Voortgangsrapportage Klimaatvisie Ridderkerk.pdf

Klimaatvisie Ridderkerk De route naar 2050

Voortgang klimaatvisie 2022

Inhoud en inleiding A. Besparen

Inhoudsopgave

B. Opwekken

Inhoud en inleiding 3 A. Besparen 4

C. Warmte

B. Opwekken 8 C. Warmte 11 D. Opslag 13

D. Opslag

E. Mobiliteit 14 F. Circulaire Samenleving 18

E. Mobiliteit

G. Klimaatadaptatie 21 H. Bodem en ondergrond

22

F. Circulaire Samenleving

I. Lucht 24 J. Geluid 26

G. Klimaatadaptie

K. Externe Veiligheid 27 L. Communicatie 30

H. Bodem en ondergrond I. Lucht J. Geluid K. Externe Veiligheid L. Communicatie

2

Inhoud en inleiding A. Besparen

Inleiding

B. Opwekken

In 2021 is de Klimaatvisie Ridderkerk vastgesteld. De gemeente Ridderkerk heeft als doel de CO2 te reduceren met 49% in 2030 en 95% in 2050. Daarmee geven we invulling aan het terugbrengen van de uitstoot van broeikasgassen én leveren we een bijdrage aan het realiseren van de circulaire samenleving.

C. Warmte

Het jaar 2022 was een bijzonder jaar. De hoge energieprijzen leiden, begrijpelijkerwijs, tot zorgen. In toenemende mate hebben inwoners en partners te maken met hogere kosten. Er ontstond beweging om de gestegen energieprijzen op te vangen met bijvoorbeeld het prijsplafond voor kleinverbruikers en de verhoging van de energietoelage aan sociale minima. De verwachting is dat energieprijzen op korte termijn niet gaan dalen. Het is daarom nog belangrijker om zuinig om te gaan met energie en te verduurzamen. Ook in de gemeente Ridderkerk zagen we veel beweging, zoals met de inzet van de energiecoaches. Zij brachten direct handen en spullen om energie te besparen. Veel mensen bezochten de Duurzaam Wonen Beurs. En dat gaat in 2023 verder.

D. Opslag

Deze voortgangsrapportage blikt terug op 2022. In de rapportage kunt u per thema lezen wat er bereikt is en wat er gedaan is in 2022 om een stap richting de klimaatdoelstellingen te komen. Net zoals in de eerste rapportage geven we de voortgang weer in percentages en kleuren.

E. Mobiliteit

Voortgang in percentages De percentages tonen aan het hoe staat met de voortgang van de desbetreffende actie uit het uitvoeringsprogramma van de Klimaatvisie Ridderkerk. Een voorbeeld: in de rapportage staat dat we voor 100% klaar zijn met actie A.1.3 omtrent de aanpak voor de transitie van particuliere woningen. Dit betekent dat het plan klaar is en uitgevoerd wordt.

F. Circulaire Samenleving G. Klimaatadaptie

Voortgang in kleuren Voor een aantal acties is geen percentage opgenomen, maar een stoplichtmodel gebruikt. Dit omdat het hierbij gaat om doorlopende acties / trajecten die onze continue aandacht vragen. Een voorbeeld is actie A.4 inzetten op bewustwording en gedragsverandering voor het verlagen van het energiegebruik. Een toelichting op de gebruikte kleuren van het stoplichtmodel treft u aan op pagina 3 van de rapportage.

H. Bodem en ondergrond

De data uit de landelijke Klimaatmonitor van Rijkswaterstaat voorziet decentrale overheden van informatie over trends en voortgang. De klimaatmonitor van Rijkswaterstaat is een uitgebreid instrument met een dashboard, database en rapportage. We hebben de belangrijkste data meegenomen in onze voortgangsrapportage. Voor een uitgebreidere rapportage en database kunt u ook terecht op: https://klimaatmonitor.databank.nl/dashboard/dashboard/co2-uitstoot/.

I. Lucht J. Geluid

Gestart - volgens planning:

Niet gestart - achter op planning:

Deze acties zijn gestart en uitvoering hiervan vindt volgens planning plaats.

In dit geval had de actie al opgestart moeten worden, maar is dit nog niet gebeurd.

Gestart - achter op planning:

Nog niet gestart - volgens planning:

In dit geval is het project gestart, maar loopt deze achter op de planning. De deadline van het uiteindelijke doel is mogelijk in gevaar.

Dit betreft acties die volgens planning nog niet gestart zijn, maar wel op een later moment ter uitvoering verwacht worden.

K. Externe Veiligheid L. Communicatie

3

Inhoud en inleiding A. Besparen

A. Besparen

B. Opwekken

Doel: In 1-1-2050 hebben heeft de gehele gebouwde omgeving in Ridderkerk het maximale haalbare energielabel bereikt en is de energievraag voor de gebouwde omgeving met 30% gedaald t.o.v. 2020. Strategie

C. Warmte

A.1 Onze woningvoorraad verbeteren naar minimaal label C: • Alle woningen met label E, F, G voor 1-1-2030 transformeren naar ≥ B. • Vóór 1-1-2050 heeft onze woningvoorraad gemiddeld een energielabel B met als minimum label C

Acties A.1.1 | Rapportage jaarlijkse vooruitgang energielabels en energievraag aan de hand van monitoring. A.1.2 | Samen met woningcorporatie(s) optrekken in de transitie van huurwoningen, dit vastleggen in de jaarlijkse prestatieafspraken. A.1.3 | Aanpak opstellen voor de transitie van particuliere woningen.

D. Opslag

A.2 | Vóór 1-1-2023 alle kantoren A.2.1 | De aanpak opstellen om het commercieel vastgoed te verbeteren naar label B verbeteren naar ≥ label C en naar label A is afgerond. in 2030 conform wettelijke verplichtingen

E. Mobiliteit

A.3 | Vóór 1-1-2030 al het commercieel vastgoed verbeteren naar ≥ label B.

F. Circulaire Samenleving

A.4 | Vóór 1-1-2050 is de energievraag van alle woningen gedaald met 30%.

A.4.1 | Inzetten op bewustwording en gedragsverandering voor het verlagen van het energieverbruik en het nemen van energiebesparende maatregelen.

A.5 | Verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed naar het economisch en maatschappelijk meest verantwoorde energielabel met als minimum label C.

A.5.1 | In 2022 zijn de energiebesparende maatregelen met een terugverdientijd van 5 jaar of korter, die niet in de Meerjarenonderhoudsplanning (MJOP) zitten, uitgevoerd.

G. Klimaatadaptie

A.5.2 | Aan de hand van de nieuw op te stellen MJOP stellen we een uitvoeringsplanning op voor het uitvoeren van energiebesparende maatregelen met een terugverdiendtijd van 5 jaar of korter welke wel een relatie hebben met de MJOP. A.5.3 | In 2022 onderzoeken we energiebesparende maatregelen die een langere terugverdientijd hebben dan 5 jaar en raakvlakken hebben met de warmtevisie en we onderzoeken de constructies van de gemeentelijke daken t.b.v. de realisatie van zonnepanelen.

H. Bodem en ondergrond

A.6 | Vóór 1-1-2050 heeft het maatschappelijk vastgoed (incl. scholen, sportverenigingen en zorginstellingen) een energielabel van ≥ label B.

