Woongebied Ridderkerk Toelichting met bijlagen.pdf
Tekst van het document
Gemeente Ridderkerk Bestemmingsplan Woongebied Ridderkerk Vastgesteld
17 oktober 2024
2
Inhoudsopgave
Toelichting
5
Hoofdstuk 1 Inleiding 1.1 Aanleiding en doel 1.2 Opzet bestemmingsplan 1.3 Leeswijzer
5 5 6 6
Hoofdstuk 2 Ruimtelijk beleidskader 2.1 Inleiding 2.2 Rijksbeleid 2.3 Provinciaal en regionaal beleid 2.4 Gemeentelijk beleid 2.4.1 Omgevingsvisie Ridderkerk 2035 2.4.2 Wijkprogramma's 2.4.3 Duurzaamheid 2.4.4 Aangepast Integraal Accommodatieplan (AIAP) 2.4.5 Welstandsnota (2009) 2.4.6 Woonvisie Ridderkerk 2021-2026 2.4.7 Groen is onze toekomst 2.4.8 Actieplan Geluid 2019-2023 2.5 Conclusie
7 7 7 9 11 11 12 12 13 14 14 14 15 15
Hoofdstuk 3 Ruimtelijke analyse 3.1 Visie op het plangebied 3.2 Beschrijving van de bestaande situatie 3.3 Continueren wijzigingsbevoegdheden
17 17 18 25
Hoofdstuk 4 Sectorale aspecten 4.1 Inleiding 4.2 Watertoets 4.3 Bedrijven en milieuzonering 4.4 Industrielawaai 4.5 Wegverkeerslawaai 4.6 Bodem 4.7 Externe veiligheid 4.8 Kabels en leidingen 4.9 Luchtkwaliteit 4.10 Flora en fauna 4.11 Archeologie 4.12 Cultuurhistorie
29 29 29 33 37 38 38 39 45 45 46 47 51
Hoofdstuk 5 Uitvoerbaarheid 5.1 Economische uitvoerbaarheid 5.2 Maatschappelijke uitvoerbaarheid
61 61 61
Hoofdstuk 6 Juridische plantoelichting 6.1 Verantwoording planvorm
63 63
Woongebied Ridderkerk Vastgesteld (herstelbesluit), 17 oktober 2024
3
6.2 6.3
Opbouw regels De bestemmingen
63 63
Bijlagen bij de toelichting Bijlage 1 Dorp Stad & Land (5 juli 2018) Cultuurhistorische waardenkaart woongebieden Ridderkerk Bijlage 2
Nota inspraak en overleg
Bijlage 3
Nota zienswijzen
Woongebied Ridderkerk Vastgesteld (herstelbesluit), 17 oktober 2024
5
Toelichting Hoofdstuk 1 Inleiding 1.1
Aanleiding en doel
De gemeente Ridderkerk wil het grootste deel van de woongebieden binnen de kern in één nieuw bestemmingsplan ondervangen. De vigerende plannen in deze gebieden zijn deels verouderd of deels vervangen door beheersverordeningen. De Wet ruimtelijke ordening schrijft voor dat bestemmingsplannen niet ouder mogen zijn dan 10 jaar, en dat bestemmingsplannen digitaal vervaardigd dienen te worden en digitaal raadpleegbaar dienen te zijn.
Vanaf begin 2000 heeft Ridderkerk een groot deel van de bestemmingsplannen geactualiseerd. Deze plannen zijn destijds digitaal getekend maar voldoen niet aan de actuele digitale standaarden. Ondertussen is een deel van deze bestemmingsplannen ouder dan 10 jaar en mede daarom deels reeds vervangen door beheersverordeningen. Vanwege de wens om het grootste deel van de woongebieden in één plan onder te brengen, is een nieuw bestemmingsplan - het voorliggende opgesteld. Door de vigerende plannen te combineren in één nieuw plan is het mogelijk om vergelijkbare en eenduidige regels op te stellen en gebruiks- en bouwmogelijkheden in de woongebieden op elkaar af te stemmen. Hierdoor wordt in vergelijkbare situaties rechtsgelijkheid gecreëerd. In tabel 1.1 zijn de vigerende plannen binnen het plangebied benoemd. Het plangebied is op kaft weergegeven.
Vigerende plannen
Onherroepelijk/ Vastgesteld
Type plan
Slikkerveer Rivieroevers
05-03-2009
Bestemmingsplan
Slikkerveer
25-11-2009
Bestemmingsplan
Ridderkerk West
09-09-2008
Bestemmingsplan
Ridderkerk Oost
29-06-2005
Bestemmingsplan
Park Ringdijk Slikkerveer
23-08-2013
Postzegelbestemmingsplan
Woning Reijerweg tussen 2 en 4
01-02-2013
Postzegelbestemmingsplan
Buurtgroen Bolnes en Slikkerveer
27-02-2014
Postzegelbestemmingsplan
Lift appartementengebouw Colignylaan
Louise
de 11-01-2013
Projectbesluit (3e wijziging van het bestemmingsplan Slikkerveer)
Gezondheidscentrum
24-11-2010
Postzegelbestemmingsplan
Kievitsweg 71
26-10-2012
Postzegelbestemmingsplan
Kievitsweg 107
22-02-2018
Postzegelbestemmingsplan
Kievitsweg 119
10-09-2015
Postzegelbestemmingsplan
Rioolgemaal P01
22-02-2013
Postzegelbestemmingsplan
Woongebied Ridderkerk Vastgesteld (herstelbesluit), 17 oktober 2024
6
Hoveniersbedrijf Aardoom
12-11-2010
Postzegelbestemmingsplan
Herstructurering woongebied centrum
02-07-2015
Postzegelbestemmingsplan
Ontwikkeling Reyerpark
01-11-2013
Postzegelbestemmingsplan
Sportpark Reijerpark
04-07-2017
Postzegelbestemmingsplan
Appartementengebouw Hoornsestraat
Graaf
van 05-05-2015
Wijzigingsplan
Rotonde Vondellaan - Vlietlaan
26-03-2015
Postzegelbestemmingsplan
Ridderkerk-Zuid
12-09-2013
Beheersverordening
Rijkswegen en het Oosterpark
12-12-2013
Beheersverordening
Woude
24-03-2014
Beheersverordening
Tabel 1.1 Vigerende plannen binnen het plangebied
1.2
Opzet bestemmingsplan
Dit bestemmingsplan is consoliderend van aard. Dit betekent dat dit bestemmingsplan geen (grote) nieuwe ontwikkelingen mogelijk maakt. De bestemmingen gaan uit van het bestaande gebruik en de bestaande bebouwing, zoals ook eerder al was toegestaan. Een verkenning heeft plaatsgevonden van het feitelijk gebruik van de panden en gronden in het plangebied. Deze verkenning is vanaf de openbare weg uitgevoerd. Daarnaast sluit het bestemmingsplan ook aan op de inhoud van de wijkprogramma's Slikkerveer, West, Oost en Drievliet en Bolnes. Deze wijkprogramma's zijn verder beschreven in hoofdstuk 3 (ruimtelijke analyse).
Waar mogelijk zijn in het bestemmingsplan zogenaamde eindbestemmingen opgenomen. Dat wil zeggen dat er binnen deze bestemmingen sprake is van een directe bouwtitel en dat geen uitwerking of wijziging meer nodig is. De bestemmingen zijn tevens gedetaileerd van opzet. Op enkele locaties waar in de toekomst ontwikkelingen zijn voorzien, is in dit bestemmingsplan een wijzigingsbevoegdheid opgenomen. Hierbij kan door middel van een wijzigingsprocedure de voorgenomen ontwikkeling geconcretiseerd kan worden. Het betreft een voortzetting van de planologische mogelijkheden uit de voorgaande plannen. In hoofdstuk 6 wordt nader ingegaan op de juridische regeling van het plan.
1.3
Leeswijzer
Het bestemmingsplan bestaat uit een Toelichting, de Regels en de geometrisch bepaalde bestemmingen (de verbeelding). De toelichting bevat de nadere onderbouwing van de bestemmingslegging zoals in de regels en de verbeelding zijn gemaakt.
Hoofdstuk 2 van deze toelichting gaat in op de beleidskaders die op het plangebied van toepassing zijn. Hoofdstuk 3 behandelt de ruimtelijke analyse van het plangebied. Dit is gebeurd aan de hand van de wijkprogramma's. Hoofdstuk 4 geeft vervolgens een overzicht van relevant onderzoek naar onder andere milieuaspecten. De economische uitvoerbaarheid is opgenomen in hoofdstuk 5. Hoofdstuk 6 bevat tenslotte de toelichting op de juridische regeling. Woongebied Ridderkerk Vastgesteld (herstelbesluit), 17 oktober 2024
7
Hoofdstuk 2 Ruimtelijk beleidskader 2.1
Inleiding
Het bestemmingsplan moet worden getoetst aan het nu geldende relevante Rijks-, provinciaal en gemeentelijk beleid. Hieronder is dit beleid nader beschreven. Paragraaf 2.2 gaat in op het Rijksbeleid. Paragraaf 2.3 behandelt het provinciale en regionale beleid. Het relevante gemeentelijk beleid staat in paragraaf 2.4. Paragraaf 2.5 geeft vervolgens de conclusies.
