23 043a. Eerste halfjaarrapportage 2023.docx

LEESWIJZER

3

1.VOORJAARSNOTA 2023

4

PROGRAMMA ALGEMEEN BESTUUR EN ORGANISATIE

5

PROGRAMMA OPENBARE ORDE EN VEILIGHEID

7

PROGRAMMA VERKEER EN VERVOER

9

PROGRAMMA ECONOMIE EN WERKEN

12

PROGRAMMA ONDERWIJS

14

PROGRAMMA SPORT, CULTUUR EN RECREATIE

15

PROGRAMMA SOCIAAL DOMEIN

18

PROGRAMMA WONEN EN LEVEN

24

ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN EN ONVOORZIEN

30

PARAGRAAF BEDRIJFSVOERING

32

PARAGRAAF FINANCIERING

34

RISICOPARAGRAAF

36

ONTWIKKELING INVESTERINGSKREDIETEN 2023

37

2.KADERNOTA 2024 FINANCIEEL OVERZICHT

Pagina 2 van 48

40 46

LEESWIJZER Het college van de gemeente Rijswijk biedt u deze eerste halfjaarrapportage 2023 aan. Deze rapportage bestaat uit: ● de Voorjaarsnota 2023; ● de Kadernota 2024. De voorjaarsnota is bedoeld als een informatie- en beslisdocument van het college aan de raad, met inhoudelijke informatie over: ● de structurele doorwerking voor 2023 van de jaarrekening 2022; ● beleidsmatige en financiële ontwikkelingen van het lopende jaar 2023; ● andere relevante informatie voor 2023 met eventueel een doorkijk naar latere jaren. In de kadernota wordt de context geschetst waarin de begroting tot stand komt. Daarnaast worden de uitgangspunten voor de begroting 2024 uitgewerkt. De begroting 2024 wordt ter vaststelling en de meerjarenraming 2025-2027 ter kennisname voorgelegd aan de raad in november 2023. Voorjaarsnota 2023 De opbouw van de voorjaarsnota is als volgt: ● programma’s; ● algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien; ● paragrafen. Financiële consequenties voorjaarsnota De financiële consequenties van de voorjaarsnota zijn opgenomen in deel 1 van deze rapportage. Ze zijn als volgt opgebouwd (V=voordeel, N=nadeel): Beginstand vóór de voorjaarsnota (begroting 2023 na begrotingswijzigingen) Voorjaarsnota 2023: Programmatotaal ontwikkelingen Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Bedrijfsvoering Financiering Meicirculaire

Totaal inclusief de voorjaarsnota

V N N N V V

4.555.000 V

4.555.000

N

10.821.000

N

6.266.000

5.285.000 894.000 5.272.000 630.000 PM

De actualisatie van het financieel beeld leidt tot een nadelig saldo voor 2023 van € 6.266.000. Daarbij wordt opgemerkt dat de meicirculaire nog niet ontvangen is. In de meicirculaire mogen we extra middelen verwachten, de omvang daarvan is nog niet bekend. De raad wordt hierover zo spoedig mogelijk geïnformeerd (naar verwachting in de eerste helft van juni, dus ruim voor het kaderdebat).

Pagina 3 van 48

1. VOORJAARSNOTA 2023

Pagina 4 van 48

PROGRAMMA ALGEMEEN BESTUUR EN ORGANISATIE Beleidsproduct Bestuursorganen 0010 Corrigeren budget rechtspositionele vergoedingen gemeenteraad Het budget voor het verstrekken van de fractievergoedingen en overige rechtspositionele vergoedingen aan de gemeenteraad is structureel te laag en leidt tot een jaarlijkse overschrijding. Het huidige budget is € 8.000 en benodigd is € 58.000 per jaar. Het voorstel is om het budget structureel met € 50.000 te verhogen. Financiële gevolgen Product Bedragen * € 1.000 + = voordelig - = nadelig Corrigeren budget rechtspositionele vergoedingen gemeenteraad

Bestuursorganen (0010) Inc. Struc. 2023

2024

2025

2026

2027

-50

-50

-50

-50

-50

Beleidsproduct Burgerzaken 0030 Hogere kosten en hogere baten reisdocumenten na Covid Sinds de uitbraak van het coronavirus in 2020 is er twee jaar aanzienlijk minder gereisd. Men voelde dan ook niet de behoefte om een reisdocument te verlengen of aan te vragen. Nadat wereldwijd de reisrestricties grotendeels zijn opgeheven zijn mensen massaal een reisdocument gaan aanvragen. Door deze inhaalslag is in 2022 een lastenoverschrijding van € 105.000 maar anderzijds ook een batenoverschot van € 239.000. Deze trend en het feit dat de eerste 10-jarige uitgegeven paspoorten in 2024 verlopen, zijn redenen om het lastenbegroting met € 45.000 te verhogen, welke volledig wordt gedekt door de batenbegroting met € 60.000 te verhogen. Hogere kosten en hogere baten tariefswijziging rijbewijzen Met ingang van 1 juli 2023 worden de RDW-rijbewijstarieven gewijzigd. Dit is in opdracht van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en RDW, omdat het rijbewijs geschikt gemaakt wordt als authenticatiemiddel om online bij overheidsinstanties en diensten met een publieke taak in te loggen. De kosten van deze nieuwe functionaliteit worden gefinancierd vanuit een verhoging van de afdracht van de gemeente aan de RDW. De gemeente kan de verhoging door rekenen naar de burger door vanaf 1 juli a.s. de leges aan te passen. Een rijbewijs wordt dan € 3,50 duurder dan het huidig tarief.

Omdat de gemeente recent op de hoogte is gesteld van deze tariefswijziging, is hier geen rekening mee gehouden bij het opstellen van de begroting. Hoeveel de begroting naar aanleiding hiervan aangepast moet worden, is nu nog niet in te schatten omdat de gegevens bij RDW in beheer zijn. Een begrotingswijziging wordt waarschijnlijk pas in de programmabegroting van 2024 voorgesteld. Financiële gevolgen Product Bedragen * € 1.000 + = voordelig - = nadelig Hogere kosten reisdocumenten na Covid Hogere baten reisdocumenten na Covid Hogere kosten tariefswijziging rijbewijzen Hogere baten tariefswijziging rijbewijzen

Burgerzaken (0030) Inc. Struc. 2023

2024

2025

2026

2027

-45 60 P.M. P.M.

P.M. P.M.

P.M. P.M.

P.M. P.M.

P.M. P.M.

Beleidsproduct Verkiezingen / referenda 0031 Nieuwe Procedure Vaststelling Verkiezingsuitslagen Op 1 januari jl. trad de NPVV (Nieuwe Procedure Vaststelling Verkiezingsuitslagen) in werking. Deze wet schrijft een andere werkwijze voor om de verkiezingsuitslagen vast te stellen. De afgelopen Provinciale Staten en waterschapsverkiezingen zijn conform deze nieuwe wet uitgevoerd. De invoering van deze wet brengt hogere kosten met zich mee voor de organisatie van de verkiezingen. Deze hogere kosten worden Pagina 5 van 48

vooralsnog begroot op € 50.000 voor ieder jaar waarin er een verkiezing plaatsvindt. Momenteel zijn nog niet alle kosten voor de organisatie ervan bekend, maar de verwachting is dat het budget wel wordt overschreden. Zo is er dit jaar meer beroep gedaan op externen om de verkiezingen logistiek het hoofd te bieden. Ook de verhuizing naar het Huis van de Stad zorgt ervoor dat er extra kosten bijkomen voor verplaatsing van verkiezingsmateriaal. Daarnaast verwacht de gemeente dit jaar ook kosten te maken voor de Europese Parlementsverkiezingen in juni 2024. Zodra er een adequate raming gemaakt kan worden voor de lasten verhoging, wordt dat aan de raad voorgelegd. Financiële gevolgen Product Bedragen * € 1.000 + = voordelig - = nadelig Nieuwe Procedure Vaststelling Verkiezingsuitslagen

Verkiezingen / referenda (0031) Inc. Struc. 2023

2024

2025

2026

2027

-50

-50

-50

-50

-50

Beleidsproduct Publieke dienstverlening 0032 Uitvoeringsprogramma Digitalisering dienstverlening en informatie Bij raadsbesluit op 20 december 2022 (Corsanummer 22.054650) is het Uitvoeringsprogramma Digitalisering dienstverlening geaccordeerd. In het raadsvoorstel was aangegeven dat voor de uitvoering van het Uitvoeringsprogramma Digitalisering dienstverlening en informatie incidenteel (verdeeld over drie jaren) € 1.018.880 nodig is, waarvan € 180.000 (deel van de jaren 2023-2025) kan worden gedekt vanuit het vrijvallende kapitaallasten als gevolg van het laten vervallen van het krediet Zaakgericht Werken. Naast de incidentele lasten zijn de structurele lasten vanaf 2023 € 51.000 per jaar. Het gaat daarbij specifiek om het onderdeel Digitaliseringsagenda. Financiële gevolgen Product Bedragen * € 1.000 + = voordelig - = nadelig UP Digitalisering dienstverlening en informatie Incidenteel UP Digitalisering dienstverlening en informatie Structureel Dekking vrijval kapitaallasten krediet Zaakgericht Werken

