Ooievaarspas 2023/2024 In 2023 is naar aanleiding van het aangenomen amendement “vrij reizen HTM voor houders Ooievaarspas voor AOW gerechtigden een bedrag van € 55.000 begroot voor de pilot vrij reizen met de HTM. Maximaal € 25.000 hiervan wordt besteed aan het reisverbruik in 2023 (augustus tot en met december 2023). In 2024 is naar schatting een bedrag van € 50.000 nodig om de pilot voort te zetten. Dit is gebaseerd op het huidige aantal deelnemers en de gemiddelde maandelijkse kosten per OV-chipkaart gebruiker (€ 35). Het resterende budget dat in 2023 niet wordt gebruikt van ongeveer € 30.000, is nodig om in 2024 de stijging van de kosten als gevolg van de toename van het aantal deelnemers van het vrij reizen te dekken. Hiervoor wordt bij de jaarrekening een verzoek tot overheveling van het resterende budget gedaan. Energietoeslag Het Rijk heeft bij de decembercirculaire 2022 opnieuw middelen beschikbaar gesteld (€ 1.730.510) voor een tegemoetkoming voor de gestegen energieprijzen aan huishoudens met een laag inkomen. Begin dit jaar is het bedrag van € 500 uitbetaald aan de huishoudens van wie de energietoeslag ambtshalve kon 17
worden toegekend. Momenteel bestaat een tekort van € 128.000 op de uitgaven inclusief de uitvoeringskosten. Op dit moment is het wetsvoorstel Energietoeslag 2023 in behandeling. Hier zit ook een herverdeling in van de middelen. Het herstelbedrag zal automatisch meekomen in de middelenverdeling van de Energietoeslag, vermoedelijk in de decembercirculaire 2023. Pas op dat moment zal er meer duidelijkheid zijn over de toereikendheid van het budget. Daarnaast is er een Vangnetregeling gecreëerd waar gemeenten eventueel aanspraak op kunnen maken als zij voldoen aan de voorwaarden. Budgettair neutrale mutatie communicatie en ICT FSP Op dit moment zijn er op het beleidsproduct Re-integratie- en participatievoorzieningen Participatiewet uitgaven geraamd ten behoeve van Communicatie en ICT voor een bedrag van € 175.000. Deze post wordt zowel gebruikt voor de uitgaven WSP als FSP. Het aandeel FSP van € 65.000 wordt budgettair neutraal overgeheveld naar de post FSP onder beleidsproduct “Gemeentelijk armoede en schuldenbeleid”, waar dit ook thuis hoort. Kwijtschelding afvalstoffenheffing Het bedrag aan kwijtschelding afvalstoffenheffing zal ongeveer € 50.000 lager liggen dan begroot. Dit op basis van de nog te behandelen dossiers over 2023. De verwachting is dat er een overschot zal zijn aan het einde van het jaar. Financiële gevolgen Beleidsproduct
Gemeentelijk armoede- en schuldenbeleid (6140) Inc. Struc.
Bedragen * € 1.000 + = voordelig - = nadelig Aanpak Geldzorgen, Armoede en Schulden Flankerend beleid energiearmoede Dotatie reserve Sociaal domein Bijzondere Bijstand Communicatie en ICT FSP (budgettair neutraal zie 6230) Kwijtschelding afvalstoffenheffing
2023
2024
2025
2026
2027
-60 -100 -146 -215 -65 50
-65 P.M.
-65 P.M.
-65 P.M.
-65 P.M.
Beleidsproduct Inburgering 6204 Maatschappelijke begeleiding Voor Inburgering heeft het Rijk in de meicirculaire € 68.730 beschikbaar gesteld voor de maatschappelijke begeleiding van inburgeringsplichtige asielmigranten en hun gezinsleden. Voor het begeleiden van de ondertussen groep (de groep statushouders die voor januari 2022 een status hebben gekregen) heeft de gemeente deze extra middelen ontvangen waarmee Rijswijk de begeleiding voor deze groep intensiveren zodat deze mensen een goede start kunnen maken. Einde lening Inburgeringsplicht In de meicirculaire zijn middelen beschikbaar gesteld door het rijk voor Einde Lening Inburgeringsplicht (ELIPs) voor een bedrag van € 8.090. Dit zijn inburgeraars die hun lening voor de inburgering (vrijwel) volledig hebben uitgeput, maar nog steeds inburgeringsplichtig zijn. Deze middelen kunnen ingezet worden voor begeleiding en het in een beperkt aantal gevallen financieel ondersteunen van ELIPs bij het betalen van extra cursusuren of examengelden.
