1 -Vastgesteld Verslag raad 02-07-2020

Vastgesteld verslag van de vergadering van de RIJSWIJKSE GEMEENTERAAD Gehouden op dinsdag 2 juli 2020 om 20.00 uur

Aanwezig Voorzitter: De heer M.J. Bezuijen Raadsleden: Mevrouw M. Alberts Mevrouw F. van Amerongen De heer F. van Bemmelen De heer A. van den Berg De heer E.G.T. Braam De heer D.R. Cupedo De heer C.P.I.M. Dolmans De heer M.J. van Enk De heer M.A.J. Ezinga Mevrouw P.G. Kames Mevrouw C.J. Kistemaker Mevrouw A. Koegler-Böhm Mevrouw M.E. Koopman Mevrouw H.L. van der Kooij De heer A.P. Kooy De heer G. Kruger De heer M. El Majjaoui Mevrouw R.F. de Man De heer R.A.J. van der Meij Mevrouw C.J.T. de Mooij Mevrouw W.A.A.M. van Nunen De heer U.H. Oelen De heer J.C. Paredes Sanchez Mevrouw M. Pelzer

Vervolg aanwezig: Mevrouw J. Schröter-Haas De heer C.G. Sleddering De heer Q.L.A. Veerman De heer R.J. de Vries De heer M.V. Weterings De heer M. Wit Mevrouw E. Woudstra Portefeuillehouders Wethouder, mevrouw L.I. Bentvelzen Wethouder, mevrouw J.N. Besteman-De Vries Wethouder, de heer J. Keus Wethouder, de heer B.D. Lugthart Wethouder, de heer A. van de Laar Griffier J.A. Massaar bpa Afwezig: -

Betreft Verslag gemeenteraadsvergadering

Datum September 2020

(het live-verslag van deze vergadering is te zien en te beluisteren op onze site www.rijswijk.nl onder Raad live) 1.

Opening en mededelingen De voorzitter opent de vergadering en heet iedereen van harte welkom. De heren Cupedo, Wit en Paredes sluiten zich op een later moment aan.

2.

Spreekrecht burgers Er hebben zich geen insprekers gemeld . pagina 1 van 27

Niet-vastgesteld verslag van de vergadering van de RIJSWIJKSE GEMEENTERAAD Gehouden op dinsdag 2 juli 2020 om 20.00 uur 3.

Vaststelling van de agenda DE AGENDA WORDT ONGEWIJZIGD VASTGESTELD.

4.

Vragen van de raad ER ZIJN GEEN VRAGEN VAN DE RAAD

5.

Raadsvoorstel meekoppelkansen A4 Haaglanden (no. 20 025). De heer Oelen (VVD) merkt op dat het raadsvoorstel gericht is op de kansen van Rijswijk in de slipstream van de verbreding van de A4 Haaglanden. Hij verbindt aan het raadsvoorstel ook het onderwerp van de ondertunneling van de Beatrixlaan. Als de A4 wordt verbreed zonder voorzieningen tegen geluidshinder en zonder mogelijkheden voor een goede afwikkeling van het extra verkeer met een tunnel onder de Beatrixlaan, dan is elk onderhandelingsresultaat van het college onvoldoende. De VVD beoordeelt het raadsvoorstel dan ook in dat opzicht. De VVD heeft begrepen van de wethouder dat op enig moment een delegatie van het ministerie van I en W op werkbezoek komt naar Rijswijk om de situatie op de Prinses Beatrixlaan te bezien. De VVD vindt dit, in tegenstelling tot de wethouder, geen belangrijke stap op weg naar ondertunneling. Het is geen harde afspraak en het biedt geen perspectief. De verbreding van de A4 was een goede kans om duidelijke procesafspraken te maken en de gemeentelijke infrastructuur verplicht te betrekken bij de planvorming. Het verkeer van en naar de A4 moet immers gebruik maken van de Prinses Beatrixlaan. Bij verbreding van de A4 neemt dat verkeer toe en wordt de noodzaak van een tunnel alleen maar groter. Op dit punt scoort het raadsvoorstel dan ook onvoldoende.

Verbreding van de A4 moet gepaard gaan met mitigerende maatregelen zoals geluidsschermen of geluidsarm asfalt. De VVD vindt dat het college deze maatregelen had moeten meenemen in de onderhandelingen. Daarmee was de overlast verminderd die Rijswijk ondervindt van de A4. Dergelijke maatregelen zijn echter niet vastgelegd in de meekoppelkansen. De VVD verbaast zich erover dat het college alleen een bestuurlijke brief aan het ministerie van I en W heeft gestuurd over de verbreding van de A4. In omliggende gemeenten zijn uitgebreide zienswijzen ingediend. De bestuurlijke brief van het college kan bijna een liefdesbrief genoemd worden. Het is duidelijk dat het college verblind is door beloften van I en W en geen oog heeft gehad voor nadelen. De conclusie luidt dan ook dat Rijswijk al op achterstand staat, nog afgezien van wat in het raadsvoorstel staat.

pagina 2 van 27

Niet-vastgesteld verslag van de vergadering van de RIJSWIJKSE GEMEENTERAAD Gehouden op dinsdag 2 juli 2020 om 20.00 uur De situatie is kortgezegd als volgt: de A4 wordt verbreed, waardoor viaducten moeten worden aangepast en als Rijswijk geen gebruik maakt van de geboden meekoppelkansen, dan wordt die aanpassing op een neutrale, “functionele”, manier uitgevoerd. Het ministerie heeft budget om de viaducten hoogwaardig uit te voeren, in de vorm van ecoducten: een natuurbrug om dieren wegen te laten kruisen. De voorstellen voor de viaducten over de A4 verdienen echter niet het predicaat “ecoduct”. Het zijn fiets- en voetgangersverbindingen die het Rijk hoe dan ook moet aanleggen, alleen is daarbij in een stukje groen voorzien. Verder wordt de infrastructuur rond de viaducten in feite minder goed: het voetpad bij de Vlietbrug wordt opgeofferd en er is een mogelijkheid minder, de Van Rijnweg, om Rijswijk-Buiten voor auto’s te ontsluiten. Daarmee zal de Beatrixlaan nog meer worden belast. Het college verwijst in zijn voorstel naar het masterplan Rijswijk-Buiten uit 2009 en de Stadsvisie waarin het belang staat van een overkluizing “om de door de A4 gesplitste delen op een goede en mooie manier met elkaar te verbinden”. Met de meekoppelkansen wordt die ambitie niet gerealiseerd, want met het raadsvoorstel worden twee viaducten met een klein beetje groen gerealiseerd.

Dat is wat anders dan een brede overkluizing tussen Rijswijk-Buiten en de rest van de stad. In financiële zin steekt het ministerie geld in de realisatie van de viaducten. Er wordt ook een bijdrage gevraagd van de gemeente Rijswijk. Het college geeft de voorkeur aan een scenario waarbij de gemeente 10 miljoen euro bijdraagt. Daarvoor krijgt de gemeente een vrij besteedbaar bedrag van 2,25 miljoen euro terug dat ingezet kan worden om het financieringstekort voor de bovengrondse verstedelijkingsvariant van de Prinses Beatrixlaan op te lossen. De VVD ziet geen logica in dit scenario: de gemeente betaalt 10 miljoen euro aan het Rijk, het Rijk betaalt 2,25 miljoen euro aan Rijswijk en daarmee is het financieringstekort opgelost. Waar blijft dan die 7,75 miljoen euro? Die vraag is vooral belangrijk omdat Rijswijk voor grote financiële vraagstukken staat in verband met het Huis van de Stad en de grondexploitatie. Het adagium van het college is “eerst de boel op orde”, maar in de praktijk komt daar weinig van terecht. Voor het beschikbaar stellen van de AZC-locatie voor de werkzaamheden aan de A4 ontvangt Rijswijk 7 miljoen euro. Dat bedrag is gerelateerd aan het budget dat het Rijk beschikbaar had om Event Plaza uit te kopen. Omdat het Rijk niet wil onteigenen omdat dat tijd kost, wordt dat bedrag nu overgeheveld naar de gemeente Rijswijk voor gebruik van het AZC-locatie.

