22-06-2021 Gemeente Rijswijk concept-verslag Forum Stad en Samenleving (gezamenlijk)

Wanneer gaan we ook in Rijswijk nou eens een echt grote slag maken? U geeft ook nog aan dat u pas een inschatting kunt maken als u weet welke financiële middelen voor het bestrijden van deze ondermijning beschikbaar heeft. Ja, het kip of het ei-verhaal. Wanneer is de uitwerking concreet en wanneer komt u eindelijk met voorstellen naar de raad? En voorzitter, slim gebruik maken van bestaande noodkabines, dat is fijn dat door IKC BuitenRijck in gebruik kunnen worden genomen na deze zomervakantie. Wethouder Besteman heeft meerdere keren aangegeven dat doordat de nieuwe basisschool van Parkrijk en deze uitbreiding van BuitenRijck, het tekort aan plekken opgelost is. Toen waren we even verbaasd, want de haren stegen dus gelijk omhoog, want wij horen vaak andere geluiden, want zoals u weet wonen in Rijswijk Buiten heel veel jonge gezinnen. Ouders van jonge kinderen staan momenteel al vijf jaar, u hoort het goed, vijf jaar op een wachtlijst en dus ook op de scholen buiten de wijk. Regelmatig krijgt de fractie hier wanhopige reacties over, dat zal bij de andere partijen wellicht niet veel anders zijn. Moeten Pagina 17 van 57

CONCEPT VERSLAG FORUM STAD & SAMENLEVING 22 JUNI 2021 _____________________________________________________________________________________________ toekomstige leerlingen al worden aangemeld tijdens de zwangerschap of nog erger, voor de zwangerschap? Want dat kan toch echt niet de bedoeling zijn. Eerder hebben wij het aan de wethouder gevraagd om scholen, zoals ook buiten de gemeente gebeurt, een aannamebeleid te gaan hanteren, dat kinderen uit bijvoorbeeld bepaalde postcodegebieden voorrang hebben bij toelating op scholen. De wethouder reageerde destijds dat dit voor de gemeente niet mogelijk is te realiseren maar een zaak is van de scholen zelf, zo lust ik er nog wel een paar, want scholen staan wel op de stoep bij de gemeente als zij bepaalde voorzieningen nodig hebben, maar als wij zouden willen dat onze eigen Rijswijkse kinderen en vooral kinderen uit Rijswijk Buiten naar een Rijswijkse basisschool kunnen, dan vinden wij dat erg belangrijk, ook voor onze Rijswijkse burgers. Er zou best wat meer aandacht aan mogen worden gegeven. Maar kan de wethouder met droge ogen vertellen dat de problemen nu echt zijn opgelost en dat alle kinderen een plaatsje mogen verwachten op de scholen in Rijswijk Buiten of in de directe regio? Dat is ons niet duidelijk, maar misschien kan dat zo dadelijk bij de beantwoording.

Dan hadden we nog een vraag, tenminste, een vraag, dat was niet een vraag van Beter Voor Rijswijk, die was eerlijkheidshalve gesteld door Rijswijks Belang, maar dat gaat ons ook zwaar aan het hart. Over de stand van zaken met betrekking tot het BB-museum. Daar is nog geen besluit over genomen en waar gaat het eigenlijk over? Gaan we dan weer een gesprek voeren? Voor Beter Voor Rijswijk is dat geen vraag, wij zijn groot voorstander van het BB-museum, het is één brok cultuurhistorische waarde die zij Rijswijk bieden. En historische waarde, die moeten wij koesteren. Heb toen de coronacrisis nog moest beginnen een klas met kinderen mogen begeleiden die onder deskundige leiding een bezoek hebben mogen brengen, waardoor zij besef hebben gekregen hoeveel waarde onze vrijheid voor ze betekent. De voorzitter: Mijnheer Kruger, wilt u het afronden en tot de vragen beperken. De heer Kruger: Dit is onderdeel van de vraag en ik ga zo tot afronding, nog zes zinnetjes en dan bent u van mij af. Het is Beter Voor Rijswijk bekend dat onze cultuurwethouder haar hart op de goede plaats heeft zitten als we het hebben over het Rijswijks B.B.-museum. Graag opheldering hierover. Van Rijswijks Belang hebben we vernomen dat zij komt met een motie om hier meer zekerheid over te krijgen. Nou, wij denken dat we ons daar graag bij willen aansluiten en wellicht ook wel de motie mede willen indienen.

Die motie zal dan uiteraard worden ingediend door Rijswijks Belang op 6 juli, dus het is belangrijk voor de toekomst. Dit waren de vragen, kort samengevat, van Beter Voor Rijswijk. De voorzitter: Nou, kort. Oké, we gaan door. Fractie van GroenLinks, wie mag ik hierover het woord geven? En dat is mevrouw Kistemaker, u heeft het woord. Mevrouw Kistemaker: Ja, drie keer is scheepsrecht hè? We hebben, hadden nog een aantal vragen. We hadden nog een vraag over de rijksmiddelen culturele sector, maar die is eigenlijk net al beantwoord, of nou ja, eigenlijk ook niet, maar daar komen we nog wel over te spreken in het kaderdebat. We hadden ook een vraag over de noodlokalen aan de Van Rijnweg, de heer Kruger had het er ook al over. We begrijpen dat het gebouw in 2014 is neergezet voor vijf jaar, dus dat lokaal had eigenlijk twee jaar geleden al weg gemoeten en nu moet het nog eens tien jaar langer mee. Dat is behoorlijk meer dan de bedoeling, dus wij vragen ons wel af of, ook met de voorgestelde beperkte ingrepen, dit wel echt een reële optie is.

En we vragen ons af, Parkrijk gaat deze zomer verhuizen naar de definitieve locatie, daarbij komt de andere tijdelijke locatie in Parkrijk weer vrij, kan deze dan niet worden ingezet voor BuitenRijck? Tot slot, naar aanleiding van onze vraag over het ontbreken van een actueel meerjarenonderhoudsplanning voor een groot aantal objecten, is het… Klopt het Pagina 18 van 57

CONCEPT VERSLAG FORUM STAD & SAMENLEVING 22 JUNI 2021 _____________________________________________________________________________________________ nu dat het voor al het niet-maatschappelijk vastgoed waar de gemeente eigenaar van is, er nu wel een geactualiseerd meerjarenonderhoudsplanning beschikbaar is? Dank u. De voorzitter: Hartelijk dank voor het beperken tot de vragen. Dan de volgende is de fractie van D66. Ja, maar ja, ik maak zelf een rondje, dus we maken er een mooi feestje van zo. De heer Dolmans: Mijn college niet passeren. De voorzitter: Iedereen moet scherp blijven want het kan zo uw beurt zijn. De heer Dolmans: O, dat is dan mooi. Nou, heel kort want de meeste vragen zijn natuurlijk schriftelijk beantwoord en ons politieke oordeel, in tegenstelling, over het jaarverslag wat volgens mij hier in het Forum thuishoort, is politiek oordeel over de kadernota onderdeel van het kaderdebat. Eén resterende vraag. In de schriftelijke beantwoording wordt aangegeven dat er geen medewerkers beschikbaar zijn voor klimaat en klimaatbeleid en vervolgens wordt er wel een uitvoeringsplan toegezegd voor dit jaar, dus ik zou graag van het college willen horen of iemand dat in zijn vrije tijd gaat schrijven of dat daar toch middelen voor ter beschikking worden gesteld. Dank u wel. De voorzitter: Dankuwel mijnheer Dolmans. Fractie van de VVD, u bent nu wel aan het woord.

De heer Sleddering: Dank dat ik nu het woord krijg, maar ik zal er geen gebruik van maken. Dank, voorzitter. De voorzitter: Dat wist ik eigenlijk al, vandaar. Maar ja, we gaan door. Fractie van Wij. Mevrouw Mauer: U kunt doorgaan. De voorzitter: De fractie van de Gemeentebelangen Rijswijk, wilt u wat zeggen? De heer Van der Meij: Ja, voorzitter, dank overigens aan het college voor de beantwoording van de vragen. Overigens, twee antwoorden, die zijn ons niet duidelijk. Dat betreft antwoord op onze vraag met betrekking tot de herstelwerkzaamheden Elsenburgerbos. In de voortgangsrapportage staat dat het om een kredietaanvraag gaat van twee ton, maar het bedrag wordt als exploitatiekosten opgevoerd. Nou, daar is geen antwoord op gegeven, alleen maar dat er milieukundige onderzoeken gedaan worden die kostbaar zijn, et cetera. Dus met andere woorden, wat voor soort kosten zijn het en klopt het dat het kredietkosten zijn en dan als investeringskrediet aangevraagd zouden moeten worden, in plaats van exploitatiegeld? Het tweede, dat betreft toch mijn cri de coeur, om het nu weer de zoveelste keer opvoeren van incidentele kosten voor de omgevingswet, 270 duizend euro. Ik heb gevraagd om een nadere specificatie van het bedrag, dat heb ik niet gekregen in de beantwoording.