Het Rijks- en provinciaal beleid zoals hieronder beschreven geven geen aanleiding voor specifieke keuzes of ontwikkelingen in het plangebied. Op gemeentelijk niveau wordt door middel van de omgevingsvisie en de wijkprogramma's richting gegeven aan de gewenste ontwikkelingen. Dit bestemmingsplan sluit hierbij waar mogelijk aan.
2.2
Rijksbeleid
Nationale Omgevingsvisie (NOVI) (11 september 2020) Ook in de toekomst moet Nederland een gezonde en aantrekkelijke leefomgeving bieden en economisch kunnen floreren. Daarom is het van belang om inzicht te hebben in de opgaven waar Nederland voor staat. De druk op de ruimte, de leefomgeving, vraagt voortdurend om afweging van verschillende belangen. Ook internationale ontwikkelingen, de invloed van technologie en de groeiende verschillen tussen regio's vragen om snellere, creatieve en integrale afwegingen. Het klimaat verandert en er moet zorgvuldiger worden omgaan met energiebronnen en grondstoffen. Ook daaruit vloeien nieuwe opgaven. In aanloop naar de Omgevingswet is op 11 september 2020 één rijksvisie op de leefomgeving vastgesteld: de Nationale Omgevingsvisie (NOVI). Uitgangspunt in de nieuwe aanpak is dat ingrepen in de leefomgeving niet los van elkaar plaatsvinden, maar in samenhang.
De NOVI schetst een duurzaam toekomstperspectief voor de leefomgeving in Nederland in 2050. Dit toekomstperspectief voor Nederland is: -
Een klimaatbestendige delta;
-
Duurzaam, concurrerend en circulair;
-
Kwaliteit van leven in stad en dorp;
-
Nabijheid en betrouwbare verbindingen;
-
Veilig en gezond, herkenbaar en natuurlijk.
Het realiseren van een fysieke leefomgeving die dit toekomstperspectief mogelijk maakt, is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van alle overheden. In de NOVI benoemt het Rijk 21 nationale belangen voor het omgevingsbeleid, inclusief de opgaven en de rol van het Rijk in het realiseren van deze opgaven. Deze opgaven komen samen in vier prioriteiten. Deze prioriteiten vormen complexe, omvangrijke en dringende opgaven die voortkomen uit of samenhangen met grote transities. Deze prioriteiten zijn: 1.
Naar een duurzame en concurrerende economie; Woongebied Ridderkerk Vastgesteld (herstelbesluit), 17 oktober 2024
8
2.
Naar een klimaatbestendige en klimaatneutrale samenleving;
3.
Naar een toekomstbestendige en bereikbare woon- en werkomgeving;
4.
Naar een waardevolle leefomgeving.
Deze vier opgaven kunnen alleen in samenhang verder worden gebracht wanneer aandacht is voor thema's die hier dwars doorheen lopen, zoals omgevingskwaliteit, gezondheid, cultuurhistorie, klimaatadaptatie, water, bodem, (nationale) veiligheid en milieukwaliteit.
Hierbij worden drie inrichtingsprincipes gehanteerd die helpen om in een specifieke casus of gebied bij botsende belangen een zorgvuldige weging tussen nationale belangen te maken. Die inrichtingsprincipes zijn: 1.
Combineren boven enkelvoudig;
2.
Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal;
3.
Afwentelen voorkomen.
Deze belangen zijn vertaald in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro).
Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) Het Barro bevat inhoudelijke regels van de rijksoverheid waaraan ruimtelijke plannen, zoals dit bestemmingsplan, moeten voldoen. Het Barro bevat regels over Project Mainportontwikkeling Rotterdam (Maasvlakte II), Kustfundament, Grote rivieren, Waddenzee en Waddengebied, Defensie (militaire terreinen, munitie, militaire luchtvaart), Erfgoed (Unesco).
In het Barro is de waterkering rondom de Nieuwe Maas en de Noord aangeduid. Deze is in het bestemmingsplan door middel van de dubbelbestemming 'Waterstaat - Waterstaatkundige functie' van een beschermende regeling voorzien. Door middel van deze regeling worden de eisen ten behoeve van waterveiligheid van het achterliggende gebied gewaarborgd.
Daarnaast zijn in het Barro buisleidingen van nationaal belang voor het vervoer van gevaarlijke stoffen opgenomen. Overeenkomstig de Structuurvisie Buisleidingen is aan de noordwestzijde van het plangebied, middels de aanduiding 'vrijwaringszone - buisleidingenstraat' een reservering voor een buisleidingenstrook (voor toekomstige leidingen) opgenomen. Een beschrijving van het externe veiligheidsaspect hierbij is opgenomen in paragraaf 4.7.
Ten noordwesten van het plangebied bevinden zich twee waterwingebieden. Rondom deze waterwingebieden bevinden zich een grondwaterbeschermingsgebied en een boringsvrije zone. In paragraaf 4.2 is de uitwerking van dit grondwaterbeschermingsgebied voor het plangebied beschreven.
Binnen het plangebied zijn tevens een aantal belangrijke groenstructuren aanwezig, waaronder het Oosterpark en in Slikkerveer. Woongebied Ridderkerk Vastgesteld (herstelbesluit), 17 oktober 2024
9
Voor het overige geeft het Barro geen specifieke regels voor dit bestemmingsplan.
2.3
Provinciaal en regionaal beleid
Omgevingsbeleid Zuid-Holland Op 20 februari 2019 heeft de provincie Zuid-Holland haar 'Omgevingsbeleid' vastgesteld. Het omgevingsbeleid omvat al het provinciale beleid voor de fysieke leefomgeving in Zuid-Holland. Het bestaat uit drie hoofdinstrumenten: de omgevingsvisie, het omgevingsprogramma en de omgevingsverordening. De omgevingsvisie schetst de beleidskaders; de strategische ambities, beleidsdoelen en -keuzes voor de toekomst van de fysieke leefomgeving van Zuid-Holland. In het omgevingsprogramma zijn deze nader uitgewerkt in maatregelen die de provincie treft. De omgevingsverordening stelt de juridische kaders; instructieregels voor andere overheden en direct werkende regels voor burgers en bedrijven. De provincie wijzigt de verschillende onderdelen wanneer daartoe aanleiding is; de laatste integrale herziening (Herziening 2021) is op 2 februari 2022 door Provinciale Staten vastgesteld en op 15 maart 2022 in werking getreden.
Omgevingsvisie Zuid-Holland De omgevingsvisie van Zuid-Holland biedt een strategische blik op de lange(re) termijn en bevat de hoofdzaken van het te voeren integrale beleid voor de gehele fysieke leefomgeving van de provincie Zuid-Holland.
Ambities, beleidsdoelen en beleidskeuzes Naast de algemene sturingsfilosofie en een analyse van de huidige situatie van Zuid-Holland, schetst de provincie in de omgevingsvisie haar toekomstgerichte beleid in zeven provinciale vernieuwingsambities:
1. Samen werken aan Zuid-Holland: inwoners, organisaties en bedrijven in een vroeg stadium betrekken bij besluiten. 2. Bereikbaar Zuid-Holland: efficiënt, veilig en duurzaam over weg, water en spoor. 3. Schone energie voor iedereen: op zoek naar schone energie, haalbaar en betaalbaar voor iedereen. 4. Een concurrerend Zuid-Holland: diversiteit, de economische kracht van Zuid-Holland. 5. Versterken natuur in Zuid-Holland: een aantrekkelijk landelijk gebied draagt bij aan de kwaliteit van de leefomgeving. 6. Sterke steden en dorpen in Zuid-Holland: versnellen van de woningbouw met behoud van ruimtelijke en sociale kwaliteit. 7. Gezond en veilig Zuid-Holland: beschermen en bevorderen van een gezonde, veilige leefomgeving.
Deze zeven vernieuwingsambities zijn geconcretiseerd in 20 beleidsdoelen, die omschrijven aan welke maatschappelijke opgaven de provincie werkt. De beleidsdoelen zijn vervolgens uitgewerkt in beleidskeuzes.