Daarbij zegt het ministerie dat het terrein sowieso gebruikt zal worden, zo nodig bij planologische aanwijzing. Het bevreemdt de heer Oelen dat het college hier zo gemakkelijk mee akkoord gaat, zeker omdat de raad net heeft ingestemd met het bestemmen van deze locatie als mogelijke nieuwe bestemming voor een tramremise. Dat is een soloactie van de gemeente, zoals Rijswijk op dit dossier eigenlijk helemaal solo heeft geopereerd ten opzichte van de andere bestuursorganen die te maken hebben met verbreding van de A4. pagina 3 van 27

Niet-vastgesteld verslag van de vergadering van de RIJSWIJKSE GEMEENTERAAD Gehouden op dinsdag 2 juli 2020 om 20.00 uur De VVD vindt het onverstandig dat op deze manier voorbij is gegaan aan de MRDH en de andere gemeenten in de regio, waarmee Rijswijk op zoveel punten samenwerkt. In de conceptovereenkomst die is meegezonden met het raadsvoorstel staan enkele bijzonderheden. Rijswijk moet hoe dan ook 10 miljoen overmaken aan het Rijk, ongeacht of de MRDH een subsidie wil verlenen van 1,44 miljoen euro. Dat is een onzekerheid. Verder moeten financiële tegenvallers binnen het project worden opgevangen. Deze ongeclausuleerde bepaling kan ertoe leiden dat Rijswijk voor 10 miljoen bijdraagt aan een uitgekleed plan voor twee viaducten. Is hierop een risicoanalyse uitgevoerd? In de overeenkomst wordt weliswaar gewezen op indexering van het bedrag, maar daarin staat niet welke peildatum wordt gehanteerd en om hoeveel jaar het gaat. Dat kan hard oplopen. De uitsmijter is dat de gemeente Rijswijk ervoor moet zorgen dat het Rijk zonder belemmeringen aan de verbreding van de A4 kan werken. De VVD vindt geen van de bepalingen in de overeenkomst aanvaardbaar. Als de raad hiermee akkoord gaat, wordt de gouden overeenkomst met het Rijk een knellende strop voor de gemeente. De heer Van Enk (CDA) vindt het positief dat het college een overeenkomst heeft bereikt met Rijkswaterstaat.

Van het beschikbare budget voor verbreding van de A4 worden tientallen miljoenen euro’s besteed in Rijswijk. In het forum is door sommige fracties betoogd dat verbreding van de A4 helemaal niet nodig is. De heer Van Enk hoort daarop graag de reactie van de wethouder. Het CDA vindt het belangrijk om alternatieve mogelijkheden voor verkeersafwikkeling te blijven volgen voordat de verbreding feitelijk van start gaat. Tegelijkertijd betwijfelt het CDA of verbreding van de A4 echt niet nodig is, gelet op de geplande realisatie van 50.000 woningen in Rijswijk. En als verbreding noodzakelijk is, kan Rijswijk daar maar het beste zoveel mogelijk van profiteren. De uitkomst van de onderhandelingen, realisatie van twee ecoducten, is verrassend. De totstandkoming daarvan is duidelijk geworden in de stukken en de forumvergadering. Het blijft echter onduidelijk hoe de verbreding van de A4 zelf eruit komt te zien. Wat dat betreft is het nodig dat raad en inwoners beter geïnformeerd worden door gemeente en Rijk. Als de raad eerder had geweten over de onderhandelingen, was er misschien door de raad voor een andere insteek gekozen. Misschien was dan niet de barrièrewerking maar vooral de milieubelasting als uitgangspunt gekozen.

De keuze om de barrièrewerking centraal te stellen, is begrijpelijk vanuit oude stadsvisies, maar over milieu- en mobiliteitsvraagstukken zijn in de afgelopen twee jaar kaderstellende discussies gevoerd. Is de wethouder bereid om in het vervolg nauwer aan te sluiten bij wat er in de raad leeft en wordt besproken, en op die manier de kaderstellende rol van de raad beter te respecteren?

pagina 4 van 27

Niet-vastgesteld verslag van de vergadering van de RIJSWIJKSE GEMEENTERAAD Gehouden op dinsdag 2 juli 2020 om 20.00 uur Het is niet geloofwaardig dat aan de ene kant burgers worden uitgenodigd om mee te denken over maatregelen voor een betere luchtkwaliteit en aan de andere kant voorbij wordt gegaan aan de belangrijkste oorzaak van de luchtvervuiling in Rijswijk: het snelwegverkeer en het doorgaand verkeer door Rijswijk. Kan de wethouder aangeven waarom er zo weinig is gedaan aan bekendmaking van de ontwikkelingen en uitnodiging tot participatie? Het is goed dat de wethouder in de forumvergadering meedacht over maatregelen tegen geluidsoverlast en luchtvervuiling. De conceptraadsbrief is wat dat betreft een goede aanvulling op de stukken. Het CDA hoopt dat de raad daar breed mee kan instemmen: eendracht maakt macht. Om die reden ook laat het CDA in de regiogemeenten, in de provincie en in de Tweede Kamer eendrachtig hetzelfde geluid horen: neem milieumaatregelen rond de A4. Op welke manier wil de wethouder daaraan bijdragen in de komende maanden? Is het mogelijk een idee om de zakelijke argumenten van bewoners, die schriftelijk zijn ingediend bij de gemeenten, toe te voegen aan de raadsbrief? In het regionale CDA-overleg is ook de noodzaak van een echte oplossing voor de Beatrixlaan ingebracht: ondertunneling. Daarvoor is in dat overleg breed steun.

Spreekt de burgemeester hierop ook zijn partijgenoot, minister Van Nieuwenhuizen, aan? Het is belangrijk dat op alle fronten daarvoor wordt gepleit. De heer Weterings (Rijswijks Belang) beschouwt de meekoppelkansen als een mogelijkheid om Rijswijk een oppepper te geven. Vanuit de Muziekbuurt kijkt men nu tegen een kaal viaduct. Dat wordt een mooi ecoduct. De investeringen zijn goed voor mens en dier. De VVD heeft zich via social media negatief uitgelaten over de meekoppelkansen. Het is de heer Weterings opgevallen dat de burgemeester zich daar niet bij heeft aangesloten. Het CDA heeft kritieke kanttekeningen gezet bij het raadsvoorstel, met name bij de geluidsoverlast als gevolg van de verbrede A4. De heer Weterings is het ermee eens dat geluidsoverlast bestreden moet worden, maar wil eerst de situatie in de praktijk afwachten voordat er geluidsschermen worden geplaatst. Rijswijks Belang is positief over het raadsvoorstel, maar mist wel meekoppelkansen voor jongeren. De heer Weterings dient daarover een motie in. Door de fractie van Rijswijks Belang wordt de motie Ook meekoppelkansen voor jongeren ingediend. De gemeenteraad van Rijswijk, in vergadering bijeen op 2 juli 2020, constaterende dat het college in zijn voorstel over de meekoppelkansen praat over veel groen en fietspaden, waar niks mis mee is; pagina 5 van 27

Niet-vastgesteld verslag van de vergadering van de RIJSWIJKSE GEMEENTERAAD Gehouden op dinsdag 2 juli 2020 om 20.00 uur constaterende dat in het voorstel kansen ontbreken voor jongeren die zich vervelen; verzoekt het college, aanvullend op dit voorstel te onderzoeken of een kunstige speelplek, bijvoorbeeld een skatepark met diversiteit aan speeltoestellen voor jongeren tussen de 8 en 16 jaar, mogelijk is zodat ook deze doelgroep profijt heeft van dit nieuw aan te leggen park, en gaat over tot de orde van de dag. Mevrouw Alberts (GroenLinks) schetst een beeld van de gevolgen van verbreding van de A4. Daarvoor verdwijnt meer dan 23.000 m2 aan bomen, bijna 15.000 m2 verharding komt erbij en het gemotoriseerd vervoer neemt toe. GroenLinks vindt het pijnlijk dat Rijswijk zo wordt beschadigd. Waarden als gezondheid, natuur, samenleving, milieu, groenstructuur, water en klimaat worden ondergeschikt gemaakt aan een achterhaald idee dat verbreding van een snelweg files oplost. Het is bovendien pijnlijk dat Rijswijk daaraan voor een bedrag van meer dan 8 miljoen euro gaat meebetalen en volledige medewerking gaat verlenen aan een snelle uitvoering van het project. De meekoppelkansen zijn niet los te zien van de verbreding van de A4, hoe hard de wethouder ook probeert om het raadsvoorstel apart te zien van de verbreding.