Pagina 6 van 48

Publieke dienstverlening (0032) Inc. Struc. 2023

2024

2025

2026

2027

-463 -51 60

-323 -51 60

-233 -51 60

-51 60

-51 60

PROGRAMMA OPENBARE ORDE EN VEILIGHEID Beleidsproduct Openbare orde en veiligheid 1100 Dekking onderhoud openbare toilet Voor de plaatsing en het onderhoud van een openbare toilet in het Wilhelminapark gedurende de zomermaanden is het voorstel om € 9.000 budget over te hevelen van team Handhaving naar team ORD (zie Beleidsproduct Openbaar groen en openluchtrecreatie 5600). Inhuur specialistisch personeel Vanwege de krappe arbeidsmarkt en moeilijk te werven specialistisch personeel is het nodig om extra in te huren voor het ontwikkelen, doorlopen en verbeteren van nieuwe en lopende processen. Hiervoor is een budgetverhoging nodig van € 31.000. Onderhoud software en licenties Binnen team Veiligheid, Inspectie & Handhaving wordt gewerkt met digitale apps voor meldingen en met veiligheidsmiddelen. De applicaties en middelen zijn aangeschaft maar vragen inmiddels (softwarematige) onderhoud en de nodige kosten voor licenties. Voorbeelden zijn handhavingssoftware en -hardware zoals city control, bodycams, portofoons en C2000 portofoons. Voor onderhoud en licenties is € 20.000 budget nodig. Mobiele camera’s Eerder zijn twee Mobiele Camera Units (MCU’s) aangeschaft. Voor de structurele beheerskosten van ongeveer € 20.000 is er nog geen budget en is wel nodig om de MCU’s werkend te houden.

Dienstkleding en uitrusting Het team Inspectie en Handhaving is het laatste jaar aanzienlijk in formatie gegroeid en groeit nog door. De IOG’ers en Inspecteurs Bijzondere wetten lopen zichtbaar in dienstkleding en hebben uitrusting voor de uitvoering van hun werk. Vanwege het toename van het aantal medewerkers is hiervoor een structurele kostenstijging van € 50.000. Veiligheidsmonitor – onderzoek sociale veiligheid De Veiligheidsmonitor (VM) wordt landelijk uitgevoerd en vindt om de twee jaar plaats; concreet in 2023 en 2025 (2027, 2029, et cetera). De onderzoeksresultaten geven een globaal beeld weer van de ervaren sociale en fysieke veiligheid in Nederland(se gemeenten). Bij het landelijk onderzoek worden 300 enquêtes per politieteam afgenomen. Binnen Rijswijk is er één politieteam. Een gemeente kan, tegen een meerprijs, kiezen om de scope van het onderzoek te verbreden en verdiepen door over te gaan tot deelname. Dit gebeurt gelijktijdig en houdt in dat er op wijk- of buurtniveau aanvullende of verdiepende vragen toegevoegd worden aan de bestaande enquête-uitvraag. Daarmee kan een nóg beter beeld worden geschetst van de veiligheid en leefbaarheid binnen een gemeente. De resultaten dienen o.a. als informatie voor de wijkaanpak veiligheid en voor de sturing van het veiligheidsbeleid in het algemeen.

Bij deelname vanuit de gemeente worden er ongeveer 300 enquêtes per onderzoeksgebied (per wijk of buurt) uitgezet. In 2017, de laatste keer dat Rijswijk deelnam aan de Veiligheidsmonitor, is de CBS wijkindeling gehanteerd wat neerkwam op 11 onderzoeksgebieden. In 2023 heeft de gemeente besloten om wederom deel te nemen. De rapportage over het jaar 2023 is in april 2024 gereed. De kosten voor deelname zijn niet geraamd. Wanneer Rijswijk in 2025 en volgt opnieuw de tweejaarlijkse Veiligheidsmonitor wil laten uitvoeren, dan is hier opnieuw een bijdrage voor nodig. Voor (tweejaarlijkse) deelname aan de Veiligheidsmonitor wordt structureel budget van € 25.000 aangevraagd. Khonraad (voorheen Wet Bopz) Per 1 januari 2020 is de Wet Bopz vervangen door de Wet verplichte ggz (Wvggz) en de Wet zorg en dwang (Wzd). Voor de (digitale) communicatie tussen de betrokken partijen bij de uitvoering van de Wet Bopz werd gebruikt gemaakt van het systeem Khonraad dat in vrijwel alle gemeente wordt gebruikt. Khonraad is dus een software-oplossing die het voor sectorale partijen (gemeenten, GGZ-instellingen, diverse maatschappelijke dienstverleners, politie, justitie en inspectie) mogelijk maakt om samen te werken in elektronische dossiers.

Pagina 7 van 48

Dit systeem is aangepast voor Wvggz. Voor het Verkennend Onderzoek is bijvoorbeeld een module toegevoegd alsmede koppelingen met veilige mail-toepassingen van gemeenten. Door deze aanpassing van Khonraad is het aantal gebruikers, met de daarbij behorende licenties, in aantallen toegenomen. Daarnaast levert Khonraad aanpalende dienstverlening, waaronder de hoorservice die gemeenten ondersteunt bij de uitvoering van de hoorplicht die voortvloeit uit de Wvggz en de servicedesk, die 24/7 beschikbaar is om alle accounthouders te ondersteunen bij het gebruik van het systeem. Door deze aanpassingen en de diensten die uitgebreid zijn, zijn de kosten op jaarbasis gestegen naar € 26.000. Het huidige budget van € 7.260 is daarmee niet meer toereikend en moet structureel verhoogd worden met € 18.740. Afgelopen jaren zijn de extra hoge kosten opgevangen uit het algemene budget van veiligheid. Financiële gevolgen Product Bedragen * € 1.000 + = voordelig - = nadelig Dekking onderhoud openbare toilet Wilhelminapark Inhuur specialistisch personeel Onderhoud software en licenties Mobiele camera’s Dienstkleding en uitrusting Veiligheidsmonitor – onderzoek sociale veiligheid Khonraad (voorheen Wet Bopz)

Openbare orde en veiligheid (1100) Inc. Struc. 2023

2024

2025

2026

2027

-31 -20 -20 -34 -19

-31 -20 -20 -34 -25 -19

-31 -20 -20 -34 -19

-31 -20 -20 -34 -25 -19

9 -31 -20 -20 -34 -25 -19

Beschikbaarheidsvergoeding OVD Bz Conform mandaat heeft de Kring GS op 23 november 2022 ingestemd met een verhoging van de piketvergoeding voor de regionale crisispiketten binnen de crisisorganisatie. Deze verhoging moet vanaf 2023 en verder gedekt worden uit de begroting van de VRH. De inzet van de OvD Bz is een lokaal crisispiket. Zoals besproken in de Kring GS is het voorstel tot verhoging van de piketvergoeding van deze lokale crisisfunctionarissen (incl. financiële consequenties) in besluitvorming gebracht. Uitgaande van ingangsdatum 1 april 2023 en 50% inzet binnen de OvD Bz-poule Delft – Rijswijk is het benodigde budget voor de OvD-inzet in 2023 ca. € 10.500 en vanaf 2024 jaarlijks ca. € 13.700 (t.o.v. huidige jaarlijkse budget van ca. € 5.000). Financiële gevolgen Beleidsproduct Bedragen * € 1.000 + = voordelig - = nadelig Beschikbaarheidsvergoeding OVD Bz

Pagina 8 van 48

Rampenbestrijding (1201) Inc. Struc. 2023

2024

2025

2026

2027

-11

-14

-14

-14

-14

PROGRAMMA VERKEER EN VERVOER Beleidsproduct Wegen, Straten en pleinen 2100 Fietsenstalling Oud-Rijswijk De gemeente heeft eind 2022 besloten om het tijdelijke karakter van de bewaakte pop-up fietsenstalling in Oud Rijswijk structureel te maken. Daarbij was € 17.500 gebudgetteerd binnen de exploitatie van parkeren. De praktijk wijst echter uit dat deze kosten te summier zijn geschat. Door de uitbreiding van de aanwezige faciliteiten zijn de geoffreerde kosten voor 2023 hoger. Hiervoor dient structureel € 30.000 te worden toegevoegd aan de begroting. Grenscorrectie Cromvliet vervanging jaarlijks onderhoud verhardingen en straatmeubilair Per 1-1-2023 is de grenscorrectie aan de Cromvlietkade, Geestbrugkade en een deel van de Nassaukade in werking getreden. Zoals bij de besluitvorming in de raadsvergadering van 20 oktober 2022 is aangegeven, is er sprake van incidentele en structurele kosten voor het onderhoud en beheer van het overgedragen gebied. Op dit beleidsproduct wordt € 15.000 bijgeraamd voor jaarlijks onderhoud verhardingen en straatmeubilair. Financiële gevolgen Product Bedragen * € 1.000 + = voordelig - = nadelig Fietsenstalling Oud-Rijswijk Grenscorrectie Cromvliet jaarlijks onderhoud verhardingen en straatmeubilair