Woongebied Ridderkerk Vastgesteld (herstelbesluit), 17 oktober 2024
10
Ruimtelijke hoofdstructuur De essentie en samenhang van de verschillende ruimtelijke keuzes uit de omgevingsvisie is gevat in de ruimtelijke hoofdstructuur. Opgebouwd uit verschillende kaartbeelden vormt de ruimtelijke hoofdstructuur een integraal kaartbeeld dat inzichtelijk maakt hoe de strategische beleidskeuzes van de provincie ruimtelijk samenkomen. Afbeelding 2.1 geeft de ruimtelijke hoofdstructuur van Zuid-Holland weer.
Afbeelding 2.1 Omgevingsvisie Zuid-Holland: ruimtelijke hoofdstructuur
Uitgangspunten en kaders voor de fysieke leefomgeving Bij het vormgeven en uitvoeren van de ambities hanteert de provincie de volgende uitgangspunten en kaders voor de fysieke leefomgeving:
Streven naar het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit; Gebruik van een kwaliteitskaart met richtpunten en gebiedsprofielen, waarin is beschreven welke kwaliteiten in welke gebieden de provincie nastreeft; Handvatten voor passende ruimtelijke ontwikkeling, om te beoordelen of bepaalde ruimtelijke ontwikkelingen wenselijk zijn.
Kwaliteitskaart, richtpunten en gebiedsprofielen De provincie Zuid-Holland geeft richting en ruimte aan een optimale wisselwerking tussen ruimtelijke ontwikkelingen en omgevingskwaliteit. Uitgangspunt van het kwaliteitsbeleid is een 'ja, mits'-beleid: ruimtelijke ontwikkelingen zijn mogelijk, met behoud of versterking van de ruimtelijke kwaliteit. Het ruimtelijk kwaliteitsbeleid van Zuid-Holland bestaat uit een viertal kwaliteitskaarten, samengebracht in één integrale kwaliteitskaart, bijbehorende richtpunten, gebiedsprofielen en enkele bepalingen in de omgevingsverordening.
De kwaliteitskaart toont de kwaliteitsambities van de provincie. De belangrijke gebiedskenmerken en kwaliteiten van Zuid-Holland zijn weergegeven in vier lagen: de laag van de ondergrond, laag van de cultuur- en natuurlandschappen, laag van de stedelijke occupatie en laag van de beleving. De Woongebied Ridderkerk Vastgesteld (herstelbesluit), 17 oktober 2024
11
integrale kwaliteitskaart vat de vier lagen in één kaartbeeld samen. Met behulp van de kwaliteitskaart houden betrokken partijen bij ruimtelijke ingrepen rekening met de gebruikswaarde, toekomstwaarde en belevingswaarde van een gebied. De kwaliteitskaart biedt randvoorwaarden voor het maken van integrale afwegingen, die nader zijn geconcretiseerd in richtpunten. De richtpunten beschrijven de bestaande kenmerken en waarden, en de wijze waarop ruimtelijke ontwikkelingen daarmee rekening kunnen houden. De kwaliteitskaart en bijbehorende richtpunten zijn regionaal vertaald in verschillende gebiedsprofielen. Deze gebiedsprofielen fungeren niet als toetsingskader, maar als handreiking voor het gebiedsspecifiek omgaan met ruimtelijke kwaliteit.
Omgevingsverordening Zuid-Holland De provincie Zuid-Holland heeft op 20 februari 2019 de Omgevingsverordening Zuid-Holland vastgesteld. Sindsdien zijn verschillende (partiële) herzieningen doorgevoerd. De Herziening 2021 is door Provinciale Staten op 2 februari 2022 vastgesteld. De omgevingsverordening bevat instructieregels. Die hebben een directe doorwerking in bestemmingsplannen. Ze hebben vooral betrekking op ruimtelijke ontwikkelingen. Aangezien dit bestemmingsplan conserverend van aard is en geen nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen mogelijk maakt, zijn de meeste instructieregels in mindere mate van belang voor dit bestemmingsplan.
2.4
Gemeentelijk beleid
2.4.1
Omgevingsvisie Ridderkerk 2035
De gemeente Ridderkerk heeft veel verschillende wijken met allemaal een eigen karakter. Samen vormen ze een unieke gemeente om te leven en te werken. Om dit unieke karakter optimaal te benutten legt de gemeente de kaders van het beleid tot 2035 vast in een Omgevingsvisie, vastgesteld in 2017. Deze visie geeft richting aan toekomstige ontwikkelingen en laat ruimte voor initiatieven vanuit de Ridderkerkse samenleving. De visie is de basis voor alle (gemeentelijke) plannen.
De identiteit, het karakter van Ridderkerk is aansluitend op de structuurvisie uit 2009, in drie kernwaarden samen te vatten: 1. Sterke wijken, goed verbonden; 2. Groen-blauwe oase; 3. Kloppend hart.
Sterke wijken, goed verbonden De wijken van Ridderkerk, veelal ontstaan als dorpen, zijn een absolute kernwaarde van Ridderkerk. Veel mensen waarderen vooral de identiteit die de verschillende wijken kenmerkt: Slikkerveer met zijn typerende woningen uit de jaren 30, Rijsoord en Oostendam als typische dijkdorpen, Bolnes met de nog steeds aanwezige historische watergerelateerde bedrijvigheid en het centrum van Ridderkerk, centraal gelegen in de gemeente. De sociale cohesie binnen de wijken is sterk. Dat uit zich in een sterk en hecht verenigingsleven en het feit dat nieuwe bewoners niet kiezen voor Ridderkerk, maar specifiek willen wonen in één van de wijken. De wijken Bolnes, Slikkerveer en Drievliet hebben een levendig wijkwinkelcentrum.
Groen-blauwe oase
Woongebied Ridderkerk Vastgesteld (herstelbesluit), 17 oktober 2024
12
De aanwezigheid van een rijke, stevige, groene infrastructuur, die de rand van Ridderkerk in een groene jas hult en de woon- en werkgebieden dooradert, is een belangrijke kernwaarde om te behouden en te versterken. Deze groene gebieden en het water dienen als buffer tegen de verstedelijkingsdruk van de regio Rotterdam en de regio Drechtsteden. Daarnaast dragen de groene gebieden en het water bij aan een aantrekkelijke gemeente om in te wonen, werken en recreëren en een aantrekkelijk leefklimaat. De ‘groen-blauwe kraag’ van Ridderkerk is samengesteld uit de bestaande grotere groengebieden Oosterpark, Reyerpark, Donckse Bos en Donckse velden, de Gorzen, de Grienden en het Waalbos en uit de rivieren de Noord, de Nieuwe Maas en de Waal. Recent heeft de nieuwe inrichting van de Crezéepolder als getijdepark die groene omhulling versterkt.
Kloppend hart Ridderkerk is uniek vanwege de centrale ligging van bedrijventerrein Donkersloot. Ongeveer de helft van het aantal werknemers in Donkersloot woont ook in Ridderkerk. Daarnaast kenmerkt de Ridderkerker zich door een hoge arbeidsethos. Ridderkerk heeft een werkend en kloppend hart, waar een grote diversiteit aan bedrijven, maatschappelijke voorzieningen en winkels aanwezig is.
Afbeelding 2.1 Wijken van Ridderkerk (bron: Omgevingsvisie Ridderkerk)
2.4.2
Wijkprogramma's
Het wijkprogramma vormt de basis voor jaarplannen waarin concrete acties zijn opgenomen. In het programma is een overzicht opgenomen van projecten en initiatieven die verder uitgewerkt moeten worden of waarvan de haalbaarheid moet worden onderzocht. Het wijkprogramma heeft geen juridische status. Het is een document dat richting en sturing geeft aan de ontwikkelingen in de wijk voor de komende 10 jaar. In dit bestemmingsplan is aangesloten op de visie zoals deze is neergelegd in het wijkprogramma. Een uitgebreidere beschrijving van die visie is opgenomen in hoofdstuk 3. 2.4.3
Duurzaamheid Woongebied Ridderkerk Vastgesteld (herstelbesluit), 17 oktober 2024
13
Het einde van fossiele brandstoffen is in zicht. Er is een transitie gaande naar CO2-arme energievoorzieningen; woningen zullen op een andere manier verwarmd worden, we zullen ons met behulp van andere energiebronnen verplaatsen en het landschap zal daardoor veranderen. Hoe ziet dit eruit in Ridderkerk? En hoeveel hernieuwbare energiebronnen hebben we eigenlijk nodig om in 2050 aan de totale energievraag van Ridderkerk te kunnen voldoen? Daarnaast is ook de inrichting van de openbare ruimte, met het oog op klimaatadaptatie, een aandachtspunt.