De raad is in dat proces van de verbreding van de A4 niet meegenomen door het huidige college. Daardoor was niet bekend dat onderhandeld werd over een overeenkomst. Sinds de deal van 5 juli heeft de wethouder een flinke lobby voor het aanvaarden daarvan gehouden. Om tegemoet te komen aan bezwaren tegen deze gang van zaken uit de raad en de bevolking, is door het college een concept-bestuursbrief opgesteld die namens de hele raad naar het ministerie zou moeten worden gestuurd. GroenLinks betwijfelt echter of die brief indruk gaat maken. Verder geeft die brief niet het gevoelen van de hele raad, of zelfs de hele coalitie weer; het standpunt van slechts één coalitiefractie is daarin opgenomen. Het gemeentebestuur dendert maar door en verleent alle medewerking aan het beschadigen van de leefomgeving, het vervuilen van de lucht, meer verkeerslawaai, meer wateroverlast en meer hittestress. Twee bruggen zijn niet genoeg om al die schade te compenseren. De heer Van der Meij (Gemeentebelangen Rijswijk) constateert dat in grote haast een raadsvoorstel is ontwikkeld en aan de raad is voorgelegd, waarbij Rijkswaterstaat en het ministerie van I en W een grote rol speelden en het gemeentebestuur het beste voor Rijswijk eruit heeft proberen te halen.

pagina 6 van 27

Niet-vastgesteld verslag van de vergadering van de RIJSWIJKSE GEMEENTERAAD Gehouden op dinsdag 2 juli 2020 om 20.00 uur Aan het raadsvoorstel zitten veel aspecten, waaronder luchtkwaliteit, geluid, groen. Die zullen integraal afgewogen moeten worden in een proces waarin de regie gevoerd wordt door het ministerie van I en W. Het raadsvoorstel is een onderdeel van dat proces. Om de besluitvorming behapbaar te maken, moeten de dossiers Meekoppelkansen en Verbreding A4 gescheiden worden bekeken. Gemeentebelangen Rijswijk is positief over de Meekoppelkansen A4 Haaglanden en de impact daarvan op Rijswijk. Daarmee wordt invulling gegeven aan de ambities in de Stadsvisie en het Masterplan Rijswijk-Zuid. Met de ecoducten sluit Rijswijk-Zuid, inmiddels Rijswijk-Buiten geheten, beter aan op de rest van de stad. Ook wordt de toegankelijkheid van het Wilhelminapark vanuit de Muziekbuurt verbeterd. Verder levert het ecoduct met de langzame fiets-/voetgangersverbinding belangrijke bijdragen aan het netwerk tussen het groen van de gemeente Westland en de Vlietzone en Zwethzone. Ook daar ligt meerwaarde. Gemeentebelangen Rijswijk maakt zich wel zorgen over de conceptbestuursovereenkomst. Die is ter kennisgeving gestuurd naar de raad, als onderdeel van de stukken. Daar zijn kritische opmerkingen over gemaakt, die mee moeten worden genomen in de definitieve bestuursovereenkomst.

Met de meekoppelkansen wordt aan Rijswijk een unieke mogelijkheid geboden. Gemeentebelangen Rijswijk wil die kansen grijpen. Met het dossier wordt bovendien een handvat geboden voor de gewenste ontwikkelingen op de Beatrixlaan en verbetering van lucht- en geluidskwaliteit rond de A4. Rijswijk zit aan tafel en praat daarover mee. De kritiek van de VVD is in dat opzicht verbazend. Juist de VVD heeft via de partijlijn invloed op de opstelling van bestuursorganen in de regio. Zowel de gedeputeerde Verkeer in Zuid-Holland als de minister van I en W zijn van VVD-huize. Waarop baseert de VVD dan de negatieve verwachting van de uitkomst van gesprekken in de regio over de Beatrixlaan? Waaruit blijkt dat Rijswijk zijn positie in de regio heeft geschaad, zoals de VVD beweert op social media? Waarom lijkt ondertunneling van de Beatrixlaan volgens de VVD verder dan ooit?

pagina 7 van 27

Niet-vastgesteld verslag van de vergadering van de RIJSWIJKSE GEMEENTERAAD Gehouden op dinsdag 2 juli 2020 om 20.00 uur Mevrouw Woudstra (D66) heeft moeite met het voorstel voor het verbreden van de A4. In dat voorstel wordt geen rekening gehouden met de verstedelijking in de regio en wordt eenzijdig gekeken naar het accommoderen van autoverkeer. In de Tweede Kamer pleit D66 al langer voor een Mobiliteitsfonds, aan de hand waarvan breder wordt gekeken naar mobiliteit. De gemeente heeft geen mogelijkheid om in zijn eentje de focus te verleggen naar slimme mobiliteit en daarom heeft D66 daarop in zowel gemeente, als regio, provincie en parlement ingezet. Het is positief dat een aantal partijen dat initiatief hebben gevolgd en met hun lokale en landelijke partners contact hebben gezocht. In de Tweede Kamer heeft de D66woordvoerder in het MIRT-overleg, waarin infrastructurele beslissingen worden genomen, het punt van de A4 aan de orde gesteld. De minister is daar toen nog niet op ingegaan, maar weet wel wat er speelt. Lucht, geluid en groen in Rijswijk worden aangetast door verbreding van de A4. D66 is het eens met een brief van de gemeenteraad aan het ministerie met vragen over de aansluiting van het voorstel bij de huidige tijd en over de nadelen versus de voordelen. Ook bij verbreding zal er nog steeds verkeer vaststaan en zal de verkeersveiligheid niet verbeteren.

In de raad is evenwel niet de verbreding van de A4, maar het raadsvoorstel Meekoppelkansen aan de orde. Gaat Rijswijk bij verbreding voor kale viaducten of voor meer? Die mogelijkheden liggen in het uitbreiden van het fietsnetwerk en het realiseren van stepping stones in het groen voor fauna. Met het oog daarop staat D66 in beginsel positief tegenover de meekoppelkansen. In het gunstigste geval was er één brede overkluizing gekomen van de A4, met nog betere fiets- en wandelroutes en nog meer aansluiting tussen alle delen van Rijswijk. Vanwege de kosten en de financiële positie is dat echter niet mogelijk. De meekoppelkansen bieden wel een opening voor het ondertunnelen van de Beatrixlaan en voor het anders aanpakken van mobiliteit. Met het anders inrichten van de stad en verbetering van het groen wordt bovendien de fysieke leefomgeving in Rijswijk verbeterd. Die verbetering van de fysieke leefomgeving kost veel geld: iets meer dan 300.000 euro per jaar is niet niets.

Op welke manier ziet de wethouder de financiële inpassing van deze kosten, ook op de lange termijn? Kan hij ingaan op de keuzes die in dit verband in het kaderdebat zullen moeten worden gemaakt? Is er in de begroting van 2023 en verder ruimte hiervoor? Kan de wethouder bovendien aangeven wat de investering echt oplevert voor Rijswijk? Welk belang ziet hij in de keuze tussen het dure groene en het minder kostbare kale viaduct? Krijgen de gemeenteraad en bijvoorbeeld de stadsecoloog invloed op de uitvoering van die viaducten? Dat is van meerwaarde voor mens en dier in Rijswijk? De wethouder heeft aangegeven dat er geen bomen gekapt hoeven te worden in het Elzenburgerbos. Kan hij dit bevestigen? Het is voor de inwoners van Rijswijk belangrijk om te weten op welke plekken het verdwijnen van het groen aan de orde is. pagina 8 van 27

Niet-vastgesteld verslag van de vergadering van de RIJSWIJKSE GEMEENTERAAD Gehouden op dinsdag 2 juli 2020 om 20.00 uur D66 sluit zich aan bij de opmerkingen van de VVD en Gemeentebelangen Rijswijk over de concept-bestuursovereenkomst. D66 heeft in het forum gevraagd om een aanpassing daarvan. Bovendien moeten daarvoor alle geëigende procedures doorlopen worden. De verbinding tussen Muziekbuurt, Rijswijk-Buiten en De Bogaard is belangrijk, maar ook het regionaal belang en de uitstraling van heel Rijswijk spelen een rol in het maken van keuzes. De fietsverbinding is van regionaal belang. Een ecoduct geeft een mooi beeld voor passanten en is van meerwaarde voor de uitstraling van Rijswijk als groene stad. D66 is daarom voorstander van het realiseren daarvan. De heer Kooy (PvdA) vat het raadsvoorstel als volgt samen: meekoppelkansen, twee viaducten, overkluizingen en een prijskaartje van bijna 30 miljoen euro waarvan 10 miljoen voor rekening van Rijswijk komt. Van dat bedrag komt 2,25 miljoen als vrij besteedbaar bedrag terug. De overeenkomst moet met veel spoed worden behandeld in de gemeenteraad. Voor de zomer moet daarover besloten zijn, terwijl het traject zelf al jaren loopt. Omdat het akkoord nog niet is uitgewerkt, is het echter moeilijk om te bepalen waarmee de raad akkoord gaat.

