2025 begroting raadsvragen DEF 22 okt 24 na bespreking BenW

79

Blijvende inzet op verbetering van de luchtkwaliteit blijft nodig. Rijswijk draagt met de maatregelen bij aan de Ruben Kolfers doelstelling om in 2030 gezondheidswinst te behalen. Het RIVM rekent op basis van alle maatregelen die in Nederland worden getroffen. Uit de tweede voortgangsmeting 2024 blijkt dat in 2030 ongeveer 46% gezondheidswinst wordt behaald. Als ook de maatregelen die in het kader van klimaat worden getroffen worden meegerekend dan is de score in Nederland 50%. Onze gemeentelijke begroting voor groenblauwe schoolpleinen was altijd €40K per jaar. Eerst voor alleen Ruben Kolfers basisscholen en kwam in 2021 voort uit een samenwerking met het Hoogheemraadschap van Delfland en hun Stimuleringsregeling Klimaatadaptie "Op Maat". De afspraak was dat Delfland subsidie beoordeelde en bij een toekenning konden wij als gemeente het subsidiebedrag verdubbelen. Hoewel meerdere scholen interesse in 2021 toonden, maakten uiteindelijk slechts twee basisscholen (Kronenburgh en Freinetschool) daadwerkelijk gebruik van de regeling. Subsidiebedragen waren als volgt: in 2022 Kronenburg € 4.749,52, in 2023 Freientschool € 5.020,00. Hoogheemraadschap heeft deze bedragen verdubbeld, conform de oude regeling. Deze subsidieregeling stopte per 1-1-2024. Vanaf dat moment hebben we het anders aangepakt, zonder een offciele subsidieregeling meer.

Zo hebben wij in de zomer 2024 nog een derde groenblauw schoolplein gefinancieerd (Stanislas Pro College).Totale bijdrage aan Stanislascollege is € 13.500. In onze RAAK-strategie stelden we voor om eerst een lokaal hitteplan op te stellen, omdat hittestress het grootste ? klimaatrisico bleek in Rijswijk. Voor de zomer van 2024 hebben we een eerste conceptplan laten opstellen, dit was door een externe partij. Hierbij waren relevante stakeholders zoveel mogelijk (intern als extern) bij betrokken. Dit plan kunnen wij intern zelf evalueren en indien nodig jaarlijks bijwerken. Dat kan in principe nog zonder extra budget. Of er eventuele aanvullende crisisplannen komen (droogte, wateroverlast etc). Dat is helaas zonder extra budget niet haalbaar. Dit hoeft niet direct een probleem te zijn, aangezien deze klimaatcrisisplannen momenteel niet wettelijk verplicht zijn. En daarnaast voeren wij ook nieuwe stresstesten en risico’s dialogen uit vanaf 2025. We verwachten de meest relevante belanghebbenden daarbij mee te nemen.

Fatih en Mark

Wit

188

GL

Is er voor het onderzoek naar de Urban Waterbuffer een poging gedaan om subsidie aan te vragen, bijvoorbeeld bij de provincie Zuid-Holland en/of het Hoogheemraadschap Delfland?

79

Voor het uitvoeren van de haalbaarheidsstudie was geen subsidie van Het Hoogheemraadschap mogelijk. We onderzoeken de mogelijkheden bij de Provincie.

Viona de Bruyn en Ruben Kolfers

Fatih en Mark

Wit

Programma coördinator

Business controller

2e bestuurder

afgestemd met bestuurder?

Wie heeft beantwoord

Astrid Cairo

Astrid Cairo Viona de Bruyn en Ruben Kolfers

Astrid Cairo

Astrid Cairo

Jolanda Alsemgeest

Programma Volkshuisvesting, Leefomgeving en stedelijke vernieuwing nummer

partij

vraag

bladzijde

antwoord

bestuurder

2e bestuurder

68

RB

De Ambitie is om ruim 10.000 woningen te bouwen in 10-15 jaar. Komt hierdoor de leefomgeving niet onder druk te staan? En hoe verhoudt zich dit tot het steeds meer opheffen van parkeerplaatsen waardoor er steeds minder plekken beschikbaar komen dit terwijl het aantal auto's alleen maar toeneemt? Is het wel verstandig om onverminderd vast te blijven houden aan het ideaal beeld versus de werkelijkheid?

81

Tijdens de realisatiefase kan tijdelijk sprake zijn van gevolgen voor de leefbaarheid door sloop- en/of bouwactiviteiten. Daarbij wordt qua vergunningen uitgegaan van de best beschikbare technieken. De bouw van nieuwe woningen gebruikt de gemeente juist als kans om de kwaliteit van de leefomgeving te vergroten. Met de ontwikkeling van de woningen wordt tegelijkertijd gewerkt aan een duurzame en prettige leefomgeving, een passend voorzieningenaanbod en een passend parkeerregime. Bij de ontwikkeling van nieuwbouw wordt steeds berekend en door uw raad besloten hoeveel parkeerruimte er nodig is en wordt hier ook aan voldaan.

Ruben Kolfers

Fatih en Mark

van de Waart

van Malsen

101

PVDA

De begroting stelt dat Rijswijk blijft investeren in gebiedsontwikkeling en woningbouw, waaronder het ontwikkelen van een warmtenet. Kan het college verduidelijken hoe zij van plan is om de betaalbaarheid van deze duurzaamheidsmaatregelen te waarborgen, zodat ook sociale huurders en mensen met een lager inkomen hiervan kunnen profiteren?

81

Op dit moment (najaar 2024) vindt samen met Rijswijk Wonen en Vidomes en HVC de verkenning plaats om te komen tot een haalbaar en betaalbaar warmtenet. Nadrukkelijk wordt gekeken naar de betaalbaarheid. Het zoeken naar optimalisatie met de huidige subsidies in combinatie met de landelijke ontwikkelingen (kamerbrief KGG) zal moeten leiden tot een voor alle groepen bewoners - en dus ook huurders en mensen met lagere inkomens betaalbaar aanbod. Op dit moment is nog geen eenduidig antwoord over de betaalbaarheid te geven. De verwachting is dat er meer duidelijkheid kan worden geboden in het voorjaar van 2025.

Ruben Kolfers

Fatih en Mark

Wit

van Malsen

160

Wij. Rijswijk

Onder het kopje 8.1 stadsontwikkeling wordt gesteld dat binnen de stadsontwikkeling sociale cohesie heel belangrijk is bij een groeiende stad. Welke projecten binnen beleidsproduct 8.1 dragen bij aan de bevordering van sociale cohesie in de groeiende stad?

81

Fatih en Mark

van de Waart

213

VVD

Waaraan refereert u (welke locaties) daar waar het gaat om losse en zelfstandige locaties en gebiedsontwikkelingen naast de reeds genoemde (gelet het woord "onder meer" in de opsomming op blz. 89). Is binnmen de gemeente wel voldoende capaciteit om deze ontwikkelingen te begeleiden?

82

Fatih en Mark

van de Waart

69

RB

De lasten van het bouwen zijn groter dan de baten.Komt dit door het bouwen van huurwoningen in de sociale huursector?

83

Sociale cohesie is een onmisbaar onderdeel van de integrale ontwerpopgave. In het Programma Stadsontwikkeling Ruben Kolfers ligt de focus op het inzichtelijk maken en adresseren van integrale, projectoverstijgende maatregelen die bijdragen aan een meer leefbare, bereikbare en toekomstbestendige stad, waaronder maatregelen op het gebied van sociale cohesie. Concreet wordt ook nu al bij nieuwe ontwikkelingen (in onder meer de grote gebiedsontwikkelingen, maar ook in de flexwoonprojecten en op bijv. de nieuwe invulling op de Trias locatie) rekening gehouden met het realiseren van voldoende ontmoetingsplekken in de openbare ruimte, gemeenschappelijke ruimtes in de nieuwbouw, buurthuisvoorzieningen (zoals in Te Werve Oost) en andere voorzieningen die de sociale cohesie bevorderen. De meest concrete en omvangrijke ontwikkelingen waarnaar gerefereerd wordt staan beschreven in paragraaf Ruben Kolfers 8.3.3. Daarnaast zijn er enkele kleinere en nog minder concrete ontwikkelingen die wij begeleiden. Er is voldoende capaciteit om de lopende ontwikkelingen te begeleiden. Bij nieuwe, omvangrijke initiatieven wordt steeds afgewogen op welke termijn en met welke prioriteit deze opgepakt kunnen worden. Dat betekent dat we sommige initiatieven ook niet direct op zullen kunnen pakken. Nee, het gaat hierbij om de lasten en baten van de beleidsproducten die onder dit programma vallen.