Doel In het Milieu- en Duurzaamheidsprogramma van de gemeente Ridderkerk is als doel gesteld om 40% CO2 te reduceren in 2030 ten opzichte van 1990. Dit kan bereikt worden door energieprestatieverbeteringen, efficiëntere en zuinigere energieverbruik en door het verduurzamen van woningen en gebouwen. Belangrijke rode draden in de projecten om deze doelstellingen te bereiken zijn: energiebesparing, duurzame nieuwbouw, duurzame energieopwekking, mobiliteit en vervoer en de samenwerking met partners.
Het document 'Warmtevisie Ridderkerk, de route naar 2050' is op 10 december 2020 vastgesteld door de gemeenteraad. Dit document omvat de route naar een aardgasvrij Ridderkerk in 2050 en is met behulp van inwoners, netwerkbeheerder Stedin en verhuurder Wooncompas opgesteld.
In de Klimaatvisie Ridderkerk is de route die de gemeente voor ogen heeft uitgestippeld. Dit doet de gemeente samen met partners en inwoners, op weg naar een duurzaam 2050; een samenleving die bijna CO2-neutraal is, klimaatbestendig en circulair. De Klimaatvisie gaat over 8 thema's: energiebesparing, energie opwekking, energie opslag, aardgasvrij wonen, duurzame mobiliteit, een circulaire samenleving, klimaatadaptatie, milieu: bodem, ondergrond, luchtkwaliteit, geluid en externe veiligheid. Uitgangspunten hierbij zijn haalbaarheid en betaalbaarheid. Dit betekent dat de weg stap voor stap maar wel gestaag wordt bewandeld. 2.4.4
Aangepast Integraal Accommodatieplan (AIAP)
De gemeente Ridderkerk heeft circa 70 accommodaties in eigendom. Dit vastgoed ondersteunt de gemeente bij het realiseren van haar maatschappelijke doelstellingen op diverse beleidsterreinen, zoals onderwijs, kinderopvang, sport, cultuur, welzijn en zorg. In het collegeprogramma 2014-2018 is de uitvoering van een verbreed onderzoek naar alle accommodaties benoemd. Tevens is opgenomen dat de visie op maatschappelijk vastgoed en samenhangend beleid ten aanzien van de gemeentelijke gebouwen wordt ontwikkeld. Om uitvoering te geven aan bovenstaande ambities is het Integraal Accommodatie Plan (IAP) voor het maatschappelijk vastgoed van de gemeente Ridderkerk opgesteld, dat op 14 april 2016 is vastgesteld door de gemeenteraad.
Woongebied Ridderkerk Vastgesteld (herstelbesluit), 17 oktober 2024
14
Het integraal accommodatieplan zorgt voor vernieuwing en optimalisatie van de accommodaties in de gemeente Ridderkerk. Daarnaast zijn er kansen voor nieuwe gebiedsontwikkelingen. Het IAP toont maatschappelijke kansen en biedt oplossingen voor de knelpunten in voornamelijk de sport- en onderwijsaccommodaties. Maatschappelijk vastgoed is echter een dynamisch onderwerp waarbij buiten de hiervoor vermelde wensen en knelpunten de komende jaren zeker nieuwe huisvestingsvraagstukken naar voren zullen komen. Door uit te gaan van het beleid, de huidige kennis van de accommodaties en de inzichten die zijn verkregen door het opstellen van het IAP zal hier in de toekomst makkelijker op geanticipeerd kunnen worden binnen het integrale kader van dit plan. In de Actualisatie IAP (13 juni 2019) zijn vervolgens alle omkeerbare projecten van het IAP en nieuwe ontwikkelingen behandeld. Het in 2016 vastgestelde uitvoeringsprogramma Integraal Accommodatie Plan blijft gelden, tenzij in deze Actualisatie een ander scenario is omschreven. 2.4.5
Welstandsnota (2009)
De welstandscriteria vormen een vangnet om plannen te weren, die niet in de gemeente passen. Dit is het primaire doel van welstandstoezicht. Het kan voorkomen, dat de gebiedsgerichte en objectgerichte welstandscriteria ontoereikend zijn voor de beoordeling, maar dat het project wel voldoet aan redelijke eisen van welstand. Burgemeester en Wethouders kunnen daarom na schriftelijk en gemotiveerd advies hiervan afwijken. Voor het geven van een advies over dergelijke gevallen zijn algemene criteria opgenomen, die ingaan op de kwaliteiten van goed vakmanschap en dienen om de bijzondere zeggenschap te beargumenteren. In de praktijk zal gelden, dat aan een plan hogere eisen worden gesteld naarmate het zich meer van zijn omgeving onderscheidt. De welstandsnota koppelt inhoudelijke kennis aan juridisch houdbare criteria en efficiënte procedures. 2.4.6
Woonvisie Ridderkerk 2021-2026
De gemeenteraad van Ridderkerk heeft op 1 juli 2021 de Woonvisie Ridderkerk 2021-2026 vastgesteld. De Woonvisie vormt een actueel kader voor het woonbeleid. De woonvisie wordt leidend bij de initiëring en uitvoering van nieuwe woningbouwontwikkelingen en gaat fungeren als beoordelingskader voor het college en de gemeenteraad. In de Woonvisie is voorgesteld meer woningen te bouwen tot 2030 dan het bod dat in 2018 voor het Regioakkoord is gedaan. De meest recente Trendraming van de woningbehoefte van de provincie Zuid-Holland uit 2019 duidt op een grotere woningbehoefte dan in het Regioakkoord is benoemd. Dit betekent in ieder geval een opgave van afgerond 900 woningen voor de periode 2021 tot 2030. Maar de opgaven en knelpunten in de woningmarkt zijn zo groot, dat de gemeente meer ruimte wil geven voor woningbouw in Ridderkerk. Voorwaarde is wel, dat de kwaliteit van de plannen goed is en de plannen inspelen op de gemeentelijke visie en beleid. Meer realiseren dan de gemaakte regionale woningmarktafspraken (uit 2019) betekent ook dat de gemeente voor dit surplus wil openstaan voor het extra toevoegen van sociale corporatievoorraad. Daarnaast is per wijk aangegeven aan welk type woningen het meeste behoefte is. 2.4.7
Groen is onze toekomst
Woongebied Ridderkerk Vastgesteld (herstelbesluit), 17 oktober 2024
15
Op 7 juli 2020 heeft de gemeenteraad van Ridderkerk de Groenvisie Ridderkerk vastgesteld. Hierin ambieert Ridderkerk de groenste gemeente van het eiland IJsselmonde te worden. In de visie schetst de gemeente de huidige groensituatie en wordt aan de hand van zes ambities weergegeven hoe haar doel van een 'sterk Ridderkerk waar bewoners gelukkig en gezond zijn' wil behalen. Hiermee wordt invulling gegeven aan de Omgevingsvisie waarin het versterken van groen-blauwe netwerken een grote rol speelt. De Groenvisie vloeit dan ook voort uit de Omgevingsvisie. De zes ambities zijn:
1. 2. 3. 4. 5. 6.
De groenste gemeente van Ijsselmonde zijn; De grote variatie aan samenhangende natuur in onze gemeente zorgt voor een rijke biodiversiteit; Het groen in onze gemeente beschermt onze gezondheid en stimuleert gezond gedrag; In 2050 is onze gemeente waterrobuust en klimaatbestendig; De energietransitie heeft geleid tot een verbetering van ons openbaar groen; Wij schatten (potentiële) groene ruimte letterlijk op waarde.
De belangrijkste groene gebieden in het woongebied zijn bestemd als 'Groen'. Daarnaast zijn de belangrijkste watergangen en open water bestemd als 'Water'. Door in het bestemmingsplan deze gebieden als zodanig te bestemmen, dragen we bij aan het waarborgen van de ambities uit onze Groenvisie. 2.4.8
Actieplan Geluid 2019-2023
Op basis van de geluidsbelastingkaart heeft het college het Actieplan geluid 2019-2023 vastgesteld. Het doel is om zoveel mogelijk woningen onder de plandrempel te krijgen en het aantal (ernstig) gehinderden en slaapverstoorden terug te dringen. In dit Actieplan zijn concrete maatregelen opgenomen om dat doel te bereiken. De gemeenteraad heeft het Actieplan op 15 oktober 2019 vastgesteld.
2.5
Conclusie
Het Rijks- en provinciaal beleid geven geen aanleiding voor specifieke keuzes of ontwikkelingen in het plangebied. Op gemeentelijk niveau wordt door middel van de omgevingsvisie en de wijkprogramma's richting gegeven aan de gewenste ontwikkelingen. Dit bestemmingsplan sluit hierbij waar mogelijk aan.