A.6.1 | Aanpak opstellen transitie maatschappelijk vastgoed.

I. Lucht J. Geluid

A.1 Onze woningvoorraad verbeteren naar minimaal label C. A.1.1 | Rapportage jaarlijkse vooruitgang energielabels en energievraag aan de hand van monitoring. (Gestart – volgens planning) In 2022 is de Monitor en het Plan verbeteren energielabels E,F en G vastgesteld. Eén van de doelen uit de Klimaatvisie Ridderkerk is dat alle woningen een gemiddeld energielabel B hebben in 2050, met minimaal label C. In de visie is eveneens opgenomen dat er in 2030 geen woningen meer zijn met label E,F of G.

Planning A.1.1 | Rapportage jaarlijkse vooruitgang energielabels en energievraag aan de hand van monitoring. A.1.2 | Samen met woningcorporatie(s) optrekken in de transitie van huurwoningen, dit vastleggen in de jaarlijkse prestatieafspraken. A.1.3 | Aanpak opstellen voor de transitie van particuliere woningen

KPI's

K. Externe Veiligheid

De nulmeting vormt de basis voor het plan. Om een goed beeld van de huidige situatie te krijgen is een data-analyse uitgevoerd met behulp van de Startanalyse van het Planbureau van de Leefomgeving (PBL).

2562

Aantal woningen met label E

1552

Aantal woningen met label G

1183

Aantal woningen met label F

L. Communicatie

4

Inhoud en inleiding A. Besparen

Er zijn 1934 woningen met een geregistreerd E, F of G energielabel en 3361 ingeschatte energielabels E, F en G. Ongeveer twee derde van de energielabels E, F en G is ingeschat op basis van bouwjaar en is niet vastgesteld. Het is mogelijk dat een deel van de woningen voorzien is van na-isolatie waardoor het aantal E, F en G labels in werkelijkheid lager is.

B. Opwekken

In 2022 is gestart met het uitvoeren van de activiteiten uit het plan. Zo zijn er brieven naar particuliere woningeigenaren met een woning met energielabel E,F of G verstuurd met een energielabel aanbod voor iedereen die al stappen gezet heeft in zijn woning en advies voor woningeigenaren die stappen willen ondernemen. We zijn gestart met een natuurwaarden onderzoek in Bolnes en Slikkerveer. Dit doen we omdat we met campagnes over o.a. het isoleren van woningen rekening willen houden met beschermde diersoorten, zoals vleermuizen.

C. Warmte

We hebben tot slot een sessie gehad met makelaars om met elkaar te bespreken hoe we potentiële kopers kunnen informeren over het verduurzamen van hun woning tijdens een verhuizing. Verhuizingen zijn een geschikte aanleiding om te verduurzamen.

D. Opslag E. Mobiliteit

A.1.2 | Samen met woningbouwcorporatie(s) optrekken in de transitie van huurwoningen, dit vastleggen in jaarlijkse prestatieafspraken. (Gestart – volgens planning) Het huidige beeld is dat de corporaties goed op schema liggen om de doelstelling te halen. Op steeds meer huurwoningen liggen zonnepanelen en bovendien worden huurwoningen meer en meer verduurzaamd. Wij continueren de samenwerking en gesprekken met de woningcorporaties. In 2022 hebben we bijvoorbeeld energiedisplays verstrekt aan woningbouwvereniging Slikkerveer en Bolnes. Met Wooncompas richten we ons op cv-optimalisatie. Daarnaast zetten zij energiecoaches van de gemeente in. De doelen uit de Klimaatvisie worden ingebracht bij de prestatieafspraken tussen de corporaties en gemeente. In 2022 is de landelijke verplichting erbij gekomen dat woningcorporaties vanaf 2028 geen woningen meer mogen verhuren met energielabel E, F of G.

F. Circulaire Samenleving G. Klimaatadaptie

A.1.3 | De aanpak voor de transitie particuliere woningen is afgerond. (100%) Het plan E,F, G label aanpak is klaar. Er zijn en worden continu (bewustwordings)acties uitgevoerd met het doel om inwoners bewust met energie om te laten gaan. De gemeente Ridderkerk zet energiecoaches in, deelt energieboxen uit, faciliteert de WoonWijzerWinkel en biedt online informatie aan. Daarnaast hebben we in 2022 warmtescans aangeboden in de wijk Slikkerveer, een warmtebeeldcamera beschikbaar gesteld om te lenen, groene cadeaubonnen uitgedeeld voor de aanschaf van energiebesparende en duurzame producten voor een woning, inductiekookworkshops georganiseerd en een wijkactie in de wijk Bolnes georganiseerd. Tot slot heeft weer de Duurzaam Wonen Beurs Ridderkerk plaatsgevonden. Hier kwamen 150 bezoekers en 20 standhouders op af.

H. Bodem en ondergrond

A.2 & A.3 Focus om het commercieel vastgoed en de kantoren te verduurzamen. Dit betekent: • Vóór 1-1-2023 alle kantoren verbeteren naar ≥ label C • Voor 2030 alle kantoren naar label A conform de wettelijke verplichtingen • Vóór 1-1-2030 al het commercieel vastgoed verbeteren naar ≥ label B.

I. Lucht

A.2.1 | Aanpak opstellen transitie kantoren en commercieel Planning vastgoed (100%) A.2.1 | Aanpak opstellen transitie Deze is afgerond. Vanaf 2023 moeten kantoorgebouwen met kantoren en commercieel vastgoed | meer dan 100m2 vloeroppervlakte over minimaal 1-7-2021 tot 21-12-2022 energielabel C beschikken. Daartoe hebben eigenaren van KPI's kantoren met geen energielabel en een te laag energielabel een brief ontvangen met het aanbod voor een gratis Aantal kantoren > C oriënterend advies gesprek bij het Zakelijk Energieloket Ridderkerk. In 2022 zijn er 159 kantoren aangeschreven. In totaal voldoen 75 kantoren nog niet aan de eis. Zij hebben het aanbod van het Zakelijk energieloket ontvangen. Twaalf kantoren maakten daar gebruik van in 2022. In 2023 volgt nog een tweede brief. Naast de kantoren kijken we ook naar het algemene commerciële vastgoed. 75

J. Geluid K. Externe Veiligheid L. Communicatie

5

Inhoud en inleiding A. Besparen

Overzicht resultaten energiebesparing 2022 Huurwoningen

B. Opwekken

Woonwijzerboxen

847 (data april 2021 - juni 2022)

Standaardboxen

1350 (data april 2021 - juni 2022)

Energiecoaches adviesgesprekken

321

Energiedisplay

Woningbouwvereniging Slikkerveer: 35 verstrekt Woningbouwvereniging Bolnes: 8 verstrekt

Groene bon

1784 verzilverde bonnen

C. Warmte

Huur-/koopwoningen Label EFG actie

Aanbod 250 stuks, allemaal verstrekt; 100 mensen op de wachtlijst voor 2023

Inductiekookworkshops

Bolnes: 12 deelnemers Slikkerveer: 5 deelnemers (te weinig om door te laten gaan)

Koopwoningen D. Opslag E. Mobiliteit

Label EFG actie

aanbod 250 labels, allemaal verstrekt; 100 mensen op de wachtlijst voor 2023

Warmtescan Slikkerveer

start november 2022 voor 550 woningen

VVE advies waterzijdig inregelen

afname door 1 VVE

Slimme buur portaal

in 2022 van 5 naar 20 slimme buren

Aantal verstrekte leningen Stimuleringslening Duurzaamheid Ridderkerk

48 (dit jaar veel warmtepompen)