Ik heb een algemeen antwoord gekregen over, om het proces te komen tot het omgevingsplan, implementatie vernieuwen, vergunningsapplicatie, et cetera, et cetera. Volgens mij is dit allemaal reguliere begroting, dus wij kunnen niet die 270 duizend euro incidenteel duiden, die nu gevraagd worden bij de eerste halfjaarrapportage, dus graag ook een toelichting hierop. Dank u wel. De voorzitter: Hartelijk dank, mijnheer Van der Meij. Ik zie dat de fractie van het CDA weer compleet is. Het CDA, u heeft het woord. Pagina 19 van 57

CONCEPT VERSLAG FORUM STAD & SAMENLEVING 22 JUNI 2021 _____________________________________________________________________________________________ De heer El Majjaoui: Ja, dank u wel voorzitter. Ik heb één kleine vraag, die vraag hadden wij inderdaad gesteld maar daar kregen wij een heel kort antwoord en dat was nee. Betrof bladzijde 103. Is in de opbrengst handhaving reinigingsinspectie ook al de inzet via de arbeidsparticipatie meegenomen? Wij hebben, wij hadden als CDA in een ver verleden, hadden wij gepleit voor hulp-boa’s of assistent handhaving vanuit de participatiewet. De toenmalige burgemeester had toegezegd om daar werk van te maken, te onderzoek dan wel uit te voeren. Wat is de stand van zaken op dit moment? Voorzitter. De voorzitter: Hartelijk dank, mijnheer El Majjaoui. Dan gaan we door naar de fractie van PvdA, de heer Kooy, u heeft het woord. De heer Kooy: Voorzitter, dank u wel. Eén vraag, onderwerp Bibob. We hebben wat verheldering gevraagd omdat Bibob werd aangegeven, een coördinator en er staat, de coördinator richt zich op alle zaken waar de Bibob op van toepassing is, maar de vraag erboven staat, de bedoeling is, als ervoor gekozen wordt de invoering uit te breiden.

Wanneer kunnen wij dan een voorstel voorzien voor uitbreiding Bibob? Is dat de bedoeling voor de plannen? En komen daar nog verder ook uitvoeringskosten bij of zijn het alleen maar die coördinatorkosten? Want dan mis ik nog wat. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Onafhankelijk Rijswijk, mevrouw De Man. Mevrouw De Man: Dank u wel voorzitter, maar ook hierbij zullen we niet het woord voeren. U mag weer door. De voorzitter: Kijk, waren ze allemaal maar zoals de fractie van OR. En dan als laatste de fractie van Rijswijks Belang. De heer Weterings: Dank u wel, dank u wel. Ik wilde de heer Kruger van Beter Voor Rijswijk bedanken voor zijn lovende woorden, het ging er donderdag wel iets anders aan toe, maar we zitten hier in ieder geval op een lijn. Ik dacht donderdag ook, maar goed, dat komt nog wel een keer. Wordt echt tijd dat we de slapende reus gaan wakker maken, hè? Het MBB-museum, combinaties met schoolreisjes, combinaties met geschiedenislessen, ons eigen cultureel erfgoed bewaken die we hier in Rijswijk hebben. Het is al lange tijd, even heel erg oneerbiedig gezegd, een soort van ziek vogeltje daar. Het wordt tijd dat we het zieke vogeltje gaan genezen. Andere mensen noemen het weer een slapende reus.

Dus inderdaad, er zit ook een motie bij alle fractievoorzitters in de mailbox, ik hoop ook op een brede steun, dat we echt een trekpleister gaan maken van het prachtige museum in het bosrijke deel. Dan, voorzitter, nog even heel kort over de halfjaarrapportage, had ik eigenlijk één korte vraag over. Of het echt wel nodig is om drie ton uit te geven aan smartphones, daar zou ik heel graag nog een keer een bredere uitleg over willen, want ik denk toch dat ambtenaren in een stadhuis, normaal gesproken, hebben een computer, een vaste telefoon, een receptioniste. Waarom moet iedereen bereikbaar zijn als ze niet buiten de deur zijn? Ik vind die drie ton, vind ik behoorlijk aangepakt. Vorig jaar was het een kunstwerk en nou zijn het smartphones, dus daar heb ik wel een beetje mijn twijfels bij. Dus als iemand daar mij wat meer over kan vertellen of het noodzakelijk is of waarom die luxe van een dure smartphone? Drie ton, ja? Dankjewel. De voorzitter: Hartelijk dank, mijnheer Weterings en dan gaan we naar beantwoording in de eerste termijn. Wie mag ik als eerste het woord geven? Ja, mijnheer Keus, u heeft het woord. Pagina 20 van 57

CONCEPT VERSLAG FORUM STAD & SAMENLEVING 22 JUNI 2021 _____________________________________________________________________________________________ De heer Keus: Ja, voorzitter, heel kort. Ik heb, denk ik, één vraag van de heer Dolmans over klimaatbeleid, maar daar heb ik niet één-twee-drie het antwoord op, kon het ook niet heel snel achterhalen, dus als u mij toestaat, kom ik daar dan in de tweede termijn op terug, want dan ga ik nog even uitzoeken. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Keus. Mevrouw Besteman, u heeft het woord. Mevrouw Besteman: Ja, prima. Dank, voorzitter. Ik heb een vraag van de heer Kruger van Beter Voor Rijswijk gekregen over de wachtlijsten in Rijswijk Buiten. Die signalen zijn ook ons bekend, we zijn erover in gesprek met schoolbesturen. Het is wel zo dat we na de zomer, of in de zomervakantie nieuwe school Parkrijk gaan opleveren, daar kan natuurlijk flink… Kunnen flink wat leerlingen terecht. De tijdelijke school blijft ook open, zeg ik dan ook maar even richting GroenLinks achterin. Daarover zijn we in gesprek met Librijn op dit moment, BuitenRijck wilde daar niet naartoe. Dus zoals het er nu naar uit ziet, komen we daar met BuitenRijck, of met Parkrijk heel goed uit. Als het gaat om het aannamebeleid, voorzitter, daar gaan we als gemeente natuurlijk gewoon niet over, maar we zijn er wel over in gesprek met schoolbesturen.

Voor het regiogebied Rijswijk Buiten zijn we ook in gesprek met Delft en Midden-Delfland, om te kijken hoe we dat gebied goed kunnen bedienen. Als het gaat om het BB-museum, heb ik een aantal fracties vragen horen stellen. Over de cultureelhistorische waarde zijn wij het helemaal met elkaar eens. We steunen vanuit cultuur het museum ook de afgelopen tijd. Ik denk dat als het om het grotere geheel gaat, dat collega Van de Laar daar misschien nog iets over zal zeggen in relatie tot de landgoederen en ik kijk nu heel weifelachtig naar rechts. Anders kom ik daar in de tweede termijn op terug. De voorzitter: Hartelijk dank, mevrouw Besteman. De volgende is de heer Van der Laar. Bent u er klaar voor? De heer Van der Laar: Ja, dank u wel. De voorzitter: Zo, vol goede moed. De heer Van der Laar: Ik was nog even aan het denken over… U noemde het BB-museum geloof ik een dood vogeltje, heb ik dat nou goed verstaan? Maar dat vond ik opmerkelijk, dat herken ik totaal niet want het is een fantastisch vrijwilligersinitiatief. Ligt in de landgoederenzone inderdaad, als we daar… De heer Weterings: Voorzitter, met dood vogeltje bedoel ik achterstallig onderhoud van leslokalen, geen vergoedingen voor vrijwilligers, afspraken worden niet nagekomen, ambtelijke tegenwerking van de ambtelijke organisatie. Ik heb er twee weken geleden een heel goed gesprek gehad van, ik denk, anderhalf uur.