Woongebied Ridderkerk Vastgesteld (herstelbesluit), 17 oktober 2024
16
Woongebied Ridderkerk Vastgesteld (herstelbesluit), 17 oktober 2024
17
Hoofdstuk 3 Ruimtelijke analyse 3.1
Visie op het plangebied
Het voorliggende bestemmingsplan is conserverend van aard. Voorop staat het opstellen van een goede juridische regeling voor de beheerssituatie voor de komende 10 jaar in het gebied. Hieronder wordt per deelgebied (wijk) een visie op het gebied uiteengezet, gebaseerd op de omgevingsvisie en de wijkprogramma's. Omdat het bestemmingsplan conserverend is, zijn geen (grote) ontwikkelingen in het plan mogelijk gemaakt. Waar mogelijk zijn de beleidsdoelstellingen wel mogelijk gemaakt, bijvoorbeeld door de bestaande hoofdgroenstructuren als zodanig te bestemmen, de bestaande infrastructuur van een verkeersbestemming te voorzien en de bestaande voorzieningen als zodanig te bestemmen.
Slikkerveer Slikkerveer is een levensloopbestendige wijk, waar zowel jongeren, gezinnen als ouderen naar tevredenheid wonen. Er is een variatie aan woningen voor alle groepen. Ouderen kunnen in Slikkerveer zo lang mogelijk zelfstandig wonen. Voorzieningen, welzijn en zorg zijn op elkaar afgestemd en goed bereikbaar. De zorg is dichtbij de bewoners, jong en oud. Slikkerveer is een gemeenschap waarin de bewoners zelfstandig functioneren en participeren. Alle doelgroepen vinden er een fijne plek om te leven en hebben hulp binnen handbereik wanneer ze die nodig hebben. Belangrijk blijven de buren en het contact met hen, met name voor ouderen. In Slikkerveer zijn voldoende mogelijkheden om anderen te ontmoeten. Het dorpse karakter van Slikkerveer komt tot uitdrukking in de inrichting van de wegenstructuur. Daarnaast blijft Slikkerveer een wijk met een menging aan functies. Juist die menging van kleinschalige bedrijvigheid in de woongebieden houdt de wijk levendig. Het winkelhart van de wijk, het Dillenburgplein, is levendig en veilig voor zowel bezoekers als ondernemers.
De wijk is groen, schoon, veilig en aantrekkelijk. Het groene karakter van Slikkerveer behouden we en waar mogelijk wordt het verder versterkt. Naast groen is ook water een beeldbepalend element in de openbare ruimte. Verder is er ruimte voor het uitlaten van honden, spelen, wandelen, fietsen en verblijven. De jeugd heeft een passende plek om te verblijven en te spelen. De cultuurhistorisch waardevolle elementen worden behouden en onderhouden.
In de afgelopen jaren heeft er een grootschalige herstructurering plaatsgevonden rond de Prinses Margrietstraat/Graaf Janstraat. Onder andere is hier een gezondheidscentrum gerealiseerd.
Ridderkerk-West In de wijk Ridderkerk-West komen naast woningen ook kantoren, bedrijven, winkels, horeca, maatschappelijke en recreatieve voorzieningen voor. De kwaliteit van de bebouwing is over het algemeen goed te noemen. Ridderkerk-Oost
Woongebied Ridderkerk Vastgesteld (herstelbesluit), 17 oktober 2024
18
Wat betreft het totaalbeeld voor de wijk maakt de gemiddeld goede kwaliteit van de woningvoorraad ingrijpende investeringen als sloop en nieuwbouw overbodig. Behoud van de kwaliteit van de wijk staat hier voorop. Ten behoeve van met name ouderen is, via woningaanpassingen, wel een uitbreiding van het aantal levensloopbestendige woningen wenselijk. Het aantal (huur)woningen dat geschikt is om een dergelijke uitbreiding te realiseren, is echter gering. De huurwoningvoorraad omvat daarvoor teveel eengezinswoningen en kleinere appartementen. De conclusie is dan ook dat het toevoegen van levensloopbestendige woningen in Ridderkerk-Oost problematisch is.
Drievliet Bij het ontwikkelen van Drievliet is vooral aandacht voor het samenleven van mensen. Drievliet moet zich verder ontwikkelen tot een woonwijk waarin iedereen (jong en oud) een plek heeft. Dit kan niet alleen ruimtelijk worden opgelost, maar vraagt ook wat van de mensen zelf en hoe ze met elkaar omgaan. Drievliet moet het groene karakter behouden en we moeten dat groene karakter versterken. Daarnaast moet de buitenruimte ruimte bieden om veilig te kunnen spelen, recreëren, ontmoeten, lopen, fietsen en parkeren. In de toekomst blijft de wijk voor iedereen goed bereikbaar. Ook kunnen mensen gemakkelijk en veilig reizen naar de omliggende groene recreatiegebieden en andere naastgelegen wijken. Er is een ruim aanbod aan voorzieningen in Drievliet, afgestemd op de behoeften van de bewoners. Er zijn veel ontmoetingsmogelijkheden voor alle leeftijden. Drievliet is door alle ontwikkelingen en verbeteringen een fijne, groene en rustige woonwijk om in te wonen en te leven. Starters, gezinnen en ouderen kunnen hier een woning vinden, die aan hun eisen voldoet.
Oosterpark Ten zuiden van de wijken Ridderkerk-Oost en Drievliet ligt het recreatiegebied Oosterpark. Het gebied wordt begrensd door de Oosterparkweg aan de noordkant en de A15 aan de zuidkant. In recreatiegebied Oosterpark zijn diverse wandel- en fietspaden. Voor paarden is er een ruiterroute. Centraal in het gebied ligt een zandstrand met zwemvijver.
3.2
Beschrijving van de bestaande situatie
Het plangebied 'Woongebied Ridderkerk' bestaat uit verschillende woonwijken met winkelvoorzieningen, bedrijvigheid, sport- en speelgelegenheid, onderwijs-, zorg- en culturele voorzieningen. Hieronder wordt een en ander per deelgebied nader uiteen gezet.
Slikkerveer Het grootste deel van het woongebied van Ridderkerk ligt tussen de rijksweg A15 en de Rotterdamseweg. Alleen de kernen Bolnes en Slikkerveer hebben zich ontwikkeld ten noordoosten van de Rotterdamseweg. Door het profiel en de inrichting van de Rotterdamseweg vormt deze weg een duidelijke ruimtelijke scheiding tussen Slikkerveer en het aan de zuidwestelijke zijde van de weg gelegen woon- en centrumgebied van Ridderkerk. Bebouwing
Woongebied Ridderkerk Vastgesteld (herstelbesluit), 17 oktober 2024
19
De belangrijkste ruimtelijke kaders worden gevormd door het hoge dijklichaam van de Ringdijk, het ruime profiel van de Rotterdamseweg en het groene en relatief open landgoed van Huys ten Donck. Slikkerveer ligt relatief laag ten opzichte van de dijk. Deze lage ligging wordt met name aan de noorden noordoostelijke zijde van Slikkerveer versterkt doordat daar de buitendijkse bebouwing hoog aan de dijk is gesitueerd en uitziet over de bebouwde polder. Binnen de genoemde ruimtelijke kaders vormen de Kievitsweg, de Willemstraat en de Oranjestraat de belangrijkste structuurassen. Veel wegen eindigen op de Kievitsweg, waarbij het ruimtelijk beeld wordt opgevangen door de markante bebouwing. De Kievitsweg vormt daardoor een strakke beëindiging van het rechte bebouwingspatroon van Slikkerveer. De assen van de Kievitsweg en de Willemstraat vormen een ruimtelijke scheiding tussen de ter weerszijden van de weg tot ontwikkeling gekomen woon- en centrumgebieden. Ten zuidoosten van de Willemstraat bestaat de bebouwing met name uit lange rijen van grondgebonden eengezinswoningen, ten noordwesten voor een belangrijk deel uit meergezinshuizen. Binnen de min of meer centraal gelegen meergezinshuizen heeft zich een klein centrumgebied ontwikkeld. Het gebied ten noordoosten van de Kievitsweg vormde reeds lange tijd een dorpsgebied waarbinnen zich een zekere ruimtelijke samenhang heeft ontwikkeld.
Het gebied ten zuidwesten van deze weg is lange tijd onbebouwd gebleven. Naast een paar historische boerderijen komt hier ook nog een oude waterloop met onder meer een karakteristieke beplanting van knotbomen voor. Deze wordt versterkt door het geluidsscherm aan de zijde van de Rotterdamseweg. De oorspronkelijke gefaseerde en planmatig ontwikkelde dorpsplattegrond van Slikkerveer is nog goed afleesbaar aan de hand van de bebouwingsstructuur, het wegenpatroon en de woningtypologie:
aan de dijk gerelateerde bebouwing; lange slagen aan de zuidoostelijke zijde vanaf de dijk de polder in; naoorlogse clustervormige bebouwing in het noordwestelijk deelgebied; veelal uit vrijstaande en twee-onder-een-kapwoningen of uit de oudere aan de scheepswerven gerelateerde bebouwing in de randzones van Slikkerveer.