Om welke bedragen gaat het precies? Welke risico’s zijn daarmee gemoeid? Wie is verantwoordelijk voor de projectrisico’s? Hoe worden de financiële risico’s voor de gemeente beperkt? Hoe ziet de escalatieladder eruit? Wat gebeurt er met het bedrag van 2,25 miljoen euro als de minister besluit om het project minder omvangrijk te maken? Rijswijk stelt gratis een bouwlocatie ter beschikking en wordt verantwoordelijk voor het onderhoud van het nieuw aan te leggen groen. Dat zet het vrij besteedbare bedrag van 2,25 miljoen in een heel ander daglicht. De bestuursovereenkomst bovengronds Beatrixlaan is op dezelfde manier, onder veel druk, voorgelegd voor besluitvorming. Toen bleek achteraf dat niet alle partijen daarachter stonden. De partij die daar niet mee akkoord ging, moet daar echter wel geld voor vrijmaken. In het kader van de meekoppelkansen stelt het college voor om het bovengronds traject Beatrixlaan ten uitvoer te brengen. Hebben de MRDH en de gemeente Den Haag daarvoor geld gereserveerd? Moet het oude plan niet geactualiseerd worden voor de uitvoering. Is rekening gehouden met het raadsbesluit over de HBG? Is het in het kader van een verwachte toename van het verkeer verantwoordelijk om afslagen op de Beatrixlaan op te heffen? De verbreding van de A4 en de optimalisatie van op- en afritten leidt tot meer verkeer langs en in Rijswijk.

Dat leidt tot meer overlast en vervuilde lucht, met een kortere levensverwachting tot gevolg. Het ministerie van I en W is daarvan op de hoogte en neemt maatregelen. De vraag is echter of die afdoende zijn. pagina 9 van 27

Niet-vastgesteld verslag van de vergadering van de RIJSWIJKSE GEMEENTERAAD Gehouden op dinsdag 2 juli 2020 om 20.00 uur De verbreding van de A4 leidt kortom tot een achteruitgang op alle fronten. Daar komt de afhandeling van het verkeer op de Beatrixlaan nog eens bij. Dat leidt tot luchtvervuiling en geluidsoverlast, op een locatie waar de gemeente nog veel woningen wil realiseren. Waarom is er geen participatie met bewoners doorlopen over de meekoppelkansen? De informatievoorziening daarover is beperkt gebleken tot een aantal brieven aan de raad. Het besluit meekoppelkansen is in de huidige vorm niet meer dan een intentieverklaring. Zo moet de raad er ook mee omgaan, door te herhalen dat voor Rijswijk het uitgangspunt “nul” is: uitbreiding mag niet leiden tot toename van geluidsbelasting en luchtvervuiling. De PvdA dient hierover samen met GroenLinks een motie in. De PvdA dient ook een motie in over de verwachte verkeerstoename op de Beatrixlaan. Ten slotte dient de PvdA een motie in over Pasgeld. De heer Kooy vat samen dat de PvdA de intentieovereenkomst wil gebruiken om het welzijn, de gezondheid en het woongenoegen van Rijswijkers te bevorderen. Dat is meer van belang dan deelaspecten. Alleen als er grote stappen kunnen worden gezet, kan de PvdA akkoord gaan met de intentieovereenkomst. De raadsbrief heeft wat de PvdA betreft weinig status.

De heer Kooy vraagt ten slotte om dekking van de 10 miljoen euro. Wordt dat betaald uit de Enecogelden of wordt dat afgeschreven over een aantal jaar? Door de fracties van de PvdA en GroenLinks wordt de motie Uitbreiding wegennet mag niet leiden tot meer vervuiling ingediend. De raad van de gemeente Rijswijk, in vergadering bijeen op 2 juli 2020, overwegende: - dat Rijswijk eerder per brief medio 2018 aan de minister heeft aangegeven (IB18056): “Luchtkwaliteit en geluid: De gemeente heeft hoge ambities voor de lucht- en geluidskwaliteit en daarom adviseren wij u dan ook om een scenario uit te werken met een ‘saldo 0’ voor wat betreft lucht en geluid.”; - dat diverse belangroepen (waaronder VVE park Hoornwijck RA 20045), vertegenwoordigers en individuen uit de Rijswijkse samenleving (waaronder indiener RA20046) aan het gemeentebestuur vragen “maatregelen te nemen tegen geluid en emissies”; constaterende: - dat luchtvervuiling leidt tot korter leven en meer ziekte; - geluidsoverlast grote cognitieve impact kan hebben; - beleving van de woonomgeving ernstig aangetast wordt voor omwonenden; verzoekt het college: - in de bestuursovereenkomst Meekoppelkansen de ‘saldo 0’ toename op te pagina 10 van 27

Niet-vastgesteld verslag van de vergadering van de RIJSWIJKSE GEMEENTERAAD Gehouden op dinsdag 2 juli 2020 om 20.00 uur nemen langs het gehele tracé door bijvoorbeeld gebruik te maken van: . ‘stil’ asfalt . snelheidsbeperking (al dan niet dynamisch) . ‘groene’ geluidsschermen langs de grenzen van Rijswijk en de A4, en gaat over tot de orde van de dag. Door de fractie van de PvdA wordt de motie Verbreding A4 mag niet leiden tot meer overlast langs de Beatrixlaan ingediend. De raad van de gemeente Rijswijk, in vergadering bijeen op 2 juli 2020, overwegende dat: - de Beatrixlaan vanaf de A4 richting den Haag behoort tot de meest vervuilde wegen van Nederland; - door autonome groei en woonbouwontwikkeling deze groei nog de komende jaren gaat toenemen; - groei van verkeer ook richting Delft over de Beatrixlaan de komende jaren gaat toenemen en daar nu ook al theoretische geluidsbeperkende maatregelen gelden; - optimalisatie van aansluiting van de Beatrixlaan op de A4 tot verdere toename van verkeer en milieuoverlast gaat leiden; constaterende dat: - luchtvervuiling leidt tot korter leven en meer ziekte; - geluidsoverlast datzelfde effect kan hebben; - constante aanwezigheid van lawaai grote cognitieve impact kan hebben; - beleving van de woonomgeving ernstig aangetast wordt voor omwonenden; - actief maatregelen ter bescherming van de gezondheid van de inwoners en woonbeleving

genomen moeten worden; verzoekt het college: - af te stemmen in het bestuursakkoord met de minister: per direct monitoren verkeersoverlast, geluidsoverlast en milieuvervuiling op de Beatrixlaan. Indien blijkt dat in de komende jaren de druk en overlast toeneemt dan: . bij overlast naar Delft: milieubeperkende maatregelen nemen bij op de Beatrixlaan door aanbrengen: - stil asfalt en /of - geluidschermen . dat het ministerie hier haar verantwoordelijkheden in neemt en hieraan meebetaalt;

pagina 11 van 27

Niet-vastgesteld verslag van de vergadering van de RIJSWIJKSE GEMEENTERAAD Gehouden op dinsdag 2 juli 2020 om 20.00 uur - voor Beatrixlaan naar Den Haag dat de minister haar verantwoordelijkheid neemt en actief participeert in een lange Beatrixtunnel zowel organisatorisch als financieel; - de ontwikkeling start (en versneld mocht deze al bezig zijn) om direct over te gaan tot een tunnel en bovengrondse afhandelingen overslaan, en gaat over tot de orde van de dag. Door de fractie van de PvdA wordt de motie Pasgeld en waterberging ingediend. De raad van de gemeente Rijswijk, in vergadering bijeen op 2 juli 2020, overwegende dat: - het nu het moment is om integraal te kijken naar de ontwikkelkansen voor Pasgeld en de voor de A4 benodigde (veranderde) waterberging; - het slagenlandschap in Pasgeld-Oost voor Rijswijk een belangrijk cultuurhistorisch groengebied is;

pagina 12 van 27

Niet-vastgesteld verslag van de vergadering van de RIJSWIJKSE GEMEENTERAAD Gehouden op dinsdag 2 juli 2020 om 20.00 uur constaterende dat: - een waterberging nodig is; - de locatie Pasgeld daarvoor is aangewezen; verzoekt het college: - af te stemmen in het bestuursakkoord met de minister dat:  het slagenlandschap voor Rijswijk een belangrijk gebied is dat we willen behouden;  onderzoek wordt gedaan met betrokken partijen (Werkgroep Pasgeld Natuurlijk, Delfland, Project en projectburo RWB) naar optimale inpassing van deze waterberging in Pasgeld;  vanuit I&W/RWS mogelijk een financiële bijdrage wordt geleverd voor deze inpassing, en gaat over tot de orde van de dag. De heer Van Bemmelen (Wij.) is geen voorstander van verbreding van de A4. Wat dat betreft sluit de heer Van Bemmelen zich aan bij de betogen van de heer Van Enk en mevrouw Alberts. Wij. houdt zorgen over verslechtering van de luchtkwaliteit, toename van de geluidsoverlast en het verloren gaan van groen, zowel langs de A4 als in het slagenlandschap bij Pasgeld. In de brief die gezamenlijk is opgesteld, komen de luchtkwaliteit en de geluidsoverlast goed aan de orde. Wij. heeft daarnaast nog een wijziging voorgesteld wat betreft het slagenlandschap Pasgeld. Dit punt moet consequent worden benoemd, zodat het niet lijkt alsof de raad dat minder belangrijk vindt dan het college.