Er valt heel veel te verbeteren op dat gebied, dus… De voorzitter: Ja, ik wil graag eerst altijd even de wethouders hun betoog laten en daarna kunt u altijd nog aanvullende vragen, hè, dan hebben we een beetje ritme in de zaak. Mijnheer Van der Laar. De heer Van der Laar: Over de landgoederenzone komt er een voorstel uw richting op ter verbetering van vooral de structuur en de beleving in de zone. Daar zit het BB-museum nog niet in en de omgeving daaromtrent, maar we hebben natuurlijk wel een goede samenwerking over de garage bijvoorbeeld, die de vrijwilligers fantastisch hebben opgeknapt. Ten aanzien van klimaat heb ik wel een antwoord trouwens, want Pagina 21 van 57

CONCEPT VERSLAG FORUM STAD & SAMENLEVING 22 JUNI 2021 _____________________________________________________________________________________________ u vroeg, de heer Dolmans, naar niet beschikbaar zijn van medewerkers maar toch een uitvoeringsprogramma kunnen toezeggen. We hebben niet iemand hier rondlopen met op zijn voorhoofd, bij wijze van spreken, klimaatcoördinator, dus het uitvoeringsprogramma zal tot stand komen misschien wel deels door externe inhuur, maar ook door, nou, dat de hele ploeg bij elkaar komt te zitten van alle domeinen die daarmee te maken hebben. Dus dat is de waterbeleidsmedewerker, hittestress, stadsbeheer en zodoende samen een uitvoeringsprogramma maken. Ten aanzien van de omgevingswet, dan kijk ik naar de heer Van der Meij, daar zal ik schriftelijk voor dinsdag met een verschillenanalyse ook komen, van, wat is nou exact de juiste onderbouwing van regulier versus hetgeen wat er extra wordt gevraagd. Voorzitter, tot zover. De voorzitter: Ja, dank u wel. Je zei klimaatcoördinator, dat wordt dan een kliko in de volksmond, nietwaar dan? Kliko, klimaatcoördinator. Oké, in ieder geval… De heer Van der Meij: Voorzitter, bij interruptie. De voorzitter: Ter interruptie. De heer Van der Meij: Ik had nog een vraag aan wethouder Van der Laar gesteld over de saneringskosten Elsenburgerbos, die twee ton. De voorzitter: Dank u wel.

Ja, mijnheer Van der Laar, u heeft het woord. De heer Van der Laar: Ja, dat is een beetje een financieel-technische vraag, maar ik… En ik weet niet zo goed hoe het exact erin staat, maar u heeft gelijk, dat kan gewoon worden afgeschreven, zeer waarschijnlijk en dan lijkt het mij inderdaad een investering en niet iets voor de exploitatie. Een deel van het krediet, maar dat zie ik daar niet even uit mijn hoofd, is bedoeld voor het onderzoek en dat is wel exploitatiebegroting natuurlijk. Dan kan ik me voorstellen dat we ook nog voor de keuze komen te staan, als ze die sanering moeten gaan doen, hoe groot is die en willen we daarop afschrijven of willen we die in één klap nemen? Dus dat zijn de overwegingen die ik u zo uit de losse pols mee kan geven, maar misschien dat we voor dinsdag nog specifiek moeten kijken of het een exploitatie of een krediet is. De heer Van der Meij: Nou, ik denk dat dat goed is en… De voorzitter: Even via de voorzitter. De heer Van der Meij: Voorzitter, even ter interruptie. Dan de vraag of die twee ton inderdaad uitsluitend en alleen onderzoekskosten zijn of dat daar ook al een raming inzit voor de sanering zelve? U knikt ja. Dan hoort het niet thuis, in mijn optiek, in de exploitatie. Maar ik denk dat het goed is, advies aan u, om dat nog even uit te zoeken. De voorzitter: Ja, dank u wel mijnheer Van der Meij. De heer Van der Laar.

De heer Van der Laar: Ja, zal ik toch nog even via de microfoon antwoord geven, inderdaad, in plaats van het geknik. Die twee ton zijn een eerste globale, uit de duim van de expert overigens wel, van nou, wat zou je

Pagina 22 van 57

CONCEPT VERSLAG FORUM STAD & SAMENLEVING 22 JUNI 2021 _____________________________________________________________________________________________ hieraan moeten besteden, twee ton en dat zijn niet de onderzoekskosten, inderdaad. Dus dat zou dus een krediet zijn, maar laten we dat voor dinsdag herstellen. Voorzitter. De voorzitter: Hartelijk dank, mijnheer Van der Laar. Dan de heer Lugthart, had u vragen? De heer Lugthart: Voorzitter, eigenlijk één en dat betreft de vraag van de heer Weterings over de smartphones. Ja, ik moet daar heel eerlijk in zijn, wat er gebeurt, is natuurlijk, er is een groot investeringsbudget van drie ton geraamd en we hebben bedacht om dat te verspreiden over verschillende jaren. Dus het is drie ton was het en dat wordt nu gehakt in stukjes en dat is vijftigduizend euro per jaar. Als u zegt dat het een exorbitant bedrag is, dan wil ik toch even schetsen dat medewerkers hier in de gemeentelijke organisatie werken met een iPhone 6, ik vind dat… Nou ja, daar kan volgens mij best iets vervangen worden in een tijd waar we op dit moment werken. De voorzitter: Dankjewel, u kunt altijd nog vragen in de tweede termijn, mijnheer Weterings. Mevrouw Bentvelzen. Mevrouw Bentvelzen: Voorzitter, ik had geen vragen. De voorzitter: Kijk, dat is mooi. Dan gaan wij naar de burgemeester. De heer Verkerk: Ah, geweldig, heel goed.

Dank voor de belangstelling van de raad voor veiligheid en ondermijning, ik ben er druk mee bezig. Even naar de fractie van mijnheer Kruger. Op dit moment zijn we een concreet pilotproject op de aanpak van de automobielbedrijven die betrokken zijn bij ondermijning. Ik kan u zeggen dat ik de laatste maanden zeker 25 autobedrijven heb aangeschreven, gesloten of geverbaliseerd, dus dat heeft grote impact. Het is een voorbeeld voor de politie-eenheid Den Haag hoe je dat doet. Dus wat dat betreft, zijn wij hard bezig. Een andere is om de interne bewustwording op ondermijning onder de aandacht van de ambtelijke organisatie te brengen en er zijn twee workshops gegeven waarin met grote opkomst en groot enthousiasme is gereageerd. Ik denk een stuk of zeventig mensen. Deze presentatie is ook gegeven aan het college van B&W en die waren, nou, best onder de indruk van wat er allemaal speelde, zodat ook daar het bewustzijn op peil is gebracht. Verder heeft u in de presentatieaanvraag gezien dat we op 23 september een vertrouwelijke presentatie aan de raad zullen geven over alles met ondermijning te maken heeft, dan wordt u ook ingelicht en voorgelicht over wat zich allemaal afspeelt in Rijswijk. Daarbij zijn betrokken, het RIEC en het HEIT als specialisten en ondersteuners. Politie zal daar ook bij zijn, dus dan zult u op de hoogte worden gebracht over wat zich afspeelt.

Tegelijkertijd is mijn voornemen om bij de begroting aan uw raad toestemming te vragen om het aantal, nou ja, personeelsleden, om extra capaciteit toe te voegen, aan te nemen. Het betreft echt wel een aantal fte, als je kijkt hoe hard het gaat met de ondermijning en de veiligheid, dus ik wil dat in overleg met het college nader preciseren, maar er komt gewoon een verzoek om uitbreiding van capaciteit bij de begroting. Verder heeft CDA gevraagd hoe het zit met de boa’s, u bent daar permanent alert op, zijn wij heel dankbaar voor. Niet al uw suggesties hebben wij kunnen uitvoeren, daar bent u over bericht. De nieuwigheid is dat de boa’s van de gemeente Zoetermeer en Rijswijk en Leidschendam-Voorburg een samenwerkingsconvenant hebben gemaakt om met elkaar de zaken nog efficiënter en steviger aan te pakken. Dus dat betekent dat er uitwisseling kan komen van personeel, maar ook dat er versterking kan komen als dat nodig is. Daarnaast is het, denk ik, vanuit personeel, carrière-oogpunt ook wel leuk om eens in Pagina 23 van 57

CONCEPT VERSLAG FORUM STAD & SAMENLEVING 22 JUNI 2021 _____________________________________________________________________________________________ een andere stad rond te lopen en te werken. Dus in dat opzicht is dat denk ik een hele goede ontwikkeling. PvdA-fractie heeft gevraagd over de uitbreek van de… Uitbreiding van de Bibob-formatie. Dat heeft ermee te maken dat het werkingsgebied van Bibob met wetgeving anderhalf jaar geleden enorm is uitgebreid. Het betreft nu dus ook de aanbestedingen, de subsidies en nog een aantal instrumenten die de gemeente heeft en die dus ondermijningsgevoelig zijn. Dus dat terrein zal bestreken moeten worden. Willen we dat adequaat doen, dus dan zal daar ook wat uitbreiding over volgen. Uw suggestie om eens na te denken om ook de uitvoeringskosten mee te nemen, vind ik een hele goede. Want als er dus iets op het spoor is en er wordt geverbaliseerd, dan moet je er achteraan zitten en dan moet je eromheen, dus dat is wel een goede suggestie om daar wel de gedachte over te laten gaan. Voorzitter, dit is het antwoord. De voorzitter: Hartelijk dank, ik zag een interruptie van de heer El Majjaoui. De heer El Majjaoui: Ja, dankjewel voorzitter en dank voor de beantwoording. Het gaat hier niet om de opsporingsambtenaren an sich.