Dit heeft geen Ruben Kolfers relatie tot het woningbouwprogramma in de stad (waarvoor de lasten en baten bij derde partijen liggen).

Fatih en Mark

van de Waart

van Malsen

161

Wij. Rijswijk

Hoe komt het dat we in de jaren waarin de meeste woningen worden opgeleverd de laagste budgetten hebben voor '8.1 ruimte en leefomgeving'? We hadden verwacht dat bij veel opgeleverde woningen de uitgaven voor zaken zoals kwalitatieve stadsontwikkeling en groen ook zouden oplopen. Uit de cijfers blijkt van niet, hoe komt dit?

83

De oplevering van woningen ligt altijd een aantal jaren later dan het moment dat planvorming plaatsvindt. De budgetten in de programma zien vooral op de beleids- en planvormingsfase, niet zozeer op de realisatie- en beheersfase.

Ruben Kolfers

Fatih en Mark

van de Waart

van Malsen

189

GL

83

Fatih en Mark

Wit

van de Waart

RB

Het percentage opwek hernieuwbare elektriciteit wordt niet uitgesplitst naar particuliere opwek. Het college onderzoekt de mogelijkheden om het aandeel hernieuwbare elektriciteit te verhogen We voeren ons groenonderhoud uit conform het Groenbeheerplan 2024-2028 minus de bezuinigingen vanuit de Kadernota. Op het moment dat het areaal groen toeneemt, stijgen ook de beheerkosten. Dit verwerken we in de meerjarenbegroting.

Ruben Kolfers

70

Het aandeel hernieuwbare elektriciteit blijft op een magere 9% steken in 2028. Dat is te weinig. Heeft de gemeente zicht op het aantal huishoudens dat particulier stroom opwekt? De nadruk blijft op een groene omgeving liggen in Rijswijk. Houd dit ook in dat er voldoende aandacht is voor het groenonderhoud?

Viona de Bruyn

Fatih en Mark

Wit

afgestemd met bestuurder?

Wie heeft beantwoord

Ruben Kolfers / Arjen Stam

Ruben Kolfers / Arjen Stam

Ruben Kolfers

Arjen Stam

Arjen Stam

84

Jolanda Alsemgeest

Begroting 2025 - 2028 nummer

partij

vraag

bladzijde

162

Wij. Rijswijk

Waarom heeft het programma 'stadsonwikkeling' stilgelegen en wat waren hier de effecten van? Welke vraagstukken en/of projecten lagen in dit programma en waar hadden deze effect op? Kunnen hier relevante stukken over gedeeld worden?

85

Het doel van het programma is het maken van integrale keuzes ten aanzien van het doen van investeringen in de Viona de Bruyn en Ruben kwaliteit van onze stad. Het betreft hier de hele stad en niet alleen de gebiedsontwikkelingen. Dit doen we door te Kolfers analyseren waar knelpunten ontstaan en hier concrete maatregelen aan te koppelen. Vervolgens zal bestuurlijk gekozen worden welke maatregelen wanneer gerealiseerd gaan worden. De maatregelen die al in beeld gebracht zijn in de Agenda Stadsontwikkeling worden nader uitgewerkt om te kunnen prioriteren. Hiervoor worden de benodigde middelen (geld en capaciteit) in beeld gebracht. Het in beeld brengen hiervan heeft stilgelegen omdat er onvoldoende capaciteit beschikbaar was om dit op te pakken. De Agenda Stadsontwikkeling is al gedeeld met en gepresenteerd aan de raad. Eén van de belangrijkste conclusies uit de Agenda Stadsontwikkeling is het verwachte tekort aan maatschappelijke voorzieningen. Vanuit het Programma Stadsontwikkeling is een opdracht geschreven om nader in beeld te brengen welke voorzieningen waar en wanneer nodig zijn. Dit project loopt al enige tijd en de resultaten zullen naar verwachting in het eerste kwartaal van 2025 met de raad kunnen worden gedeeld.

Fatih en Mark

van de Waart

163

Wij. Rijswijk

Onder kopje 8.2.1. wordt aangegeven dat groen een erg belangrijke rol speelt in de identiteit van Rijswijk. Welke parken, bossen of andere grote groengebieden worden uitgebreid? In welke groengebieden wordt geinvesteerd voor uitbreiding of worden er nieuwe groengebieden aangelegd?

85

Vergroten van het groen areaal is vanzelfsprekend lastig in een verstedelijkende regio. Prioriteit heeft bij ons dan Viona de Bruyn en Ruben ook het versterken van het groen qua gebruiks-, belevingswereld- en natuurwaarde. We doen dit bijvoorbeeld in de Kolfers Landgoederenzone fase 1, Wilhelminapark, Lindelaan maar ook door het juiste beheer uit te voeren. De gebiedsontwikkelingen Havenkwartier, Te Werve Oost, Kessler Park en Bogaard stadscentrum worden -ondanks verdichting- groen en natuurinclusief uitgevoerd. Daarnaast hebben we definitief gekozen het slagenlandschap bij Pasgeld en de voormalige locatie de Opperd groen te houden. Binnenkort zullen wij het geactualiseerde Groenbeleid aan u presenteren waarin we onze vergroeningsambitie verder toelichten.

Fatih en Mark

Wit

164

Wij. Rijswijk

Hoe is het verbreden van de het programma stadsontwikkleing een oplosisng voor het gebrek aan capaciteit waardoor het programma in 2023 werd stilgelegd? Verbreding van de opdracht op inhoud heeft weinig effect op personele inzetbaarheid?

85

De verbreding van het programma valt samen met taken die de gemeente sowieso moet gaan uitvoeren. Het gaat Viona de Bruyn en Ruben hier primair om het uitvoeren van de uitvoeringsagenda van de Omgevingsvisie. De omgevingsvisie stelt integrale Kolfers beleidsdoelen. Denk bijvoorbeeld aan doelen op het gebied van mobiliteit, klimaatadaptatie en leefbaarheid. In de uitvoeringsagenda bepalen we integraal wat we wanneer gaan doen om deze doelstellingen te behalen. Deze uitvoeringsagenda zal worden opgesteld na vaststelling van de omgevingsvisie. Binnen diverse betrokken teams is inmiddels meer capaciteit vrijgemaakt en door extra capaciteit beschikbaar te stellen voor de programmamanager verwachten we voldoende capaciteit beschikbaar te hebben voor het uitvoeren van het programma.

Fatih en Mark

van de Waart

165

Wij. Rijswijk

In welke grote projecten investeerd de gemeente om rijswijk leefbaar, groen en bereikbaar te houden naast de grote woningbouwprojecten? Zijn er projecten die direct effect hebben op het toevoegen van kwaliteit aan de stad buiten het toevoegen van woningen. Hiermee bedoelen we investeringen vanuit de gemeente?

89

Fatih en Mark

van de Waart

y

VVD

De gemeente gaat sturen op betaalbaarheid van nieuwe woningen in 2025. Welke analyse ligt aan deze keuze ten grondslag? Ook omdat nog een woonbehoefte onderzoek uitgevoerd moet worden. En, hoe relateert dit aan de stijging van de bouwkosten, is het voor ontwikkelaars wel mogelijk om betaalbare woningen re realiseren?

89

We investeren onder meer in onze groengebieden (zoals de Landgoederenzone, Wilhelminapark), in infraprojecten Viona de Bruyn (zoals de herinrichting Lindelaan), in inrichting openbare ruimte (zoals het openbaar gebied bij de gebiedsontwikkelingen, zie het Bogaardplein) en in revitalisering van onze bedrijventerreinen (zoals het Middengebied Plaspoelpolder, met inzet van het IPP). Met "betaalbaarheid" wordt op zowel sociale als middeldure (huur)woningen gedoeld. In het totale Viona de Bruyn en Ruben woningbouwprogramma voor Rijswijk komt reeds een aanzienlijk aandeel betaalbare woningen terug. Dat is onder Kolfers andere het gevolg van de voorwaarde voor 50% betaalbare woningen in de gebiedsontwikkelingen waar WBI (Woningbouwimpuls) subsidies zijn toegekend. Analyses over de behoefte aan betaalbare woningbouw zijn er vooral op landelijk en provinciaal niveau. Vanuit de Wet versterking regie volkshuisvesting wordt (naar waarschijnlijkheid) straks in het Volkshuisvestingsprogramma voorgeschreven welke percentages sociale en middeldure (huur)woningen een gemeente moet nastreven. Het woonbehoefteonderzoek zal hier mede kleuring aan geven. In de nieuwe Omgevingsverordening van de Provincie en op grond van de Regionale Realisatie Agenda (RRA) wordt van gemeenten verlangd dat zij bij woningbouwontwikkelingen op 2/3 betaalbaar sturen, waarvan 1/3 sociale huur.