Events Aansluiten bij natuurlijke momenten

Sessie met makelaars en hypotheekverstrekkers (ansichtkaart)

F. Circulaire Samenleving

Duurzaam wonen beurs

150 bezoekers; 20 standhouders

Energieavond Christus is Koning kerk

60 deelnemers

Schuld maatjes avond Goede herder kerk

informeren over energiearmoede

G. Klimaatadaptie

Wijkactie Bolnes

Bewonersavond: 55 deelnemers Woonwijzerwagen: 15 bezoekers Opstarten natuurwaarde onderzoek Bolnes (i.v.m. spouw- en isolatieruimte)

Energiearmoede

H. Bodem en ondergrond I. Lucht

Ondersteuning energiecoach

300 gesprekken

Subsidieregeling voor cv optimalisatie

Gemeente gaat bij 680 woningen van Wooncompas de cv optimaliseren (vermogen omlaag; waterzijdig inregelen / radiatorventilatoren). Wooncompas zal zich inzetten om dit ook te doen bij de overige woningen in december 2022 en januari 2023. Ook beschikbaar voor woningbouwvereniging Bolnes

Utiliteitsbouw

PvA en actieve communicatie label C kantoren Zakelijk energieloket Actie winkeldeuren dicht

Communicatie

Abri’s en driehoeksborden RREW Brieven - label EFG actie - energiecoaches RREW via krant, OTID, Facebook

J. Geluid K. Externe Veiligheid L. Communicatie

6

Inhoud en inleiding B. Opwekken

Het onderzoeksprogramma ‘Duurzaamheid als collectieve opgave’ met de Erasmus Universiteit Rotterdam ging in 2022 een nieuwe fase in. In de eerste fase is door middel van actiegericht onderzoek gekeken naar de randvoorwaarden en mogelijke routes voor een vermindering van CO2-uitstoot door te kijken naar sociale praktijken van huishoudens in de gemeente Ridderkerk. Een sociale praktijk bestaat uit routinematige handelingen van mensen die een onderdeel en resultaat zijn van een groter systeem. We kijken in dit onderzoek dus verder dan het gedrag van het individu. Er heeft verdieping plaatsgevonden voor vier onderzoekslijnen, waarbij er inzichten zijn opgehaald door middel van vragenlijsten, interviews, etnografisch veldwerk en literatuuronderzoek. In januari 2023 komt er een rapport met de resultaten van fase 1.

C. Warmte

A. Besparen

A.4 Vóór 1-1-2050 is de energievraag van alle woningen gedaald. Daarnaast wil de gemeente Ridderkerk inwoners stimuleren bewust naar het gasgebruik te gaan kijken en minder gas te laten gebruiken. A.4.1 | Inzetten op bewustwording en gedragsverandering voor het verlagen van het energieverbruik. Hiertoe zijn vele acties uitgevoerd, zoals in de tabel op pagina 6 weergegeven.

D. Opslag

In de tweede fase worden concrete instrumenten ontworpen en getest voor lokaal beleid dat aansluit bij de belevingswereld van bewoners. Dit gebeurt in co-creatie met de gemeente, bewoners en maatschappelijke organisaties. Om mogelijks instrumenten en interventies in de omgeving te testen, worden er experimenten ontworpen. Ontwerpend onderzoek is een iteratief proces en na het testen van prototypes gaan we weer terug naar de tekentafel. Het doel is om dit onderzoek niet voor inwoners van Ridderkerk te doen, maar samen met hen. Aan het eind van dit onderzoek komt de Erasmus Governance Design Studio met een concreet advies en strategisch rapport waarin de resultaten van al het veldwerk worden samengevat.

E. Mobiliteit F. Circulaire Samenleving

A.5 Verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed naar het economisch en maatschappelijk meest verantwoord energielabel met als minimum label C. In 2022 zijn er een aantal energiebesparende maatregelen uitgevoerd waaronder het plaatsen van ledverlichting en het isoleren van de appendages. Het geschikt maken van de armaturen voor ledverlichting vergt maatwerk. De verwachting is dat de werkzaamheden in 2023 gereed zijn.

G. Klimaatadaptie H. Bodem en ondergrond

A.5.1 | In 2022 zijn de energiebesparende maatregelen met een terugverdientijd van 5 jaar of korter, die niet in de Meerjarenonderhoudsplanning (MJOP) zitten, uitgevoerd. (100%) De concept MJOP is in 2022 opgeleverd. De verwachting is dat deze in 2023 kan worden vastgesteld. Per pand is het laaghangend fruit voor verduurzaming in beeld gebracht. De energiebesparende maatregelen worden uitgevoerd, zoals bijvoorbeeld de realisatie van led verlichting.

Planning A.5.1 | In 2022 zijn de energiebesparende maatregelen met een terugverdientijd van 5 jaar of korter, die niet in de MJOP zitten uitvgevoerd | 1-7-2021 tot 31-12-2022

A.5.2 | Het opstellen van een nieuw MJOP | 1-7-2021 tot 31-12-2022 A.5.3 | In 2022 onderzoeken we de energiebesparende maatregelen die een langere terugverdientijd dan 5 jaar en raakvlakken hebben met de warmtevisie en we onderzoeken de constructies van de gemeentelijke daken t.b.v. de realisatie van zonnepanelen | 1-7-2021 tot 31-12-2022

A.5.2 | Het opstellen van een nieuw Meerjarenonderhouds planning (MJOP). (100%) De concept MJOP is in 2022 opgeleverd. De verwachting is dat deze in 2023 kan worden vastgesteld.

I. Lucht J. Geluid

A.5.3 | In 2022 onderzoeken we energiebesparende maatregelen die een langere terugverdientijd hebben dan 5 jaar en raakvlakken hebben met de warmtevisie en we onderzoeken de constructies van de gemeentelijke daken t.b.v. de realisatie van zonnepanelen. (40%) Het onderzoek naar de constructies van de daken voor de plaatsing van zonnepanelen is bijna gereed. Nog maar enkele panden blijken geschikt. Enerzijds, omdat op een deel van de gemeentelijke daken al zonnepanelen liggen. En anderzijds, omdat het technisch / constructief niet altijd kan.

K. Externe Veiligheid L. Communicatie

7

Inhoud en inleiding A. Besparen B. Opwekken

A.6 Aanpak opstellen transitie maatschappelijk vastgoed. (0%) Planning A.6.1 | Aanpak opstellen transitie maatschappelijk vastgoed. (0%) A.6.1 | Aanpak opstellen transitie In 2022 is het Zakelijk Energieloket Ridderkerk gelanceerd. 100% maatschappelijk vastgoed | Het Zakelijk Energieloket Ridderkerk ondersteunt, adviseert en 1-7-2022 tot 31-12-2022 faciliteert ondernemers en maatschappelijke organisaties in het verduurzamen van hun panden. De aanbesteding is afgerond. De website is live, de eerste oriënterende adviesgesprekken met organisaties hebben plaatsgevonden. Bovendien heeft het Zakelijk Energieloket Ridderkerk scholen ondersteund bij het realiseren van zonnepanelen en is er een informatieavond georganiseerd over het verduurzamen van kerkgebouwen. Bovendien is er in 2022 een tijdelijke subsidieregeling energiecompensaties voor maatschappelijke organisaties opgezet. Met dit steunpakket kunnen maatschappelijke organisaties een eenmalige subsidie ter compensatie vande gestegen energiekosten aanvragen.