De opsporingsambtenaren, en ik ben heel blij met die samenwerking regionaal, maar het gaat hier specifiek om burgers die alleen maar als ondersteuning fungeren, dus uit de participatiewet. We hebben deze vragen gesteld aan de voormalige burgemeester, portefeuillehouder openbare orde en veiligheid en die heeft toegezegd dat hij het ging onderzoeken en dan wel uitvoeren. Dus het gaat specifiek om de mensen die daarvoor geschikt zijn, die in de participatiewet zitten, om die ter ondersteuning ter werk te gaan bij de opsporingsambtenaren. De heer Verkerk: Dankjewel voorzitter. Ik herinner me deze vraag, dit is uitgezocht en dit blijkt op personeelorganisatorisch opleidingsniveau-gerelateerde factoren niet goed mogelijk. Daar is een antwoord op gegeven, volgens mij een maand of drie geleden, maar misschien hebben we het allebei niet scherp. Maar daar is een antwoord op, dat weet ik en volgens mij is dit het antwoord. Ik zal even nachecken of dat gewoon wel afdoende is gecommuniceerd. De voorzitter: Hartelijk dank. Nog één keer een interruptie van de heer El Majjaoui. De heer El Majjaoui: Ja, dankjewel voorzitter. De laatste, dan zou ik graag die antwoorden nogmaals willen ontvangen, want die hebben wij niet ontvangen en dan kunnen we daarop reageren, dank u wel. De voorzitter: Hartelijk dank, ik denk dat mijnheer Verkerk dat kan toezeggen. De heer Verkerk: Doen we het nog een keer.

(Met cc naar alle raadsleden). De voorzitter: Helemaal super. Dat is dan de beantwoording in de eerste termijn, zijn er nog vragen, behoeften voor een tweede termijn? Ik zie de heer Weterings en mevrouw Kistemaker en de heer Kruger. In deze volgorde, graag. De heer Weterings: Voorzitter, dank u wel. Ik zou nog heel graag even willen terugkomen op het MBBmuseum, want wethouder Besteman gaf aan van, nou, we delen uw mening hè, het is cultureel erfgoed, hoog in het vaandel staan. Dan zit er toch ergens een kink in de kabel, want op schriftelijke vragen bij de eerste halfjaarsrapportage heeft Rijswijks Belang gevraagd dat er behoefte is voor meerdere wc’s, want er is maar Pagina 24 van 57

CONCEPT VERSLAG FORUM STAD & SAMENLEVING 22 JUNI 2021 _____________________________________________________________________________________________ één wc, dat de opstallen nogal wat achterstand hebben. Dan geeft u in uw beantwoording aan dat met in stand houden van een museum is nog geen besluit genomen en dat het nog maar de vraag is of het museum wel of niet behouden blijft. Dan gaat er ergens iets niet goed, want u heeft zelf ook in 2018 een waardestelling laten opnemen door een extern bedrijf, van wat is nou de waarde van dat hele complex. Daarin is duidelijk geworden, trouwens een zestien pagina’s dikke waardering, dat het van nationaal belang is. Er zijn er maar vier van in Europa en Rijswijk is daar één van, het is echt uniek, dus we zullen u daar ook in het kaderdebat met een stimulerende motie gaan motiveren om het MBB-museum weer helemaal op de kaart te gaan krijgen. Dank u wel. De voorzitter: Hartelijk dank voor uw inbreng, mijnheer Weterings. Mevrouw Kistemaker. Mevrouw Kistemaker: Ja, dank u. Ja, het verbaast mij eigenlijk wel dat BuitenRijck niet naar die tijdelijke bouw waar Parkrijk nu in zit, die een half jaar geleden is opgeleverd, maar liever naar de noodlokalen gaat die echt wel, echt in slechte staat zijn, dus ik zou daar graag nog wel een toelichting op willen.

U geeft aan, we zijn in gesprek met Librijn over de bestemming, eigenlijk, van het tijdelijk schoolgebouw waar Parkrijk nu uit gaat. Parkrijk heeft op dit moment de lokalen niet nodig, die heeft genoeg ruimte in de nieuwe nieuwbouw. Wat betekent dat dan eigenlijk dat u in gesprek bent met Librijn? Betekent het dat er ook zomaar een andere school vanuit het Librijnbestuur daar zich kan vestigen? Hoe zit dat precies? Dank u. De voorzitter: Duidelijk, hartelijk dank. De heer Kruger. De heer Kruger: Dank u wel, voorzitter. Even heel kort en ook niet zwaar, met betrekking tot het BB-museum, ik ben nog niet helemaal gerustgesteld, maar ik ga er wel vanuit dat het museum blijft, daar gaan ze uiteindelijk toch wel zelf over. Mocht de geldkraan helemaal dichtgaan, dan ga ik desnoods persoonlijk dwarsliggen daar, al dan niet aan een ketting in of iets dergelijks. Dus ik heb er wel vertrouwen in dat we daaruit moeten komen. Met betrekking tot het aannamebeleid van leerlingen, ik wil nogmaals de wethouder benadrukken, oké, de gemeente heeft daar niet een bevoegdheid in maar u zit aan tafel met die mensen. Met redelijkheid en billijkheid moet u ze toch kunnen overtuigen om daar rekening mee te houden. Ik wil het woord handjeklap niet noemen, maar er is best wel wat ruilhandel om in ieder geval daar goede afspraken over te maken.

Het laatste betreft, ben ik eigenlijk een beetje opgelucht, ik krijg in september, krijgen we een besloten voorlichting met betrekking… Wat de burgemeester net heeft aangegeven, veiligheid kost nou eenmaal geld en daar zullen we ook aan moeten geloven, want een veilig Rijswijk, daar staan wij voor. Dat was mijn tweede termijn. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Kruger. Dan de beantwoording in tweede termijn, wie mag ik als eerst het woord gunnen? Mevrouw Besteman, u heeft het woord. Mevrouw Besteman: Dank u, voorzitter. Ja, misschien nog even met het BB-museum beginnen. Ik heb gezegd dat ik de waardering voor dat museum zeker met u deel, voorzitter, en we hebben ze vanuit cultuur ook gesubsidieerd, dat heb ik gezegd. De opstal is inderdaad een ander verhaal en dat wordt in het bredere perspectief meegenomen in het project landgoederenzone, zo u wilt. Als het gaat om de scholen in Rijswijk Buiten, inderdaad, BuitenRijck wilde niet naar die tijdelijke Parkrijk-school. Dat was natuurlijk een prima oplossing geweest, prima stap, wat de gemeente betreft. Maar we willen die lokalen natuurlijk ook niet leeg Pagina 25 van 57

CONCEPT VERSLAG FORUM STAD & SAMENLEVING 22 JUNI 2021 _____________________________________________________________________________________________ laten staan, want we hebben het vaker in deze raad ook over de nood die eigenlijk nodig is op onderwijsgebied. Dus daarom zijn we in gesprek met Librijn gegaan en inderdaad, zij kunnen een dependance vestigen in die tijdelijke Parkrijk-locatie en het ziet ernaar uit dat ze dat ook gaan doen, ingaande het nieuwe schooljaar. De voorzitter: Dank u wel, dan denk ik dat alle vragen in tweede termijn beantwoord zijn, nietwaar? Dan rest mij nog de vraag of wij dit stuk als akkoordstuk of bespreekstuk… Maar dat wordt dus gewoon weer een bespreekstuk. Ik… Het staat op mijn lijstje, ik zeg… Ik doe ook maar wat. Ja toch? 5.