De sturing vanuit het Rijk en de Provincie, in combinatie met komend onderzoek naar de woningvoorraad en de woonbehoefte in Rijswijk, zal dus naar verwachting leiden tot een gerichtere sturing op betaalbaarheid in ons Volkshuisvestingsprogramma.

Fatih en Mark

van Malsen

antwoord

Programma coördinator

Business controller

bestuurder

2e bestuurder

afgestemd met bestuurder?

Wie heeft beantwoord

Arthur van de Poel van de Waart

Reinder de Boer

Arthur van de Poel

Arjen Stam van de Waart

Het realiseren van betaalbare woningbouw maakt nieuwbouw voor ontwikkelaars overig niet per definitie onhaalbaar. Soms staat sturen op betaalbaarheid op gespannen voet met de haalbaarheid van woningbouwontwikkelingen. Het vraagt dan om een gezamenlijke inzet van gemeente en ontwikkelaars om ervoor te zorgen dat de vele plannen in Rijswijk desalniettemin tot realisatie komen, bijvoorbeeld door ervoor te zorgen dat beschikbare subsidies maximaal worden benut. Marije Bakkum / Wouter Jungst 22

BvR

Wonen: De provincie gaat 30% sociale woningbouw stimuleren via daarvoor bestemde subsidies. Heeft de gemeente daarvan gebruik gemaakt? Of gaat de gemeente er gebruik van maken?

90

Ja, de gemeente heeft al meermaals gebruik gemaakt van de provinciale subsidieregelingen voor sociale woningbouw (onder meer voor de Godfried Bomanslocatie en voor de Bomenbuurt) en zal dit ook blijven doen.

Viona de Bruyn en Ruben Kolfers

Fatih en Mark

van Malsen

166

Wij. Rijswijk

Voor de projecten aan de Verrijn Stuartlaan en Hof van Elsenburg worden nogsteeds de termen flexwooncentra en flexwoningen gebruikt in dit stuk. We begrepen tijdens een raadsinformatiesessie dat deze woningen technisch gezien geen 'flexwoningen' zijn. Klopt dat? En zo ja, waarom worden ze nogsteeds in deze stukken als flexwoningen benoemd (zie kopje 'Flexwonen Verrijn Stuartlaan...')?

90

Het gebruik van de begrippen "flexwoningen" en "flexwooncentra" heeft onder meer te maken met de omschrijving van de subsidie van het MinBZK voor de realisatie van de locatie Lange Kleiweg / Hof van Elsenburg (2022-2024; fase 1) en de locatie Bordewijkstraat / Verrijn Stuartlaan (2025 ev; fase 2). De invulling van de locatie Bordewijkstraat / Verrijn Stuartlaan kent wel een duidelijke flexwoon component, aangezien het concept dat hier komt zich deels richt op de huisvesting van aandachtsgroepen en jongeren, waarbij ook veelal met tijdelijke huurcontracten kan worden gewerkt (zoals het zogeheten jongerencontract voor de duur van 5 jaar). Er is echter geen sprake van flexwoningen, aangezien het om een permanente transformatie gaat.

Viona de Bruyn en Ruben Kolfers

Fatih en Mark

van Malsen

De gemeente voldoet momenteel dat niet aan haar wettelijke verplichtingen tot het op juiste wijze instandhouden Viona de Bruyn en Ruben van De Voorde. De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) heeft ons hierop gewezen en aangegeven dat de Kolfers cascorestauratie niet kan wachten tot na verkoop. Zij hebben aangegeven dat als de gemeente de cascorestauratie niet oppakt, zijn dan een procedure zal starten zodat de gemeente, eventueel via de rechter, aan haar wettelijke verplichtingen gaat voldoen. Op basis van de raming van de kosten voor de cascorestauratie en de getaxeerde waarde in huidige functie zouden alle kosten voor de restauratie, de verkoop en de boekwaarde betaald kunnen worden uit de verkoopopbrengsten. De investering voor de Karel Doormanlaan is opgenomen in de begroting voor 2028. De aanpassing van de SIr Viona de Bruyn en Ruben Winston Churchilllaan valt onder het reguliere onderhoud (planning 2027). De daarbij extra opgenomen Kolfers aanpassingingen voor geluidsreducerende maatregelen worden betaald door de ontwikkelaars van Te Werve Oost. Dit brengt dus geen extra kosten voor de gemeente met zich mee.

Voor aanpassing van de Volmerlaan en de kruising Volmerlaan/Treubstraat/Kesslerpark ter bevordering van de verkeersstromen en ten behoeve van de gebiedsontwikkeling Kessler Park waren de werkzaamheden gepland in 2028, deze kosten zijn nog niet verwerkt in de begroting. De raad heeft in juli 2024 een motie aangenomen om investeringen in dit kruispunt naar voren te halen en daarvoor dekking te vinden in de herprioritering van de investeringen. De ontwikkelaars in de gebiedsontwikkeling Kessler Park dragen op termijn bij aan deze aanpassing (bijdrage bovenplansekosten, totaal ca €590.000).

Fatih en Mark

van de Waart

Fatih en Mark

van de Waart

Fatih en Mark

Wit

Fatih en Mark

van Malsen

Arjen Stam

Het college heeft de verschillende begrippen (flexwonen, flexwoningen) reeds duidelijk geoperationaliseerd in de "Beleidsregels ter beoordeling van de ontwikkeling van tijdelijke en flexibele woonvormen in de Plaspoelpolder" (2023). Wouter Jungst 71

RB

Waarom wordt locatie de Voorde eerst opgeknapt en dan pas verkocht? Wegen de kosten op tegen de te verwachte opbrengst?

93

167

Wij. Rijswijk

Deze vraag gaat over de investeringen die worden genomed onder het kopje 'investeringen in de openbare ruimte'. Zijn deze investeringen al opgenomen in deze begroting of komen hier separate voorstellen voor in 2025?

93

38

CU

Hoeveel geld is er gereserveerd voor de energiescans voor ondernemers?

94

In de begroting is 25.000 euro gereserveerd voor 25 energiescans voor ondernemers.

72

RB

Voor de herstructurering van het woonwagenkamp de Strijp wordt een investeringskrediet begroot van circa 1,6 iljoen. Daar staan geraamde grondverkoop baten tegenover van circa 200.000 euro. Wat wordt hiermee bedoeld?

94

Woonwagenlocatie de Strijp, inclusief de huidige woonwagens, is momenteel in eigendom van de gemeente. De gemeente en Rijswijk Wonen beogen een overdracht van de locatie naar Rijswijk Wonen. De investeringen in herstructurering van standplaatsen en openbaar gebied van de locatie zijn voor verantwoordelijkheid van de gemeente en worden geraamd op 1,6 miljoen. Rijswijk Wonen zal de investering voor de nieuwe woonwagens voor haar rekening nemen (ca. 2,0 - 2,5 miljoen). De locatie zal na de herstructurering worden verkocht aan Rijswijk Wonen, met een geraamde grondopbrengst van 200.000 euro.

Wit

Jasper Knoop

Martine Bakker Viona de Bruyn en Ruben Kolfers Viona de Bruyn en Ruben Kolfers

van de Waart

Arjen Stam

Begroting 2025 - 2028 nummer 23

partij BvR

vraag

bladzijde

Wamtenet: Ruim 3 ton en 1,4 miljoen voor het warmtenet. Kan iets uitgebreider worden aangegeven waar deze gelden specifiek aan worden besteed?

95

antwoord

Programma coördinator

Deze bedragen zijn niet uitsluitend voor het warmtenet. In de begroting is 300.000 euro opgenomen als Viona de Bruyn en Ruben werkbudget. Vanuit dit werkbudget worden verschillende onderzoeken en activiteiten betaald, zoals de Kolfers communicatie over de warmtenetten, het ecologisch onderzoek naar gebouwgebonden beschermde diersoorten (het soortenmanagementplan), het opstellen van het Warmteprogramma (opvolger van de Transitievisie warmte) en de energiescans voor ondernemers. Daarnaast is circa 1.4 miljoen euro opgenomen voor de uitvoering van het Woningisolatieprogramma.

Business controller Fatih en Mark

bestuurder Wit

2e bestuurder

afgestemd met bestuurder?

Wie heeft beantwoord

afgestemd met bestuurder?

Wie heeft beantwoord

van de Waart

Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing nummer 73

74

partij RB

RB

vraag

bladzijde

Te lezen is dat er een risico inventarisatie is gemaakt waar een P&C cyclus op wordt uitgevoerd. Wordt er aan de hand van deze cyclus ook een PDCA cyclus uitgevoerd en zijn er duidelijk gestelde KPI's op deze cyclus. Wanneer er geen PDCA cyclus is hoe wordt dit dan gemonitord?