Als de A4 wordt verbreed, is het beter om iets aan groencompensatie en bredere viaducten terug te krijgen, dan niets terug te krijgen. Wij. geeft de voorkeur aan groene viaducten boven lelijke betonnen bakken. De heer Van Bemmelen roept de wethouder op om ervoor te zorgen dat Rijswijk wat dat betreft niet naast het net vist. De heer Braam (Beter voor Rijswijk) vindt het jammer dat er binnen een heel korte termijn beslissingen moeten worden genomen over een groot onderwerp. Het gaat om twee viaducten, om geld, om het gebruik van de AZC-locatie en om de Beatrixlaan en de ondertunneling daarvan. Beter voor Rijswijk betreurt het nog steeds dat er in het verleden ruimte is gelaten voor regio en ministerie om de gelden die voor de Beatrixlaan gereserveerd waren, ergens anders aan te besteden. Nu ligt er een kans om daarvoor weer geld ter beschikking te stellen, gecombineerd met een mooi groenviaduct. Dat had een stuk breder mogen zijn, maar het is toch positief.

pagina 13 van 27

Niet-vastgesteld verslag van de vergadering van de RIJSWIJKSE GEMEENTERAAD Gehouden op dinsdag 2 juli 2020 om 20.00 uur De kritiekpunten in de raad zijn ook terug te lezen in de zienswijze op het A4voorstel. Dat betreft de luchtkwaliteit, de milieuaspecten en de geluidsbelasting voor bewoners. Het aspect dat onderbelicht blijft, is de afwikkeling van het extra verkeer naar de Beatrixlaan. Beter voor Rijswijk verwacht dat de wethouder met de nieuwe burgemeester een lobby zal inzetten voor een tunnel of ongelijkvloerse kruisingen. In elk geval moet de afwikkeling van verkeer vanaf de A4 naar Rijswijk verbeterd worden. De raad wordt gevraagd om een uitspraak over de bestuursbrief over de A4. Beter voor Rijswijk kan met die brief instemmen als daaraan het punt van het slagenlandschap bij Pasgeld wordt toegevoegd. Verder wordt de raad gevraagd om in te stemmen met het raadsvoorstel Meekoppelkansen. Beter voor Rijswijk vindt dat een goede zaak voor Rijswijk en heeft daartegen dus geen bezwaar. Het bedrag van 10 miljoen is af te schrijven over een periode van 40 jaar. Dat betekent dat op een jaarlijkse begroting van ongeveer 170 een bedrag van ongeveer 250.000 euro moet worden opgevangen. Die opgave lijkt niet moeilijk te realiseren.

De heer Braam vraagt de VVD naar hun bezwaren tegen het raadsvoorstel in het licht van de instemming van zoveel VVD-bestuursleden op provinciaal en rijksniveau. De inbreng van de VVD in de raad is in elk geval erg slecht. Mevrouw De Man (Onafhankelijk Rijswijk) heeft veel moeite met de snelheid waarmee het dossier over de meekoppelkansen door college en raad wordt behandeld. Over relatief kleine bedragen wordt soms maandenlang gepraat, maar het voorstel dat de gemeente ruim 8 miljoen euro gaat kosten, wordt erdoor gedrukt op aandringen van het ministerie van I en W. Het heeft ertoe geleid dat coalitiepartijen hun beginselen opzij zetten en tegen de eigen principes in meegaan met het voorstel van het college. Het project kost 8 miljoen euro. Van de MRDH verwacht het college een subsidie van 1 miljoen, maar het is nog absoluut niet zeker of die wordt verleend. Het extra groenonderhoud zal de gemeente Rijswijk 11.000 euro extra kosten. De kapitaallasten worden vanaf 2024 ten laste van de parkeergelden gebracht. Mevrouw De Man vindt dat onbegrijpelijk. Het is het zoveelste bewijs dat het parkeren in Rijswijk een melkkoe is, want de autogebruiker heeft geen baat bij de meekoppelkansen. De meekoppelkansen houden verband met verbreding van de A4, wat meer verkeer op de Prinses Beatrixlaan tot gevolg zal hebben.

De ondertunneling daarvan zal als gevolg van de overeenkomst met het ministerie waarschijnlijk nooit meer gebeuren. Het bedrag van 2,25 miljoen euro voor het realiseren van de maaiveldvariant op de Beatrixlaan verzwakt immers de positie van Rijswijk in het onderhandelingsproces over die tunnel. Het is onbegrijpelijk dat de wethouder dat niet inziet. Mogelijk is dit voor hem een manier om af te komen van het idee van een tunnel.

pagina 14 van 27

Niet-vastgesteld verslag van de vergadering van de RIJSWIJKSE GEMEENTERAAD Gehouden op dinsdag 2 juli 2020 om 20.00 uur Alleen het Rijk is gebaat bij de overeenkomst meekoppelkansen. Dat blijkt ook uit het feit dat alle partijen behalve Rijswijk zich hebben teruggetrokken uit de onderhandelingen. Het college stelt dat er dankzij de meekoppelkansen een betere verbinding met Rijswijk-Zuid tot stand komt. Het gaat echter met name om een verbinding met het Wilhelminapark. De kosten van de meekoppelkansen zullen waarschijnlijk ten laste komen van de Enecogelden. De opbrengst is meer groen, wat leidt tot meer onderhoudskosten. Het is in de huidige situatie al niet mogelijk gebleken om het groen in Rijswijk te onderhouden. Onafhankelijk Rijswijk vindt de plannen van het college een farce, het gevolg van een slechte lobbypoging van de wethouder en een definitieve streep door ondertunneling van de Prinses Beatrixlaan. Onafhankelijk Rijswijk neemt afstand van de gezamenlijke brief en stemt tegen het raadsvoorstel. Wethouder Lugthart geeft met nadruk aan dat in de raadsvergadering de meekoppelkansen aan de orde zijn: een overeenkomst tussen Rijswijk, het ministerie van I en W en Rijkswaterstaat. De verbreding van de A4 en de financiering van de Beatrixlaan hebben daar zijdelings mee te maken.

In de afgelopen weken hebben verschillende raadsfracties zich uitgesproken tegen asfalt en dus tegen verbreding van de A4. Velen maken zich ook zorgen van de impact daarvan op luchtkwaliteit en geluidshinder. Daarvan is melding gemaakt in de bestuurlijke brief aan het ministerie. In de toekomst zullen vier punten expliciet in de besprekingen met het ministerie aan de orde worden gesteld: de verkeersafwikkeling, ook op de Beatrixlaan, extra groencompensatie, het slagenlandschap en de energietransitie. Op initiatief van de heer Van Enk en mevrouw Woudstra is gekeken op welke manier de gemeenteraad van Rijswijk naast het college kan werken aan een strategische agenda door samen te werken via de eigen partijlijnen. Doel is om de verkeersproblematiek in Rijswijk voor het voetlicht te krijgen en daar aandacht voor te vragen. De wethouder is het eens met de heer Van Enk dat het goed zou zijn als daarvoor een breed draagvlak is omdat een eenduidig signaal naar de hogere bestuurslagen zeer effectief is. Het raadsvoorstel meekoppelkansen staat los van de besluitvorming over de verbreding van de A4. Daarover neemt immers de minister van I en W een besluit. Rijswijk is niet in de positie om dat besluit tegen te houden. Vanaf januari zijn de bestuurders in de regio in gesprek geweest met de minister over aanvullende maatregelen op een eenvoudige vervanging van infrastructuur.