In een groot deel van het plangebied is met betrekking tot de beleving van de ruimte en het straatbeeld sprake van een verschil in noord-zuid- en oost-westrichting. Het straatbeeld van een groot aantal noord-zuidgerichte wegen (met name ten oosten van de Willemstraat) wordt bepaald door het rechte wegenpatroon en de sterke wandvorming door de relatief dicht op de weg gebouwde en vaak eenduidig vormgegeven woningen. Dit beeld wordt op meerdere plaatsen doorsneden met relatief brede, oost-westgerichte en minder intensief bebouwde zones, waarbinnen het beeld van de straat wordt bepaald door de beleving van bredere en veelal ook groenere ruimten. De belangrijkste (toegankelijke) groengebieden - binnen het plangebied - betreffen een centraal in Slikkerveer gelegen groen- en waterverbinding langs de Stadhouderslaan en de Reijerweg. Hieraan ligt ook het eigentijdse centrumgebied van Slikkerveer, het Electropark en de noordelijke groenzone langs de dijk vanaf de Reijerweg tot aan de Randweg. Op meerdere plekken komt een zeer karakteristieke bebouwing voor, in het bijzonder aan de Ringdijk, Willemstraat en Kievitsweg. Deels betreft dit oudere en als cultuurhistorisch waardevol aangemerkte Woongebied Ridderkerk Vastgesteld (herstelbesluit), 17 oktober 2024
20
bebouwing; deels gaat het om bebouwing die bijzonder strategisch gelegen is ten opzichte van bijvoorbeeld structuur- of zichtassen. Groen en water Slikkerveer wordt gekenmerkt door een relatief dichte bebouwingsstructuur maar bezit, door de veelheid aan groen in de randzones, een groene setting. Deze groene setting komt ook terug langs de Benedenrijweg en de Willemstraat, waar een meer open bebouwingsstructuur is, met relatief diepe achtertuinen. De groenstructuur sluit in grote lijnen goed aan bij de ruimtelijke bebouwingsstructuur van Slikkerveer, de ligging van het centrum accentueert en het historisch ruimtelijk onderscheid verduidelijkt tussen het noordoostelijke en het zuidwestelijk deelgebied. Met name bij de bredere dwarsassen van de Prinses Margrietstraat, de Johann Sebastian Bachstraat/Juliana van Stolbergstraat en de Amaliastraat komt de groenstructuur echter gefragmenteerd over. Hierdoor is een potentiële meerwaarde van een ruimtelijk onderscheid tussen het meer "stenige" karakter van de lengteassen en het "groene" karakter van de dwarsassen op dit moment slechts ten dele te ervaren. Slikkerveer heeft door de groene randzones en de centraal gelegen voorzieningen rondom het Dillenburgplein en in mindere mate rondom Prinses Margrietstraat haar eigen karakter evenwel weten te behouden.
Verkeer Opvallend aan Slikkerveer is dat de wijk aan alle zijden door wegen wordt omringd, maar dat het aantal aansluitingen van de kern op de hogere wegenstructuur, het centrum en de overige wijken beperkt is. Binnen Slikkerveer zelf wordt de wegenstructuur bepaald door een min of meer orthogonaal wegenpatroon dat op een enkele plaats aansluit op de omliggende wegen. Op diverse punten is echter wel een aansluiting voor het langzaam verkeer aanwezig. De min of meer geïsoleerde positie van Slikkerveer ten opzichte van de "hogere" wegenstructuur en ten opzichte van het centrum en de overige woongebieden van Ridderkerk heeft als voordeel dat de wijk in belangrijke mate is gevrijwaard van het intensief zwaar verkeer van en naar de aangrenzende bedrijventerreinen van Donkersloot en de Ringdijk. Toch is Slikkerveer niet gevrijwaard van enig zwaarder zoekverkeer en sluipverkeer door de woonwijk naar de bedrijventerreinen. Ridderkerk-West De ruimtelijk-functionele samenhang van Ridderkerk-West lijkt gecompliceerd. De historische ontwikkeling heeft tezamen met de directe nabijheid van het historische centrum en de binnen het deelgebied gelegen oude structuurlijnen (zoals de Lagendijk en de Blaakwetering) geleid tot een zekere organische hoofdstructuur en opdeling van de wijk in clusters van bebouwde en onbebouwde gebieden.
Hierdoor is een grote rijkdom aan functies, sferen en tijdsbeelden waarneembaar. Er is sprake van een stedelijk mozaïek dat bestaat uit ruimtelijk gedifferentieerde woongebieden met verschillende woontypologieën, groene ruimten en verspreid binnen het plangebied gelegen bedrijven en voorzieningen. Naast van oorsprong agrarische bebouwing langs de Lagendijk en kleinschalige, relatief oudere bebouwing komen ook meer recente en hogere gebouwen voor. Het wegennet van Ridderkerk-West bepaalt samen met de aanliggende agrarische restgebieden en Woongebied Ridderkerk Vastgesteld (herstelbesluit), 17 oktober 2024
21
de afschermende groenzones in hoge mate het ruimtelijk kader voor de wijk. Binnen dit ruimtelijk kader vormen de Burgemeester de Zeeuwstraat, Populierenlaan, Sportlaan, Lagendijk, Koninginneweg en de Geerlaan de belangrijkste assen. Hoewel het ruimtelijk kader aan de oostzijde diffuser is, is deze ook daar herkenbaar door:
de historische bebouwing aan de Benedenrijweg; de Frans Halsstraat op de overgang van Ridderkerk-West naar het nieuwe centrumgebied; het ruime profiel van de naar het centrum leidende Geerlaan; de groenstructuur van de Blaakwetering met in de nabijheid daarvan de centrumontwikkeling van Ridderkerk.
Oude, goed waarneembare historische belijningen liggen met name in de randzones van het deelgebied. Hierbij gaat het in het bijzonder om de Blaakwetering - een oorspronkelijke waterloop gelegen tussen de oude dorpskern en de Waal - en om een aantal wegen die in ruimtelijke zin duidelijk waarneembare elementen vormen: de Ringdijk, Lagendijk, Kruisweg, Hogeweg, Oudelandseweg en een gedeelte van de Kievitsweg. Bebouwing Ridderkerk-West kenmerkt zich door een grote verscheidenheid aan bebouwing. Naast grotere aaneengesloten woonbuurten komen er verspreid gelegen kantoor- en bedrijfsgebouwen, winkels en maatschappelijke voorzieningen voor. Er is een duidelijke samenhang te onderkennen tussen de interne wegenstructuur, de min of meer blokvormige buurtindeling en de bebouwingsstructuur. De hogere bebouwing staat met name op strategische plaatsen binnen de stedenbouwkundige structuur van Ridderkerk-West. Hierdoor worden binnen de complexe structuur van Ridderkerk-West ruimtelijke poorten en accenten gevormd, in het bijzonder aan de Populierenlaan die als een beeldbepalende stedelijke as ("drager") fungeert. Woonbebouwing
Oudere veelal vrijstaande of twee aaneengebouwde woningen komen vooral voor aan de Lagendijk, Benedenrijweg / Ringdijk en de Oudelandseweg. Aan de Lagendijk ligt tevens een aantal monumentale boerderijen. Aan de Ringdijk / Benedenrijweg komt op een aantal plaatsen nog oude rug aan rug gebouwde woon- en bedrijfsbebouwing voor. Meer recente vrijstaande en twee-onder-een-kapwoningen komen eveneens voor in de omgeving van de Oudelandseweg en in een paar gebieden ten westen van de Burgemeester de Zeeuwstraat. De meergezinswoningbouw in de vorm van middelhoge portiek- of galerijwoningen komt vooral voor ten oosten van de lijn Burgemeester de Zeeuwstraat / Groen van Prinstererweg en langs de zuidrand van het park aan de Lohmanstraat. Deze bebouwing vormt deels ook een randbebouwing voor de daar achter gelegen woongebieden met eengezins rijenwoningen. Het zwaartepunt van de bebouwing in de vorm van woonflats en appartementen ligt in de directe omgeving van de Populierenlaan en het park aan de Lohmanstraat. De bebouwing vormt hier "ruimtelijke accenten". De veelal strategische gelegen hogere bebouwing langs de Populierenlaan vormt een ruimtelijke begeleiding van deze als stedelijke as functionerende weg. Ter hoogte van de aansluiting op de A15/A16 vervult de hogere bebouwing een poortfunctie.