101

Waarom is er gekozen voor een extern bureau voor het uitvoeren van een risico inventarisatie voor de grondeploitatie van Rijswijk Buiten en wat waren de kosten hiervoor ?

102

75

RB

De gemeente Rijswijk werkt met het systeem NARIS, zijn er ook risicomanagers in dienst? Zo nee, waarom niet?

102

76

RB

Houdt het systeem NARIS ook rekening met menselijk falen? Zo nee, hoe wordt dit opgevangen

102

77

RB

102

24

BvR

Wij schrikken van het bedrag wat hoort bij de juridische risico's en het percentage. Bent u het met ons eens dat dit voorkomen kan worden door aan de voorkant dit soort risico's beter te managen en/of in te schatten? Voorde: in risicoparagraaf is 1,3 miljoen vermeld voor renovatie. Hoe staat het met de verkoop die voor Q24 staat gepland

168

How wordt het juridisch risico berekend op max 20,5 milioen?

103

215

Wij. Rijswijk VVD

126

PVDA

103

antwoord

Programma coördinator In het kader van de begrotingscyclus worden de risico's geregistreerd en gemonitord. In beginsel worden meerdere Harry Engberts keren per jaar gesprekken gehouden per domein om naast de financiële en productionele ontwikkelingen ook mogelijke risico's in beeld te krijgen. De PDCA-cyclus is een onderdeel van de jaarlijks cyclische werkwijze bij het opstellen van de begroting en de jaarrekening. Dit is onjuist en abusievelijk opgenomen in de paragraaf van de begroting. Er is geen sprake van een extern bureau Harry Engberts voor het uitvoeren van een risico inventarisatie voor de grondexploitatie 2024 van RijswijkBuiten. Afzonderlijk van het gemeentebreed gehanteerd risicomanagementsysteem systeem is door het ProgrammaBureau RijswijkBuiten een risicoanalyse uitgevoerd op de grondexploitaties Sion - 't Haantje Woongebied en Bedrijventerrein HaantjePasgeld. Er zijn geen risicomanagers in dienst. De businesscontrollers monitoren samen met de verantwoordelijk manager Harry Engberts de risico's Menselijk falen maakt deel uit van de risico-analyse in NARIS. Harry Engberts Risico's zijn niet van te voren uit te sluiten omdat veel afhangt van aantal (financiële) belangen en de doelen en drijfveren van in het maatschappelijk verkeer participerende partijen. De verkoop van De Voorde staat gepland in het voorjaar van 2025 met een verwachte gunning in juli 2025 .

Voordat de levering van De Voorde zal plaatsvinden, gaat de gemeente eerst de casco restauratie uitvoeren. De casco restauratie kan echter niet eerder dan september 2025 starten, vanwege nog uit te voeren flora en fauna onderzoeken, en zal naar verwachting duren tot medio 2026. Een periode van meer dan een jaar tussen gunning en levering achten wij niet wenselijk, vandaar dat de verkoop naar 2025 is verschoven.

Business controller

bestuurder

2e bestuurder

Danny en Siem van Damme Harry Engberts Danny en Siem van de Waart Frank de Bruijn

Danny en Siem van de Waart

Harry Engberts

Danny en Siem van Damme

Harry Engberts

Harry Engberts

Danny en Siem van Damme

Harry Engberts

Danny en Siem van de Waart

Wit

Harry Engberts

Danny en Siem van de Waart

van Damme

Harry Engberts

Jasper Knoop / Arjen Stam

78

219

RB

VVD

79

RB

196

CDA

Volgens DNB is het niveau van energieprrijzen in 2024 weer op het niveau van voor de energiecrisis. Waarom spreekt de begroting uit dat de energiecrisis voortduurt? Het Ratio weerstandsvermogen wordt nu op 1,2 geraamd. Is het mogelijk om bovenstaande bezuinigen te voorkomen door een ratio weerstandvermogen van 1,1 na te streven? Hier staat dat met de verkopen in Rijswijk Buiten de netto schuldqoute daalt tot een acceptabel niveau. Hoe kan het dat de wethouder van mening is dat alles hoger dan 90% acceptabel is?

Wat is de verwachting van de opbrengsten van de GREX in Rijswijk-Buiten? De prognose neemt af, is dit positief of negatief voor de financiële positie van de gemeente? Is al een verwachting te geven van de realisatie over 2024?

Volgens de informatie van het VNG is een percentage van 130% hoog en zorgelijk. Hoe kan het dat dit door de wethouder gezien wordt als een "neutraal" profiel? Het college noemt als financieel risico de waardering van de grondexploitatie in Rijswijk Buiten. Kan het college dit risico nader specificeren en tot welke tegenvaller kan dit leiden? Tegelijk geeft het college aan (blz 106) dat het kengetal voor de grondexploitatie zich gunstig ontwikkelt. Valt het dan met het risico wel mee?

103 105

107

107

108 108

Dit betreft juridische risico´s die meegenomen zijn in de beoordeling van het weerstandsvermogen. Het renterisico is een gevolg van de huidige onvoorspelbaarheid van de economie. Ook de energieprijzen zijn Harry Engberts onvoorspelbaar ook al is de ergste crisis nu achter ons. Er is geen causaal verband tussen het weerstandsvermogen en bezuinigingen. Door het hanteren van goede Harry Engberts beheersmaatregelen kan het voorkomen van risico's zoveel als mogelijk worden beperkt. De hoge netto schuldquote is een onontkombaar gevolg van de noodzakelijke investeringen in de komende jaren. Harry Engberts Als de grondverkopen in Rijswijk Buiten in de die jaren gerealiseerd worden, zal de schuldenlast dalen naar een lager percentage dan nu voor de komende jaren in de meerjarenraming is opgenomen. Dit komt omdat er nu sprake is van een investering, waarbij de begrote daarmee samenhangende opbrengsten in de toekomst nog gerealiseerd worden. De verwachting van de opbrengsten in de vastgestelde grondexploitaties van 2024 zijn verwerkt in de begroting Harry Engberts 2025- 2028. De prognose neemt jaarlijks af omdat er gronden verkocht worden en daarmee opbrengsten worden gerealiseerd, dat is in de basis positief voor de financiële positie van de gemeente. Voor 2024 is de verwachting dat de geraamde opbrengsten gerealiseerd worden.

Er bestaat altijd kans dat levering van bouwkavel(s) over de jaarwisseling heen getild zal worden. De netto schuldquote is tijdelijk hoger door de reeds gedane investeringen maar zal door toekomstige Harry Engberts grondverkopen in de komende jaren dalen naar een acceptabel niveau. Omdat de geraamde ontwikkeling van de boekwaarde van de grondexploitaties in de resterende looptijd, met name Harry Engberts door de grondverkopen daalt, ontwikkelt het kengetal voor de grondexploitatie zich gunstig. De risico-paragraaf van de vastgestelde grondexploitaties 2024 geeft inzicht in de risico's en bedragen op dit moment gekwantificeerd € 4,333 miljoen (zie blz 104 in de begroting).

Danny en Siem van Damme Danny en Siem van Damme

Danny en Siem van Damme

van de Waart

nee Danny en Siem van de Waart

Frank de Bruijn mening wethouder: ma 21 okt afstemming met wethouder + Harry

van Damme Frank de Bruijn

Danny en Siem van Damme Frank de Bruijn Danny en Siem van de Waart

van Damme René Schoffelmeer

Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen nummer 80

partij RB

vraag

bladzijde

U geeft aan dat onkruidbeheersing op B-niveau niet meer mogelijk is door de financiële situatie, echter: Wanneer iemand door slecht onderhoud ten val komt en een ongeluk veroorzaakt kan dit verhaald worden op de gemeente nog los van het belang voor de verkeersveiligheid van onze inwoners. Zijn er reeds letselschades geclaimt? Zo ja, welk bedrag is hiervoor uitgekeerd.

111

antwoord Nee, er zijn nog geen letselschades geclaimd als gevolg van minder onkruidbeheersing op verharding.

Programma coördinator Viona de Bruyn

Business controller Fatih en Mark

bestuurder

2e bestuurder

afgestemd met bestuurder?

Wie heeft beantwoord

Wit

Erwin Vega

Paragraaf bedrijfsvoering nummer

partij

vraag

bladzijde

antwoord

223

VVD

Hoeveel kosten zijn gemoeid met een aangepast functiehuis? Hoeveel extra FTE zou een aangepast functiehuis extra met zich meebrengen? Hoeveel zou het opleveren als het functiehuis niet wordt aangepast? Waarom wordt een aangepast functiehuis wenselijk geacht?