Wegen, Straten en pleinen (2100) Inc. Struc. 2023

2024

2025

2026

2027

-30 -15

-30 -15

-30 -15

-30 -15

-30 -15

Beleidsproduct Parkeren (2140) Kosten parkeervergunningensysteem In de voorgaande jaren is er geen post opgenomen voor de structurele kosten van het parkeervergunningensysteem. Dit werd mogelijk gecorrigeerd met lager uitvallende variabele kosten. Dit jaar zullen deze variabele kosten niet lager uitvallen omdat de parkeerhandhaving op sterkte is, en er meer controles worden uitgevoerd. Hierom zullen de kosten voor het parkeervergunningensysteem vanaf heden wel worden opgenomen in de begroting en dient deze post structureel te worden opgehoogd met € 30.000. Mogelijk dient er in de begroting 2024 een wijziging plaats te vinden omdat er momenteel een aanbesteding wordt uitgevoerd. Verder wordt jaarlijks een huis-aan-huis brief verzonden naar alle parkeervergunningshouders om men te attenderen op de verlengingsmogelijkheid aan het einde van het kalenderjaar. Dit wordt als zeer gewenst beschouwd en zal daarom vanaf heden structureel worden opgenomen in de begroting. Hierom dient deze post structureel te worden opgehoogd met € 20.000. Kosten inning naheffingen De bestaande begroting van € 50.000 is gebaseerd op de toenmalige handhavingscapaciteiten. Gezien de parkeerhandhaving op sterkte is, worden er meer controles uitgevoerd. Dit houdt in dat er meer naheffingen worden geregistreerd. Hierom dient deze post structureel met € 35.000 te worden opgehoogd.

Opbrengst belparkeren/parkeerautomaten Gezien de parkeerhandhaving op sterkte is, worden er meer controles uitgevoerd. Dit houdt indirect in dat er meer betalingen worden verricht via belparkeren en parkeerautomaten. Hierom verwacht de gemeente een verhoging van de opbrengsten van € 150.000. Opbrengst naheffingen Gezien de parkeerhandhaving op sterkte is, worden er meer controles uitgevoerd. Dit houdt in dat er meer naheffingen worden geregistreerd en is de verwachting dat de opbrengsten € 350.000 hoger zullen worden.

Pagina 9 van 48

Formatie en inhuur van het team Parkeren, Auto en Fiets 2023

2024

2025 e.v.

Team Parkeren

433.104

313.104

313.104

2e HJR 2022

- 150.000

- 150.000

- 150.000

Totaal extra benodigd voor parkeerregulering

283.104

163.104

163.104

Het overzicht hierboven toont het benodigd budget voor formatie en inhuur van team PAF. In de tweede halfjaarrapportage 2022 was al € 150.000 verhoging structureel toegekend. De formatie van het team Parkeren, Auto en Fiets (PAF) is uitgebreid om deze op het juiste niveau te brengen conform de aanbevelingen van het Baker Tilly rapport. Hiermee is het team dan voldoende toegerust om adequaat de parkeerregulering uit te kunnen voeren. Door deze uitbreiding van het aantal formatieplaatsen zal Rijswijk daarnaast beter in staat zijn om specifiek vanuit het beleidsveld parkeren op strategisch niveau te kunnen adviseren bij huidige en toekomstige gebiedsontwikkelingen en mobiliteitsvraagstukken, en de uitvoering van de parkeerregulering verder te verbeteren. Hieraan gekoppeld is eveneens de formatie van team Handhaving uitgebreid (toezichthouders parkeren) zullen de inkomsten toenemen. Deze additionele inkomsten zullen de kosten van deze formatie-uitbreiding (van zowel team PAF als team Handhaving) ruimschoots dekken. Dotatie reserve parkeren Het resultaat van het beleidsproduct is neutraal; alle opbrengsten worden ingezet als dekking voor de kosten van dit beleidsproduct. Dat betekent dat als er meer opbrengsten dan kosten zijn, dat het overschot wordt toegevoegd aan de bestemmingsreserve Parkeren voor toekomstige kosten.

Financiële gevolgen Product Bedragen * € 1.000 + = voordelig - = nadelig Commissiekosten belparkeerders Kosten inning naheffingen Opbrengst belparkeren/parkeerautomaten Opbrengst naheffingen Formatie van het team PAF (Parkeren, Auto en Fiets) Inhuur team PAF (Parkeren, Auto en Fiets) Dotatie reserve parkeren

Parkeren (2140) Inc. Struc. 2023

2024

2025

2026

2027

-50 -35 150 350 -163 -120 -132

-50 -35 150 350 -163

-50 -35 150 350 -163

-50 -35 150 350 -163

-50 -35 150 350 -163

-252

-252

-252

-252

Beleidsproduct Waterwegen 2400 Onderhoud watergangen Zoals vorig jaar aangegeven, heeft een nieuwe Europese aanbesteding plaatsgevonden voor het slootbestek. Dit betreft het onderhoud van de watergangen. Het aanbestede bedrag is € 320.000 structureel per jaar. Dit is ten opzichte van voorgaande jaren een toename van € 170.000 van de jaarlijkse kosten. Door de gebiedsuitbreiding is het areaal sloten en natuurvriendelijke oevers toegenomen. Het huidige budget was nog bepaald op de oude aanbesteding en deze is niet meer toereikend. Dit nieuwe bedrag wordt opgenomen in het Groenbeheerplan 2024-2028. Dit jaar verwacht de gemeente nieuwe aanschrijvingen van het Hoogheemraadschap van Delfland om snoeiwerkzaamheden boven watergangen uit te voeren, zodat deze vrij zijn van overhangende takken. Sinds 2022 heeft het Hoogheemraadschap het toezicht hierop aangescherpt, de zogenoemde takkenschouw. De kosten hiervoor kunnen pas op een later moment in beeld gebracht worden o.b.v. de ontvangen aanschrijvingen.

Pagina 10 van 48

Beheerplan oevers en verhogen onderhoudsbudget oevers Het beleid van de gemeente Rijswijk is dat de kwaliteit van de oevers niet meer dan 10% onder het basisniveau mag liggen. Aan deze eis wordt niet voldaan: de kwaliteit van 23% van de beschoeiing lag in 2018 onder het basisniveau en de verwachting is dat dit in 2023 gestegen is tot 34 %. Om te voldoen aan de juiste kwaliteit zijn de benodigde maatregelen opgesteld. Voorstel is om eenmalig een bedrag van € 360.000 te reserveren voor reparaties (2023 € 160.000 en 2024 € 200.000). Verder is in de begroting nu € 5.000 opgenomen voor jaarlijks onderhoud. Voorstel is ook om het onderhoudsbudget te verhogen naar € 22.000. Financiële gevolgen Product Bedragen * € 1.000 + = voordelig - = nadelig Onderhoud watergangen Beheerplan oevers Verhogen onderhoudsbudget oevers

Pagina 11 van 48

Waterwegen (2400) Inc. Struc. 2023

2024

2025

2026

2027

-170 -160 -17

-170 -200 -17

-170

-170

-170

-17

-17

-17

PROGRAMMA ECONOMIE EN WERKEN Beleidsproduct Economische aangelegenheden 3100 De Coronamaatregelenpakket gelden zijn grotendeels besteed volgens de lijn zoals deze ook zijn beschreven in het herstelplan. Hierover is de raad geïnformeerd via de reguliere verantwoordingsmomenten. Een aantal activiteiten loopt nog. Gezien het feit dat de gelden formeel een geldigheid hadden tot eind 2022, vraagt dit een verlenging van de beschikbaarheid van de gelden om aan de verplichtingen te kunnen voldoen. Bedrijven Investeringszone Plaspoelpolder BIZ Plaspoelpolder: dotatie startkapitaal Bedrijven Investeringszone Plaspoelpolder (mogelijkheid om BIZ op te richten en het faciliteren van zaken zoals parkmanagement) Een Bedrijven Investeringszone (BIZ) komt tot stand door en voor ondernemers. De BBR heeft hierin de regie. In 2021 en 2022 is gezamenlijk met de BBR, gemeente en IPP een verkenning gedaan naar het realiseren van een BIZ middengebied PPP. Deze verkenning heeft geleid tot een aantal keuzes op basis waarvan nu het plan van aanpak kan worden opgesteld. Ook het benodigde draagvlak onder ondernemers vraagt tijd om het proces goed in de tijd uit te zetten. Verwachte invoering is medio 2024.