18
Financiële gevolgen Beleidsproduct Bedragen * € 1.000 + = voordelig - = nadelig
Inburgering (6204) Inc. Struc.
Maatschappelijke begeleiding Einde lening Inburgeringsplicht
2023
2024
2025
2026
2027
-69 -8
-
-
-
-
Beleidsproduct Re-integratie- en participatievoorzieningen Participatiewet 6230 Regionale aanpak Jeugdwerkloosheid In het kader van de regionale afspraken rondom de bestedingen van Jeugdwerkloosheid wordt deze post van € 71.350 in 2023 niet uitgegeven en worden de activiteiten in 2024 uitgevoerd, in samenhang met het eind 2023 opnieuw vast te stellen plan “regionale aanpak jeugdwerkloosheid”. Budgettair neutrale mutatie communicatie en ICT Op dit moment zijn er op het beleidsproduct Re-integratie- en participatievoorzieningen Participatiewet uitgaven geraamd voor Communicatie en ICT voor een bedrag van € 175.000. Deze post wordt zowel gebruikt voor de uitgaven WSP als FSP. Het aandeel FSP van € 65.000 wordt budgettair neutraal overgeheveld naar de post FSP onder beleidsproduct “Gemeentelijk armoede en schuldenbeleid, waar dit ook thuis hoort. Financiële gevolgen Beleidsproduct
Re-integratie- en participatievoorzieningen Participatiewet (6230) Inc. Struc.
Bedragen * € 1.000 + = voordelig - = nadelig Regionale aanpak Jeugdwerkloosheid Geen onttrekking voorheenvoorziening Communicatie en ICT FSP (budgettair neutraal zie 6140)
2023
2024
2025
2026
2027
71 -71 65
-71 71 65
65
65
65
Beleidsproduct Maatwerkvoorzieningen immaterieel Wmo 6620 Huishoudelijke hulp In verband met de bevolkingsgroei van de gemeente Rijswijk neemt het aantal inwoners toe dat aanspraak maakt op huishoudelijke hulp. In 2023 zijn de nieuwe contracten ingegaan van de WMO diensten. De nieuwe tarieven zijn gebaseerd op een kostprijsonderzoek in 2022 en zijn vervolgens geïndexeerd. Dit betekent een gemiddelde kostenstijging van € 28 per cliënt per maand. Op basis van de huidige gegevens betekent dit een incidentele kostenstijging van € 400.000 voor 2023. Nu de nieuwe contracten per 2023 in zijn gegaan, is met de zorgaanbieders gesproken over mogelijke kostenbesparing door benodigde zorg opnieuw te beoordelen. Daarnaast is de verwachting dat met ingang van 2026 de eigen bijdrage weer inkomensafhankelijk zal worden. Deze elementen kunnen in 2024 e.v. een kostendrukkend effect hebben.
19
Financiële gevolgen Beleidsproduct
Maatwerk voorzieningen immaterieel Wmo (6620) Inc. Struc.
Bedragen * € 1.000 + = voordelig - = nadelig Hogere uitgaven huishoudelijke hulp
2023
2024
2025
2026
2027
-400
-
-
-
-
Beleidsproduct Algemene voorzieningen Wmo en jeugd 6700 Verlaging voorziening onderhoud Ten gevolge van verkoop (Laan Hofrust) en leegstand/sloop (Cor Ruysstraat) kan de storting in de voorziening onderhoud per 2023 stopgezet worden. Voor de Laan Hofrust was de storting € 145.350 en voor de Cor Ruysstraat € 25.990. Verhoging budget De Ontdekkers De Ontdekkers verzorgt al meer dan 10 jaar een succesvol naschoolse en vakantie aanbod van diverse activiteiten in alle wijken van de gemeente Rijswijk. Dit gebeurt op basis van een 3-(school) jaarlijks Plan van Aanpak. De nieuwe planperiode gaat in op 1 augustus 2023. De kosten blijven gedurende de planperiode gelijk. Het nieuwe Plan van Aanpak en de daarbij behorende kostenberekening maakt een structurele verhoging van het budget met € 14.620 noodzakelijk. Verlaging subsidies Emancipatie & Inclusie De gemeente verstrekt structureel een aantal subsidies aan organisaties die zich bezighouden met onderwerpen rond Emancipatie en Inclusie. De afgelopen jaren is er structureel € 15.000 van het budget over, ook voor 2023 is dit het geval. Hierdoor kan de raming structureel positief bijgesteld worden met € 15.000. Energielasten Ten gevolge van een verhoging ten opzichte van 2022 van de prijzen voor energie moeten de in de begroting opgenomen ramingen voor energielasten bijgesteld worden.