Andere strategisch gesitueerde gebouwen zijn het appartementencomplex "Lohmanpark" gelegen aan het park aan Woongebied Ridderkerk Vastgesteld (herstelbesluit), 17 oktober 2024
22
de Lohmanstraat, de twee Prunusplantsoentorens en het seniorencomplex van de Riederborgh. Bedrijven, kantoren en voorzieningen De hoeveelheid bedrijven in West is beperkt. De meeste bedrijven liggen in de omgeving van de Lagendijk en de Oudelandseweg. Het gaat hierbij vooral om bedrijven die zich veelal - in tegenstelling tot kantoren en maatschappelijke voorzieningen - vanuit een aan-huis-gebonden situatie hebben kunnen ontwikkelen of die zich hebben ontwikkeld vanuit de van oorsprong agrarische bedrijfsbebouwing. Ridderkerk-West biedt plaats aan een aantal (zelfstandige) kantoren. Zij bevinden zich voornamelijk op een aantal specifieke plekken aan de Populierenlaan en de Burgemeester de Zeeuwstraat (bijvoorbeeld in het zicht van een bocht van de weg of aan een groengebied). Ook de maatschappelijke voorzieningen zijn voor het merendeel strategisch gelegen binnen de stedenbouwkundige structuur van Ridderkerk-West: Populierenlaan, Burgemeester de Zeeuwstraat / Blaakwetering / Koninginneweg. Op een aantal plaatsen is sprake van een meer besloten ligging van voorzieningen in de luwte van de Lagendijk of in middenterreinen van woonclusters (Jasmijnstraat en Meidoornlaan).
Aan de Sportlaan en Populierenlaan zijn diverse sportfaciliteiten aanwezig, waaronder het zwembad De Fakkel. Detailhandel en horeca West grenst aan het hoofdwinkelcentrum van Ridderkerk. Het is daarom niet verwonderlijk dat er slechts beperkt sprake is van detailhandelsvestiging en horeca in het gebied. Alleen aan de Platanenstraat, de Dr. Colijnstraat, De Koninginneweg en de Irisstraat is sprake van enige concentratie van winkels. De Winkelstrip aan de Irisstraat is grotendeels overgenomen door horecavestigingen. Deze ontwikkeling is een halt toegeroepen in het kader van het nog geldende paraplubestemmingsplan over horecabeleid. Het buurtwinkelcentrum aan de Platanenstraat heeft haar winkelfunctie behouden en is vooral interessant vanwege de ligging binnen de "woonzorgzone" rondom De Riederborgh. De winkels aan de Dr. Colijnstraat en de Koninginneweg liggen op loopafstand van het hoofdwinkelcentrum. Overige winkelvestigingen en horecavoorzieningen komen verspreid in het plangebied voor, veelal in combinatie met wonen. Uitbreiding van het winkel- en horeca-areaal is, gelet op de afstand tot het hoofdwinkelcentrum en de keuze om genoemde functies daar te concentreren en eventueel uit te breiden, niet wenselijk, maar ook niet uitgesloten.
Groen en water De bebouwing in Ridderkerk-West wordt gekenmerkt door een relatief dichte bebouwingsstructuur met veel eengezins rijenwoningen en meergezinshuizen (gestapelde woningen). Door de nog resterende agrarische gronden (deels gevuld met caravanstallingen) en een veelheid aan groene gebieden in een groot deel van de randzones is echter sprake van een duidelijke groene setting van de wijk. Met name aan de noordoost- en noordwestzijde gaat de wijk schuil achter een dichte Woongebied Ridderkerk Vastgesteld (herstelbesluit), 17 oktober 2024
23
groenstructuur. Aan de zuidwestzijde wordt de wijk door een groot geluidsscherm en beplantingen aan het oog onttrokken. De meer grootschalige groengebieden liggen met name in de buitenrandzones van Ridderkerk-West en bezitten een eigen ontsluitingsstructuur (Hogeweg en Kruisweg). Het sport- en recreatiegebied is via de Kastanjelaan en Populierenlaan ook vanuit andere wijken goed bereikbaar. De meeste groengebieden liggen redelijk goed verspreid over de wijk en zijn met elkaar doorgekoppeld, wat de bereikbaarheid en de bruikbaarheid als uitloopgebied ten goede komt.
Verkeer De Rotterdamseweg vormt de belangrijkste ontsluitingsweg voor het stedelijke gebied van Ridderkerk. De wijk West is echter alleen door de Populierenlaan met de Rotterdamseweg verbonden. De Rotterdamseweg en - zij het indirect - de Verbindingsweg (deze ligt in het nieuwe Bedrijventerrein Nieuw-Reijerwaard) zorgen voor de aansluiting van de wijk West op het rijkswegennet van de A15 en A16. Hierbij is één van de meest bijzondere aansluitingen buiten beschouwing gelaten, namelijk de nogal abrupte aansluiting van de Kruisweg op de Parallelweg, waardoor een directe verbinding met de autosnelweg aanwezig is. De Rotterdamseweg en de Verbindingsweg vormen ook de verbinding met Bolnes respectievelijk Barendrecht. Beide wegen worden binnen het plangebied door de Populierenlaan verbonden. Het centrumgebied van Ridderkerk is vanaf het rijkswegennet alleen via de Rotterdamseweg en van daaraf door middel van een omweg door het plangebied (Populierenlaan-Sportlaan-Koninginneweg) of via Donkersloot bereikbaar. De belangrijkste verbindingen tussen de wijk West en het centrumgebied worden gevormd door de Geerlaan, Lagendijk, Koninginneweg en de Jonkheer van Karnebeekweg / Rembrandtweg. Voor de relatie tussen Ridderkerk-West en de andere wijken zijn vooral de Populierenlaan, Sportlaan, Geerlaan en Burgemeester de Zeeuwstraat van belang.
Door de nabijheid van de A15/A16 en de Rotterdamseweg bezit Ridderkerk-West op buurtniveau weinig directe aansluitingen vanuit de diverse te onderscheiden woonbuurten naar de omgeving. Vooral met betrekking tot de relatie tussen West en het nabijgelegen Slikkerveer vormen het profiel en de inrichting van de Rotterdamseweg een ruimtelijke scheiding tussen deze twee in elkaars nabijheid gelegen woonwijken. In het oostelijk deel van het plangebied is evenwel sprake van een fijnmazig wegenpatroon dat goed aansluit bij het centrumgebied van Ridderkerk. Bevolking De bevolkingsontwikkeling is in sterke mate afhankelijk van de woningproductie. Ridderkerk, en daarmee ook Ridderkerk-West, kent geen grootschalige uitleggebieden meer. Wel zijn er binnen de wijk enkele locaties waarvoor herstructurering is voorzien. Hiermee wordt relatief gezien geen substantieel aantal woningen aan de woningvoorraad toegevoegd. Er wordt mede in verband met de nog steeds dalende woningbezetting dan ook geen substantiële toename van het inwoneraantal verwacht. Woongebied Ridderkerk Vastgesteld (herstelbesluit), 17 oktober 2024
24
Wonen Ridderkerk kent een gevarieerd woningbestand. Circa 60% van de woningen is grondgebonden, bijna de helft van het totaal aantal woningen betreft koopwoningen (van de totale landelijke woningvoorraad is 70% een eengezinswoning, ruim 50% een koopwoning). Ridderkerk-West herbergt relatief veel etagewoningen, bijna 60% van de woningen wordt aangemerkt als een flat of etagewoning. Het aandeel woningen dat als ouderenwoning gekenmerkt wordt is met 2% relatief klein, indien in ogenschouw wordt genomen dat 29% van de bevolking ouder is dan 65 jaar. Hierbij dient opgemerkt te worden dat het om specifiek voor ouderen bestemde woningen gaat, en niet om alle levensloopbestendige woningen. Het aandeel levensloopbestendige woningen is niet bekend. In het gebied zijn bij diverse renovaties van gestapelde bebouwing ook liften toegevoegd, juist om deze geschikt te houden / maken voor ouderen. De woningen in Ridderkerk-West zijn relatief jong. Circa 10% van de woningen in Ridderkerk-West is van vóór 1945. Ruim tweederde van de woningen is na 1970 gebouwd. Ridderkerk-Zuid en -Oost De wijken Drievliet en Ridderkerk-Oost bestaan uit verschillende herkenbare eenheden. Met name de bouwperiode is goed herkenbaar. Het plangebied is op basis hiervan op te delen in grofweg drie deelgebieden:
Kerkweg en omstreken (voornamelijk vooroorlogs); Ridderkerk Oost (gebouwd in de jaren 60); Drievliet (gebouwd in de jaren 70-80).