C. Warmte D. Opslag E. Mobiliteit F. Circulaire Samenleving G. Klimaatadaptie H. Bodem en ondergrond I. Lucht J. Geluid K. Externe Veiligheid L. Communicatie

8

Inhoud en inleiding A. Besparen

B. Opwekken

B. Opwekken

Doel: Op 1-1-2050 is de volledige elektriciteitsbehoefte van de gemeente Ridderkerk CO2-neutraal, door onder andere in te zetten op lokaal opgewekte hernieuwbare energie. Strategie

C. Warmte

B.1 | Alle beschikbare en geschikte dakoppervlakten in Ridderkerk voorzien van energie producerende installaties.

Acties B.1.1 | Het plan om alle geschikte gemeentelijke daken te voorzien van zonnepanelen en waar mogelijk zonneboilers is afgerond. B.1.2 | Inwoners stimuleren en faciliteren om op daken en mogelijk gevels eigen energie op te wekken.

D. Opslag

B.1.3 | Bedrijven stimuleren en faciliteren en stimuleren om hun daken te voorzien van grootschalige opwekking. B.1.4 | Voor nieuwbouwprojecten (zowel zakelijk als particulier) kaders opstellen om daken optimaal te benutten voor zonne-energie.

E. Mobiliteit

B.2 | Alle ruimtelijk acceptabele vrije B.2.1 | Het vaststellen van de kansenkaart als een nadere uitwerking op de ruimtelijke ruimtes voorzien van lokale hernieuwbare verkenning voor zonneparken. elektriciteit (wind en zon). B.2.2 | Ontwikkeling van de terreinen die geschikt zijn voor zonneweiden stimuleren en faciliteren bij initiatiefnemers.

F. Circulaire Samenleving

B.2.3 | De ontwikkeling van de reeds geplande windmolens in Nieuw Reijerwaard faciliteren.

G. Klimaatadaptie H. Bodem en ondergrond

B.1 Alle beschikbare en geschikte dakoppervlakten in Ridderkerk voorzien van energie producerende installaties. B.1.1 | Voor eind 2022 een plan opstellen om alle geschikte gemeentelijke daken te voorzien van zonnepanelen (en waar mogelijk zonneboilers). Het onderzoek naar de sterkte van de constructies en het onderzoek naar energiebesparende maatregelen met een langere terugverdientijd worden nu uitgevoerd.

Planning B.1.1 | Voor eind 2022 een plan opstellen om alle gemeentelijke

40%

daken te voorzien van zonnepanelen (en waar mogelijk zonneboilers) | 1-1-2021 tot 1-1-2023

B.1.2 | De inwoners stimuleren en faciliteren om op daken en mogelijk

I. Lucht

B.1.2 | De inwoners stimuleren en faciliteren om op daken en mogelijk gevels eigen energie op te wekken. We zijn continu op zoek naar mogelijkheden en regelingen om de opwek van zonne-energie te stimuleren. In 2023 willen we ons meer richten op het ontzorgen van onze inwoners. Hierbij valt te denken aan bijvoorbeeld een ‘zonnecoach’ die onze inwoners kan ondersteunen met advies.

gevels eigen energie op te wekken | Doorlopend (vanaf 2022) B.1.3 | Bedrijven stimuleren en faciliteren om hun daken te voorzien van grootschalige opwekking | Doorlopend (vanaf 2022) B.1.4 | Voor nieuwbouw-projecten (zowel zakelijk als particulier)

J. Geluid

In 2021 werd 6,6% van alle geschikte daken binnen Ridderkerk benut voor de opwek van zonne-energie. Dit is een stijging ten opzichte van 2019 (3,4%), maar blijft nog ver achter op onze ambitie om in 2030 40% van de geschikte daken te benutten (en uiteindelijk 100% in 2050). Deze data wordt elke 2 jaar geüpdatet.

kaders opstellen om daken optimaal te benutten voor zonne-energie | Doorlopend (vanaf 2022)

K. Externe Veiligheid

Het stimuleren van onze inwoners en ondernemers om te investeren in zonnepanelen is een continu proces. De afgelopen jaren zijn er al vele acties en activiteiten in gang gezet. Zo verstrekt de gemeente een duurzaamheidslening tegen 1% rente om o.a. de aanschaf van zonnepanelen mogelijk te maken. In 2022 hebben 44 inwoners gebruik gemaakt van deze lening voor de aanschaf van zonnepanelen en zonneboilers.

L. Communicatie

9

Inhoud en inleiding A. Besparen B. Opwekken

We onderzoeken ook de mogelijkheid om de Gemeentelijke Verduurzamings Regeling (GVR) te introduceren. De GVR is een financiële regeling waarbij geen lening of subsidie nodig is voor het verduurzamen van woningen. De woningeigenaar betaalt de kosten voor het verduurzamen van de woning via de baatbelasting. Dit maakt het verduurzamen van een woning ook voor woningeigenaren met een kleinere beurs toegankelijk. Een ander voordeel is dat de baatbelasting gekoppeld is aan het woonadres en dus overdraagbaar is bij verkoop van de woning.

C. Warmte

B.1.3 | Bedrijven stimuleren en faciliteren om hun daken te voorzien van grootschalige opwekking. (Gestart – volgens planning) Halverwege 2022 is, in opdracht van de gemeente Ridderkerk, het Zakelijk Energieloket opgezet. Het Zakelijk Energieloket ondersteunt en adviseert ondernemers (en maatschappelijke organisaties) in de verduurzaming van hun panden (niet alleen opwek, maar ook besparing en de stappen naar aardgasvrij). Ondernemers kunnen het loket benaderen en de website raadplegen voor algemene informatie over bijvoorbeeld verduurzamingsmaatregelen en subsidies. Ondernemers kunnen ook een (gratis) oriënterend adviesgesprek aanvragen dat is toegespitst op de specifieke behoeften van de ondernemer.

D. Opslag

Met name de grotere daken van bedrijfspanden bieden veel potentie voor de opwek van zonne-energie. Juist om deze reden worden ondernemers met grote daken, en dus veel potentieel voor de opwek van zonne-energie, actief benaderd door het Energieloket.

E. Mobiliteit

Vanaf 1 januari 2023 treedt de label C verplichting voor kantoorpanden in werking. Het Zakelijk Energieloket adviseert en ondersteunt ondernemers om aan deze verplichting te voldoen. Ook hier is de opwek van duurzame energie een integraal onderdeel in de verduurzaming van deze panden.

F. Circulaire Samenleving

Het realiseren van zonnepanelen op grote daken heeft ook de aandacht op Nieuw Reijerwaard. Duurzame gebouwen met een BREAAM-NL-Excellent certificatie zijn geen uitzondering meer. Om de BREEAM-certificering te behalen, moeten bedrijven zich houden aan een checklist waarmee punten te behalen valt. Dit varieert van zonnepanelen tot het plaatsen van insectenhotels. Zo liggen er op het gebouw van logistiek dienstverleners Allround Cargo Handling meer dan 6.000 zonnepanelen.