Er is vanuit het herstelplan in totaal € 100.000 gereserveerd met de volgende onderverdeling: - € 25.000 voor onderzoeks- en advieskosten om te komen tot een BIZ - € 25.000 voor activiteiten gericht op het versteken van de organisatiegraad en ter promotie van een BIZ - € 50.000 voor de inzet van een parkmanager. In 2023 en 2024 worden respectievelijk € 50.000 en € 50.000 aan kosten verwacht. Dit betekent een onttrekking van € 50.000 in 2023 en € 50.000 in 2024 aan de bestemmingsreserve Corona maatregelenpakket. Arrangementen Rijswijk Het verbinden van hotel en -horeca ondernemers en cultuur met oog op ontwikkeling gezamenlijke initiatieven en arrangementen. Dit ter versterking van positionering Rijswijk. In 2021 en 2022 hebben de hoteleigenaren de ambities met elkaar afgestemd met als resultaat de oprichting van een stichting Hoteloverleg. Doelen hiervan zijn: - het zijn van gesprekspartner en aanspreekpunt voor partijen die van belang zijn voor verdere ontwikkeling van de regio Rijswijk; - het onderhouden en uitbouwen van het lokale imago door middel van representatieve contacten; - de uitwisseling van kennis, ervaring en samenwerking tussen de samenwerkingspartners; - het organiseren van projecten al dan niet in samenwerking met derden. Er ligt een meerjarenplan en -begroting voor het organiseren van diverse activiteiten in Rijswijk aankomende jaren.

Een deel van de inkomsten is daarbij geborgd vanuit het herstelplan, dit naast eigen inbreng vanuit de hoteleigenaren. Voor de aankomende drie jaar ontvangt de gemeente in het eerste kwartaal een jaarplan en jaarbegroting met daarin een verdere uitwerking van de campagnes en projecten die voor dat jaar gepland staan en uitgevoerd gaan worden, inclusief een inschatting van de benodigde kosten en de bijdrage die men vanuit het herstelplan nodig heeft. Verantwoording vindt plaats aan het einde van het jaar middels een jaarverslag met baten en lasten over het afgelopen boekjaar. In de komende drie jaar wordt in totaal voor € 50.000 aan kosten verwacht. Dit betekent een onttrekking van in totaal € 50.000 in de jaren 2023,2024 en 2025 aan de bestemmingsreserve Corona maatregelenpakket. Analyse bedrijfsvoering ondernemers, gericht op cybersecurity Samenwerking met lokale ondernemers op het gebied van vergroten awareness en belang van cybersecurity. Dit met het oog op een toenemend belang van online zaken doen. In 2022 zijn gesprekken gevoerd met een aantal lokale ondernemers om te komen tot een compleet programma gericht op cybersecurity. Dit heeft geleid tot het verlenen van twee opdrachten aan twee verschillende partijen, te weten een informatiebijeenkomst en een training cybersecurity. Deze twee opdrachten zijn aanvullend op elkaar.

Pagina 12 van 48

Afhankelijk van de animo en het aantal inschrijvingen worden in 2023 één of meerdere informatiebijeenkomsten gehouden, gericht op bewustwording bij Rijswijkse bedrijven op het gebied van online veiligheid en het stimuleren van cyberveilig ondernemen. Tijdens deze bijeenkomsten wordt de verbinding gemaakt naar de Online Awareness Training. Tijdens een dergelijke training krijgen ondernemers meer handvatten in de mogelijkheden en/of om het eigen personeel bewust te maken van het belang van cybersecurity. De opdrachten (2 x € 25.000) zijn reeds eind 2022 verstrekt. In 2023 wordt € 50.000 aan kosten verwacht. Dit betekent een onttrekking van € 50.000 in 2023 aan de bestemmingsreserve Corona maatregelenpakket. Versterking Energy Cave De Energy Cave in Rijswijk ontvangt voor de komende twee jaar een projectbijdrage van in totaal € 558.000 cofinanciering van MRDH om zich verder te ontwikkelen en versterken tot geothermiecampus. Deze aanvraag is gedaan door de gemeente als penvoerder, samen met TNO en ROC Mondriaan als ook cofinanciers. Met deze bijdrage van de MRDH werkt de Energy Cave de komende twee jaar aan de professionalisering van het ecosysteem en onderliggende organisatie.

Focus ligt hierbij op de drie bouwstenen: het Experience Center (beleven, ervaren en communicatie), het Education Center (ontwikkeling nieuw relevant onderwijs voor studenten en zij-instromers (Leven Lang Ontwikkelen) en enthousiasmeren van jongeren voor (techniek)onderwijs) en het Innovation Center (bedenken en testen van innovaties, netwerkfunctie tussen innovatieve bedrijven en investors en ontwikkeling van nieuwe verdienmodellen). De campus in Rijswijk zal daarbij de samenwerking zoeken met andere campussen in de metropoolregio op het gebied van energietransitie en innovatie. De missie van de Energy Cave is: Als regionale gemeenschap te komen tot kennisdeling, educatie en innovatie om gebruik van geothermie te stimuleren en daarmee een bijdrage te leveren aan de energietransitie. Zo wordt aan een innovatie-ecosysteem voor de hele regio gebouwd en stimuleren en versnelt de innovatie en economische groei in de regio. De Energy Cave is een samenwerkingsverband in oprichting met partners waarbij nog wordt gezocht naar de juiste (juridische) entiteit. Met de projectbijdrage wordt onder meer een Programmadirecteur en communicatieadviseur aangesteld die dit verder zal vormgeven. Op dit moment wordt er alleen € 263.000 begroot voor 2023, de bijdrage voor 2024 is vooralsnog niet opgenomen omdat deze o.a. aan een opschortende voorwaarde verbonden is.

Bij het opstellen van de begroting 2024 wordt dit verder beoordeeld. Financiële gevolgen Product Bedragen * € 1.000 + = voordelig - = nadelig Bedrijven Investeringszone Plaspoelpolder Arrangementen Rijswijk Analyse bedrijfsvoering ondernemers, gericht op cybersecurity Dekking uit Coronamaatregelenpakket Versterking Energy Cave Dekking subsidie MRDH

Beleidsproduct Economische aangelegenheden (3100) Inc. Struc. 2023

2024

2025

-50 -30 -50 115 -263 263

-50 -10

-10

65

20

2026

2027

Dividend Stedin In de jaarstukken 2022 van Stedin is een dividendvoorstel opgenomen, welke leidt tot € 284.800 regulier dividend voor de gemeente. Hoewel dit nog door de ALV besloten moet worden, is de kans groot dat dit wordt goedgekeurd en wordt dit alvast begroot. Financiële gevolgen Product Bedragen * € 1.000 + = voordelig - = nadelig Dividend Stedin Pagina 13 van 48

Beleidsproduct Nutsbedrijven (3300) Inc. Struc. 2023 285

2024

2025

2026

2027

PROGRAMMA ONDERWIJS Dit programma heeft geen wijzigingen.

Pagina 14 van 48

PROGRAMMA SPORT, CULTUUR EN RECREATIE Beleidsproduct Openbaar bibliotheekwerk 5100 Informatiepunt Digitale Overheid subsidieverlening en dekking SPUK Informatiepunten Digitale Overheid Per 1 januari 2023 hebben gemeenten een nieuwe wettelijke taak: lokale regie op de Informatiepunten Digitale Overheid (IDO). Bij deze laagdrempelige hulploketten in en nabij lokale bibliotheken kunnen burgers terecht voor ondersteuning bij online overheidsdienstverlening. Deze zijn tot stand gekomen om digitale inclusie te bevorderen. Het rijk heeft Rijswijk in februari jl. een specifieke uitkering ter hoogte van € 53.981 toegekend op grond van de Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid. Het betreft een jaarlijkse uitkering voor de bekostiging van de realisatie of de instandhouding van de Informatiepunten Digitale Overheid (IDO). De specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid wordt besteed aan de financiering van de bibliotheek ten behoeve van de instandhouding van het Informatiepunt Digitale Overheid (IDO), de promotie van het IDO bij de inwoners en het voeren van regie over het netwerk van organisaties rond de IDO die voor de inwoners relevant zijn. Dit doen we middels subsidieverlening aan Stichting Bibliotheek aan de Vliet.