113

240

D66

Digitale dienstverlening: De ontwikkelingen van een aantal applicaties en systemen wordt vertraagd. Uit het vergelijken van de 2e suppletoire en meerjarenbegroting konden wij niet af leiden wat er wordt vertraagd en wat de bredere effecten – naast de financiele – hiervan zijn.2e suppletoire begroting, pagina 7 in combinatie met begroting digitalisering pagina 115:

115

Doordat de gemeente 60 duizend inwoners heeft is de functiehuisherziening voor de politiek ambtsdragers een verplichting. Deze kosten bedragen 400K structureel. Voor het totale personeelsbestand bedraagt de functiehuisherziening na >60 duizend inwoners 311K structureel. De aanpassing van het functiehuis brengt geen extra fte met zich mee. De aanpassing van het functiehuis betreft de inschaling van functies. De aanpassing is wenselijk in verband met de concurrentiepositie in de regio en sluit aan op de adviezen van Berenschot en BMC in het kader van de schaalsprong. Er is een herijking geweest van het programma Digitalisering Dienstverlening, waardoor de planning iets is aangepast. Komend jaar zullen we naar verwachting aan de slag gaan met applicaties bij Burgerzaken (Maatschappelijke Ontwikkelingen), Inkomen en Participatie (Sociaal Domein) en Maatschappelijke Ondersteuning en Jeugd (Sociaal Domein). Vervolgens komen naar verwachting de teams Jeugd, Onderwijs en Sport (Maatschappelijke Ontwikkelingen), Veiligheid, Inspectie en Handhaving (Maatschappelijke Ontwikkelingen) en Juridische Zaken (Bedrijfsvoering) aan de beurt. ​

241

D66

Vraag: welke applicaties en systemen zijn vertraagd, graag ontvangen we een overzicht.

115

Programma coördinator

Business controller

bestuurder

Adri

Danny en Siem Sahin

Adri

Danny en Siem van Damme

Danny en Siem van Damme

Adri

Danny en Siem van Damme

115

D66

115

De nieuwe planning/programmering levert geen risico's op tav de digitale veiligheid.

Adri

Danny en Siem van Damme

81

RB

Wat zijn de kosten die horen bij aansluiting op het E-depot

116

Danny en Siem van Damme

216

VVD

Waarom wordt de Wpg (Wet politiegegevens) niet genoemd als relevante wetgeving? Is deze niet van toepassing op (een deel van) het werk van de Boa's?

118

217

VVD

De ambitie om de verhouding vast-flexibel in een betere balans te brengen lijkt weinig ambitieus. Waarom zet u niet harder in om de externe inhuur terug te brengen?

120

Adri De eenmalige kosten voor het aansluiten op het e-depot bedragen €12.000,-. Daarnaast zijn er jaarlijkse kosten van €38.000,- voor het onderhoud van de koppeling en de basisvoorziening van het e-depot. Doelstelling is inderdaad ook om aan de Wpg te voldoen. Het betreft regelgeving die van toepassing is voor BOA’s Adri en leerplichtambtenaren.. De paragraaf Bedrijfsvoering gaat vooral in op de gemeentebrede bedrijfsvoeringsaspecten. Er wordt vooral ingehuurd binnen de vacatureruimte. In een stevig concurrende arbeidsmarkt wordt met de inzet Adri van 2 recruiters gewerkt om externe inhuur te verminderen en vacatures in te vullen met arbeidsovereenkomsten. Middels de raadsinformatiebrief Grip op inhuur is aangeven op welke wijze de inhuur wordt verminderd.

243

Wie heeft beantwoord

Jacqueline Adri

Zijn er ook maatschappelijke en organisatorische voordelen die daarmee nu niet worden gehaald? Is daar een inschatting van te geven? Welk risico lopen we met vertragen als het gaat om het voorkomen van veiligheidsinbreuken?

D66

afgestemd met bestuurder?

Daphne

zie het antwoord op vraag 240 De maatschappelijke en organisatorische voordelen zullen alsnog gehaald worden.

242

2e bestuurder

Jacqueline Jacqueline Jacqueline

Danny en Siem Sahin

Danny en Siem Sahin

Roel Pakkert

Begroting 2025 - 2028 nummer

partij

218

VVD

222

VVD

vraag

bladzijde

Er is een behoorlijke stijging van de kosten van de interne organisatie. Waarom ligt gelet de financiele situatie geen ambitie om de kosten op zijn minst gelijk te houden? Hoeveel zou het opleveren als vactures tijdelijk niet worden ingevuld? Denk daarbij bijv. aan een vacature voor twee maanden niet opvullen? Hoeveel zou het opleveren als bepaalde vacatures in zijn geheel niet worden ingevuld?

121 121

antwoord

Programma coördinator

Als gevolg van een groeiende gemeente waarbij de voorzieningen meegroeien, zal de organisatie ook mee moeten Adri groeien om hieraan te kunnen voldoen. Sinds mei 2024 mag een vacature pas na 2 maanden worden ingevuld. Door een vacaturestop van 2 maanden Adri door te voeren op de functies die de dienstverlening naar de inwoners niet zullen raken levert dit een beoogd voordeel op van 500k. (65 vacatures x 2 maanden x € 4000). Vacatures worden alleen ingevuld wanneer deze ook essentieel zijn.

Business controller

bestuurder

2e bestuurder

afgestemd met bestuurder?

Wie heeft beantwoord

Danny en Siem Sahin Daphne Danny en Siem Sahin

Daphne

Paragraaf lokale heffingen nummer

partij

vraag

bladzijde

antwoord

bestuurder

2e bestuurder

van Damme

afgestemd met bestuurder? ja

Jaap van Duijvenvoorde Suzanne en Jeroen en Remon Laghuwitz

van Damme

ja

Jaap van Duijvenvoorde Suzanne en Jeroen en Remon Laghuwitz

van Damme

Wit

ja

Jaap van Duijvenvoorde Suzanne en Jeroen en Remon Laghuwitz

van Damme

Wit

ja

In beginsel ontvangen mensen met een inkomen ter hoogte van de bijstandsnorm vrijstelling voor deze kosten. Jaap van Duijvenvoorde Suzanne en Indien het inkomen hoger is dan de bijstandsnorm dan worden deze kosten in rekening gebracht. Er is in principe Jeroen en Remon Laghuwitz geen glijdende schaal binnen het kwijtscheldingsbeleid. Er zijn momenteel ook geen mogelijkheden middels bijzondere bijstand of een andere minimaregeling. Het uitgangspunt bij het vaststellen van de belastingopbrengsten is indexering met de geschatte inflatiecorrectie. Jaap van Duijvenvoorde Suzanne en Deze schatting blijkt over de afgelopen jaren te laag te zijn geweest. Dat verschil wordt vanaf 2025 gecorrigeerd. Er en Remon Laghuwitz Jeroen is daarom geen sprake van een extra correctie, maar van het inlopen van deze te lage inschatting.

van Damme

ja

van Damme

ja

139

De kwijtscheldingsregeling is bedoeld voor de mensen die een inkomen op of net boven het sociaal minimum Jaap van Duijvenvoorde Suzanne en hebben. Bij een aanvraag voor kwijtschelding wordt beoordeeld of iemand betalingscapaciteit heeft waaruit de Jeroen en Remon Laghuwitz belasting kan worden betaald. Is die capaciteit er niet, dan wordt de belasting kwijtgescholden. Iemand met een iets hoger inkomen en belastingcapaciteit krijgt geen volledige kwijtschelding, maar kan nog wel in aanmerking komen voor gedeeltelijke kwijtschedling. Op die manier wordt al rekening gehouden met wat iemand kan betalen.

van Damme

ja

Inde begroting is beschreven dat de verwachting is dat de gemiddelde WOZ-waarde van een woning in de gemeente Rijswijk voor 2025 met 1,5% stijgt ten opzichte van de gemiddelde WOZ-waarde van 2024. De procentuele waardestijging ligt hiermee volgens het college in lijn met het landelijke gemiddelde. De waarderingskamer geeft echter de verwachting dat de WOZ waarde van woningen tussen de 2,5- en 4,5 procent zullen stijgen (Bron:Binnenlands bestuur 25 juni 2024). Waarom wijkt het college af van de verwachtingen van de Waarderingskamer?

140

Jaap van Duijvenvoorde Suzanne en Jeroen en Remon Laghuwitz

van Damme

ja

RB

Het klopt dat voor een eenpersoonshuishouden de gem. Rijswijk op dit moment over 9 gemeenten qau kosten positie 2 innemen van laagste naar hoogste belastingheffing. Echter: Voor een meerpersoonshuishouden neemt de gemeente positie 6 in van de 9 en zijn de kosten boven het gemiddelde, hoe denkt de wethouder daarover? Waarom wordt in de communicatie op social media en richting inwoners veelal gekozen om alleen de nummer 2 positie te vermelden en niet het transparante verhaal van positie 9 voor meerpersoonshuishoudens?