Verrekening energielasten Een deel van de (hogere) energielasten wordt doorbelast. Dit resulteert in een structurele raming aan hogere baten. Overheveling lasten nieuwe schoollocaties Met ingang van het schooljaar ’23 / ’24 zijn er twee nieuwe schoollocaties in gebruik genomen, namelijk een tijdelijke locatie voor de Steenvoordeschool en ’t Prisma op de Daniel Catterwijckstraat 6. De huurinkomsten, onderhoudslasten en OZB staan nog niet begroot en zijn in deze begrotingswijziging opgenomen. De overige lasten staan al begroot op respectievelijk de beleidsproducten Huisvesting Scholen (Steenvoordeschool) en Algemene Voorzieningen WMO en Jeugd (Daniel Catterwijckstraat 6). De begrote lasten op het beleidsproduct Algemene Voorzieningen WMO en Jeugd (op de Daniel Catterwijckstraat 6 zat voorheen ter voorkoming van vandalisme en kraak een leegstandsbeheerder gevestigd), moeten overgeheveld worden naar het beleidsproduct Huisvesting Scholen (waar ’t Prisma onder valt). Vooralsnog wordt dit alleen budgetneutraal voor 2023 gedaan. Bij de eerste halfjaarrapportage 2024 wordt de begroting structureel aangepast en eventuele niet neutrale consequenties meegenomen.
20
Financiële gevolgen Beleidsproduct
Algemene voorzieningen Wmo en jeugd (6700) Inc. Struc.
Bedragen * € 1.000 + = voordelig - = nadelig Verlaging voorziening onderhoud Laan Hofrust Verlaging voorziening onderhoud Cor Ruysstraat Energielasten Verrekening energielasten Verhoging budget De Ontdekkers Verlaging subsidies Emancipatie & Inclusie Overheveling lasten nieuwe schoollocaties
2023
2024
2025
2026
2027
145 26 -242 37 -15 15 7
145 26 -219 37 -15 15 -
145 26 -164 37 -15 15 -
145 26 -164 37 -15 15 -
145 26 -164 37 -15 15 -
Beleidsproduct Individuele voorzieningen natura jeugd 6820 en beleidsproduct Veiligheid, jeugdreclassering en opvang jeugd 6830 Innovatiefonds Verbinding onderwijs – zorg Voor het project Verbinding Onderwijs-Zorg waren er middelen gereserveerd in het Innovatiefonds. Deze middelen waren bedoeld om Consulenten in de school in te zetten op ondersteuningsvragen van jeugdigen en ouders voortkomend uit de onderwijscontext. In 2022 was hiervoor € 40.000 gereserveerd, voor 2023 was dit € 60.000. Bij de start van het schooljaar 2022-2023 zijn er twee consulenten aangesteld in het jeugdteam (2 x 0,8 fte) die zich volledig hebben gericht op deze ondersteuningsvragen vanuit het onderwijs. Er is alternatieve financiering gevonden voor dit project. De kosten van 2022 zijn bekostigd met Rijksmiddelen van het nationaal programma onderwijs (NPO) voor het tegengaan van de gevolgen door Corona. De gereserveerd kosten voor 2023 kunnen uit het budget binnen de reguliere begroting van het jeugdteam bekostigd worden. In het vervolg wordt dit project niet meer meegenomen in het Innovatiefonds. Er is hierdoor ruimte ontstaan voor andere initiatieven. Zorg in natura (ZIN) Jeugd In 2023 wordt een stijging in lasten van € 3.300.000 verwacht ten opzichte van 2022.
De toename zit vooral in stijgende tarieven door indexatie (€ 850.000), stijging aantal jeugdigen in zorg (€ 850.000), en verzwaring en/of intensivering van zorg, met name in de dagbehandeling (€ 500.000), de jeugd GGZ (€ 780.000) en lokale maatwerkcontracten voor gezinshuizen (€ 320.000). De stijging van de kosten in de jeugdzorg is een regionale en landelijke ontwikkeling en vraagt vanwege de omvang om een verdere duiding van oorzaken en aanpak. We onderzoeken de stijging van de lasten en zullen u de komende periode informeren over de ontwikkelingen. Omdat de meerjarige financiële ontwikkeling in de jeugdzorg onzeker is en onderwerp is van de verdere duiding, verwerken we de eventuele meerjarige bijstellingen in de 1e halfjaarrapportage 2024. Financiële gevolgen Beleidsproduct
Individuele voorzieningen natura jeugd (6820) en Veiligheid, jeugd-reclassering en opvang jeugd (6830) Inc. Struc.