Financiële gevolgen Product Bedragen * € 1.000 + = voordelig - = nadelig Informatiepunt Digitale Overheid subsidieverlening Dekking specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid

Openbaar bibliotheekwerk (5100) Inc. Struc. 2023

2024

2025

2026

2027

-54 54

-54 54

-54 54

-54 54

-54 54

Beleidsproduct Sport 5300 Verenigingsondersteuning voor vitale sportverenigingen De gemeente biedt verenigingsondersteuning voor vitale sportverenigingen. De bijdrage hiervoor is € 56.160 in 2023 en wordt gedekt met een onttrekking vanuit de bestemmingsreserve coronamaatregelenpakket. Verhuur Marimbahal voor inentingen en vaccinaties De GGD huurt de Marimbahal voor het verzorgen van inentingen en vaccinaties in ieder geval in het eerste half jaar van 2023. Deze baten zijn niet begroot en bedragen € 65.538. Uitvoeringsbudget Sportakkoord II Het sportakkoord II valt vanaf 2023 t/m 2026 onder de SPUK/GALA subsidie. Eind 2022 is pas duidelijk geworden dat de regeling van het sportakkoord vanaf 2023 t/ 2026 gecontinueerd zou worden. Daarbij is het uitvoeringsbudget opgehoogd. Hiervoor wordt voor zowel de lasten als de baten voor de jaren 2023-2025 per jaar € 40.444 en voor 2026 € 31.097 geraamd. Sloop Van Zweedenzaal In het collegewerkprogramma is afgesproken dat de Van Zweedenzaal gesloopt gaat worden. De kosten van deze sloop zijn niet opgenomen in de begroting. De lasten bedragen € 150.000. Financiële gevolgen Product Bedragen * € 1.000 + = voordelig - = nadelig Verenigingsondersteuning voor vitale sportverenigingen Onttrekking uit bestemmingsreserve coronamaatregelenpakket Verhuur Marimbahal voor inentingen en vaccinaties Uitvoeringsbudget Sportakkoord II Pagina 15 van 48

Sport (5300) Inc. Struc. 2023

2024

2025

2026

-56 56 66 -40

-40

-40

-31

2027

SPUK/GALA Sloop Van Zweedenzaal

40 -150

40

40

31

Beleidsproduct Kunst en cultuur (5400) Subsidie schouwburg Stichting de Rijswijkse Schouwburg heeft voor het seizoen 2022-2023 een hogere subsidie ontvangen dan begroot. Dit is een gevolg van de post-corona situatie, die lagere inkomsten en hogere lasten met zich mee brengt. Voor 2023 gaat het om extra uitgaven van € 77.500. De verwachting is dat het publieksbezoek wel weer verder zal aantrekken. Vaststelling subsidie schouwburg 2021-2022 De gemeente heeft Stichting de Rijswijkse Schouwburg een incidentele subsidie overbruggingssteun coronacrisis verleend voor het seizoen 2021-2022, uit de extra rijksmiddelen voor de lokale cultuur. Uit de subsidieverantwoording blijkt dat het tekort op het zogeheten speelplan van het betreffende seizoen lager is dan begroot bij de aanvraag. Daarom wordt deze subsidie lager vastgesteld en zal de schouwburg een bedrag van € 125.000 terug betalen. Instellen innovatiebudget Kunst en cultuur In de Cultuurvisie Rijswijk 2016-2030 ‘Rijswijk vrij gedacht’ is budgetneutraliteit één van de uitgangspunten voor de uitvoering. Om innovatie te stimuleren, en ook feitelijk mogelijk te maken, is hierbij bepaald dat als cultuurmiddelen vrijvallen, deze beschikbaar blijven voor nieuwe activiteiten op het gebied van kunst en cultuur in Rijswijk.

Conform het coalitie akkoord, de toezeggingen van de portefeuillehouder en in aansluiting op de afspraken in de Cultuurvisie wordt voorgesteld om € 71.000 beschikbaar te stellen voor het innovatiebudget Kunst en cultuur. Dit komt grotendeels doordat het totaal van de verleende subsidieaanvragen in het kader van steun en herstel na corona lager was dan de middelen die we hiervoor beschikbaar hadden. Het betrof extra ontvangen rijksmiddelen voor de lokale cultuur waarvan eerder is aangegeven deze direct ten goede te laten komen aan de culturele infrastructuur. In lijn met de eerdere besluitvorming over de cultuurvisie valt dit bedrag vrij ten gunste van het jaarrekeningsaldo 2022 om dit vervolgens via de eerste halfjaarrapportage als innovatiebudget voor kunst en cultuur weer in de begroting op te nemen. Realisatie kunst in de openbare ruimte De bestemmingsreserve Realisatie kunst in de openbare ruimte ter hoogte van € 140.045 is bestemd voor de uitvoering van de Gewijzigde Percentageregeling 2008. Voor de realisatie van kunstwerken wordt uit deze bestemmingsreserve onttrokken. In 2022 is besloten tot de realisatie van een kunstwerk bij het Montessori IKC Parkrijk. In 2023 worden € 49.500 aan realisatiekosten verwacht. Dit betekent onttrekking van genoemd bedrag aan de bestemmingsreserve Realisatie kunst in de openbare ruimte.

Financiële gevolgen Product Bedragen * € 1.000 + = voordelig - = nadelig Subsidie schouwburg Vaststelling subsidie schouwburg 2021-2022 Instellen innovatiebudget Kunst en cultuur Realisatie kunst in de openbare ruimte Onttrekking bestemmingsreserve Realisatie kunst in de openbare ruimte

Pagina 16 van 48

Kunst en cultuur (5400) Inc. Struc. 2023 -78 125 -71 -50 50

2024

2025

2026

2027

Beleidsproduct Cultureel erfgoed 5410 Onderhoud bunkercomplex park Overvoorde Het bunkercomplex in park Overvoorde is onderdeel van het gemeentelijke vastgoed. Met het oog op de waarde van het complex en het gebruik ervan, is onderhoud noodzakelijk. De kosten voor jaarlijks onderhoud zijn berekend voor de periode 2022-2031 op gemiddeld € 20.000 per jaar. Dit onderhoud bestaat onder andere uit reparaties, energiekosten en keuringen. Restauratie bunkercomplex park Overvoorde Het bunkercomplex in park Overvoorde is onderdeel van het gemeentelijke vastgoed. Met het oog op de waarde van het complex en het gebruik ervan, is restauratie en onderhoud noodzakelijk. De kosten voor de restauratie zijn € 500.000. Financiële gevolgen Product Bedragen * € 1.000 + = voordelig - = nadelig Onderhoud bunkercomplex park Overvoorde Restauratie bunkercomplex park Overvoorde

Cultureel erfgoed (5410) Inc. Struc. 2023

2024

2025

2026

2027

-20 -500

-20

-20

-20

-20

Beleidsproduct Kunst en cultuur (5400) Onderhoud spelen Vorig jaar heeft de raad via het speelbeleid ingestemd met een budgetverhoging van € 10.000 voor onderhoud spelen vanaf 2023. Dit budget is nog niet toegevoegd aan het budget onderhoud spelen van ORD. Financiële gevolgen Product Bedragen * € 1.000 + = voordelig - = nadelig Onderhoud spelen

Pagina 17 van 48

Speeltuinwerk (5800) Inc. Struc. 2023

2024

2025

2026

2027

-10

-10

-10

-10

-10

PROGRAMMA SOCIAAL DOMEIN Beleidsproduct Inkomen 6100 Lagere Rijksbijdrage BUIG Het Rijk stelt een aantal keren per jaar de Rijksbijdrage bij voor de BUIG. Het voorlopige budget jaar T wordt bepaald in oktober van het jaar T-1. Op datzelfde moment wordt ook de definitieve Rijksbijdrage van jaar T bepaald. In mei/juni van jaar T wordt het nader voorlopig budget van jaar T bepaald. De begroting wordt hierop aangepast. Het voorlopige budget 2023 is het meest recent en bedraagt € 20.557.585. De begroting zal hierop worden aangepast. In de loop van het jaar wordt het budget nog bijgesteld met o.a. de loon en prijsontwikkelingen. Voor 2023 betekent dit een aanpassing n.a.v. de stijging van het minimumloon van 10%. Dit zit nog niet verwerkt in het voorlopige budget. Dit zal een positieve bijstelling opleveren. Een verdere aanpassing zal verder volgen bij de tweede halfjaarsrapportage. BUIG uitgaven Aangezien het minimumloon met 10% is gestegen heeft dit ook gevolgen voor de uitgaven van de bijstandsuitkeringen. De kosten hiervan stijgen ook. Op basis van de huidige gegevens van de eerste 3 maanden en een verwachte toename van 40 huishoudens worden de totale uitgaven PW geschat op € 22.784.000.