Raadsvoorstel Groeifonds (21-041) De voorzitter: Dames en heren, dan gaan we door met agendapunt nummer 5 en dat is het raadsvoorstel groeifonds. En daar moet ik even vooraf vragen, want hij gaat exclusief over het groeifonds, maar er zijn een aantal raadsvoorstellen die eraan plakken. Dan wil ik u het akkoord vragen of u akkoord gaat dat het voorstel speelbeleid tijdens het kaderdebat van 6 juli wordt besproken. Ik zie een hele vlugge hand van mevrouw Alberts, ik zie ook een hand van mijnheer Dolmans. Mevrouw Alberts, u heeft het woord. Mevrouw Alberts: Ja, voorzitter, dat is niet akkoord, dat is ook niet zoals het in het presidium is besproken. We gaan vandaag alleen over het groeifonds praten. De voorzitter: Nou, exact, dat zeg ik. Mevrouw Alberts: En verder is er geen akkoord of iets dergelijks of ook maar iets in de richting van het kaderdebat wat hier voorligt. De voorzitter: Nee duidelijk, ik zeg alweer. Mijnheer Dolmans, u bent eerst.

De heer Dolmans: Ja, we hebben hierover in het presidium gesproken en ik kijk dus even naar de fractievoorzitters-collega’s of ik de afspraak goed formuleer, maar volgens mij was de afspraak dat we hier vanavond het groeifonds zouden bespreken en eventueel ook op 6 juli als we daar vanavond toe besluiten, en ik kan me herinneren dat de heer Sleddering heeft voorgesteld om ook de coronamaatregelen mee te nemen in het kaderdebat, omdat dat geen zin heeft om dat pas na de zomer te behandelen, want dan zijn we te laat. De voorzitter: Mijnheer Sleddering. De heer Sleddering: Ik wil de woorden van de heer Dolmans bevestigen, wij zouden nu praten over het woonfonds… Over het groeifonds en verder niks. Wij zullen kijken, wij hebben gezegd toen dat, over het coronamaatregelen, die is aan tijd gebonden en dat moet dus snel. De VVD heeft gezegd, daar zijn we mee eens, dus daar moeten we een manier voor vinden om dat snel te behandelen, net zoals we hebben gedaan eigenlijk al eerder met het woonfonds en met stedenaandelen. Dus daar zijn we gewoon voor, we zijn daar zeer pragmatisch in. Over de rest van alle voorstellen die het college gedaan heeft, gaan we voorlopig even niet praten. De voorzitter: Akkoord, ja, want die staan ook voor september op de agenda, geloof ik. De heer Kooy. Pagina 26 van 57

CONCEPT VERSLAG FORUM STAD & SAMENLEVING 22 JUNI 2021 _____________________________________________________________________________________________ De heer Kooy: Voorzitter, dank u wel. Er is heel veel uitgebreid gesproken in het presidium en daar is eigenlijk geen klip en klaar antwoord gekomen of dat het nu wel of niet besproken kan worden, vandaar dat het doorgeschoven is naar vanavond, of we er al klaar voor zijn. Hoofdonderwerp is het groeifonds, we hebben nog wel wat vragen over een aantal onderdelen, hoe we de onderliggende onderdelen moeten zien. Een aantal zijn al besproken, maar een aantal vragen zullen we toch stellen voor het beoordelen van het groeifonds op zich, hoe we daarmee omgaan ook. Dank u wel. De voorzitter: Hartelijk dank. Zijn er nog aan- of opmerkingen over dit agendapunt? Dus dan zijn we akkoord dat we het nu alleen over het groeifonds gaan hebben en de coronamaatregelen, omdat dat erg urgent is, dat we dat niet kunnen wachten tot september. Akkoord? Mevrouw Alberts: Nee, voorzitter, we gaan het alleen over het… De voorzitter: Nee voorzitter? Mevrouw Alberts: Groeifonds hebben. Dat is wat we hebben afgesproken. De voorzitter: We gaan het alleen over het groeifonds hebben, zegt mevrouw Alberts.

Mevrouw Alberts: Ja, dat is waar we nu, vanavond, bij dit agendapunt, wat wij gaan bespreken en dan staat het de fracties vrij om daar ook de coronamaatregelen, pakketten en dergelijke, om dat dan daarin ook mee te nemen. Maar we hebben slechts vanavond afgesproken dat we het groeifonds gaan bespreken. De voorzitter: Duidelijk. Ik geloof dat ik als voorzitter wel mag beslissen wat er uiteindelijk besproken wordt vanavond. Als het goed is, als ik het goed gelezen heb. Mevrouw Alberts: Voorzitter, daar gaat het Forum dan over. De voorzitter: Nou ja, helaas, als voorzitter heb ik die macht dus niet. Dat is even jammer. Dan laat ik het over aan u als Forum. Alleen groeifonds en daar laten we het bij? Ja? Nee, dan niet, als mevrouw Alberts dat niet wil, dan doen we dat niet. We kunnen… Nou ja, dat kunnen we ook doen. We kunnen er ook over stemmen, als u dat wilt. Ja? De heer Van Enk: Ja, voorzitter? De voorzitter: Even wachten. Mijnheer Kooy. Mevrouw Alberts: Voorzitter van de orde? De voorzitter: Eén momentje, één momentje. De heer Kooy eerst. De heer Kooy: Voorzitter, dank u wel. Er wordt nu een hoop geroepen door de zaal en we raken steeds verder en verder af van het onderwerp. Er is niet alleen over groeifonds te praten zonder een aantal dingen aan te stippen. Dat wil niet zeggen dat de individuele dingen die eronder liggen los gezien kunnen worden van het Pagina 27 van 57

CONCEPT VERSLAG FORUM STAD & SAMENLEVING 22 JUNI 2021 _____________________________________________________________________________________________ besluit, want er ligt gewoon één besluit voor. Dus het groeifonds als besluit is één besluit, maar daarmee kunnen we nog wel wat vragen stellen over de onderliggende en dan kunnen we misschien aan het einde van het Forum beslissen of dat het gereed is om door te gaan voor besluitvorming of niet. Maar laten we eerst kijken wat de inhoudelijke vragen zijn dan. De voorzitter: Ja, maar dat is dus niet zo afgesproken in het presidium. In het presidium is afgesproken over het groeifonds en eventueel over de coronamaatregelen. Mevrouw Alberts: Nee voorzitter, er is afgesproken om vandaag het te hebben over het groeifonds en onderdeel daarvan is de coronamaatregelen. We hebben de agenda voor vanavond, hebben we al vastgesteld aan het begin van deze vergadering, dus laten we gewoon de bespreking beginnen en dan betrekken alle fracties die dat willen, betrekken gewoon die coronamaatregelen daarbij en dan kunnen we aan het einde van deze bespreking, kunnen we daar eventueel besluiten over nemen over wanneer we wat eventueel willen verder gaan bespreken of toch een besluitvorming gereed hebben. De voorzitter: Dank u wel. Goh, dan ben ik toch eigenlijk een hele goede voorzitter, want ik heb u nu precies waar ik u hebben wilde.

Dan gaan we dat zo doen, dames en heren. Bij deze. Dan, mijnheer Van Enk. De heer Van Enk: Ja, ik denk dat dat ook precies is wat de heer Kooy net voorstelde, dus het staat eenieder vrij om over alle onderdelen van dit agendapunt het woord te voeren. Ik wil al graag aankondigen dat wij dan in verschillende personen vanuit onze fractie graag willen doen en dan besluiten we later wat, welke raadsvoorstellen worden meegenomen naar de komende raad. Dank u wel. De voorzitter: Fantastisch. Nou, het was allemaal niet moeilijk uiteindelijk. Zie je wel? Dan gaan we beginnen, dames en heren. Onafhankelijk Rijswijk, heeft u wat in te brengen? Mevrouw De Man: Ja, dit keer wel voorzitter, dank u wel voor het woord. Ja, het groeifonds, een mooi idee mits juist ingezet en we hebben dan ook een aantal vragen naar aanleiding van dit voorstel. Er valt te lezen dat u de parkeergarage van het Huis van de Stad wilt bekostigen vanuit de Eneco-gelden, want dat zijn dit feitelijk natuurlijk.