Bedragen * € 1.000 + = voordelig - = nadelig Zorg in natura Jeugd Verlaging Verbinding onderwijs en zorg Mutatie Innovatiefonds
21
2023
2024
2025
2026
2027
-3.300 60 -60
-
-
-
-
Beleidsproduct Volksgezondheid 7100 Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) In februari 2023 is de brede Specifieke Uitkering (SPUK) gepubliceerd ten behoeve van het bevorderen van gezondheid, sport- en beweegstimulering, cultuurparticipatie en het versterken van de sociale basis door gemeenten in de periode 2023-2026. De brede SPUK is een specifieke uitkering voor 2023-2026 voor gemeenten verstrekt wordt voor activiteiten in het kader van de ambities en doelen zoals gesteld in het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). In het akkoord is afgesproken hoe preventief gezondheidsbeleid kan worden versterkt en duurzaam kan worden geborgd. Eind maart 2023 is de aanvraag ingediend bij het Rijk. Binnen het Sociaal Domein is de aanvraag ingediend voor Gezondheid en Sociale Basis. Wat concreet op een aantal onderwerpen wordt gedaan, is: • Lokale coalities vormen met JGZ, kraamzorg en verloskundigen • Meedoen met Jongeren op Gezond Gewicht (JOGG) • Mentale gezondheid toevoegen aan het bestaande gezondheidsbeleid • Nieuwe activiteiten toevoegen vanuit Welzijn Rijswijk voor de sociale basis, mantelzorg, één tegen eenzaamheid en welzijn op recept De gevraagde middelen voor 2023 bedragen voor Sociaal Domein € 613.000 voor het jaar 2023. In de opvolgende jaren 2024 en 2025 is het bedrag € 603.000 per jaar en voor 2026 is dit € 431.000.
Inmiddels zijn de middelen ontvangen en dienen de budgetten budgettair neutraal verdeeld te worden over de verschillende onderdelen. De kosten worden volledig gefinancierd vanuit het Rijk. Voor 2023 zijn voor € 542.000 concrete plannen gemaakt, voor € 71.000 is er nog geen bestemming en wordt dit gereserveerd. Voor de overige jaren zijn wel voor de volledige subsidiebedragen al plannen gemaakt. Financiële gevolgen Beleidsproduct Bedragen * € 1.000 + = voordelig - = nadelig
Volk sgezondheid (7100) Inc. Struc.
Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) Dekking SPUK GALA
2023
2024
2025
2026
2027
-542 542
-603 603
-603 603
-431 431
-
Beleidsproduct Oekraïne 9650 Oekraïne De inkomsten en uitgaven voor de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne zijn in te delen in twee categorieën, te weten de gemeentelijke opvang (GOO) en particuliere opvang van Oekraïners (POO). De uitgaven voor gemeentelijke opvang bestaan voor het grootste deel uit de kosten voor hotelopvang (kamerhuur en maaltijden) en kosten die hier nauw mee samenhangen, zoals kosten voor tolken en wasserette. Doordat er een vast aantal kamers is gereserveerd en de compensatie vanuit het Rijk op basis van beschikbaarheid gebeurt, zijn de inkomsten en directe uitgaven voor de GOO redelijk nauwkeurig in te schatten. Over 2023 worden de lasten voor de GOO geschat op ongeveer € 7.500.000, die budgettair neutraal verwerkt wordt. Hiervoor is ook een voorschot ontvangen van het Rijk. Financiële gevolgen Beleidsproduct Bedragen * € 1.000 + = voordelig - = nadelig
Oek raïne (9650) Inc. Struc.