G. Klimaatadaptie

In Donkersloot is de vereniging ‘Duurzaam Donkersloot’ opgericht. Samen met een gebiedsmanager vanuit de gemeente Ridderkerk stimuleren en faciliteren we ondernemers in Donkersloot om zonne-energie op te wekken, alsmede energiebesparende maatregelen uit te voeren. In de afgelopen 1,5 jaar zijn er ruim 30 gesprekken gevoerd, waarvan 18 ondernemers met de opwek van zonne-energie aan de slag zijn gegaan. Op enkele panden komen grote systemen (3.000 zonnepanelen). In 2021 is daarbij door 13 ondernemers gezamenlijk een investeringssubsidie aangevraagd bij provincie Zuid Holland voor de realisatie van zonnepanelen. Het gaat om een aanvraag van € 200.000,-. Bijna alle zonnedaken worden of zijn nu gerealiseerd.

H. Bodem en ondergrond

In 2022 heeft de gemeente € 78.159,- subsidie uitbetaald aan zes verschillende ondernemers. Dit komt overeen met een investering van € 373.000,- in duurzame maatregelen door ondernemers op bedrijvenpark Cornelisland. Sinds de invoering van de duurzaamheidssubsidie is er € 305.000,- door de gemeente uitgekeerd. Voor 2023 is nog € 1.340.000,- subsidie beschikbaar.

I. Lucht

B.1.4 | Voor nieuwbouwprojecten (zowel zakelijk als particulier) kaders opstellen om daken optimaal te benutten voor zonne-energie. (Gestart – volgens planning) In het najaar van 2022 en 2023 organiseren we trainingen en workshops om te komen tot kaders voor duurzame gebiedsontwikkeling. Dit gaat verder dan alleen het opwekken van duurzame energie, maar gaat bijvoorbeeld ook over circulair bouwen.

J. Geluid

In november 2022 heeft de gemeenteraad een besluit genomen over de uitbreiding van het Gemini College. Onderdeel van het besluit was het beschikbaar stellen van een investeringskrediet van € 1 miljoen voor een pilot duurzaam bouwen. Met de pilot willen we een optimaal gebouw realiseren op het gebied van materialen, energie en klimaat.

K. Externe Veiligheid L. Communicatie

10

Inhoud en inleiding A. Besparen B. Opwekken

B.2 Alle ruimtelijk acceptabele vrije ruimtes voorzien van lokale hernieuwbare elektriciteit (wind en zon). Conform het collegeprogramma zijn zonneparken in het buitengebied niet gewenst. Concreet betekent dit dat bestaande initiatieven voor de ontwikkeling van zonneparken zijn stilgelegd en nieuwe initiatieven niet in behandeling worden genomen.

C. Warmte D. Opslag

Voor de opwek van zonne-energie ligt nu de focus op zon op daken en de opwek van zonne-energie langs onze snelwegen (bermen, opritten, geluidsschermen). Samen met Rijkswaterstaat en de gemeenten Rotterdam, Albrandswaard, Barendrecht en Hendrik-Ido-Ambacht verkennen we de kansen voor opwek van zonne-energie langs de A15 en de A38, het zogenoemde OER programma (Opwek Energie Rijksvastgoed). In de eerste helft van 2022 is op hoofdlijnen verkend waar de kansen liggen (voorverkenningsfase). Eind 2022 gaan we van start met de verkenningsfase. In deze fase wordt o.a. (op hoofdlijnen) de financiële haalbaarheid getoetst.

Planning B.2.1 | Kansenkaart opstellen voor terreinen om relatief grootschalige zonneweiden te realiseren | 1-12021 tot 31-12-2022

B.2.2 | Ontwikkeling van terreinen die geschikt zijn voor grootschalige

0%

zonneweiden stimuleren en faciliteren bij initiatiefnemers | Doorlopend (vanaf 2022)

B.2.3 | De ontwikkeling van reeds

70%

geplande windmolens in Nieuw Reijerwaard faciliteren | 1-1-2021 tot 31-12-2023

KPI's 0/3

Aantal windturbines geplaatst

0%

Opstellen kansenkaart

E. Mobiliteit

Ten oosten van de A38 heeft Rijkswaterstaat circa 22 hectaren in eigendom. In het kader van het OER programma wordt onderzocht of deze percelen kunnen worden ingezet voor de ontwikkeling van een zonnepark, in combinatie met sport en recreatie. B.2.1 | Kansenkaart opstellen voor terreinen om relatief grootschalige zonneweiden te realiseren. (40%) Conform het collegeprogramma zijn zonneparken in het buitengebied niet gewenst. Om deze reden is het niet noodzakelijk om de Kansenkaart Zon op te stellen c.q. vast te stellen.

F. Circulaire Samenleving G. Klimaatadaptie

B.2.2 | Ontwikkeling van de terreinen die geschikt zijn voor grootschalige zonneweiden stimuleren en faciliteren bij initiatiefnemers. (Gestart – volgens planning) Initiatieven voor zonneparken worden niet meer in behandeling genomen. In het kader van het OER programma worden de kansen voor opwek van zonne-energie langs de snelwegen en ten oosten van de A38 verder verkend. Na de verkenningsfase zal worden bepaald welke zoekgebieden in aanmerking komen voor de opwek van zonne-energie. Vooralsnog zetten we dus nog geen concrete zoekgebieden ‘in de markt’.

H. Bodem en ondergrond

B.2.3 | De ontwikkeling van de reeds geplande windmolens in Nieuw Reijerwaard faciliteren. Onderdeel van het realiseren van een toekomstbestendig bedrijventerrein is het realiseren van drie windmolens binnen het plangebied. De ontwikkeling van de drie windmolens is belangrijk voor het verwezenlijken van de duurzame ambitie. Vanaf juli 2022 wordt verkend of de gemeente Ridderkerk de realisatie en het op de markt zetten van de windmolens kan verzorgen. Zoals in het collegeprogramma is opgenomen, zullen we de provincie verzoeken de claim voor de windmolens te schrappen op het moment dat blijkt dat de drie windmolens financieel niet haalbaar zijn.

I. Lucht J. Geluid K. Externe Veiligheid L. Communicatie

11

Inhoud en inleiding A. Besparen

C. Warmte

B. Opwekken

Doel: 20% van de gebouwde omgeving aardgasvrij vóór 1-1-2030 en op 1-1-2050 is de gebouwde omgeving van Ridderkerk voorzien van een niet-aardgasafhankelijke warmtebron door invulling en uitvoering te geven aan de Warmtevisie. Strategie

C. Warmte

C.1 | De hele gebouwde omgeving aardgasvrij maken o.b.v. de Warmtevisie: Vóór 1-1-2030 is 20% aardgasvrij en vóór 1-1-2050 is de gehele gebouwde omgeving aardgasvrij.

Acties C.1.1 | Wijkgerichte aanpakken opstellen voor collectief warmtenet en gebiedsgericht all-electric aanpak.

D. Opslag

C.2 | Geothermie als alternatieve warmte- C.2.2 | We adviseren de vergunningverlenende instanties omtrent vergunningen bron faciliteren. geothermie en informeren stakeholders.