Ik vraag me dan af, hoe had u die bekostigd als we de Eneco-gelden nu niet hadden gehad? En wordt het nu integraal betrokken bij het plan van het Huis van de Stad of ziet u de parkeergarage voor het Huis van de Stad nog steeds als losstaand iets? Er valt ook te lezen dat het college een openluchttheater wil realiseren en ik ben toch wel heel erg benieuwd waar dit idee ineens vandaan komt en heeft dit Rijswijk dit dan nu ook wel echt nodig? Volgens mij zijn er nog honderd andere dingen waar je dergelijk geld veel beter in kunt investeren, ik noem maar iets, zoals het verbeteren van de gehele infrastructuur van je stad, zeker gezien de groei die we doormaken, zoals u ook aangeeft in ditzelfde document. De entree van de Herenstraat aan de kant van de Haagweg wordt genoemd en wilt dat dat er piekfijn uitziet, dus het gaat eigenlijk alleen om aanzicht. Maar waarom wordt er niet ook gesproken over het eenrichting maken van de HerenstraatWillemstraat? Waarom wordt het niet integraal aangepakt? Als je dan zoiets wil investeren vanuit het groeifonds, dan zou het toch verstandig zijn om dit in één keer goed te doen, lijkt me.

Aangegeven wordt dat deze plannen bij elkaar 51 miljoen gaan kosten en is daarin ook rekening gehouden met eventuele tegenvallers? Zeven van de elf plannen kosten alleen maar geld en drie van de vier plannen waarbij is aangegeven dat het zichzelf terugverdient, daar zetten wij grote vraagtekens bij of dat wel zo is. Er wordt dus Pagina 28 van 57

CONCEPT VERSLAG FORUM STAD & SAMENLEVING 22 JUNI 2021 _____________________________________________________________________________________________ eigenlijk bijzonder weinig ingezet op investeren waar we weer rendement uit kunnen halen, om zo ook het gat van de Eneco-gelden weer op te vullen. Waarom kiest het college er niet voor om slimme investeringen te doen om weer geld terug het laatje in te krijgen? We willen toch een gezonde financiële basis? Dat is alleen niet echt terug te zien in dit voorstel, lijkt. Als laatste, om het even te hebben over de coronahulp, we zijn van mening dat deze vanuit het weerstandsvermogen geregeld moeten worden, net als vorig jaar. We zijn dan ook erg benieuwd waarom het college ervoor heeft gekozen om dit vanuit het groeifonds te doen. Dat was het voor mijn eerste termijn, dankjewel. De voorzitter: Dankjewel, lekker vlot. Rijswijks Belang, de heer Weterings. U heeft het woord. De heer Weterings: Ik zou het niet heel ingewikkeld maken, maar ik kan ook wel een sprongetje maken naar de ondertunneling Beatrixlaan. Is dat een grote stap, of niet? Als ik daar een vraag over heb. Nee hè? Ga ik hem gewoon doen.

Voorzitter, tot mijn grote verbazing hebben wij enkele weken geleden hier nog een noodvergadering gehad over een uitspraak van wethouder Lugthart in de krant, op een vrij vroege ochtend, ik zat aan de koffie met een gebakken eitje en toen knalde hij eruit met, twintig miljoen zou er geïnvesteerd worden in een tunnel. Nou, dat was al behoorlijk slikken want hé, er wordt al gesproken over geld wat nog niet door de raad is gegaan. Nou goed, het verhaal is afgesloten, hebben we het over gehad, vergeten en vergeven. Dan enkele weken later wordt in één keer tien miljoen erbij gestopt, we praten in één keer over dertig miljoen. Nou, dan ben ik het even kwijt. Ik bedoel, we gaan naar buiten treden met twintig miljoen en binnen enkele momenten staat er dertig miljoen in de berichtgeving. Waarom die tien miljoen erbij gedaan? Waarom hebben jullie dat niet bewaard voor onderhandelingen met Den Haag of met de regio? Waarom altijd gelijk het achterste van de tong, van joh, we hebben nou die Eneco-gelden, waarom knallen we gewoon gelijk dertig miljoen erin? Ik vind dat zonde, ik vind dat jammer, maar als de wethouder, voorzitter, daar een goede verklaring voor heeft waarom hij die move heeft gemaakt, dan ben ik een en al oor. Dank u wel. De voorzitter: Hartelijk dank. Mijnheer Kooy van de PvdA. De heer Kooy: Voorzitter, dank u wel.

De PvdA heeft bij het verkrijgen van de gelden al direct gezegd, zet er pijlers onder. De pijlers voor de PvdA waren wonen, werken, welzijn, waaronder jeugd en duurzaamheid. Gelukkig komen we een aantal pijlers tegen maar we hebben nog wel wat vragen over hoe we dat geld gaan bestemmen. Ik zal een aantal gewoon even op volgorde van de onderwerpen doorlopen. Openluchttheater is net genoemd, in een natuurgebied, in een groenzone, wat ook een status heeft gekregen. Hoe ziet u dat en waar wordt het dan voorzien? Zijn er ook subsidies aangevraagd voor onderhoud aan de landgoederenzonde die bij kunnen dragen dat de kosten omlaaggaan? En fase 1, is dat ook specifiek voor de omgeving van het Huis van de Stad bedoeld, dat we daar wat aanpassingen doen? Het volgende onderwerp, Rijswijk Buiten verbindingen. Er wordt gesproken over een tunnel of een andere verbinding, is dat dezelfde verplichting die we eerder hadden in het Rijswijk Buiten-plan wat we op een andere manier gaan financieren? De parkeergarage is heel summier een post voor de toekomst, maar tweeënhalf miljoen, wat is dat? Is dat totale kosten of hoe… Graag even toelichting. De Beatrixtunnel is net even genoemd, daar was al wat meer ingevuld en daar kwamen we van de week met de heer Keus al kort over te praten na de uitzending.

Daar stond dus dat de terugverdien een rood vakje was, maar we hebben het daarna gehad over een MKBA zoals die bij de A2 is uitgevoerd. Daar kwam dus een positieve terugverdien uit. Kunt u daar misschien een verband tussen leggen, of dat rode vakje dan toch anders bezien moet worden? Dan even de speel… De jeugd van de toekomst, dat Pagina 29 van 57

CONCEPT VERSLAG FORUM STAD & SAMENLEVING 22 JUNI 2021 _____________________________________________________________________________________________ was door onze fractie-assistent voorbereid, daar hebben we een aantal korte vraagjes ook nog even uit. Speelbeleid. Onvoldoende voorzieningen voor jongeren tussen de dertien en de achttien jaar wordt aangegeven, hoe is dat aangetoond? Is er ook met die jongeren gesproken om hun behoefte te doen? Er wordt nog even aangehaald, een smart job. Is dat de oplossing, want we hebben vroeger ook weleens een job gehad, die brandde al vrij snel uit. Dus in hoeverre is dat afgestemd met die jongeren. Het tweede was de financiering. We hebben een investeringsbudget maar geen integraal budget, is dat makkelijk om gewoon te zeggen, voor exploitatie-investering gaan we gewoon dat per vier jaar bekijken wat we gaan doen, voordat we het geld eruit gaan halen? Dan nog algemene vragen die ik vorige keer heb gesteld die door zijn geschoven. Uit het fonds worden een aantal betalingen gedaan, bijvoorbeeld de Stedin-aandelen worden aangeschaft.

Zou het ook mogelijk zijn om die Stedin-aandelen dan in het fonds terug te plaatsen, dat het bezit en de uitgaven aan elkaar wordt gekoppeld, dat ze erin blijven zitten? Hetzelfde met het woonfonds, de bezittingen die we daarin krijgen, kunnen die in het fonds blijven zitten? Als het fonds, het groeifonds het niet haalt, wat is het college dan van plan te doen met de Stedin-verplichtingen? Gaat ze die dan toch doen op de collegebevoegdheid, want dat is gewoon de aanschaf van aandelen? En hetzelfde met de woondeal. Dus dat zijn de algemene vragen en dan had ik voor… Coronadeel heeft mijn collega Wil van Nunen nog voorbereid. De voorzitter: Dank u wel, dan bij deze, Wil van Nunen heeft het woord. Mevrouw Van Nunen: Ja voorzitter, dank u. Nou, een mooi pakket van coronamaatregelen waarbij een goed onderscheid is gemaakt tussen maatschappelijke gevolgen, sociale gevolgen en economische gevolgen. Maar wij vinden dat de sociale paragraaf toch wel erg bekaaid ervan af is gekomen. Eigenlijk zegt u als college, of misschien ook wel ingebracht door de specifieke vakwethouder, we doen al heel veel in de nieuwe kadernota’s. Terwijl ik denk, de kadernota’s, dus armoedebeleid, participatie en werk in uitvoering, maar dat is regulier beleid.

