21-069 Kadernota jeugd en onderwijs 2022.pdf

De jeugdige heeft een eigen stem Terugblik In georganiseerd verband hebben we in Rijswijk de jeugdambassadeurs (Kinderrechten- (12-) en Jongerenambassadeurs (12+)). In de afgelopen drie jaar is er het “Kindervragenuurtje” met de Raad en wethouder(s) georganiseerd, hierbij gaan de jeugdambassadeurs in gesprek met de Raad en wethouder(s). Thema’s die hierbij zijn besproken zijn o.a. armoede, duurzaamheid, afvalscheiding/zwerfafval, onveilige verkeerssituaties en covid-19. In november 2020 is het Kindervragenuurtje online georganiseerd vanwege covid-19, ondanks dat dit technisch lastig was voor de scholen is het uiteindelijk in kleine groepje wel gelukt. Een aantal voorbeelden van successen die per thema zijn gerealiseerd zijn o.a. “Leskist Armoede” te leen bij de bibliotheek, inzamelactie sportkleding voor de Weggeefwinkel, “Koos de Vuilnisman in de Klas” voor afvalscheiding, Afvalrace op het eigen schoolplein en het adopteren van een stukje groen voor het opruimen van zwerfafval. Zowel de Kinderrechtencoach als de jongerencoach zijn eind 2020 gestopt met hun werkzaamheden. In 2020 is het effect van de jeugdambassadeurs onder de loep genomen. Dit is ingegeven door het vertrek van beide coaches, maar ook de slechte bereikbaarheid van de jeugdigen veroorzaakt door Covid-19.

Vanaf de installatie van de eerste groep kinderrechten ambassadeurs (2016) en de jongerenraad (2018) bleek dat de begeleiding en door het betrokken krijgen en houden van de jeugdigen veel tijd en energie vragen. Bovendien heeft de uitbraak van Covid-19 en de lockdown periode van de scholen ook inzicht gegeven; de scholen spelen een cruciale rol bij het bereiken van de jongeren. Voor de jongerenraad geldt dat de leden zich niet voor lange tijd kunnen/willen binden. De jeugdigen willen wel meedenken en praten, maar dan op onderwerpen en thema’s die hen, op dat moment, bezighouden en interesseren. Bovenstaande noodzaakt om de aanpak aan te passen, hier wordt verder vorm aan gegeven. Ook zou vanaf 2020 worden gewerkt met de Speaking Minds methodiek op de scholen voor Voortgezet onderwijs. Door Covid-19 heeft dit vertraging opgelopen. Uitvoeringsrichting 2022 en verder Opgroeien is een dynamisch proces. In verschillende levensfasen hebben jeugdigen verschillende behoeften en lopen verschillende risico’s. Door de leefwereld en behoeften van de jeugdigen centraal te stellen en hen een stem te geven, willen we voorkomen dat zij last ervaren van organisatorische processen en structuren. Datgene wat zij daarbij nodig hebben om zich binnen de eigen mogelijkheden zo optimaal mogelijk te ontplooien en zich voor te bereiden op een zelfstandige plek in de samenleving, is hierin leidend.

De stem van de jeugdigen zelf is daarbij van groot belang.

22 20.044334

Door met jeugdigen in gesprek te gaan, wordt het inzichtelijk welke vragen, behoeften, belevingen en oplossingen zij hebben. Dit draagt weer bij aan het concrete aanbod van activiteiten gericht op diezelfde jeugdigen. Speaking Minds methodiek Bij de Speaking Minds methodiek worden jongeren meer betrokken bij het gemeentelijk beleid. Zij adviseren vanuit hun rol en perspectief de gemeente over een specifieke beleidsvraag. De jongeren presenteren vervolgens hun ideeën aan de wethouder. Eind 2021 is gestart met het werken volgens deze methode op een school voor Voortgezet onderwijs. Er zijn coaches opgeleid in deze methodiek. Zij gebruiken hun opgedane kennis van deze methodiek om verschillende thema’s met de jongeren uit te werken, ook met groepen buiten het onderwijs. Bijvoorbeeld binnen verenigingen, maar ook bij de kinderrechtenambassadeurs en bij jeugdigen in het project “Maatschappelijke Diensttijd”. Ambassadeurs Vanuit de verkregen inzichten uit 2020 blijven de kinderrechtenambassadeurs in de oorspronkelijke vorm bestaan. Vanaf schooljaar 2021-2022 is er een nieuwe kinderrechtencoach aangesteld. In september 2021 is opnieuw een raad van kinderrechtenambassadeurs geïnstalleerd. Van de laatste groep jongerenambassadeurs helpt één lid nu mee met de begeleiding van de kinderrechtenambassadeurs.