141

De door de Waarderingskamer genoemde bandbreedte tussen de 2,5% en 4,5% geeft de meest voorkomende waardeontwikkeling van woningen in Nederland weer. Regionaal zijn er marktontwikkelingen waarbij er sprake is van bijvoorbeeld een daling van de woningmarkt maar ook regio’s waarbij sprake is van een waardeontwikkeling van meer dan 4,5%. Op basis van de de gerealiseerde vastgoedtransacties binnen de bestaande woningvoorraad in de gemeente Rijswijk is er bij onze gemeente sprake van een gemiddelde waardestijging die afwijkt van de gemiddelde prognose van de Waarderingskamer. De gemiddelde WOZ-waarde stijgt in Rijswijk van € 349.000 naar € 354.000. Dat is een stijging van ongeveer 1,5%. Rijswijk streeft naar woonlasten die op of onder het gemiddelde van de regio Haaglanden liggen. Op dit moment liggen onze woonlasten voor zowel de eenpersoons- als de meerpersoonshuishoudens onder dat gemiddelde.

Jaap van Duijvenvoorde Suzanne en Jeroen en Remon Laghuwitz

van Damme

ja

90

RB

U geeft aan dat de kwijtscheldingslasten niet in de tarieven worden doorberekend? Waar komen deze lasten dan te liggen? Blijft dit dan niet gewoon een vestzak broekzak verhaal?

141

De kwijtscheldingslasten die niet in de belastingtarieven worden doorbelast worden uit de algemene middelen van de gemeente gedekt.

Jaap van Duijvenvoorde Suzanne en Jeroen en Remon Laghuwitz

van Damme

ja

91

RB

Wat is het verschil tussen Inspectie en handhaving en personeel parkeren aangezien dit twee verschillende kostenposten zijn?

142

In de kostendekkenheid naheffingsaanslag parkeren worden zowel de kosten voor toezichthouders parkeren doorbelast als de noodzakelijke kosten van team Parkeren en het parkeerloket (onderdeel van het RCC) om het parkeersysteem draaiende te houden, meldingen over naheffingen en klachten te behandelen. In het kader van transparantie zijn deze doorbelaste kosten apart in beeld gebracht.

Jaap van Duijvenvoorde Suzanne en Jeroen en Remon Laghuwitz

van Damme

83

RB

U geeft aan dat eigenlijk alle kosten stijgen voor een huishouden met een totaal van ong. 7,5%. Bent u het met ons eens dat de burger de prijs betaald voor de verkeerde financiële keuzes die de gemeente de afgelopen jaren heeft gemaakt? Waarom wordt ervoor gekozen om dit jaar de verhoging nagenoeg evenredig toe te passen over de diverse soorten huishoudens en is er vorig jaar bewuste gekozen voor minder verhoging bij een persoonshuishoudens versus twee en drie persoonshuishoudens? Bent u het met ons eens dat de verhoging voor eenpersoonshuishoudens onevenredig is en dat dit veelal inwoners betreft die al moeite hebben de financien op orde te houden?

137

Sinds 2024 is het vaste tarief voor de rioolrechten woningen gesplitst naar 3 tarieven voor een-, twee- en meerpersoonshuishoudens, zodat de lasten eerlijker worden verdeeld over deze huishoudens. Daardoor daalden de lasten in 2024 voor alleenstaanden en stegen deze voor meerpersoonshuishoudens. De onderlinge verhoudingen houden we in 2025 in stand door alle tarieven evenredig te verhogen.

84

RB

Heeft u er rekening mee gehouden dat de verzoeken voor kwijtschelding alleen maar meer gaan stijgen en dit alleen maar meer personele kosten met zicht meebrengt en de inwoner met inkomen boven modaal hiervoor de prijs uiteindelijk gaat betalen?

137

85

RB

Hoe kan het dat de prijzen voor afvalstoffenheffing gaan stijgen als Avalex heeft toegezegd te gaan onderzoeken hoe het goedkoper afval kan gaan verwerken?

137

Het aantal inwoners van Rijswijk dat kwijtschelding van gemeentelijke belastingen aanvraagt neemt de laatste jaren af. Daarnaast neemt het aantal voor de kwijtschelding benodigde gegevens dat digitaal beschikbaar is toe, waardoor steeds meer kwijtschelding geautomatiseerd kan worden verleend, zonder dat daar jaarlijks een verzoek voor hoeft te worden ingediend. Wij verwachten daarom dat de personele kosten die worden gemaakt voor de uitvoering van kwijtschelding de komende jaren niet zullen toenemen. Avalex maakt onderdeel uit van de kosten van de afvalstoffenheffing. Avalex heeft voor haarzelf een taakstelling opgelegd (reeds voor een 2e keer in 3 jaar) om haar interne kosten en efficiency zo optimaal mogelijk te laten zijn. De beleidskeuzes van de gemeente (door bv te kiezen voor nascheiding) verhogen in dit geval de kosten.

86

RB

Heeft de gemeente er al eens over nagedacht om te gaan samenwerken met Den Haag die hun eigen vuilniswagens hebben en navraag te doen of hiervoor mogelijkheden zijn met HMS? Zo nee, waarom niet graag een toelichting.

137

Daar waar mogelijkheden zijn om bv gezamenlijk in te kopen, zullen we dat altijd onderzoeken.

100

PVDA

137

197

CDA

87

RB

Het college geeft aan dat de OZB in 2025 zal stijgen om een inhaalslag te maken in inflatiecorrectie die in de afgelopen jaren niet is doorgevoerd. Tevens stijgen de lokale lasten meer dan de gemiddelde inflatie. Hoe denkt het college dat deze lastenverzwaring impact heeft op de betaalbaarheid van wonen voor onze inwoners, met name voor de lagere inkomensgroepen, en wat zijn de plannen om deze groepen te ontzien? Het college wil de OZB tarieven verhogen met een extra 8% op basis van verschil van gehanteerde en werkelijke inflatie. Het staatje (op blz 138) laat zien dat het verschil met name komt door het uitzonderlijke jaar 2022 met een inflatie van 10%. In dat jaar hadden alle burgers veel last van dure boodschappen, dure brandstof etc., met andere woorden burgers hebben toen al de rekening betaald. Is dat geen overweging voor het college om nu deze extra inflatiecorrectie in de belastingen achterwege te laten? We zien dat er voor ongeveer een miljoen aan belastingen worden kwijtgescholden.Kan de wethouder uitleggen waarom er niet gekeken wordt naar wat iemand wel (binnen het redelijke) kan betalen? Wij zijn er van overtuigd dat werken moet lonen en als dit soort zaken worden kwijtgescholden werkt lonen toch minder. Is het College dit met ons eens?

88

RB

89

Programma Business coördinator controller Jaap van Duijvenvoorde Suzanne en Jeroen en Remon Laghuwitz

Wie heeft beantwoord

Remon/Jaap

Remon/Jaap

Viona

Viona

138

Remon/Jaap

Remon/Jaap

Remon/Jaap

Remon/Jaap

Remon/Jaap

Frank de Jong

Paragraaf financiering nummer

partij

82

RB

92

RB

93

RB

vraag

bladzijde

U geeft aan dat er met RWS inmiddels gesprekken worden gevoerd voor een andere locatie. Wat is de reden hiervan en om welke locatie gaat dit? Hiermee wordt bereikt, dat voor de komende jaren in geval van stagnatie in de grondverkopen het risico voor de rentekosten is geminimaliseerd en zelfs sprake kan zijn van negatieve rentekosten. Dit is wel afhankelijk in hoeverre de werkelijke boekwaarde van de investeringen bovenstaande prognose zal volgen. -Kunt u aangeven wat bedoeld wordt met; is wel afhankelijk in hoeverre de werkelijke boekwaarde van de investeringen bovenstaande prognose zal volgen. Als er een kapitaaloverschot voor het plangebied RijswijkBuiten bestaat (meer financieringsmiddelen dan boekwaarde) dan worden de financieringsmiddelen gebruikt voor de overige investeringen van de gemeente. -Welke overige investeringen van de gemeente heeft u het hier?