Uitgaande van 10% toename van het Rijksbudget 2023 (€ 2.056.000) stellen we op dit moment de begroting op de uitgaven PW nog niet bij en doen we dat samen met de bijstelling van de rijksbijdrage. Voor wat betreft de IOAW zijn de kosten t.o.v. de begroting structureel hoger. Dit heeft structureel negatief effect van € 286.000 Een verdere aanpassing zal verder volgen bij de tweede halfjaarsrapportage. Aanpassing voorziening dubieuze debiteuren BUIG Voor de Bijstand en IOAW/IOAZ is een voorziening gevormd voor dubieuze debiteuren. In de begroting is er uitgegaan van dat de omvang van de dubieuze debiteuren daalt en daardoor voorziene bedragen vrijvallen. Echter is sinds de start van corona en de hoge inflatie voor minima moeilijker geworden om schulden af te betalen, waardoor voor de Bijstand en de IOAW/IOAZ de omvang van de dubieuze debiteuren stijgt. Hierdoor vallen voorziene middelen niet vrij en moeten er juist middelen aan de voorziening worden toegevoegd. Per saldo heeft dit structureel een negatief effect van € 126.000. De voorgestelde begrotingswijzigingen worden structureel verwerkt, maar worden jaarlijks bijgesteld op basis van de actuele inzichten. Financiële gevolgen Product Bedragen * € 1.000 + = voordelig - = nadelig Lagere Rijksbijdrage BUIG BUIG uitgaven Aanpassing voorziening dubieuze debiteuren

Inkomen (6100) Inc. Struc. 2023

2024

2025

2026

2027

-598 -286 -126

-598 -286 -126

-598 -286 -126

-598 -286 -126

-598 -286 -126

Beleidsproduct Arbeidsmarkt overig 6110 De Binnenbaan In de begroting is een structureel bedrag opgenomen voor de dienstverlening van de Binnenbaan. Naast de kosten voor dienstverlening is er ook de jaarlijkse bijdrage voor risico-opslag en exploitatiebijdrage. Deze kosten vinden de oorsprong in het onderhandelingsresultaat en worden jaarlijks in rekening gebracht. Deze kosten € 110.000 zijn niet structureel opgenomen in de begroting. Financiële gevolgen Product Bedragen * € 1.000 + = voordelig - = nadelig De Binnenbaan Pagina 18 van 48

Arbeidsmarkt overig (6110) Inc. Struc. 2023

2024

2025

2026

2027

-110

-110

-110

-110

-110

Beleidsproduct Gemeentelijk armoede- en schuldenbeleid 6140 Energietoeslag 2023 Het Rijk heeft besloten om huishoudens met een laag inkomen te ondersteunen bij het betalen van de energierekening. In 2022 is hierom onder andere de Wetswijziging eenmalig energietoeslag 2022 tot stand gekomen en kreeg deze doelgroep € 1.300 tegemoetkoming per huishouden. Ook in 2023 krijgt deze doelgroep een eenmalige energietoeslag. Bij de decembercirculaire 2022 is een 1e tranche budget door het Rijk beschikbaar gesteld van € 1.600.508. Het college heeft besloten dit budget over te hevelen naar de begroting 2023 (RIB 23.035 Budgetoverheveling). Op basis van de realisatie in 2022 is de verwachting dat de bijdrage van het Rijk ook in 2023 niet voldoende zal zijn om alle kosten te dekken. In 2022 was er een tekort van € 130.000, als er niets verandert aan de doelgroep of het budget van het Rijk is de verwachting dat ook in 2023 een tekort zal zijn van minimaal € 130.000. Er wordt op dit moment nog gewerkt aan het nieuwe wetsvoorstel. Bij de meicirculaire 2023 wordt de 2e tranche van het budget beschikbaar gesteld. Bij de 2e halfjaarrapportage 2023 is er meer informatie over het totale budget en het totaal aantal aanvragen. Op dat moment wordt de begroting indien nodig aangepast. Actieplan armoede+ In de raadsvergadering van 21 maart 2023 is het Actieplan Armoedebestrijding+ vastgesteld.

Het actieplan is een intensivering van het bestaande armoedebeleid en heeft als doel om inwoners met een laag inkomen extra ondersteuning te bieden in deze dure tijden. De kosten voor de uitvoering van dit plan bedragen voor 2023 € 250.000 en voor 2024 € 215.000. In totaal gaat het om een bedrag van € 465.000. Programma vernieuwing financiële dienstverlening Door het Rijk zijn middelen aan de gemeente beschikbaar gesteld voor schuldenaanpak. Deze middelen zijn nog niet volledig besteed in 2022 (€ 72.000). Het college heeft besloten dit budget over te hevelen naar de begroting 2023 (RIB 23.035 Budgetoverheveling) en het in te zetten voor het programma vernieuwing financiële dienstverlening. Vroegsignalering Het Rijk heeft bij de decembercirculaire 2022 een bedrag beschikbaar gesteld ter hoogte van € 112.000 voor de uitvoering van vroegsignalering. Dit is een wettelijke taak en deze middelen zijn bestemd voor de implementatie en uitvoering van vroegsignalering. De uitvoering hiervan is verwerkt in het programma vernieuwing financiële dienstverlening. Het college heeft besloten dit budget over te hevelen naar de begroting 2023 (RIB 23.035 Budgetoverheveling). Innovatiefonds Bij de tweede halfjaarrapportage 2022 heeft de raad ingestemd met de uitvoering van vijf initiatieven gefinancierd uit het Innovatiefonds.

Vervolgens heeft de raad op 18 april 2023 ingestemd met het bestedingsvoorstel voor het resterend deel van het Innovatiefonds (Corsanummer 23.004791). Voor dit beleidsproduct gaat het om de volgende projecten: • Jongeren perspectieffonds Voor dit project worden er voorbereidingen getroffen. Het doel van het project is om jongeren met een wisselend of een te klein inkomen met schulden te ondersteunen op alle leefgebieden en een schuldenregeling te treffen, zodat zij weer toekomstperspectief hebben. Hiervoor zijn middelen nodig, in 2023 € 73.000 en in 2024 € 42.000 Deze zijn bedoeld als het realiseren van een groter bereik, het geven van een extra impuls aan het project en voor uitvoeringscapaciteit. • Grip op bewind De gemeente wil meer grip op bewind door sturing aan de voorkant en maakt hiervoor afspraken over in(toeleiding via FSP) en uitstroom. Om zo te voorkomen dat inwoners onnodig (lang) onder bewind staan. Het aantal mensen onder beschermingsbewind stijgt. De kosten hiervan zijn € 35.000 in 2023 en € 20.000 voor 2024. De kosten voor deze projecten worden onttrokken uit de bestemmingsreserve Innovatiefonds.

Pagina 19 van 48

Financiële gevolgen Product Bedragen * € 1.000 + = voordelig - = nadelig Energietoeslag 2023 Actieplan armoede+ Programma vernieuwing financiële dienstverlening Vroegsignalering Jongeren perspectieffonds Dekking bestemmingsreserve Innovatiefonds Grip op regie Dekking bestemmingsreserve Innovatiefonds

Gemeentelijk armoede- en schuldenbeleid (6140) Inc. Struc. 2023 -1.731 -250 -72 -112 -73 73 -35 35

2024

2025

2026

2027

-

-

-

-215

-42 42 -20 20

Beleidsproduct Re-integratie- en participatievoorzieningen Participatiewet (6230) Continuering herstel-corona pakket In 2022 is de afrekening van de ESF subsidie over 2017-2020 ontvangen van € 296.000. Dit bedrag werd oorspronkelijk verwacht in 2023. De gemeente Rijswijk gaat hiervan in 2023 een bedrag van € 280.000 inzetten om een deel van de intensiveringen van het zogenaamde herstel-corona pakket te continueren. Het college heeft besloten dit budget over te hevelen naar de begroting 2023 (RIB 23.035 Budgetoverheveling). Financiële gevolgen Product Bedragen * € 1.000 + = voordelig - = nadelig Continuering herstel-corona pakket

Re-integratie- en participatievoorzieningen Participatiewet (6230) Inc. Struc. 2023

2024

2025

2026

2027

-280

Beleidsproduct Maatwerkvoorzieningen materieel Wmo (6610) Regiotaxi Voor 2023 worden de Rijswijkse lasten voor de Regiotaxi geschat op € 598.000 (excl. indexatie, financiële consequenties daarvan worden in de tweede halfjaarrapportage meegenomen). Voor 2022 zijn de kosten € 514.000. Dit is een verschil van bijna € 84.000. De stijging van de lasten heeft te maken met de volgende onderdelen: • Afname van de BDU (Brede Doeluitkering) bijdrage met € 48.000 • Gecalculeerde stijging vervoersvolume 5% € 35.434 De geschatte kosten zijn € 26.000 hoger dan in de huidige begroting beschikbaar is. Financiële gevolgen Beleidsproduct Bedragen * € 1.000 + = voordelig - = nadelig Regiotaxi

Pagina 20 van 48

Maatwerkvoorzieningen materieel Wmo (6610) Inc.

Struc.