Ik mis eigenlijk, ook bij de analyse, een duidelijk beeld van wat dat nu betekent heeft voor die groepen waar u in die kadernota’s die we vorige week behandeld hebben, aandacht aan besteed. We hebben het wel over sociale cohesie, maar dat gaat natuurlijk over veel meer dan alleen mensen een kopje koffie aanbieden in een buurthuis, die inderdaad een jaar dicht zijn geweest. Dat gaat over veel meer. Ik mis toch eigenlijk bij die analyse wij een aantal groepen en dat zijn bijvoorbeeld ook groepen zoals bijvoorbeeld vluchtelingen, statushouders die een jaar lang hun integratieproces hebben zien. Stopgezet hebben gezien. In die zin daar niet aan hebben kunnen werken, hè, meedoen aan de Rijswijkse samenleving. Waarom noemt u die niet? We missen ook eigenlijk wel de vrijwilligers, van Welzijn Rijswijk horen we dat ze toch ook wel eigenlijk bang zijn dat ze hun vrijwilligers, die al die jaren voor corona heel nauw verbonden waren met het welzijnswerk, misschien wel gaan missen, niet meer terugkomen. Waar wilt u… Wat wilt u daarvoor inzetten? De sociale paragraaf hè, met investeringen, bevat eigenlijk of pro memorie-onderdelen waar we nog over gaan nadenken, wanneer dan, vragen wij ons af, of budgetten uit de reguliere gereserveerde gelden. Dat vinden wij eigenlijk een beetje mager.

Terwijl, en met complimenten voor de vakwethouder jeugd, dat bent… Daar is mevrouw Bentvelzen natuurlijk ook verantwoordelijk voor, maar ook vooral onderwijs, sport en bewegen, daar wordt heel veel aandacht aan besteed. In het sociale domein heb ik het dan over, of in de maatschappelijk-sociale sector. Met ook veel aandacht natuurlijk, en terecht, voor de economische pijler. Maar waarom wordt er, nogmaals, zo weinig aandacht besteed aan die groepen die ik net genoemd heb en bijvoorbeeld wel heel veel aan maatschappelijke dienstverlening? Een echt CDA-thema, mag er wat mij betreft ook uitgebreid in, maar het staat er ook heel nadrukkelijk in. Hoe gaat u dat uitvoeren, is mijn vraag. Extra geld Pagina 30 van 57

CONCEPT VERSLAG FORUM STAD & SAMENLEVING 22 JUNI 2021 _____________________________________________________________________________________________ voor Expeditie Rijswijk, mooi, maar gaan we daarmee ook vooral onze eigen lokale partners ook inzetten en niet alleen geld besteden aan overheid en aan coördinatie? Moet natuurlijk ook, maar het moet vooral terechtkomen bij de doelgroepen. Het Rijswijks Stageloket, is dat geld uitsluitend voor een formatieplek voor iemand die daar zit en ongetwijfeld goed werk gaat doen in de verbinding onderwijs-bedrijven? Er is een ton voor gereserveerd. Nou ja, goed, een heel goed plan is trouwens wel het betrekken van de amateurverenigingen, heel goed om hen aanvragen te laten indienen voor herstelactiviteiten na corona. Voorzitter, maar ik heb dus ook een aantal kritische punten, met name rondom de maatschappelijke-sociale paragraaf, ik hoop dat die beantwoord kunnen worden. Dank u wel. De voorzitter: Hartelijk dank, mevrouw Van Nunen. Dan gaan we naar Gemeentebelangen Rijswijk, de heer Van der Meij. De heer Van der Meij: Voorzitter, dank u wel. Ja, ik beperkt mij in dit Forum tot de technische vragen die wij hebben bij het raadsvoorstel groeifonds en de onderliggende stukken. De beschouwingen, die komen wel terug in het kadernotadebat. Ik snap heel goed… Ik wil daar toch even graag een bevestiging op krijgen van het college.

Het college stelt nu voor met het groeifonds een aantal bestemmingsreserves aan te leggen, zo zie ik me dat boekhoudkundig voor, waarbij het nog steeds mogelijk is, althans, waarna vervolgens de stap is om per regel, per bestemmingsreserve uiteindelijk een raadsvoorstel aan de raad voor te leggen, zoals we dat al eerder hebben voorgelegd gekregen voor het woonfonds en waar we uiteindelijk ook voor de Stedin-gelden, of Stedin-aandelen een raadsvoorstel hebben gekregen, dat we dan op dat moment uiteindelijk als raad, op basis van de inhoud, een definitief besluit kunnen nemen omtrent de besteding van die bestemmingsreserves. Dus die tweetrapraket, die blijft nog steeds bestaan op het moment dat dit groeifondsvoorstel wordt aangenomen. Daar wil ik graag een bevestiging van het college op hebben. Als ik kijk naar de nota groeifonds, graag even aandacht, ik heb hem ook al collegiaal aan wethouder Keus doorgegeven, pagina 3, de kopjes Rijswijk verandert en Rijswijk veroudert kennen dezelfde tekst. Nou, dat kan niet helemaal de bedoeling zijn, ik denk dat het goed is dat daar even een redactieslag op komt, dat daar verschillende teksten voor terugkomen, of dat je er één kopje van maakt. Voorzitter, dan vervolgens toch een aantal opmerkingen bij het coronamaatregelenpakket.

Wij zien dat dit nadrukkelijk andere soort gelden zijn dan gelden die wij reeds al in het verleden of afgelopen jaar in 2020 aan coronamaatregelen hebben ingezet. Dat waren met name noodmaatregelen die wij vanuit het Rijk hebben ontvangen als gemeente, om dat door te geleiden naar ondernemers toe hè? Andersoortige gelden. Dit zijn gelden die meer een investeringskarakter hebben. Hoe komen we gezond uit de corona? Dus ik snap heel goed dat het college ervoor gekozen heeft om voor te stellen om dat via het groeifonds in te zetten. Ja, hoe kunnen we de economie weer laten groeien na het coronatijdperk? Wat vervolgens mij opvalt aan de bestedingsvoorstellen die vervolgens in het raadsvoorstel aan de orde komen, we hebben het over 1,8 miljoen, ik rond even af, wat nu in het groeifonds zit. Nou, heel concreet staat daarin dat daar 575 duizend ingezet wordt voor de toeristenbelasting, om die voor twee jaar voor de hotelbranche kwijt te schelden en dat later in de vorm van voorfinanciering weer terug te krijgen vanuit de hotelbranche. Daar wil ik nadrukkelijk aan vragen van ja, welke voorwaarden zijn nu afgesproken met de hotelbranche dat zij ook daadwerkelijk die 575 liquiditeit die ze nu krijgen, uiteindelijk in de toekomst weer terug gaan betalen.

Hoe is, met andere woorden, onze motie die we daar bij de begroting voor hebben ingediend op dit onderdeel, nu ingevuld? Ik snap ook dat er honderdduizend euro nu gereserveerd wordt om de BIS van de Plaspoelpolder van de grond te krijgen. Nou, dat zie ik ook nadrukkelijk als een impuls om de Pagina 31 van 57

CONCEPT VERSLAG FORUM STAD & SAMENLEVING 22 JUNI 2021 _____________________________________________________________________________________________ economie in de Plaspoelpolder te geven, dus die snap ik ook. Dan wordt het voor mij een beetje vaag, want de overige maatregelen, dat zijn vooral een hoop advieskosten, promotiekosten en ik wil ze dan niet allemaal nu langslopen, maar toch duiding krijgen van, wat gaan we hier nu doen? Op het moment dat we tweehonderdduizend euro uit het groeifonds Rijswijk gaan reserveren voor, en ik citeer, positionerings- en proceskosten voor de ontwikkeling van ecosystemen rondom de RSCG en de geothermieconcepten. Analyse bedrijfsvoering ondernemers, samenwerking met een extern adviesbureau, onderzoek doen naar levensvatbaarheid van individuele ondernemingen om te kijken hoe we weer groeipotentie aan de onderneming kunnen geven, dan gaan we vijftigduizend euro uit het groeifonds besteden ter financiering van sneltesten. Innovatie MKB, veertigduizend euro groeifonds. Ik heb geen grip bij dit soort bedragen. Ja, ik weet wel wat tweehonderdduizend euro voorstelt, maar ja, wat staat daar nu concreet aan activiteit tegenover? Positionering- en proceskosten zegt mij weinig.