E. Mobiliteit F. Circulaire Samenleving G. Klimaatadaptie

C.1 De hele gebouwde omgeving aardgasvrij maken o.b.v. Planning de Warmtevisie: Vóór 1-1-2030 is 20% aardgasvrij en vóór 1-1-2050 is de gehele gebouwde omgeving aardgasvrij. C.1.1 | Wijkgercihte aanpakken opstellen voor collectief warmtenet C.1.1 | Wijkgerichte aanpakken opstellen voor collectief en gebiedsgerichte all-electric warmtenet en gebiedsgerichte all-electric aanpak. aanpak | Doorlopend (vanaf 2021) (Gestart –volgens planning) KPI's Op 10 december 2020 is de warmtevisie Ridderkerk vastgesteld. De warmtevisie is een eerste onderzoek dat inzicht geeft in de % volledige wijken aardgasloos 0% verwarmd kansen en mogelijkheden voor een aardgasvrij Ridderkerk in 2050. Zoals ook in het raadsvoorstel staat, gaf het een richting, maar geen eindbeeld hoe de warmtevoorziening in Ridderkerk in 2050 eruit komt te zien en in welk tempo dit gebeurt. Het is vooral een dynamisch document wat minimaal eens in de vijf jaar wordt herzien.

H. Bodem en ondergrond

De urgentie van de warmtetransitie gaat onverminderd door en de planvorming in de gemeente ook. Na verschillende (lokale en regionale) onderzoeken en gelet op ontwikkelingen in de energiemarkt komen we tot de conclusie dat we de koers van de inzet op het aansluiten op een regionaal warmtenet niet uit het oog verliezen, maar een belangrijkere focus gaan leggen op lokale troefkaarten zoals: de realisatie van een lokaal collectief warmtenet met als bron aquathermie; de individuele all electric variant met (hybride) warmtepompen in woningen; aansluiting op warmtenet via Drechtsteden.

I. Lucht

In 2022 is het Basisdocument warmte vool Bolnes vastgesteld en gepresenteerd aan de gemeenteraad. Als opvolging van de warmtevisie en het basisdocument is een proces opgestart om met stakeholders en inwoners toe te werken naar een gedragen keuze voor een alternatief voor aardgas. Daarbij zijn twee sporen van belang: het betrekken van de omgeving en het verdiepen van de technische opties. Beide sporen werken toe naar concept keuzes die we in het tweedee kwartaal van 2023 willen voorleggen.

J. Geluid

Conform de toelichting in het hoofdstuk besparen hebben we bovendien ingezet op allerlei acties, zoals het aanbieden van een warmtescan inclusief isolatieadvies voor Slikkerveer-Oost. En in Bolnes is er een wijkactie opgezet met o.a. bewonersavonden en WoonWijzerWagen is ingezet.

K. Externe Veiligheid

C.2 Geothermie als alternatieve warmtebron faciliteren. C.2.1 | We adviseren de vergunningverlenende instanties omtrent vergunningen geothermie en informeren stakeholders. (Gestart – volgens planning) Aardyn en Shell Geothermal hebben gezamenlijk een opsporingsvergunning gekregen om te zoeken naar aardwarmte in de gebieden Rotterdam en Barendrecht, Albrandswaard en Ridderkerk. Engie en Shell brengen in kaart waar winbare warmte zit en gaan dan vervolgonderzoek doen. Dit wordt een meerjaren project. De potentie in Ridderkerk is klein, gelet op het waterwingebied.

L. Communicatie

12

Inhoud en inleiding A. Besparen

D. Opslag

B. Opwekken

Doel: Uiterlijk 1-1-2029 zijn de kaders voor lokale opslagmogelijkheden voor energie opgenomen in het omgevingsplan. Strategie

Acties

C. Warmte

D.1 | Kaders voor energieopslag opnemen D.1.1 | Kaders en randvoorwaarden formuleren en vaststellen voor de lokale in Omgevingsplan. opslagmogelijkheden van energie. D.2 | In regioverband meedenken en adviseren over warmte-opslag voor het toekomstige regionale warmtenet.

D.2.1 | Deelnemen aan regionaal overleg en sturen op regionale opslagmogelijkheden.

D. Opslag E. Mobiliteit

D.1 Kaders voor energieopslag opnemen in Omgevingsplan. D.1.1 | Kaders en randvoorwaarden formuleren voor de lokale opslagmogelijkheden van energie. (45%) Het proces loopt nog, de eerste kaders en randvoorwaarden zijn geformuleerd. Dit is nog niet geborgd in het omgevingsplan. De planning is gekoppeld aan de invoeringsdatum van de Omgevingswet, bij verder uitstel loopt ook de planning van deze actie uit. Daarnaast is er tijdens het vaststellen van de kaders en randvoorwaarden gebleken dat het oorspronkelijke scope mogelijk wat beperkt is opgesteld.

Planning D.1.1 | Kaders en randvoorwaarden

45%

formuleren voor de lokale opslagmogelijkheden van energie | 1-7-2021 tot 31-12-2022

KPI's Mogelijkheden voor lokale

X energieopslag gefaciliceerd in Omgevingsplan

0

Aantal initiatieven voor lokale opslag gefaciliteerd en gerealiseerd

F. Circulaire Samenleving

Naast opslag in batterijen zijn ook opties als water, waterstof en grondopslag interessant. Dit werken we de komende tijd verder uit. Als gevolg hiervan is het ontstaan van nieuwe strategieën en acties niet uitgesloten.

G. Klimaatadaptie H. Bodem en ondergrond

D.2 In regioverband meedenken en adviseren over Planning warmte-opslag voor het toekomstige regionale warmtenet. D.2.1 | Deelnemen aan regionaal D.2.1 | Deelnemen aan regionaal overleg en sturen op regionale overleg en sturen op regionale opslagmogelijkheden van energie. (Niet gestart – achter op opslagmogelijkheden van energie | tot 31-12-2022 planning) De voorgenomen overleggen over opslag vanuit de RES KPI's Rotterdam Den Haag lijken niet van de grond te komen. De provincie Zuid Holland gaat actief inzetten op het integraal warmteopslag X Regionale programmeren van regionale energie infrastructuur. Onderdeel gerealiseerd van de oplossing is voorzien in gezamenlijke programmering: partijen die samen tot voorkeuren komen over wat komt wanneer waar aan energie infrastructuur. Als gemeente haken we hierop aan.

I. Lucht

Met Stedin gaan we een wijkanalyse uitvoeren voor de wijk Bolnes. Bij de wijkanalyse wordt gekeken naar de omvang van het elektriciteitsnetwerk op dit moment. De resultaten van de analyse zijn van belang om een strategie en tempo van verduurzaming te bepalen.

J. Geluid K. Externe Veiligheid L. Communicatie

13

Inhoud en inleiding A. Besparen

E. Mobiliteit

B. Opwekken

Doel: Op 1-1-2026 is de CO2-uitstoot van mobiliteit in de regio met 30% gedaald t.o.v. 1-7-2016 en is de interne en woon-werkgerelateerde mobiliteit van de BAR-organisatie (inclusief de NV BAR afvalbeheer) CO2-neutraal.

C. Warmte

Strategie

Acties

E.1 | Fietsgebruik stimuleren en vóór 1-1-2026 de fietsinfrastructuur verbeteren.

E.1.1 | Aanpak opstellen stimuleren fietsgebruik gekoppeld aan de actualisatie mobiliteitsbeleid. E.1.2 | Aanpak opstellen verbeteren fietsinfrastructuur gekoppeld aan actualisatie mobiliteitsbeleid.