We zetten in op een blijvende verbinding van deze kinderrechtenambassadeurs met het gemeentebeleid, bijvoorbeeld door ze te laten doorgroeien naar de activiteiten op dit gebied voor de oudere jeugd. De oudere jeugd betrekken we op beleidsthema’s en onderwerpen die hen aanspreken, maar ook waar we als gemeente graag over willen praten. Per thema wordt een groep jeugdigen betrokken in een panel vanuit bijvoorbeeld onderwijs en verenigingen. Maar ook de groepen die elkaar vanuit de buurt kennen. Op deze manier betrekken we meer jeugdigen, ook vanuit diverse samenstelling. Jeugdigen haken aan op thema’s die hen direct aangaan en hun inzet is te overzien, elk thema kent namelijk een begin en eind. Voor de jeugdigen is het prettig en leuker om samen, met bekenden, een thema verder uit te werken. Maatschappelijke Diensttijd (MDT) MDT is een programma voor jeugdigen van 14 tot en met 27 jaar. Het is een kans om hun talenten te ontdekken, van betekenis te zijn, nieuwe mensen te ontmoeten en keuzes te maken voor de toekomst. Binnen dit programma staat maatschappelijke impact voorop en daarbij zijn 3 kernbegrippen van belang: iets doen voor een ander en/of de samenleving, talentontwikkeling en elkaar ontmoeten. In Rijswijk starten we met twee pilotprojecten; “The Real Social” en “Follow Your Dreams”. The Real Social is een project voor alle jeugdigen in Rijswijk tussen de 14 en 27 jaar.

Jeugdigen voeren, op basis van hun interesses en talenten, uiteenlopende activiteiten uit van maatschappelijke waarde. Er wordt bijvoorbeeld geholpen bij het uitvoeren van sportieve en culturele activiteiten voor kinderen, jongeren en senioren in de buurt. De jeugdigen worden gekoppeld aan een teamcoach en samen bekijken zij wat de jeugdige graag wil doen en met welke activiteiten zij willen meelopen. De jeugdigen worden door hun teamcoach begeleid en worden er workshops gericht op talentenontwikkeling aangeboden. Deelname aan het project duurt 6 maanden (totaal 100 uur). Na afloop van deelname aan het project ontvangt de jeugdige een certificaat van deelname. De doelgroep van Follow Your Dreams zijn jeugdigen tussen de 18 en 27 jaar zonder werk en/of startkwalificatie. Deelname aan het project duurt 20 weken (320 uur). De jeugdige wordt intensief begeleidt en gaat 16 uur per week aan de slag met een gevarieerd programma. Het programma bestaat uit deelname aan maatschappelijke activiteiten en werkervaringsplekken. Het doel is om 70% van de deelnemers naar werk of een opleiding te begeleiden. Na afloop krijgen de deelnemers een MDTcertificaat. Aan landelijke erkenning van dit certificaat wordt gewerkt.

23 20.044334

Waar gaan we (extra) op inzetten ➢ Verder uitrollen van het programma “The Real Social”; ➢ De Speaking Minds methodiek inzetten bij meerdere groepen in andere samenstellingen dan schoolklassen; ➢ Jeugdparticipatie/inspraak is een vast onderdeel in het ontwikkelen van beleid binnen de gemeente, op alle onderwerpen die op jeugd van toepassing zijn.

24 20.044334

Wettelijk kader (bijlage 1) Binnen het Jeugd- en onderwijsbeleid bepalen onderstaande wetten mede het gemeentelijke handelen. Grondwet; artikel 23 In dit artikel is de zorgplicht voor de gemeente neergelegd om te zorgen voor “voldoende openbaar algemeen vormend lager onderwijs in een genoegzaam aantal openbare scholen”. Halverwege de jaren negentig van de vorige eeuw is het voor gemeenten ook wettelijk mogelijk geworden om over te gaan tot verzelfstandiging van het openbaar onderwijs. In de Wet op het primair onderwijs zijn hiervoor regels en voorwaarden over opgenomen. Bij de verzelfstandiging van het openbaar onderwijs moet de zorgplicht van de gemeente voor het openbaar onderwijs gewaarborgd blijven. WPO WVO WEC

Wet op het primair onderwijs Wet op het voortgezet onderwijs Wet op de Expertise Centra

In deze drie onderwijswetten zijn de wettelijke taken voor de gemeente en de verdeling van de verantwoordelijkheden tussen de gemeente en het onderwijsveld neergelegd ten aanzien van het leerlingenvervoer, de onderwijshuisvesting en het onderwijsachterstandenbeleid waaronder voor- en vroegschoolse educatie. In deze wetgeving is opgenomen dat de gemeente Op Overeenstemming Gericht Overleg (OOGO) voert met de schoolbesturen over het voorkomen van segregatie, het bevorderen van integratie, het onderwijsachterstandenbeleid en zaken met betrekking tot onderwijshuisvesting. WEB (Wet Educatie en Beroepsonderwijs) In deze wet is opgenomen dat de gemeente verantwoordelijk is voor het bieden van volwasseneducatie. Het aanbod aan volwasseneducatie is bedoeld voor laaggeletterde Nederlander en nietinburgeringsplichtige migranten. Leerplichtwet In deze wet is geregeld dat de gemeente één of meerdere leerplichtambtenaren aanwijst om toezicht te houden op de naleving van de wet door ouders en jeugdigen. De leerplichtambtenaren hebben, naast de toezichthoudende en handhavende taak, ook een preventieve taak in het voorkomen en de vroegtijdige bestrijding van schooluitval en schoolverzuim. RMC (Regionale Meld- en Coördinatiefunctie Voortijdig Schoolverlaten) Ten aanzien van het voortijdig schoolverlaten is er een gezamenlijke verantwoordelijkheid van schoolbesturen en de gemeente.