De wethouder en de burgemeester hebben daarbij een overeenkomst weten te sluiten die voordelig is voor Rijswijk. Het voordeel is dat het ministerie 15 miljoen euro meer besteedt aan de viaducten dan bij een eenvoudige vervanging. Rijswijk draagt daar weliswaar aan bij, maar de ingreep brengt de twee helften van Rijswijk wel dichter bij elkaar. Dat is positief voor de Muziekbuurt en het versterkt het imago van de gemeente Rijswijk. pagina 15 van 27

Niet-vastgesteld verslag van de vergadering van de RIJSWIJKSE GEMEENTERAAD Gehouden op dinsdag 2 juli 2020 om 20.00 uur Ook komt er vanuit het ministerie 2,25 miljoen beschikbaar voor het realiseren van de bovengrondse variant van de Beatrixlaan. Dat is een wens van college, raad, bewoners en ondernemers. De mogelijkheid van het ondertunnelen van de Beatrixlaan is daarbij zeker niet van tafel gegaan, maar juist haalbaar geworden. Dat onderwerp staat met deze ontwikkeling weer op de agenda van de infrastructurele partners. Uit de monitoring moet blijken hoeveel het verkeer toeneemt en of ondertunneling tot de mogelijkheden behoort. Als de raad niet instemt met het raadsvoorstel meekoppelkansen, dan wordt het viaduct vervangen tegen de vervangingswaarde van 2 miljoen. Dan komt er geen groen en is er geen oplossing voor de Beatrixlaan. De ramingen voor het project zijn uitgevoerd door Rijkswaterstaat en herberekend door ingenieursbureaus. De financiële risico’s worden door de partijen besproken en binnen het plan van aanpak opgevangen. De informatievoorziening over de ontwikkelingen rond de verbreding van de A4 is belegd bij Rijkswaterstaat. De wethouder zegt toe, bij Rijkswaterstaat aan te dringen op het beter informeren en betrekken van inwoners bij de ontwikkelingen rond de verbreding van de A4.

De wethouder vraagt de VVD om aan te geven welke VVD’ers in de regio tegen de meekoppelkansen van Rijswijk zijn. Hij hoort zelf alleen steun voor de plannen. De motie over het toevoegen van een speelplek van jongeren is sympathiek. Daarvoor moet echter wel dekking zijn. De wethouder vraagt de indiener van de motie daarom om een dekkingsvoorstel te doen. In reactie op de inbreng van GroenLinks geeft de wethouder aan dat hij niet zozeer een lobby heeft gevoerd voor de meekoppelkansen als wel informatie heeft verstrekt daarover. Het is een lastige materie waarbij drie projecten door elkaar lopen. In de media verschenen daarover onjuiste berichten. Om de besluitvorming goed te laten verlopen, heeft de wethouder verduidelijkende informatie verstrekt. De wethouder benadrukt dat het zonde zou zijn als Rijswijk de kans op een groene overkluizing van de A4 zou mislopen en er slechts betonnen viaducten zouden worden gerealiseerd. In reactie op opmerkingen van de heer Van Enk en de heer Van der Meij geeft de wethouder aan dat de ambtelijke organisatie een herziene bestuursovereenkomst heeft voorbereid. Zodra de definitieve tekst is vastgesteld, wordt die voor een finaal oordeel naar de raad gestuurd. Op het punt van de financiën merkt de wethouder op dat het een gedroomde kans is om met een bijdrage van de rijksoverheid verschillende wensen van de gemeente Rijswijk te realiseren.

Met de wethouder Financiën wordt gekeken naar de financiële inpassing van de Rijswijkse bijdrage in de begroting. Wat de dekking betreft wordt niet meteen gekeken naar de Enecogelden. Voor 2023/2024 ligt de dekking in de vertraging van de uitgaven aan de Spoortunnel. Daarna zou het gedekt kunnen worden vanuit de parkeergelden. Dat is in het kader van de mobiliteitstransitie en een andere inrichting van de stad te verantwoorden. pagina 16 van 27

Niet-vastgesteld verslag van de vergadering van de RIJSWIJKSE GEMEENTERAAD Gehouden op dinsdag 2 juli 2020 om 20.00 uur Er worden geen bomen gekapt in het Elzenburgerbos. Wel wordt groen verwijderd tussen de A4 en de AZC-locatie voor de bouw van de brug. In de moties van de PvdA wordt gevraagd om een aantal gewenste ontwikkelingen die te maken hebben met verbreding van de A4 mee te nemen in de meekoppelkansen. Dat is niet mogelijk. Wel worden de onderwerpen luchtkwaliteit, geluidsoverschrijding en groen meegenomen in de gesprekken met het ministerie van I en W. De heer Oelen (VVD) erkent dat de verbreding van de A4 een zaak van de minister van I en W is. De VVD is ook niet per se tegen verbreding van de A4. Er is immers een probleem met de verkeersdoorstroom op de A4. Dat is echter niet een Rijswijks probleem, maar een regionaal probleem. Rijswijk krijgt wel meer last dan andere gemeenten in de regio van de oplossing van dat probleem: meer geluidsoverlast en luchtvervuiling. Rijswijk moet zich daarom sterk maken voor overlastbeperkende maatregelen. Die moeten in het project worden opgenomen. Als infrastructurele maatregelen als stil asfalt en geluidswerende schermen niet werken, kan zelfs gedacht worden aan beperking van de maximumsnelheid langs Rijswijk. De meekoppelkansen en de verbreding van de A4 zijn niet los te zien van elkaar.

Als de overlastbeperkende maatregelen niet worden meegenomen in de overeenkomst met het Rijk, moet Rijswijk terug naar de onderhandelingstafel. Dat hebben de andere gemeenten in de regio ook gedaan: zij zijn nog steeds in onderhandeling met het ministerie omdat zij het aangeboden pakket aan maatregelen niet goed genoeg vinden. De VVD vindt het een gemiste kans dat Rijswijk solistisch heeft opgetreden in de gesprekken met het ministerie. Raadsbreed is het college opgeroepen om de banden met stakeholders in de regio (omliggende gemeenten, MRDH en gemeenten) te versterken. Dan helpt het niet als het college een eigen plan trekt op een belangrijk regionaal dossier. Het is waar dat er op andere bestuurlijke niveaus VVD’ers betrokken zijn bij de ontwikkelingen rond de A4. Die hebben echter andere belangen dan de VVD Rijswijk. De vervanging van de viaducten zal niet zorgen voor een betere bereikbaarheid van Rijswijk. Aan die vervanging zitten zelfs nadelen vast voor de doorstroming, want er is dan geen autoverkeer mogelijk op de Van Rijnweg. Autoverkeer naar Rijswijk-Buiten zal dan ook via de Beatrixlaan moeten verlopen. Het college stuurt nog een nieuwe conceptbestuursovereenkomst naar de raad. De vraag is echter of daar dan nog wijzigingen op kunnen worden aangebracht.

De raad heeft het raadsvoorstel Meekoppelkansen dan immers al aangenomen, waarmee de onderhandelingspositie ten opzichte van het ministerie erg beperkt wordt.

pagina 17 van 27

Niet-vastgesteld verslag van de vergadering van de RIJSWIJKSE GEMEENTERAAD Gehouden op dinsdag 2 juli 2020 om 20.00 uur Het verbaast de heer Oelen dat de raad nauwelijks aandacht besteedt aan de financiële kant van de meekoppelkansen. Dat geldt in elk geval voor het raadsel van de bijdrage van 10 miljoen aan het ministerie, waarvan 2,25 wordt teruggegeven, waarmee volgens de wethouder in Rijswijk een financieel gat wordt gedicht. Hoe is dat mogelijk? De VVD twijfelt over het opnemen van een tekst over Pasgeld in de bestuursbrief aan de minister. Andere partijen dan de gemeente Rijswijk hebben op die locatie grondposities. Het zou forse financiële consequenties voor de gemeente kunnen hebben om daarop stellingen in te nemen. De VVD stemt tegen het raadsvoorstel Meekoppelkansen. De heer Van Enk (CDA) maakt op uit de inbreng van de raad dat een grote meerderheid voorstander is van het versturen van een gezamenlijke bestuursbrief aan het ministerie. In reactie op de inbreng van de heer Weterings merkt de heer Van Enk op dat Rijkswaterstaat geen geluidsmetingen heeft verricht maar berekeningen heeft gemaakt. Het CDA wil Rijkswaterstaat daarop wijzen en vragen om een echte meting zodat er geluidswerende voorzieningen worden gerealiseerd. Een verlaging van de maximumsnelheid op de A4 langs Rijswijk kan al direct worden ingevoerd.