134

antwoord

Programma coördinator

Business controller

bestuurder

Wij zijn overeen gekomen met I&W dat door het uitstellen van de verbreding van de A4 dat de locatie Hof van Clairise Kenswiel – de Elsenburg niet langer beschikaar hoeft te worden. Er lopen gesprekkken over een alternatieve locatie. Groot In de berekening is uitgegaan van de boekwaarde op basis van de 12e herziening (gebaseerd op gegevens van 1 Clairise Kenswiel – de januari 2024). Het kan zijn dat de werkelijke boekwaarde in 2025 afwijkt van de geraamde boekwaarde in de 12e Groot herziening. Als bijvoorbeeld de boekwaarde hoger blijkt te zijn dan de prognose dan kan dit ook hogere rentekosten met zich meebrengen. Overige investeringen van de gemeenten zijn, is bijvoorbeeld regulier onderhoud zoals vervanging van brandkranen of fietspaden asfalteren.

Daphne

van de Waart

Daphne

van Damme

148

1-maands kasgeldleningen, zijn leningen die voor een korte periode van 1 maand wordt aangetrokken om een Clairise Kenswiel – de tekort in de kas op te lossen. Fixe leningen is een lening die aan het einde van de looptijd in één keer Groot wordt afgelost (er zijn dus geen tussentijdse aflossingen, alleen de rente wordt jaarlijks betaald). Een lineaire lening is een lening waarbij elke periode met gelijke bedragen wordt afgelost, zodat aan het eind van de looptijd van de lening volledig is afgelost.

Daphne

van Damme

146

Voor RijswijkBuiten wordt gebruik gemaakt van fixe- en lineaire leningen. -Wat zijn fixe- en lineaire leningen? 1-maands kasgeldleningen voor overheden. -Wat zijn dit voor een leningen? 94

RB

Woningbouwverenigingen 405 455 504 Leningen eigen personeel 108 130 152 -Waarom is er geld geleend aan woningbouwverenigingen en personeel?

149

Leningen aan eigen personeel, betreft oude hypothecaire leningen vanuit het verleden. Deze leningen zijn aflopend. Clairise Kenswiel – de Leningen aan woninbouwverenigingen zijn garantstelling waarvoor hett Rijk en de gemeenten zijn achtervang voor Groot de garantstelling. Het WSW (waarborgfonds sociale woningbouw) garandeert voor de financiers van de leningen aan woningcorporaties de betaling van rente en aflossing. Door de garantstelling kunnen woningcorporaties tegen een gunstige rente geld lenen. Het Rijk en de gemeenten zijn achtervang voor de garantstelling

Daphne

van Damme

95

RB

Lening AD/ Forwardlening AD. -Waar staat AD voor?

151

AD staat voor algemene Dienst

Clairise Kenswiel – de Groot

Daphne

van Damme

2e bestuurder

afgestemd met bestuurder?

Wie heeft beantwoord

Begroting 2025 - 2028 nummer

partij

vraag

nummer

partij

vraag Op dit moment zijn in Parkrijk vier hubs opgeleverd. Waardoor er 4 elektrische auto’s, 4 bakfietsen en 8 elektrische fietsen beschikbaar zijn. -Kunt u aangeven hoe vaak er per dag, week of maand gebruikt wordt gemaakt vd voertuigen uit de hub? -Welke kosten heeft de gemeente Rijswijk gehad voor de aanleg van deze hub? -Zijn deze ook opgenomen in de begroting, waar? In de paragraaf Financiering is de invloed van RijswijkBuiten op de hoge netto schuldquote van de gemeente opgenomen. Doelstelling is om deze schuldquote snel omlaag te brengen. Ten tijde van het opstellen van de Grondexploitatie Sion-’t Haantje Woongebied Twaalfde herziening, 2024 en de Grondexploitatie Bedrijventerrein Haantje-Pasgeld, 2024 was de verwachting nog dat de totale boekwaarde in 2024 met € 2,18 miljoen en in 2025 met € 13,85 miljoen verlaagd kan worden. De afzet verloopt moeizamer dan verwacht, met name door vertraging als gevolg van juridische procedures. -Welke juridische procedures? -Op welk termijn is de verwachting dat deze zijn afgerond?

antwoord

Programma coördinator

Business controller

bestuurder

2e bestuurder

afgestemd met bestuurder?

Wie heeft beantwoord

bladzijde

antwoord

Programma coördinator

Business controller

bestuurder

2e bestuurder

afgestemd met bestuurder?

Wie heeft beantwoord

156

- gemiddeld wordt er circa 100 keer per maand gebruik gemaakt van de beschikbare voertuigen; - De inrichtingskosten, als onderdeel van het bouw-/woonrijp maken (inrichting van openbaar gebied), komen voor rekening van de grondexploitatie; - Nee, deze zijn onderdeel van de grondexploitatie

bladzijde

Paragraaf RijswijkBuiten 96

97

RB

RB

156

Frank de Bruijn

Rene

van de Waart Frank de Bruin

Ten tijde van het opstellen van de Grondexploitatie Sion-’t Haantje Woongebied Twaalfde herziening, 2024 en de Frank de Bruijn Grondexploitatie Bedrijventerrein Haantje-Pasgeld, 2024 werd in de ramingen, planning en fasering rekening gehouden met twee juridische procedures. Een beroepsprocedure over de omgevingsvergunning voor de bouw van 17 woningen in de Parkas van Parkrijk is inmiddels tot en einde gekomen en de bouw is gestart. De beroepsprocedure over het bestemmingsplan Pasgeld – West bij de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State is nog aan de orde. Het is nog onbekend wanneer de zitting plaats zal vinden, onze hoop en verwachting was en is dat deze procedure in de eerste helft van 2025 zal worden afgerond en dit is conform de planning in de vastgestelde grondexploitatie 2024.

Rene

van de Waart

Frank de Bruin

Subsidies nummer 98

partij RB

vraag

bladzijde

Deze kosten werden voorheen niet begroot omdat de dekking hiervoor Specifieke uitkeringen betreffen, de omvang hiervan van te voren niet met zekerheid kunnen worden bepaald en werden alleen bij de jaarrekening verantwoord. -Wat is de reden dat bovenstaande niet met zekerheid kan worden bepaald? 'Rijswijk werkt actief aan de (co-) financiering van opgaven op basis van derde geldstromen vanuit medeoverheden en private financieringsbronnen' en 'De ambtelijke organisatie richt zich actief op het werven van derde geldstromen die bijdragen aan de realisatie van beleidsdoelstellingen'. -Wie zijn die derde geldstromen, privatefinacieringsbronnen?

159

antwoord - Wat is de reden dat bovenstaande niet met zekerheid kan worden bepaald? Een begroting is en blijft een plan waarin de verwachte baten en lasten worden opgenomen. De realisatie kan daarvan afwijken.

Programma coördinator Emiel Fasel

Business controller Wai Bun

bestuurder

2e bestuurder

afgestemd met bestuurder?

Wie heeft beantwoord

van Damme

- Derde geldstromen vanuit medeoverheden en private financieringsbronnen voor gemeenten zijn aanvullende financieringsmogelijkheden die gemeenten in staat stellen om projecten en initiatieven te realiseren. 1.Medeoverheden: - Europese Subsidies: Financiering vanuit Europese programma’s. Deze subsidies zijn vaak gericht op innovatie, infrastructuur, milieu en regionale ontwikkeling. - Rijkssubsidies: Subsidies en specifieke uitkeringen. - Provinciale Fondsen/Subsidies: Provincies kunnen specifieke fondsen/subsidies beschikbaar stellen voor regionale samenwerking, infrastructuur, of specifieke beleidsdoelen zoals duurzaamheid. - Intergemeentelijke Samenwerking: Gemeenten kunnen samenwerken en gezamenlijke fondsen/subsidies beheren voor regionale projecten, zoals gedeelde voorzieningen of infrastructuurprojecten. 2.Private Financieringsbronnen: - Publiek-private Samenwerkingen (PPS): Gemeenten werken samen met private investeerders of bedrijven voor de financiering en ontwikkeling van projecten. - Sponsoring en Donaties: Financiële bijdragen van bedrijven of filantropen voor specifieke projecten. - Leningen en Investeringen: Kredieten van banken of investeringsfondsen voor het financieren van grote gemeenschap- of infrastructuurprojecten.