De wettelijke regeling aangaande het voortijdig schoolverlaten is niet vastgelegd in een aparte wet of de Leerplichtwet, maar verankerd in de drie volgende onderwijswetten: de Wet op het voortgezet onderwijs, de Wet op de Expertise Centra en de Wet Educatie en Beroepsonderwijs. Wko (Wet kinderopvang) Kinderopvang zorgt ervoor dat ouders die arbeid en zorg voor hun kinderen willen combineren dit ook feitelijk kunnen doen. Om de financiële toegankelijkheid van de kinderopvang te garanderen is in de Wet kinderopvang opgenomen dat werkende ouders een recht hebben op een inkomensafhankelijke bijdrage (Kinderopvangtoeslag). Daarnaast geeft de wet regels zodat een goed kwaliteitsniveau van de kinderopvang wordt gewaarborgd. Aan de gemeente is het toezicht en de handhaving van deze kwaliteit opgedragen. Voor de uitvoering van het toezicht is de gemeente wettelijk verplicht hiervoor de GGD aan te wijzen.

25 20.044334

Jeugdwet Sinds 2015 zijn de gemeenten verantwoordelijk voor alle vormen van jeugdhulp. Een belangrijk doel van de Jeugdwet is het voorkomen van problemen en vroegtijdige inzet van hulp en zorg om zo (zwaardere) vormen van jeugdhulp te voorkomen. Voor het jeugd- en onderwijsbeleid zijn vooral de preventieve taken vanuit de Jeugdwet van belang. Deze zijn: ➢ ➢ ➢ ➢

➢

Het voorkomen en de vroege signalering van en vroege interventie bij opgroei- en opvoedingsproblemen, psychische problemen en stoornissen; Het versterken van het opvoedkundige klimaat in gezinnen, wijken, buurten, scholen en kinderopvang; Het bevorderen van de opvoedvaardigheden van de ouders, opdat zij in staat zijn hun verantwoordelijkheid te dragen voor de opvoeding en het opgroeien van jeugdigen; Het inschakelen, herstellen en versterken van de eigen mogelijkheden en het probleemoplossend vermogen van de jeugdige, zijn ouders en de personen die tot hun sociale omgeving behoren, waarbij voor zover mogelijk wordt uitgegaan van de eigen inbreng; Het bevorderen van de veiligheid van de jeugdige in de opvoedsituatie waarin hij opgroeit.

De gemeenteraad stelt periodiek een plan vast dat richting geeft aan de door de gemeente uit te voeren beleid betreffende preventie, jeugdhulp, de uitvoering van de kinderbeschermingsmaatregelen en de jeugdreclassering. Dit plan wordt, voor zover het de afstemming van en effectieve samenwerking met het onderwijs betreft, niet vastgesteld dan nadat over het concept van het plan OOGO heeft plaatsgevonden met de Samenwerkingsverbanden Passend Onderwijs. Wet passend onderwijs Het doel van de wet is dat alle jeugdigen een plek krijgen op een school die past bij hun kwaliteiten en mogelijkheden, ook als zij extra ondersteuning nodig hebben. Om elk kind een passende plek te bieden werken de scholen/schoolbesturen regionaal samen in Samenwerkingsverbanden Passend Onderwijs zodat er een dekkend aanbod is aan onderwijsvoorzieningen in de regio. Deze Samenwerkingsverbanden leggen hun beleid omtrent de uitvoering van passen onderwijs periodiek vast in het ondersteuningsplan. Dit plan wordt, voor zover het de afstemming van en effectieve samenwerking met de gemeente betreft, niet vastgesteld dan nadat over het concept van het plan OOGO heeft plaatsgevonden met de gemeente.

26 20.044334

infographic Sociaal Domein (bijlage 2)

27 20.044334

Lijst (op te leveren) nota’s en (actie)plannen Al verschenen nota’s en (actie)plannen • • •

Jeugdparticipatie, plan van aanpak Plan van aanpak aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt “Nieuwe Onderwijs Energie Rijswijk (NOER)” Nota Onderwijsachterstandenbeleid en peuteropvang

•

Regionaal Programma Laaggeletterdheid 2021-2024

•

Integraal Huisvestingsplan (IHP)

april 2019 (IB 19 035) december 2019 (IB 19 142) december 2020 (IB 20 165) april 2021 (IB 21 048) oktober 2021 (Raadsvoorstel 21-059)

Nog op te leveren nota’s en (actieplannen) • • •

Taalbeleidsplan Rijswijk Beleidsnota Leerplicht Visie Centrum voor Jeugd en gezin

•

Actieplan Preventief Jeugdbeleid

januari 2022 zomer 2022 najaar 2022 (in samenspraak met het Sociaal Domein) najaar 2022

28 20.044334