Nou, dan komt ook weer de bekende… Ook weer als voorbeeld de bekende promotie en city marketing om de hoek kijken, waar in het verleden ook de gemeente Rijswijk behoorlijk wat geld in heeft gestoken in de Bogaard en de Plaspoelpolder, waar ik persoonlijk gemengde gevoelens aan over heb gehouden, van ja, brengt dat nou uiteindelijk ook wat op? Wat staat er tegenover? Ik heb weleens iets over gebouwenporno gezegd, ik zit niet te wachten op allerlei brochures en plaatjes. Ik bedoel, ik vraag me dan af of je daar een individuele ondernemer mee helpt, et cetera, en of we daar individuele ondernemers mee moeten helpen. Dus ja, toch een beetje duiding, en ik denk dat de wethouder economie daar antwoord op zal moeten geven, wat wij nu precies voor ogen hebben, concreet, met dat coronamaatregelenpakket, waarvan voor mij die toeristenbelasting helder is, mits de voorwaarde en afspraken goed duidelijk zijn die met de hoteliers zijn afgesproken. En die BIS-bijdrage, daar kan ik me ook wel iets bij voorstellen. Tot zover eventjes, voorzitter. De voorzitter: Hartelijk dank. Dan gaan we door naar de fractie van het CDA, wie heeft het woord? Mijnheer Van Enk. De heer Van Enk: Dank u wel, voorzitter. Het CDA, kan ik zeggen, is sowieso erg blij met het voorstel voor groeifonds, omdat het een enorme ontwikkeling kan betekenen voor de gemeente Rijswijk.

De gemeente groeit en het is mooi dat we met de opbrengst van onze aandelen in de energie, investeringen kunnen doen. We denken dat dit ook een brede waaier is over terreinen als leefbaarheid, economie, wonen, verkeer, noem maar op. Dus ik hoop van harte dat we daar als gemeenteraad allemaal als fracties ook onze voorkeuren in terug kunnen vinden. Ik ga daar verder nu niet op in, want dat doe ik net als collega’s, komen we daar in het kaderdebat op terug, alleen wil ik u vragen om twee van mijn fractiegenoten het woord te geven over de twee onderdelen die hier ook zijn uitgewerkt, respectievelijk de coronamaatregelen en de nota speelbeleid, van mevrouw Koegler en mevrouw Schröter, als het mag. Dank u. De voorzitter: Maar natuurlijk. Mevrouw Koegler, u heeft het woord. Mevrouw Koegler-Böhm: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, want mijn fractie voelt wel de behoefte om vanavond ook wat over het coronamaatregelenpakket, in ieder geval het gesprek daarover te hebben. Want vanwege de coronacrisis hebben we te kampen gehad met ongekende zware maatregelen die het uiterste hebben gevraagd van onze samenleving. Maar gelukkig is er licht aan de horizon, de maatregelen die worden steeds meer versoepeld en de samenleving komt ook stap voor stap weer terug.

Het Centraal Planbureau kwam vandaag met een nieuwe raming waarin ze aangaf dat de schade aan de economie door de coronacrisis Pagina 32 van 57

CONCEPT VERSLAG FORUM STAD & SAMENLEVING 22 JUNI 2021 _____________________________________________________________________________________________ beperkt blijft. Het groeitempo van de economie ligt met 3,2 procent hoger dan we eerder hadden verwacht. Het CPB gaat zelfs uit van een daling van de werkloosheid in 2021. Economen, die geven inmiddels aan dat een extra landelijk herstelplan niet nodig is. Wat het CDA betreft heeft dat ook consequenties voor het lokale maatwerk dat we willen leveren. In het raadsvoorstel wordt nu nog uitgegaan van een toename van de werkloosheid en het stilvallen van de economie. Daarom de vraag aan de wethouder of de nieuwste raming van het Centraal Planbureau nog invloed heeft op het voorliggende raadsvoorstel, als het om de economische pijler gaat. In het voorliggende pakket met maatregelen wordt forst ingezet op het welzijn en de gezondheid van onze inwoners en in het bijzonder in het ondersteunen van onze sportverenigingen. Een goede ontwikkeling wat het CDA betreft, want dat is ook hard nodig. Meer bewegen geeft een langer, gezonder leven en het haalt inwoners uit het sociale isolement en inzetten op meer beweging zorgt uiteindelijk ook voor minder zorgkosten, dus uiteindelijk een win-winsituatie voor iedereen. Maar het aanbod van verenigingen en Rijswijk is wel heel divers en de problematiek die momenteel leeft, die verschilt enorm.

En we willen de wethouder vragen om oog te hebben voor verschillende behoeften die leven bij alle verenigingen en ook echt alle verenigingen te betrekken bij dit herstelplan. En daarnaast vinden we het ook wel belangrijk dat er sprake is van een divers aanbod aan activiteiten en geen overkill en activiteiten voor een specifieke doelgroep. Daarom en de wethouder vraag of hij kan aangeven hoe de middelen die met dit voor ons ter beschikking staan, hoe die dat gaat verdelen over de verenigingen heen en hoe vraag en aanbod op elkaar gematcht gaan worden. En ja, en ten slotte voorzitter, ook andere gemeenten hebben natuurlijk te kampen met de gevolgen van de coronacrisis. En we vragen ons af of de wethouder bij andere gemeenten over de schutting heen heeft gekeken hoe zij tot herstel van de samenleving gaan komen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Koegler. Mevrouw Schröter-Haas, u heeft het woord. Mevrouw Schröter-Haas: Dank u wel, voorzitter. Het CDA staat positief tegenover deze visie over speelbeleid. We zijn ook van mening dat Rijswijkse kinderen recht hebben op goed onderhouden, aantrekkelijke en veilige speelplekken om te spelen. We gaan uit van positief opgroeien. Opvallend ik wel dat Rijswijk gemiddeld op drieënhalf procent van de speel omzet, maar dat er tien buurten zijn die tussen de nul en de 2,74% van de speelnormen zitten.

Aangegeven wordt dat een groenzone compenseer als er geen speelplek is, maar kinderen hebben wel meer nodig dan alleen een grasveld. Zeker als we met elkaar van mening zijn dat kinderen buiten moeten spelen en bewegen, dan moeten we de mogelijkheden om buiten te spelen stimuleren. De mogelijkheden van participatie en inspraak in de buurt moeten we dan ook zeker meenemen en willen we stimuleren dat verbinding gezocht wordt en gesprekken worden gevoerd over de mogelijkheden die er zijn. Uit de inventarisatie blijkt dat de voorzieningen van dertien tot achttien jarige onvoldoende is. We zijn er voorstander van dat ook juist deze groepen een ontmoetingsplek krijgen. Een smart job lijkt ons daar een prima mogelijkheid voor. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Hartelijk dank. De fractie van Wij, mevrouw Mauer. Mevrouw Mauer: Dank u wel, voorzitter. Ja, Wij ziet het groeifonds als een mooi pakket waar geïnvesteerd wordt in zaken waar Rijswijkers baat bij hebben, waar de gemeente sterker van wordt en waar we als stad van groeien. We zijn dan ook eens dat we moeten kijken naar de toekomst en naar bestuurlijke vraagstukken, zoals hoe we woningen in onze stad betaalbaar houden, hoe Rijswijk en een steeds drukkere stad bereikbaar blijft en hoe we onze groene gebieden kunnen behouden voor de leefbaarheid. Het is van belang dat we met Pagina 33 van 57

CONCEPT VERSLAG FORUM STAD & SAMENLEVING 22 JUNI 2021 _____________________________________________________________________________________________ het groeifonds hieraan bijdragen en tot zover ben ik dus zeer positief over het groeifonds, zoals deze nu hier voor ons ligt. Wij zullen het kaderdebat, zullen wij uitgebreid ingaan op het speelbeleid en op de ondertunneling. En ik wil graag even het woord geven aan Jeffrey Karremans, die het gaat hebben over het coronamaatregelen pakket. De voorzitter: U heeft het woord. De heer Karremans: Ja, dank u wel voorzitter. Ik wil graag beginnen dat hij positief staan tegenover het coronamaatregelen pakket. Zo las ik bijvoorbeeld dat de gemeente lokale waardebonnen en cadeaubonnen wil kopen voor bijvoorbeeld mantelzorgers en deze wil gaan koppelen aan lokale horeca en retail. Nou, dat kan ik alleen maar ondersteunen en ik hoop dat het permanent blijven. Ik bedoel, daar hebben we ons ook al eerder hard voor gemaakt. Maar waar ik het eigenlijk graag over wil hebben, is de toeristenbelasting. Ik las dat deze met terugwerkende kracht op nul wordt gesteld voor 2020 en 2021, maar ik las nergens en ik kon het ook nergens vinden of het stopzetten van deze belasting ook al doorgevoerd in een prijs die de consumenten gaan betalen.