- Crowdfunding: Middelen verzamelen door een groot aantal kleine bijdragen van individuen, vaak via online platforms, voor specifieke lokale projecten of initiatieven.

bernard

Lange termijn investeringsplan nummer

partij

vraag

bladzijde

103

PVDA

Het college zegt te willen investeren in het verminderen van armoede en schulden (pagina 5), en extra middelen vrij te maken voor armoedebestrijding. Welke concrete maatregelen worden overwogen om deze doelen te bereiken, en hoe wordt de effectiviteit van deze maatregelen gemonitord? Kort en goed, wat is de totale omvang van het Lange termijn investeringsplan op dit moment? Kan kort worden geschetst hoe dit zich in de loop van de tijd heeft ontwikkeld? In andere woorden, wat was de omvang van het LTI in bijv. 2018, 2019, 2020 vergeleken met nu? Is daar een stijgende trend in te zien? Is de omvang van het huidige LTI historisch (denk daarbij aan een tijdspanne van 10 jaar) gezien erg hoog? Geeft de raad met goedkeuring van de begroting ook meteen integrale goedkeuring aan al deze investeringsbudgetten? Hoeveel verwachte rente en extra leningen gaat een LTI van deze omvang de gemeente Rijswijk kosten? blz 161 en 178

161

De aangenomen motie Meerjarenoverzicht kosten herinrichtingen infrastructuur vroeg om een meerjarenplan over de kosten en de planning van grootschalige investeringen in de infrastructuur. Als het goed is werd ook in de Mobiliteitsstrategie aangegeven dat een overzicht zou gaan volgen over investeringen met betrekking tot verkeerveiligheid. Is dit overzicht ooit gemaakt/ontvangen door de raad? Zo nee, zou deze alsnog kunnen worden verstuurd? Nu blijkt uit de tabel investeringskredieten dat voor onder meer 'Verkeersveiligheid 2025' al een fors bedrag voor wordt vrijgemaakt. Waarom wordt hier een investeringskrediet voor vrijgemaakt terwijl de raad nog geen meerjarenplan heeft kunnen zien (aangezien de motie hierover pas recent bij het Kaderdebat is aangenomen) en, als het goed is, nog geen overzicht op grond van de Mobiliteitsstrategie naar de raad is gestuurd? In andere woorden, waar is dit investeringsbudget voor bedoeld en wat wordt hiermee gedaan? blz 167 en 206

167

220

VVD

221

VVD

161

antwoord

Uw raad wordt vòòr het kerstreces van 2024 geinformeerd over de maatregelen die we nemen op het gebied van armoede en schuldenpreventie. Daarbij gaat het college ook nader in op de wijze van sturing en monitoring. De totale investeringsuitgaven uit de investeringsplannen meerjarenbegrotingen 2018 t/m 2025 vertonen een stijgende trend (2018: € 70,8; 2019: € 40.2; 2020: € 64,6; 2021: € 72,1; 2022: € 82,3; 2023: € 100,8; 2024: 74,1; 2025: € 89,2 mln). De raad wordt expliciet gevraagd kredieten beschikbaar te stellen voor de investeringen uit het 1e jaar van de meerjarenbegroting. Zie de laatste blz uit de meerjarenbegrotingen. De kapitaallasten (rente en afschrijvingen) van de investeringen uit het investeringsplan 2025 uit de meerjarenbegroting 2025 lopen op van € 1,2 mln in 2026 t/m € 3,5 mln in 2029. Ook hierbij is de trend stijgend. In april 2024 heeft uw raad de Mobiliteitsstrategie vastgesteld. Vanuit de mobiliteitsstrategie wordt nu een uitvoeringsagenda voor 2025 en verder opgesteld. Hierin wordt verkeersveiligheid, verbeteren fiets en de ombouw van 50 naar 30 km/u meegenomen. Deze uitvoeringsagenda zal eind dit jaar door het college worden vastgesteld. De uitvoeringsagenda zal daarna ter informatie aan uw raad worden gestuurd.

Programma coördinator

Business controller

bestuurder

Anita Blom

Anita en Vincent

Tineke den Hartog

Danny en Siem van Damme

Kees van Schieveen Ron den Dulk

Danny en Siem van de Waart

2e bestuurder

afgestemd met bestuurder?

Wie heeft beantwoord

van Malsen

Ron / Frank B

Bijlagen ev. nummer

partij

vraag

bladzijde

102

PVDA

Op pagina 5 stelt het college dat zij de verkeersveiligheid wil verhogen door de snelheid in woonwijken te verlagen naar 30 km per uur. Dit wordt ook genoemd in het investeringsplan. Wat is de planning voor de uitvoering van deze maatregelen, en hoe denkt het college de verkeersveiligheid daadwerkelijk te verbeteren in kwetsbare wijken, waar nu al sprake is van overlast en gevaarlijke situaties?"

177

198

CDA

Het college laat (op blz 188) de ontwikkeling van de reserves in 2025 zien. Aan de algemene dekkingsreserve wordt 0,547 mln toegevoegd (overschot op lopende exploitatie) en 3,229 mln onttrokken. Dit betekent ons inziens dat 3,2 mln aan de algemene reserve onttrokken wordt om tot een positief begrotingssaldo te komen. Is het college het eens met deze conclusie? Zo ja, moet dan niet de conclusie zijn dat komend begrotingsjaar 2025 een verwacht begrotingstekort kent van (het verschil) – 2,682 mln.?

188

199

CDA

188

99

RB

Het college schetst (op blz 188) een bijzonder somber beeld van het verloop van de reserves (algemene reserve plus bestemmingsreserves), te weten van 82 mln begin 2025 naar 35 mln eind 2028. Dit betekent een verlies aan reserves van 47 mln in 4 jaar tijd. De cda fractie vindt dit een zeer verontrustende ontwikkeling. Deelt het college deze opvatting? Heeft het college nog goede hoop dat zij met maatregelen dit tij kan keren? Zo nee, wat zullen volgens het college de gevolgen zijn als dit beeld realiteit wordt? Bestemmingsreserve Decentrale arbeidsvoorwaarden Deze reserve is gevormd in verband met lokale arbeidsvoorwaarden ten behoeve van vitaliteit. Wanneer de kosten hoger uitvallen dan verwacht wordt het tekort uit deze reserve onttrokken. Het betreft de dekking voor de verkoop van uren (cafetariamodel) en de bijdrage voor de aanschaf van een fiets. -Kunt u verhelderen wat bedoelt wordt met; met lokale arbeidsvoorwaarden ten behoeve van vitaliteit

189

antwoord

Programma coördinator

Business controller

bestuurder

Eric Hertogh De ombouw van 50 km/u naar 30 km/u zoals die ook in de mobiliteitstrategie is benoemd, richt zich met name op de grotere (hoofd)wegen. Binnen de wijken is de maximale snelheid nu al 30 km/u en op een aantal 15 km/u (op erven). De planning van de maatregelen wordt opgenomen in de meerjaren investeringsplan, zie hiervoor het antwoord op vraag 221. Op wegen waar al een snelheidslimiet van 30 km/u of 15 km/u geldt, wordt waar dat nodig is lokaal gekeken op welke wijze de verkeersveligheid kan worden verbeterd. Abusievelijk is het begrotingssaldo vanuit de 1e halfjaarrapportage nog zichtbaar in het verloopoverzicht van de Eric Hertogh algemene dekkingsreserve. In de bijlage treft u een addendum met daarin de juiste tabel van de algemene reserve. Daarnaast treft u in dit addendum de doorverwerking van deze wijzigingen naar: 1. De geprognosticeerde balans (blz. 152) 2. De kengetallen solvabiliteit (blz. 104-106) welke 1% stijgt voor 2025 en 3-9% voor de jaarschijven daarna. In de publicatie na vaststelling zal op de gemeentelijke website de juiste tabel gepresenteerd worden. Bij ongewijzigde koers is dit inderdaad een verontrustende ontwikkeling. Het college deelt dit beeld. Daarom zal het Eric Hertogh college, net als afgelopen jaar, een kadernota traject opzetten voor 2026 om het gepresenteerde tekort te dichten.

Dit tekort staat nu vermeld op advies van de VNG om te laten zien wat het effect is van het beleid van het Rijk.

Fatih en Mark

van de Waart

Daphne

van Damme

Daphne

van Damme

Naast Cao gemeenten heeft de gemeente Rijswijk lokale arbeidsvoorwaarden (Rijswijkse regelingen) Een aantal lokale arbeidsvoorwaarden zijn gericht op het bijdragen aan de persoonlijke gezondheid en vitaliteit van medewerkers.

Wai Bun

Sahin

Eric Hertogh

2e bestuurder

afgestemd met bestuurder?

Wie heeft beantwoord

Roel Pakkert

Begroting 2025 - 2028 nummer 25

partij BvR

vraag Investeringen: probleemstraten worden voor 1,1 miljoen aangepakt. Welke straten?

bladzijde 206

antwoord De volgende straten worden mede gefinancierd uit de investering ‘Probleemstraten: Rembrandtkade, Lindelaan fase 1, Steenlaan/Tulpstraat en Lindelaan fase 2.

Programma coördinator Viona / Kees

Business controller Fatih en Mark

bestuurder Wit

2e bestuurder

afgestemd met bestuurder?

Wie heeft beantwoord Kees v Schieveen