D. Opslag E. Mobiliteit

E.2 | Vóór 1-1-2026 de interne transportmiddelen van de BAR-organisatie CO2-neutraal maken.

E.2.1 | Aanpak opstellen voor verduurzamen en vervangen interne transportmiddelen en reserveringssysteem werk-werk.

E.3 | Vóór 1-1-2026 de woon-werk gerelateerde mobiliteit van de BARmedewerkers CO2-neutraal maken.

E.3.1 | Aanpak opstellen voor stimuleren alternatieve vervoersmiddelen voor brandstofmotoren.

E.4 | Vóór 1-1-2026 een werkgeversaanpak CO2-reductie opstellen en uitvoeren.

E.4.1 | Aanpak opstellen stimuleren werkgevers alternatieve vervoersmiddelen.

E.5 | Vóór 1-7-2025 gemeente dekkend netwerk van elektrische oplaadpalen.

E.5.1 | Opstellen laadvisie.

F. Circulaire Samenleving

E.5.2 | Aanbesteding voor laadpalen. E.5.3 | Dekkend netwerk voor laadpalen realiseren.

G. Klimaatadaptie

E.6 | Vergroten deelmobiliteit voor 1-1-2026.

E.6.1 | Het opstellen van een plan voor de invoering van verschillende deelsystemen, zoals deelauto’s, fietsen en scooters.

H. Bodem en ondergrond

E.1 Fietsgebruik stimuleren en vóór 1-1-2026 de fietsinfrastructuur in Ridderkerk verbeteren. E.1.1 | 2023: Aanpak opstellen stimuleren fietsgebruik te koppelen aan de actualisatie mobiliteitsbeleid. (0%) Voor de aanpak fietsgebruik zijn nog geen concrete stappen gezet. Hoewel er volgens planning al gestart had moeten zijn met deze aanpak, wordt verwacht dat de deadline van 2023 geen probleem vormt.

Planning E.1.1 | Aanpak opstellen stimuleren

0%

fietsgebruik te koppelen aan de actualisatie mobiliteitsbeleid | 1-12021 tot 31-12-2023 E.1.2 | Ridderkerk beter bereikbaar

25%

maken vanaf de fiets; aanpak opstellen om de te verbeteren fietsinfrastructuur, te koppelen aan actualisatie mobiliteitsbeleid |

I. Lucht

E.1.2 | Aanpak opstellen om de fietsinfrastructuur te verbeteren 1-1-2021 tot 31-12-2023 gekoppeld aan actualisatie Mobiliteitsbeleid (25%). De actualisatie van het mobiliteitsbeleid is inmiddels voltooid. Hieruit is er een prioriteitenlijst opgesteld met projecten voor het verbeteren van de fietsinfrastructuur. Dit is de basis voor de geplande aanpak.

J. Geluid

Onlangs is de snelfietsroute F15 IJsselmonde geopend. Deze fietsroute verbindt Barendrecht, Albrandswaard, Ridderkerk en Rotterdam met elkaar. Twee routes van elk ongeveer 18 kilometer lang die op verschillende plekken met elkaar verbonden zijn; in het westen sluit de route aan op snelfietsroutes naar het havengebied, Spijkenisse en Rotterdam en in het oosten op de Beneden Merwederoute richting Sliedrecht. Daarmee is de hele regio vanuit Ridderkerk goed bereikbaar op de fiets.

K. Externe Veiligheid L. Communicatie

14

Inhoud en inleiding A. Besparen B. Opwekken C. Warmte

De komende jaren wordt ook ingezet op een metropolitane fietsroute tussen Dordrecht en Rotterdam. Met een metropolitane fietsroute worden er brede, doorgaande en comfortabele fietspaden gerealiseerd, die fietsgebruik stimuleren en veilig doorfietsen optimaal faciliteren. Om inzicht te krijgen in de haalbaarheid van een dergelijke fietsroute hebben de gemeenten Dordrecht, Zwijndrecht, Hendrik-Ido-Ambacht, Ridderkerk, Capelle aan den IJssel en Rotterdam, het Waterschap Hollandsche Delta, de Provincie Zuid-Holland en de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) de handen ineengeslagen voor het uitvoeren van een haalbaarheidsstudie. Uit deze studie blijkt dat de realisering van een metropolitane fietsroute op dit tracé haalbaar is. In de verdere samenwerkingsovereenkomst die nu vorm moet krijgen, wordt het voorkeurstracé inclusief schetsontwerp vastgesteld en worden de kosten geraamd. Bij de kosten ter realisering kan 70% gesubsidieerd worden via de MRDH.

D. Opslag E. Mobiliteit

E.2 Vóór 1-1-2026 de interne transportmiddelen van de gemeente Ridderkerk CO2 neutraal maken. E.2.1 | Aanpak opstellen verduurzamen en vervangen interne transportmiddelen gemeente Ridderkerk en reservatiesysteem werk-werk invoeren. (60%) De afgelopen jaren zijn de interne transportmiddelen van de BAR sterk verduurzaamd. Fossiele brandfstofvoertuigen zijn waar mogelijk op grote schaal vervangen door elektrische voertuigen. Daarnaast wordt waar mogelijk ook ingezet op elektrische scooters en fietsen als goed en duurzaam alternatief voor ritten op de kortere afstand.

Planning E.2.1 | Aanpak opstellen

60%

verduurzamen en vervangen interne transportmiddelen gemeente Ridderkerk en reservatiesysteem werk-werk invoeren | 1-7-2021 tot 31-12-2022

KPI's

60%

Aanpak opstellen intern transport

F. Circulaire Samenleving

Waar elektrificeren van bijvoorbeeld grotere voertuigen nog niet mogelijk is, wordt ingezet op schonere brandstoffen zoals HVO (Hydrotreated Vegetable Oil) diesel waarbij de uitstoot van CO2 tot wel 90% gereduceerd wordt ten opzichte van “gewone” diesel. Ook leidt HVO tot minder uitstoot van fijnstof, roet en NOx. In de toekomst worden voertuigen die aan vervanging toe zijn waar mogelijk ook vervangen door duurzame(re) alternatieven.

G. Klimaatadaptie

E.3 Vóór 1-1-2026 de woon-werk gerelateerde mobiliteit van de medewerkers van gemeente Ridderkerk CO2 neutraal maken. E.3.1 | Aanpak opstellen stimuleren en gebruik alternatieve vervoersmiddelen voor brandstofmotoren. (30%) Voor de woon-werk gerelateerde mobiliteit zetten we in op drie pijlers, namelijk het verminderen, veranderen en verduurzamen van onze mobiliteit.

Planning E.3.1 | Aanpak opstellen

30%

stimuleren en gebruik alternatieve vervoersmiddelen voor brandstofmotoren | 1-1-2021 tot 31-12-2024

H. Bodem en ondergrond

Door Corona en meer thuiswerken zijn er op het vlak van verminderen van onze mobiliteit al grote stappen gemaakt. Op basis van een vergelijk van het aantal kantoor- en thuiswerkdagen voor als na Corona blijkt dat we inmiddels al bijna 50% CO2 reductie realiseren, gewoon door minder naar kantoor te reizen. In 2023 willen we ook aan de slag met de andere twee pijlers. Het veranderen van autoritten op korte afstand door alternatieven als bijvoorbeeld een tweewieler aantrekkelijk(er) te maken ten opzichte van de eigen auto.