Die maatregel zou enorm goede effecten hebben op de luchtkwaliteit van Rijswijk. De heer Weterings (Rijswijks Belang) deelt de zorgen van Onafhankelijk Rijswijk over het groenbeheer. Kan de wethouder de toezegging herhalen die hij in het forum heeft gedaan, dat daar een groenbeheerplan voor komt? De wethouder heeft positief gereageerd op de motie over een speelplek voor jongeren. Gaat hij de mogelijkheid van bijvoorbeeld een skatebaan onderzoeken? Neemt hij de motie over of moet die nog in stemming worden gebracht? Mevrouw Alberts (GroenLinks) constateert dat de wethouder aan de ene kant oproept tot het uitdragen van een gezamenlijk standpunt en aan de andere kant solistisch heeft gehandeld in de onderhandelingen naar de meekoppelkansen. Daarin heeft het Rijswijks college alleen geopereerd, zonder raad en bewoners te informeren en zonder op te trekken met andere gemeenten. In de meekoppelkansen staat dat Rijswijk er alles aan moet doen om de verbreding van de A4 zo snel mogelijk tot stand te brengen. Het is vreemd om een standpunt in te nemen tegen meer asfalt en tegelijkertijd mee te werken aan het realiseren daarvan. De bestuursbrief is een soort handreiking aan de raad om goed te maken dat de raad niet tijdig is meegenomen in de ontwikkelingen en er geen formele zienswijze is ingediend door het college.

De motie die in de raadsvergadering van Leidschendam-Voorburg is aangenomen, kon nog wel worden meegenomen in een formele zienswijze. pagina 18 van 27

Niet-vastgesteld verslag van de vergadering van de RIJSWIJKSE GEMEENTERAAD Gehouden op dinsdag 2 juli 2020 om 20.00 uur Verder ontbreken er in de bestuursbrief een aantal punten die GroenLinks wel heeft opgenomen in de zienswijze die de fractie zelf heeft ingediend. Al met al vindt mevrouw Alberts de verbreding van de A4 pijnlijk, zeker omdat Rijswijk daar gewoon aan meewerkt. De heer Van der Meij (Gemeentebelangen Rijswijk) sluit zich aan bij de woorden van de wethouder dat de dossiers meekoppelkansen en verbreding A4 door elkaar lopen maar toch gescheiden behandeld dienen te worden. In de raad ligt het raadsvoorstel Meekoppelkansen voor, niet de besluitvorming over de verbreding van de A4. De heer Van der Meij vindt dat de VVD zware woorden gebruikt maar die niet onderbouwt. Vanuit de regio en de provincie komen ook geen signalen dat Rijswijk zijn positie kwijtraakt en het vertrouwen moet herstellen. Het is jammer dat de VVD vanuit die stelling tegen het raadsvoorstel gaat stemmen. Rijswijk gaat voor een bedrag van 8 miljoen bijdragen aan de groene viaducten. Daarvan krijgt Rijswijk 2,25 miljoen terug, die besteed wordt aan de Prinses Beatrixlaan. Al met al blijft het een hele investering, die op een voor Rijswijk ongunstig moment komt.

De kansen doen zich echter nu voor en daarover moet direct een besluit worden genomen omdat die kansen zich niet snel nog een keer zullen voordoen. Gemeentebelangen Rijswijk blijft van mening dat de groene fietsviaducten van toegevoegde waarde zijn voor de verdere ontwikkeling van Rijswijk-Buiten. Gemeentebelangen Rijswijk kan zich ook goed vinden in de bestuursbrief. Die moet los worden gezien van de meekoppelkansen, omdat de brief gaat over de zorgen die leven bij de verbreding van de A4. Ondertunneling van de Beatrixlaan is een thema dat goed zou passen op de mobiliteitsbijeenkomst waar Gemeentebelangen Rijswijk eerder voor pleitte. Daarvoor zouden bestuurspartners uitgenodigd kunnen worden om breed over de mobiliteit in relatie tot de verstedelijkingsopgave te spreken. Ziet de wethouder kansen voor een dergelijke bijeenkomst? Kan de Beatrixlaan daarvan onderdeel uitmaken? Mevrouw Woudstra (D66) vraagt om aandacht voor de rol van de inwoners van Rijswijk ten opzichte van de raad. De inwoners hebben met hun zienswijzen een duidelijk signaal afgegeven. In reactie daarop zou de raad zich eensgezind moeten uitspreken voor stil asfalt, geluidsschermen, flexibele snelheid, de uitstraling van Rijswijk en het verbinden van Rijswijk. Dat is mogelijk met de bestuursbrief.

Berekenen en meten is belangrijk, evenals uitleggen wat het verschil tussen die twee is als er besluiten worden genomen. Mevrouw Woudstra vraagt de wethouder om daar rekening mee te houden. Mevrouw Woudstra dankt de wethouder voor het inzicht in de financiën. Zij roept raad en college op om de kansen te grijpen en die te verzilveren. pagina 19 van 27

Niet-vastgesteld verslag van de vergadering van de RIJSWIJKSE GEMEENTERAAD Gehouden op dinsdag 2 juli 2020 om 20.00 uur De heer Kooy (PvdA) gaat allereerst in op de motie van Rijswijks Belang. Het idee van een skatebaan is aardig, maar die kan misschien beter op een andere locatie gerealiseerd worden in plaats van op de in de motie genoemde locatie, omdat daar veel luchtvervuiling is. In de tekeningen is de Van Rijnweg autovrij gemaakt. Mogelijk is het beter om die toegankelijk te houden voor autoverkeer om de Beatrixlaan te ontlasten. De heer Kooy ziet geen aanwijzingen dat er een stap dichterbij de realisatie van een tunnel onder de Beatrixlaan is gezet. Het college lijkt zich daar ook van bewust te zijn omdat het die ondertunneling geregeld wil hebben in het Tracébesluit en het onderwerp ook in de bestuursbrief nog eens aanhaalt. Rijswijk is partner van het ministerie in de uitvoering van de meekoppelkansen. Om die reden is Rijswijk ook verantwoordelijk over de communicatie daarover aan de burger. Kan de wethouder bevestigen dat zolang de meekoppelkansenovereenkomst nog niet getekend is, er ruimte is voor overleg? Of is het een besluit van het departement? Dan hoeft Rijswijk dat ook niet te ondertekenen.

In het forum heeft de wethouder gezegd dat in het overleg met het ministerie is aangegeven dat Enecogelden gereserveerd zouden worden voor ondertunneling van de Beatrixlaan. Kan hij daarop ingaan? Wanneer ontvangt Rijswijk het bedrag van 2,25 miljoen euro? Bij ondertekening van de overeenkomst of op een ander moment? Wordt er gewacht met de uitvoering van de plannen voor de Beatrixlaan tot dat geld beschikbaar is gesteld? De heer Van Bemmelen (Wij.) dankt de wethouder voor de toezegging om de onderwerpen luchtvervuiling, geluidsoverlast en het behoud van groen mee te nemen in volgende gesprekken. Ook is het positief dat het onderwerp van de waterberging wordt meegenomen in het participatietraject en het slagenlandschap is benoemd in de bestuursbrief. Wij. vindt groene viaducten beter dan kale betonnen bakken. Ook wordt het met de meekoppelkansen mogelijk om de Beatrixlaan aan te passen wat goed is voor de doorstroming van het verkeer. Het geeft ook ruimte voor het toevoegen van woningen. Verder kunnen de ondernemers in De Bogaard op deze manier bediend worden. Rijswijk heeft in de toekomst het ministerie van I en W en Rijkswaterstaat nodig voor het realiseren van een tunnel onder de Beatrixlaan. Dan helpt het niet om de wethouder op het punt van de meekoppelkansen terug te sturen naar de onderhandelingstafel voor nog meer gesprekken.

pagina 20 van 27

Niet-vastgesteld verslag van de vergadering van de RIJSWIJKSE GEMEENTERAAD Gehouden op dinsdag 2 juli 2020 om 20.00 uur Door de fractie van Wij. wordt het amendement op de brief aan het ministerie (Ontwerp TracéBesluit A4 Haaglanden) ingediend. De gemeenteraad van Rijswijk, in vergadering bijeen op 2 juli 2020, besluit: “In uw project meer rekening te houden met het karakter van Rijswijk door te zorgen voor meer groen en kunstwerken die passen bij het groene karakter en de focus op economie en toegepaste innovatie van Rijswijk.” te vervangen door: “In uw project meer rekening te houden met het karakter van Rijswijk door behoud van het cultuur-historisch landschap in Pasgeld, meer groen en kunstwerken die passen bij het groene karakter en de focus op economie en toegepaste innovatie van Rijswijk.” en gaat over tot de orde van de dag. Toelichting In de eerder verstuurde brief vanuit college wordt de wateropgave in relatie tot het slagenlandschap en het participatieproces in Pasgeld benoemd. Consistentie in de boodschap is wenselijk. De heer Braam (Beter voor Rijswijk) ziet de motie die de gemeenteraad van Leidschendam-Voorburg heeft aangenomen terug in de bestuursbrief van Rijswijk aan het ministerie van I en W. De standpunten van de twee gemeenten wijken dus niet veel van elkaar af.