Kerkweg en omstreken De Kerkweg is een oud en divers lint aan de westzijde van de wijk. Aan de Kerkweg zelf staan voornamelijk kleine woningen van één laag en een kap. Er staan rijwoningen, vrijstaande en aaneengebouwde woningen. De woningen hebben relatief grote tuinen. In sommige tuinen staat omvangrijke erfbebouwing. Sommige bewoners gebruiken deze bebouwing voor kleinschalige bedrijfsmatige activiteiten. Op enkele plekken aan de Kerkweg staat wat nieuwere bebouwing, voornamelijk uitgevoerd in twee lagen met een kap. Aan de Kerkweg zijn op enkele plekken ook winkels of voorzieningen gevestigd. Deze functies passen in een dergelijk oud lint. In de noordoosthoek van dit deelgebied staan meerdere grotere gebouwen. Deze worden vooral gebruikt door maatschappelijke en zorgvoorzieningen. Aan de zuidzijde van dit deelgebied staan verschillende gestapelde woningen. Deze zijn in verschillende periodes gebouwd. Een beperkte vorm van functiemening, in de vorm wonen, detailhandel, dienstverlening, en op een enkele plek een kleinschalige bedrijfsmatige activiteit speelt zich met name af in het noordelijk deel van de Kerkweg richting het centrumgebied van Ridderkerk.
Ridderkerk-Oost is rigide van opzet in een rechthoekig patroon; een zogenaamde stempelwijk. Dit deelgebied heeft een zeer eenduidige ruimtelijke opbouw. Er staan veel dezelfde typen woningen. Woongebied Ridderkerk Vastgesteld (herstelbesluit), 17 oktober 2024
25
Deze staan in twee duidelijk herkenbare buurten. Tussen deze buurten zit een voorzieningenstrip (Plein Oost) met enkele winkels en basisscholen die als losse objecten in een groene setting staan. Drievliet De wijk Drievliet is ontwikkeld in de jaren '70 en '80 van de vorige eeuw en opgedeeld in zogenaamde kwartieren. Er is naar gestreefd om ieder kwartier een eigen gezicht/karakter te geven, zodat er in deze omvangrijke wijk duidelijk herkenbaar woongebiedjes zijn. Dit is gedaan door per kwartier te kiezen voor een verbijzondering van de stedenbouwkundige opzet. Daarnaast is elk kwartier architectonisch anders vormgegeven. Op het eerste gezicht is hierdoor een grote variatie aan woonmilieus en buurtjes ontstaan. De variatie is ruimtelijk bezien echter niet zo heel ruim door een beperkte variatie aan woningtypen en verkavelingsvormen. Een bijzondere woningbouwvorm met een heel eigen opzet is gerealiseerd aan de Watermolen. Hier gelden dan ook specifieke bouwregels ten aanzien van de erfbebouwing. De groen- en waterstructuur is belangrijk voor deze wijk. Het water langs de zuid- en westzijde maakt de overgang naar het Oosterpark. Op enkele plaatsen is de waterstructuur de wijk in getrokken. Aan de waterstructuur is een min of meer doorgaande groenstructuur gekoppeld. Overig groen ligt in kleine clusters verspreid door de wijk, als onderdeel van een kwartier.
Op een aantal plaatsen grenzen grote tuinen direct aan beeldbepalende watergangen. Binnen dit deelgebied liggen verspreid een aantal maatschappelijke voorzieningen zoals basisscholen en ouderenhuisvesting. Dit zijn duidelijk herkenbare losse objecten binnen het stedenbouwkundig patroon. Nabij de belangrijke entree van Drievliet ligt een voorzieningencluster met detailhandel, horeca, diensten en dergelijke rond het winkelcentrum Vlietplein. Hier is de bebouwing verdicht en is vooral gestapeld gebouwd.
3.3
Continueren wijzigingsbevoegdheden
Op vijf locaties binnen het plangebied worden de wijzigingsbevoegdheden uit de vigerende plannen overgenomen. Het betreft de volgende locaties:
1. Herstructureringslocatie "kop" Willemstraat
Woongebied Ridderkerk Vastgesteld (herstelbesluit), 17 oktober 2024
26
Voor deze bedrijfslocatie zijn reeds langere tijd plannen geformuleerd voor de ontwikkeling van woningbouw. Door de bijzondere ligging in de as van de weg kan een nieuw oriëntatiepunt voor Slikkerveer ontstaan. Gelet op de schaal maat en typologie van de omgeving ligt een invulling van het perceel met eengezinsrijenwoningen voor de hand. In dat geval kan aan de noord- en de zuidzijde een bebouwingsstrook worden gerealiseerd. Dit heeft de voorkeur boven een enkele strook met woningen in de noord-zuidrichting, waarbij hetzij aan de westzijde, hetzij aan de oostzijde een achterkantensituatie zou ontstaan. Afhankelijk van de verkozen woningbreedte en wijze van schakeling zijn totaal 8 tot 12 grondgebonden woningen inpasbaar. Bij die aantallen is het parkeren ook eenvoudig oplosbaar in het openbaar gebied. Invulling met appartementen is gelet op de ligging in de as van de Willemstraat een interessante optie. Een opbouw in twee woonlagen met een grote bewoonbare kap is daarbij ruimtelijk gezien goed inpasbaar. Een gebouw met een noord-zuidgericht atrium is goed inpasbaar in de beschikbare ruimte op de kavel. Wel dient in dat geval een gebouwde parkeervoorziening onder het complex te worden gerealiseerd. Deze mag maximaal 1 m boven het maaiveld uitsteken, waardoor enerzijds privacy voor de bewoners ontstaat en anderzijds toch het contact met de straat voldoende blijft.
De parkeerkelder kan vanaf de noordzijde toegankelijk worden gemaakt. Afhankelijk van de woninggrootte en de vormgeving en maatvoering van het atrium zijn totaal 24 tot maximaal 32 woningen goed inpasbaar. Bij die aantallen kan de parkeerkelder ook nog voldoende ruimte bieden voor bergingen en dienstruimten en is het parkeren in het openbaar gebied nog goed oplosbaar. Mogelijke herstructurering van deze locatie hangt samen met bedrijfsbeëindiging ter plaatse. Voorzien is in een wijzigingsbevoegdheid.
2. Prinses Irenestraat De aanwezige postduivenvereniging en gymzaal zal worden geregeld middels een aanduiding 'maatschappelijk'. Met deze aanduiding wordt zowel de functie als de omvang van de gebouwen geregeld. Na sloop van de gebouwen kan burgemeester en wethouders middels een wijzigingsbevoegdheid de opgenomen aanduiding 'maatschappelijk' verwijderen.
3. Herstructureringslocatie Zabo-terrein
Woongebied Ridderkerk Vastgesteld (herstelbesluit), 17 oktober 2024
27
Deze locatie betreft het noordwestelijke deel van het terrein van het transportmiddelenbedrijf Zabo bv. Het aan de zijde van de Benedenrijweg gelegen deel van de locatie blijft bij het bedrijf in gebruik. In verband met de directe nabijheid van de grondgebonden woningen aan de Oranjestraat en de Kievitsweg, wordt deze locatie meer geschikt geacht voor de bouw van woningen dan voor nieuwvestiging van een bedrijf. Een belangrijk aandachtspunt voor de ontwikkeling van de locatie is een goede ruimtelijke aansluiting op de door achtertuinen bepaalde woonomgeving aan de zuid- en westzijde. Daarnaast moet afstand in acht worden genomen tot het aan de zuidoostzijde gelegen bedrijfsgebouw van Zabo bv. De woningen moeten worden ontsloten door middel van een langs deze bedrijfsbebouwing aan te leggen ontsluitingsweg vanaf de Prinses Margrietstraat. Enige groene afscherming van de achterzijde van de bedrijfsbebouwing is daarbij gewenst. Verder ligt het voor de hand om zoveel mogelijk met de achtertuinen van de nieuwe woningen aan te sluiten op de achtertuinen van bestaande bebouwing Tot slot moet in de stedenbouwkundige opzet van het toekomstige woonbuurtje rekening worden gehouden met de eventuele toekomstige sloop en nieuwbouw ter plaatse van de gestapelde woonbebouwing aan de zuidzijde van de Prinses Margrietstraat. Dit kan vooral door (ook) aan deze zijde enige afstand te houden.
Uitgaande van de omvang van de locatie, de noodzakelijk aan te houden afstanden van bebouwing tot de naastgelegen panden en tuinen en de benodigde (openbare) parkeerplaatsen biedt de locatie ruimte voor de bouw van circa 6 grondgebonden woningen. Uitgaande van woningen in twee lagen met kap is een goothoogte van 6 m en een bouwhoogte van 10 m toereikend. Aangezien nog geen duidelijkheid bestaat over de exacte invulling van de locatie en hierover ook nog overleg plaats zal moeten vinden met belanghebbenden is in het bestemmingsplan geen directe bouwmogelijkheid maar alleen een wijzigingsbevoegdheid opgenomen. Daarbij zijn het maximaal aantal woningen en de goot- en bouwhoogte vastgelegd.