2023

2024

2025

2026

2027

-26

-26

-26

-26

-26

Beleidsproduct Maatwerkvoorzieningen immaterieel Wmo 6620 Innovatiefonds Onder beleidsproduct Gemeentelijk armoede- en schuldenbeleid is al opgenomen dat de raad bij de tweede halfjaarrapportage 2022 heeft ingestemd met de uitvoering van vijf initiatieven. Een van die initiateven is het Uitvoering Woonzorgvisie. • Uitvoering Woonzorgvisie Voor de uitvoering van de Woonzorgvisie is in 2022 het bureau Stijlvol Ouder gestart als kwartiermaker Wonen met een plus voor de vrije sector. Dit jaar gaan we een doorstroommakelaars aanstellen voor het doorstroomteam. Voor een goede uitvoering woonzorgvisie is daarnaast ruimte nodig voor communicatie en marketing, onder andere om de doorstroommakelaars bij de doelgroep bekend te maken. Daarom wordt voor 2023 aanvullend € 45.000 aangevraagd en voor 2024 € 25.000. Ook de lasten voor Uitvoering Woonzorgvisie worden onttrokken uit de Bestemmingsreserve Innovatiefonds. Beschermd Wonen Met ingang van 2024 is de gemeente zelf verantwoordelijk voor nieuwe cliënten die een aanvraag doen voor Beschermd Wonen. Bestaande cliënten blijven onder de verantwoordelijkheid van centrumgemeente Den Haag vallen. Voor 2023 zijn er waarschijnlijk uitvoeringskosten voor de overgang, welke vooralsnog uit de huidige Wmo- budgetten gedekt kunnen worden. Indien blijkt dat er extra dekking nodig is, wordt dat in de tweede halfjaarrapportage 2023 meegenomen.

Per 2024 krijgt de gemeente budget vanuit het Rijk. Dit zal een geleidelijk groeipad zijn van 10 jaar. Op dit moment is het financiële effect van deze decentralisatie onduidelijk. Bij het opstellen van de begroting 2024 en verder is er meer informatie beschikbaar. Financiële gevolgen Product Bedragen * € 1.000 + = voordelig - = nadelig Uitvoering Woonzorgvisie Dekking bestemmingsreserve Innovatiefonds

Maatwerkvoorzieningen immaterieel Wmo (6620) Inc. Struc. 2023

2024

-45 45

-25 25

2025

2026

2027

Beleidsproduct Algemene voorzieningen Wmo en jeugd 6700 Gemeentelijke bijdrage Brede regeling combinatiefunctie Op 8 februari 2023 is de brede Specifieke Uitkering (SPUK) gepubliceerd ten behoeve van het bevorderen van gezondheid, sport- en beweegstimulering, cultuurparticipatie en het versterken van de sociale basis door gemeenten in de periode 2023-2026. De brede SPUK1 is een specifieke uitkering voor 2023-2026 voor gemeenten die verstrekt wordt voor activiteiten in het kader van de ambities en doelen zoals gesteld in het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het hoofdlijnen Sportakkoord II. De SPUK richt zich vooral op drie thema’s: 1. Sport, Bewegen en Cultuur; 2. Gezondheid en Sociale Basis; 3. Ondersteunende Middelen (Versterking kennis- en adviesfunctie GGD en Coördinatiekosten regionale aanpak en preventie). De gemeente heeft de aanvraag voor 2023 ingediend en werkt toe naar een integraal plan van aanpak voor de periode 2024-2026, dat voor 1 oktober 2023 moet worden ingediend. Voor 2023 bedraagt de 40% bijdrage van het Rijk voor de Brede Regeling Combinatiefuncties (BRC) € 278.445. Een voorwaarde van het Rijk is om als gemeente 60% bij te dragen, te weten € 290.985. Om aan deze verplichting van 60% te kunnen voldoen is per saldo een verhoging noodzakelijk van € 12.540.

Leegstand Ottoburg Vanwege het vertrek van een huurder uit de Ottoburg is er een periode van leegstand. De lagere baten bedragen hiermee € 30.000. Pagina 21 van 48

Leegstand Cor Ruysstraat Vanwege de verhuizing van Trias naar het huis van de stad, is de locatie aan de Cor Ruysstraat 2 leeg komen te staan. Dit betekent dat de lagere baten uit huurinkomsten € 73.000 bedragen. Omdat de toekomstplannen voor deze locatie nog onzeker zijn, wordt dit nu structureel afgeraamd. Financiële gevolgen Product Bedragen * € 1.000 + = voordelig - = nadelig Gemeentelijke bijdrage Brede regeling combinatiefunctie Dekking SPUK Brede regeling combinatiefunctie Leegstand Ottoburg Leegstand Cor Ruysstraat

Algemene voorzieningen Wmo en jeugd (6700) Inc. Struc. 2023

2024

2025

2026

2027

-291 278 -30 -73

-73

-73

-73

-73

Beleidsproduct Individuele voorzieningen natura jeugd 6820 en Veiligheid, jeugdreclassering en opvang jeugd 6830 Jeugd algemeen Landelijk wordt gewerkt aan omvorming van Jeugdhulp Plus. De verwachting is dat er hierdoor meer budget nodig is om het zorgaanbod van deze cruciale zorg duurzaam te borgen in het regionale zorglandschap. De definitieve financiële consequenties zijn momenteel nog niet bekend en volgen later dit jaar uit de continuïteitsplannen van de Jeugdhulp Plus instellingen. Op basis van nu bekende informatie en onzekerheden leidt dit tot frictiekosten van in ieder geval € 300.000 in 2023.. In de tweede halfjaarrapportage is er meer duidelijkheid over de definitieve financiële impact van de continuïteitsplannen. Indien nodig wordt dan een begrotingswijziging voorgesteld voor het benodigd budget. Jeugdconsulenten Voor de kwaliteit van de uitvoering van de Jeugdwet investeren de gemeente in 2 trainees als Jeugdconsulent. In de jeugdhulp zit veel dynamiek door de maatschappelijke ontwikkelingen, krappe arbeidsmarkt en de landelijke hervormingsagenda. Om hierop goed toegerust te zijn heeft de gemeente deze Jeugdconsulenten hard nodig. Lagere kosten Jeugdhulp In 2022 waren de lasten voor Jeugdhulp lager dan dat hiervoor begroot was, de begroting 2023 wordt daarom neerwaarts bijgesteld met € 1 miljoen.

Indien later uit het actualiseren van de prognose een ander beeld komt, wordt dat bij de tweede halfjaarsrapportage bijgesteld. Financiële gevolgen Product Bedragen * € 1.000 + = voordelig - = nadelig Jeugdconsulenten Lagere kosten Jeugdhulp

Individuele voorzieningen natura jeugd (6820) en Veiligheid, jeugd-reclassering en opvang jeugd (6830) Inc. Struc. 2023

2024

2025

2026

2027

-165 1.000

-165 1.000

-165 1.000

-165 1.000

-165 1.000

Beleidsproduct Volksgezondheid 7100 Jeugdgezondheidszorg De subsidie aanvraag 2023 is eind 2022 door Stichting JGZ ingediend. De kosten voor de jeugdgezondheidszorg nemen in 2023 toe met € 95.000. Deze lastenstijging komt door het toenemend volume van 504 extra kinderen en heeft te maken met de bevolkingsgroei in de gemeente Rijswijk. (In 2022

Pagina 22 van 48

is uitgegaan van 11.383 kinderen, in 2023 van 11.887 kinderen). Daarnaast gaat de subsidie van de JGZ ook elk jaar omhoog door de inflatie van o.a. hogere personeelskosten en huisvestingkosten. Financiële gevolgen Product Bedragen * € 1.000 + = voordelig - = nadelig Jeugdgezondheidszorg

Volksgezondheid (7100) Inc. Struc. 2023

2024

2025

2026

2027

-95

-95

-95

-95

-95

Beleidsproduct Algemene dekkingsmiddelen 9500 Kinderopvangtoeslagaffaire Op dit moment voert de gemeente de ondersteuning uit voor gedupeerden van de kinderopvang toeslag affaire. De gemeente ondersteunt de gedupeerde met het maken van een nieuwe start. Gezien de complexiteit van het herstel en de tijd die dit nog in beslag gaat nemen bij de Belastingdienst is de ondersteuning die de gemeente biedt ook noodzakelijk voor het gehele jaar 2023. Daarbij krijgt de gemeente in 2023 twee nieuwe doelgroepen binnen de kinderopvangtoeslag affaire, namelijk de groep ex-partners en de (ondertussen volwassen) kinderen die gedupeerd zijn. De kosten hiervoor zijn in 2023 € 90.000. De kosten worden via de SPUK regeling gedeclareerd bij het Rijk. Financiële gevolgen Product Bedragen * € 1.000 + = voordelig - = nadelig Kinderopvangtoeslagenaffaire Dekking Specifieke Uitkering