Dat geldt ook voor de zienswijze van de gemeente Den Haag: daarin zitten overeenkomsten met de bestuursbrief van Rijswijk. Beter voor Rijswijk steunt het raadsvoorstel en de bestuursbrief, inclusief het amendement van Wij. Mevrouw De Man (Onafhankelijk Rijswijk) geeft aan dat Onafhankelijk Rijswijk voorstander is van meer asfalt, omdat daarmee de mobiliteit, bereikbaarheid en doorstroming in Rijswijk verbeteren. Een bredere A4 geeft echter problemen voor de Beatrixlaan, tenzij ook daar meer asfalt wordt gerealiseerd in de vorm van een ondertunneling. De wethouder had zich daarvoor hard moeten maken bij het ministerie. Een eensgezind standpunt van de gemeente tegenover het ministerie is belangrijk, maar dat moet tot stand komen via overleg en raadpleging van de raad, niet via achterkamertjespolitiek en het doordrukken van slechte plannen. pagina 21 van 27

Niet-vastgesteld verslag van de vergadering van de RIJSWIJKSE GEMEENTERAAD Gehouden op dinsdag 2 juli 2020 om 20.00 uur Onafhankelijk Rijswijk sluit zich voor het overige aan bij de inbreng van de VVD in tweede termijn. Wethouder Lugthart constateert dat het meningsverschil met de VVD niet te overbruggen is. Het onderhandelingsresultaat was het maximaal haalbare. Het alternatief was de realisatie van kale viaducten geweest. Verder is de positie van Rijswijk in de regio ongeschonden. De gemeenten in de regio hebben allemaal separaat onderhandeld met het ministerie. Daarin is Rijswijk dus niet de enige geweest. Het financieel gat waarover gesproken is in relatie tot de Prinses Beatrixlaan betrof de 4,5 miljoen euro die nodig was voor de realisatie van de maaiveldvariant. Uit de contacten met de MRDH en de gemeente Den Haag bleek dat die geen budget daarvoor vrijmaakten. Rijswijk heeft de helft van dat bedrag met de MRDH kunnen dichten. Nu wordt er een mogelijkheid geboden om de andere helft van het bedrag op te brengen. Daarmee is het financieel gat gedicht. Het plan voor de Van Rijnweg is afkomstig uit het Masterplan Rijswijk-Buiten uit 2009. Er komen andere wegen bij, waaronder een ontsluiting op de Beatrixlaan. Het onttrekken van de Van Rijnweg aan het autoverkeer en de verandering naar een fietspad heeft niets te maken met de meekoppelkansen.

Het maakt het een stuk veiliger en het maakt ook de inrit van Rijswijk-Buiten veiliger. Het voorkomt bovendien sluipverkeer naar Steenvoorde-Zuid op het moment dat het verkeer op de A4 drukker wordt. Overigens blijft de Van Rijnweg toegankelijk voor hulpdiensten. Het aangaan van de bestuursovereenkomst is een collegebevoegdheid. De wethouder zegt toe de definitieve versie daarvan naar de raad te sturen voordat die wordt verstuurd naar het ministerie. De wethouder herhaalt dat de moties van de PvdA niet kunnen worden uitgevoerd omdat de meekoppelkansen worden ingebracht in het Tracébesluit en daar niets meer aan veranderd kan worden. Er is geen ruimte voor heronderhandelingen. Het ministerie wil op 7 juli een definitieve reactie op het onderhandelingsresultaat ontvangen. Daarom moet over aanvullende voorzieningen een brief door de raad worden gestuurd. Verder staan in de bestuurlijke brief ook al een aantal onderwerpen die in de raad aan de orde zijn gesteld. De wethouder is het eens met de heer Van Enk en de heer Weterings dat als geluidsnormen worden overtreden, er daarvoor voorzieningen moeten worden getroffen. Dat staat ook in de bestuursbrief die de raad kan versturen aan de minister. In reactie op vragen van Rijswijks Belang antwoordt de wethouder dat er een groenbeheerplan wordt opgesteld voor het beheer van het groen op de ecoducten.

pagina 22 van 27

Niet-vastgesteld verslag van de vergadering van de RIJSWIJKSE GEMEENTERAAD Gehouden op dinsdag 2 juli 2020 om 20.00 uur De wethouder bekijkt de mogelijkheden van speelvoorzieningen voor jongeren in het park bij de viaducten. Hij houdt daarbij de opmerking van de heer Kooy over de luchtkwaliteit in het achterhoofd. Verder moet voor die speelvoorziening budget worden vrijgemaakt. Daarover kan Rijswijks Belang bij het Kaderdebat een motie indienen. De suggestie van de heer Van der Meij over het organiseren van een mobiliteitsbijeenkomst vindt gehoor in het college. Met de wethouders Mobiliteit en Verstedelijking in Den Haag is een schets gemaakt van de manier waarop mobiliteit in de verschillende gemeenten vorm kan krijgen. De woordvoerders Mobiliteit uit de gemeenteraden worden uitgenodigd voor een overleg om daarover mee te praten. Uitnodigingen voor dit overleg zullen na de zomervakantie aan de woordvoerders worden gestuurd. De uitvoering van de maaiveldvariant op de Beatrixlaan begint conform planning. Dat begint met voorbereidende werkzaamheden ten aanzien van Q-Park en de autowasserette. Het echte werk vindt over twee jaar plaats, ongeveer gelijktijdig met het beschikbaar komen van het geld. De wethouder heeft in het forum aangegeven dat de raad budgetrecht heeft en bepaalt op welke manier het beschikbare gemeentebudget wordt uitgegeven.

Bij het ministerie van I en W is wel aangegeven dat Rijswijk beschikt over budget vanuit de Enecogelden. Als de raad daartoe bereid is, biedt dat kansen. De wethouder geeft aan tegenover Wij. dat het in de meekoppelkansen niet alleen gaat om behoud van groen, maar juist om het tot stand brengen van meer groen bij de A4. De overkluizingen over de A4 worden groen en daarover wordt fietsverkeer mogelijk. Op die manier ontstaan er goede aansluitingen naar RijswijkBuiten. In reactie op het betoog van Onafhankelijk Rijswijk geeft de wethouder aan dat meer asfalt niet mogelijk is zonder groencompensatie. Bovendien is het onmogelijk om op korte termijn een tunnel te realiseren op de Beatrixlaan. Er zijn echter stappen gezet in de goede richting doordat het onderwerp in alle bestuurlijke overleggen op de agenda is komen te staan. Op het punt van de financiën legt de wethouder uit dat het ministerie in het trajectbesluit een vervangingswaarde voor de viaducten heeft opgenomen van 10 miljoen. In de deal met Rijswijk is vervolgens afgesproken dat het ministerie voor een bedrag van 22.575.000 euro bijdraagt aan vervanging van de viaducten. Van dat bedrag is 2,25 miljoen euro vrij besteedbaar budget. Het college stelt voor om dat te investeren in de Beatrixlaan. In het Masterplan Rijswijk-Buiten en in de Stadsvisie stond een overkluizing over de A4 als infrastructurele wens.

De meekoppelkansen zijn gebruikt om het ecoduct breder te maken. Daarvoor is een bedrag van 8,3 miljoen euro nodig. Omdat de MRDH daar een bedrag van 1,4 miljoen bijlegt, komt de totale investering op een bedrag van 32.400.000 euro. Er is wat dat betreft zeker geen sprake van een sigaar uit eigen doos. pagina 23 van 27