Kosten Oekraïne Voorschot Oekraïne
22
2023
2024
2025
2026
2027
-7.500 7.500
-
-
-
-
PROGRAMMA WONEN EN LEVEN Beleidsproduct Openbaar groen en openluchtrecreatie 5600 Onderhoud openbare toilet Wilhelminapark Voor de plaatsing en het onderhoud van een openbaar toilet in het Wilhelminapark gedurende de zomermaanden is bij de eerste halfjaarrapportage 2023 voorgesteld om € 9.000 budget over te hevelen van team Handhaving (zie Beleidsproduct Openbare orde en veiligheid 1100) naar team ORD. Per abuis is dat incidenteel voorgesteld, terwijl dat structureel had gemoeten. Verder was het bedrag gebaseerd op de coronaperiode, waarin het toilet voor een kortere periode was geplaatst. Om het gehele seizoen te plaatsen, kost dat € 6.000 meer, structureel dus € 15.000. Storm Poly Door storm Poly op 5 juli zijn meerdere bomen omgewaaid. Daarnaast zijn op ongeveer 140 locaties takken afgebroken die opgeruimd moesten worden en schades aan auto’s hebben veroorzaakt. Kosten bedragen € 50.000. Financiële gevolgen Beleidsproduct Bedragen * € 1.000 + = voordelig - = nadelig
Openbaar groen en openluchtrecreatie (5600) Inc. Struc.
Onderhoud openbare toilet Wilhelminapark Storm Poly
2023
2024
2025
2026
2027
-6 -50
-15 -
-15 -
-15 -
-15 -
Beleidsproduct Afvalverwijdering en -verwerking 7210 Afvalstoffenheffing De verwachte opbrengsten aan afvalstoffenheffing grofvuil zal naar verwachting hoger uitkomen dan begroot. Op basis van de huidige inkomsten over het eerste half jaar en op basis van de inkomsten over vorig jaar zullen de inkomsten naar verwachting uitkomen op € 73.500. Dit is € 58.500 meer dan begroot. Afvalinzameling en verwerking De raad heeft de motie staakt het nieuwe inzamelen! aangenomen. Door grondstoffen via minicontainers in te zamelen, genereert de gemeente schoon PMD, papier etc. dat wordt verkocht op de wereldmarkt. Daarmee worden opbrengsten gegenereerd. Als gevolg van de motie worden de opbrengsten € 150.000 lager, omdat er minder restafval gescheiden wordt. Daarnaast brengt de motie directe kosten met zich mee die tot nu toe geraamd zijn op € 210.000. Avalex Op de dienstverlening van Avalex is een jaarlijkse ombuiging opgenomen van € 369.000 om de kosten te reduceren. Deze taakstelling is ingevuld door een structurele verhoging van € 369.000 extra inkomsten voor afvalstoffenheffing. Verder heeft Avalex een eerste wijziging op haar begroting 2023 doorgevoerd. Het gaat om een inflatiecorrectie voor de personeelskosten (9,5%) en materiaalkosten (10%). Dit leidt tot een incidentele verhoging van de lopende begroting van € 330.480.
Financiële gevolgen Beleidsproduct Bedragen * € 1.000 + = voordelig - = nadelig
Afvalverwijdering en - verwerk ing (7210) Inc. Struc.
Afvalstoffenheffing grofvuil Afvalinzameling en verwerking Afvalstoffenheffing Avalex
23
2023
2024
2025
2026
2027
59 -360 -699
59 360 -360
59 339 -339
59 339 -339
59 339 -339
Beleidsproduct Milieubeheer 7230 Aanpak energiearmoede Het Rijk heeft onlangs een specifieke uitkering van € 591.271 voor de aanpak energiearmoede aan de gemeente Rijswijk toegekend. Dit komt boven op de middelen die in 2022 (€1.028.130) al via de SPUK energiearmoede zijn verstrekt. Inmiddels loopt er een uitvraag voor de nieuwe inzet van energiefixers in Rijswijk. De verwachting is dat de energiefixers in de winter van 2023/2024 al aan de slag kunnen. De middelen worden besteed aan: • Gedurende drie jaar woningbezoeken door een energiefixer met zowel advies over energiebesparing als ook isolatievoorlichting en het aanbrengen van kleine energiebesparende producten. • Algemene voorlichting over verduurzamen en isoleren bij gemeentelijke energie-events, infomarkten, portiekgesprekken etc. door energieambassadeurs. • Voorwaardelijk: Het samen met de gemeente (en in opdracht van de gemeente) organiseren en volgen van bijscholing voor de energieambassadeurs om de kennis en vaardigheden op te doen om isolatieadvies te kunnen geven. De bewoner moet namelijk op weg geholpen worden in het traject tot isoleren van de woning met bijbehorend inzicht in de (financiële) consequenties. De SPUK energiearmoede is nog niet in de begroting verwerkt. Het voorstel is om voor de SPUK de lasten als de baten te begroten, verdeeld over de jaren 2023-2025.