Algemene dekkingsmiddelen (9500) Inc. Struc. 2023

2024

2025

2026

2027

-90 90

Beleidsproduct Sociaal domein 9607 Formatie-uitbreiding Sociaal domein Het Sociaal domein is afgelopen jaren met veel nieuwe en groeiende opgaven vanuit het Rijk, vanuit de maatschappij of vanuit de organisatie gemoeid. Voorbeelden zijn de nieuwe wet inburgering, de grote wordende opgaven op armoede- en schuldenproblematiek, beschermd wonen en de groei van Rijswijk in het algemeen. Deze uitdagingen doen een beroep op de gemeentelijke beleids- en uitvoeringskracht. Om de groeiende opgaven goed uit te voeren is het noodzakelijk de huidige formatie op onderdelen uit te breiden. Met deze uitbreiding is zowel op het beleid, uitvoering en bedrijfsvoering genoeg capaciteit om de huidige opgaven het hoofd te bieden. Financiële gevolgen Beleidsproduct Bedragen * € 1.000 + = voordelig - = nadelig Formatie-uitbreiding Sociaal domein

Pagina 23 van 48

Sociaal Domein (9607) Inc. Struc. 2023

2024

2025

2026

2027

-304

-586

-581

-581

-581

PROGRAMMA WONEN EN LEVEN Beleidsproduct Openbaar groen en openluchtrecreatie 5600 Opruimen van drugsafval/lachgaspatronen Door een verbod op het gebruik van lachgas, is het statiegeld op de drukhouders sinds begin dit jaar vervallen. Hierdoor worden steeds meer drukhouders gedumpt in de openbare ruimte. Bij het verwijderen moet de gemeente voldoen aan de richtlijnen voor vervoer en opslag van lachgas. Over het hele jaar 2022 is er circa € 5.000 uitgegeven aan het opruimen van drukhouders. In de begroting is voor het opruimen van dit soort drugsafval nog geen budget opgenomen. In het eerste kwartaal 2023 bedragen de kosten al ongeveer € 7.000, voor heel 2023 wordt dat waarschijnlijk een kostenpost van € 30.000. Onderhoud openbare toilet Wilhelminapark Voor de plaatsing en het onderhoud van een openbare toilet in het Wilhelminapark gedurende de zomermaanden is het voorstel om € 9.000 budget over te hevelen van team Handhaving (zie Beleidsproduct Openbare orde en veiligheid 1100) naar team ORD. Grenscorrectie Cromvliet jaarlijks onderhoud beplanting en incidentele vervanging straatmeubilair naar huisstijl/materialen Rijswijk Per 1-1-2023 is de grenscorrectie aan de Cromvlietkade, Geestbrugkade en een deel van de Nassaukade in werking getreden.

Zoals bij de besluitvorming in de raadsvergadering van 20 oktober 2022 is aangegeven, is er sprake van incidentele en structurele kosten voor het onderhoud en beheer van het overgedragen gebied. Op dit beleidsproduct wordt €20.000 structureel bijgeraamd voor jaarlijks onderhoud beplanting, € 10.000 structureel voor onderhoud straatmeubilair en € 15.000 incidenteel voor vervanging straatmeubilair naar huisstijl/materialen Rijswijk (kolkdeksels, bebording, etc.). Watergeefrondes nieuwe bomen In het plantseizoen 2022/2023 zijn 750 nieuwe bomen aangeplant. Deze bomen dienen ter vervanging van dode, zieke of onveilige bomen, om zo de groene uitstraling van de stad en boomstructuren in stand te houden. In verband met aanhoudende droge zomers moeten waarschijnlijk jaarlijks circa 18 watergeefrondes worden gegeven, vergelijkbaar met 2022. De kosten hiervan zijn niet opgenomen in het huidige Groenbeheerplan 2020-2023 Basis op orde en bedragen € 360.000. Dit onderdeel wordt later ook opgenomen in het nieuwe Groenbeheerplan. Veiligheidsmaatregelen bos- en parkgebieden Naar aanleiding van de stormen vorig jaar is een veiligheidsinspectie in de park- en bosgebieden uitgevoerd om in beeld te brengen welke maatregelen nodig waren om te voldoen aan de zorgplicht en de openbare ruimte veilig te stellen. Deze maatregelen zijn inmiddels uitgevoerd, deels in 2023.

Hiervoor is in 2022 een bedrag van € 150.000 extra begroot, maar dit is niet toereikend gebleken door de slechte staat van de bomen. Voor de uitvoer is daarom het reguliere onderhoudsbudget aangesproken met een extra bedrag van € 190.000. Verder zijn de financiële middelen die hiervoor in de eerste halfjaarrapportage 2022 (€ 150.000 structureel, en nieuwe ontwikkeling 2023, € 100.000) waren aangevraagd in 2023 niet toegevoegd aan het budget bomenonderhoud. Daarom is er totaal € 440.000 extra incidenteel budget nodig. Veiligheidsmaatregelen straatbomen Ter voorbereiding van het aanbesteden van 5 bestekken voor het boomonderhoud en het opstellen van een nieuw groenbeheerplan is een nulmeting van de straatbomen uitgevoerd. Alle straatbomen zijn hierbij nagelopen. Naast het inventariseren van o.a. wortelopdruk in verharding is tevens zichtbaar geworden dat snoeimaatregelen nodig zijn bij 25% van deze bomen. De snoeimaatregelen moeten worden uitgevoerd om aan de zorgplicht te voldoen (uitvoering binnen 6 maanden), om de bomen veilig te stellen en vervolgens duurzaam te behouden. De kosten voor deze snoeironde worden ingeschat op ca. € 700.000, waarvan € 215.000 in 2023 en € 485.000 in 2024. Het reguliere budget is hiervoor niet toereikend. Door de bestaande achterstand zijn de snoeikosten per boom significant hoger dan wanneer er geen sprake is van een achterstand.

Dit is de laatste gefaseerde inhaalslag, omdat de bomen hierna in een reguliere snoeicyclus worden opgenomen en de budgetten hiervoor worden opgenomen in het nieuwe Groenbeheerplan 20242028.

Pagina 24 van 48

Verkeersmaatregelen bij uitvoer straatbomen Het is verplicht tijdens de voorgenoemde werkzaamheden verkeersmaatregelen te treffen. De kosten hiervoor bedragen waarschijnlijk € 150.000, waarvan €50.000 in 2023 en € 100.000 in 2024. Ziekte en plaagbestrijding bomen Zoals aangegeven in de risicoparagraaf van het Groenbeheerplan 2020-2023 Basis op orde, neemt door de klimaatverandering de overlast door ziekten en plagen in frequentie en diversiteit toe. Dit leidt o.a. tot meer sterfte en vervanging van bomen. Sinds 2021 is de bestrijding geïntensiveerd en hebben we de voorkomende ziekten en plagen zichtbaar beter kunnen bestrijden. In 2022 heeft de bestrijding van de iepziekte, de eikenprocessierups en de reuzenberenklauw wederom tot grote uitgaven geleid. Daarnaast is ook de invasieve exoot Japanse duizendknoop bestreden. Hiermee voldoet de gemeente aan de zorgplicht voor een veilig openbaar groen. Deze kosten zijn onvermijdelijk en voor de komende jaren kunnen de kosten voor bestrijding ziekten en plagen nog verder oplopen. De bestrijding zal in 2023 naar verwachting circa € 600.000 bedragen (bedrag aangehouden van 2022). Beheer en onderhoud beplanting Haagweg Het beheer en onderhoud aan de Haagweg is altijd een kostbare aangelegenheid door de verkeersmaatregelen, het ’s nachts werken en het spanningsloos stellen van de tramleiding.

Toen de Hoornbrug was afgesloten kon de gemeente hier eenvoudig en overdag plant- en grondwerkzaamheden uitvoeren. De kosten hiervan bedroegen € 70.000, waarvoor geen budget beschikbaar is. Daarnaast is nazorg (watergeven) voor de haag nodig. De kosten hiervan bedragen € 20.000 op jaarbasis. Deze kosten stonden nog niet gepland in het Groenbeheerplan 2020-2023 Basis op orde. Bewatering groenrenovaties Voor een aantal groenrenovaties is het noodzakelijk om water te geven, waarschijnlijk 18 rondes in het voorjaar en de zomer. Het gaat om nieuw aangebrachte beplanting aan o.m. de Strijplaan, Haagweg, Treubstraat en Park Hofrust en dit kost € 20.000. Financiële gevolgen Product Bedragen * € 1.000 + = voordelig - = nadelig Opruimen van drugsafval/lachgaspatronen Onderhoud openbare toilet Wilhelminapark Grenscorrectie Cromvliet jaarlijks onderhoud beplanting Grenscorrectie Cromvliet vervanging straatmeubilair naar huisstijl/materialen Rijswijk Watergeefrondes nieuwe bomen Veiligheidsmaatregelen bos- en parkgebieden Veiligheidsmaatregelen straatbomen Verkeersmaatregelen bij uitvoer straatbomen Ziekte en plaagbestrijding bomen Beheer en onderhoud beplanting Haagweg Bewatering groenrenovaties