I. Lucht

Opstellen van het plan van aanpak wordt dit jaar nog verwacht. We verwachten de oplevering van het plan van aanpak volgens planning eind dit jaar. De uitvoering zal continu gebeuren.

J. Geluid K. Externe Veiligheid

E.4 Vóór 1-1-2026 een werkgeversaanpak CO2-reductie opstellen en uitvoeren. E.4.1 | Aanpak opstellen om werkgevers te stimuleren te kiezen voor alternatieve vervoersmiddelen. (25%) 50% van alle CO2 uitstoot komt voor uit woon-werk en zakelijk verkeer. Additioneel sluiten we in 2023 als gemeente Ridderkerk aan bij de werkgeversaanpak Duurzame Mobiliteit, een initiatief van de gemeente Rotterdam en Zuid-Holland Bereikbaar om samen met het bedrijfsleven in 2050 te komen tot 50% CO2 reductie voortkomend uit woon-werk en zakelijk verkeer.

Planning E.4.1 | Aanpak opstellen omwerkgevers te stimuleren te kiezen voor alternatieve vervoersmiddelen | 1-1-2021 tot

25%

31-12-2024

KPI's

X Werkgeversaanpak opgesteld

L. Communicatie

15

Inhoud en inleiding A. Besparen

E.5 Vóór 1-7-2025 gemeente dekkend netwerk van elektrische oplaadpalen. E.5.1 | Opstellen laadvisie. (100%) Het opstellen van de laadvisie is afgerond in 2021. In 2022 zijn we deze gaan uitrollen en gestart met de uitvoering.

Planning E.5.1 | Opstellen laadvisie |

100%

1-1-2021 tot 1-7-2022 E.5.2 | Aanbesteding voor laadpalen

100%

B. Opwekken

E.5.2 | Aanbesteding voor laadpalen is in 2022 uitgevoerd. (100%) Het opstellen van de laadvisie is afgerond.

C. Warmte

is in 2022 uitgevoerd | 1-1-2021 tot

E.5.3 | Dekkend netwerk voor laadpalen realiseren. (100%) Het opstellen van de laadvisie is afgerond. Daarmee is de KPI van het dekkende netwerk echter nog niet gehaald. Daarvoor zijn extra acties nodig. Deze acties vloeien voort uit de opgestelde aanpak. Doordat deze evaluatie en aanpak pas in 2023 is voorzien (na de laadvisie) verwachten we de vervolgacties volgens planning uit te kunnen voeren.

31-12-2024 E.5.3 | Dekkend netwerk voor

36%

laadpalen realiseren | 1-1-2022 tot 31-12-2024

KPI's

221

Evaluatie en laadvisie

% dekking oplaadpalen

opstellen

(<300m)

Aantal laadpalen van de 616 gepland in 2030

D. Opslag

Uit de evaluatie en de aanpak elektrische oplaadpalen volgen verschillende acties. Eén daarvan is de realisatie van het aantal elektrische oplaadpalen. In Ridderkerk zijn er tot december 2022 in totaal 221 (semi)- publieke laadpalen gerealiseerd. De laadbehoefte in 2025 is 204 laadpalen (108%). De doelstelling voor 2025 is al reeds behaald. Voor de doelstelling van 2030 is de laadbehoefte 616 laadpalen (36%) . (Bron: Laadvisie Ridderkerk).

E. Mobiliteit

E.6 Vergroten deelmobiliteit voor 1-1-2026. E.6.1 | Het opstellen van een plan voor de invoering van verschillende deelsystemen, zoals deelauto’s, -fietsen en -scooters. (25%)

Planning E.6.1 | Het opstellen van een plan

25%

voor de invoering van verschlilende deelsystemen, zoals deelauto’s,

F. Circulaire Samenleving G. Klimaatadaptie

Eind 2022 is via de Algemene Plaatselijke Verordening een vergunningplicht ingevoerd voor het aanbieden van deeltweewielers in de openbare ruimte. Een vergunningplicht maakt het mogelijk alleen aanbieders toe te laten binnen Ridderkerk die daadwerkelijk een vergunning verleend hebben gekregen. Type voertuigen (fietsen, e-bikes, e-scooters): • Aantal voertuigen met een maximum van 1 voertuig per 500 inwoners). • Locaties waar voertuigen wel maar zeker ook niet mogen staan. • Hoe om te gaan met overlast in de openbare ruimte. • Verkeersveiligheid.

-fietsen en -scooters | 1-9-2020 tot 31-12-2025

KPI's plan van invoering X Opstellen deelsystemen

H. Bodem en ondergrond I. Lucht J. Geluid K. Externe Veiligheid L. Communicatie

16

Inhoud en inleiding A. Besparen

F. Circulaire Samenleving

B. Opwekken

Doel: Op 1-1-2050 is de lokale samenleving volledig circulair en is de voedselverspilling per huishouden <10 kg per jaar.

C. Warmte D. Opslag E. Mobiliteit F. Circulaire Samenleving

Strategie

Acties

F.1 | Vóór 1-1-2022 is een plan circulaire samenleving aangeboden aan de raad en is gestart met de uitvoering hiervan.

F.1.1 | Plan opstellen circulaire samenleving.

F.2 | Vóór 1-1-2022 een actieplan voedsel opstellen om voedselverspilling te beperken.

F.2.1 | Aanpak opstellen beperking voedselverspilling en uitvoering.

F.3 | Lokale producenten versterken en ondersteunen door het gebruik van lokale producten te stimuleren. Dit is onderdeel van het actieplan voedsel.

F.3.1 | Aanpak opstellen promotie en stimulatie lokale producten en uitvoering.

F.4 | Met gerichte communicatie de inwoners en bedrijven stimuleren om voedingspatronen te wijzigen.

F.4.1 | Communicatieplan opstellen bewustwording voedingspatronen inwoners.

F.5 | Vóór 1-1-2050 is de gemeente volledig afvalloos.

F.5.1 | Monitoren naar uitvoeren van het afvalbeleidsplan.

F.4.2 | Aanpak opstellen bewustwording voedingspatronen basisscholen en voortgezetonderwijs.

G. Klimaatadaptie

F.1 Vóór 1-1-2022 is een plan circulaire samenleving aangeboden aan de raad en is gestart met de uitvoering hiervan. Op 26 oktober 2021 is het Uitvoeringsprogramma Circulaire Samenleving vastgesteld. Hierna zijn onderstaande trajecten uitgevoerd.

Planning F.1.1 | Plan opstellen circulaire

100%

samenleving | 1-1-2021 tot 31-6-2023

KPI's Plan opstellen circulaire

F.1.1 | Plan opstellen circulaire samenleving. In 2023 kan er gestart worden met de uitvoering van het plan.

samenleving

H. Bodem en ondergrond I. Lucht

Het stimuleren van ‘Maatschappelijk Verantwoord Inkopen’. We zijn van start gegaan met het project Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI). Hiervoor stellen hebben we een actieplan opgesteld, welke nu af is. Het actieplan is tot stand gekomen met input vanuit verschillende teams welke aanwezig waren bij sessies om tot dit plan te komen en door middel van tegenlezers van dit concept. De puntjes zijn in de zomer van 2022 op de i gezet, waarna we zijn gestart met het actieplan. In dit actieplan staan o.a. ambities, doelstellingen en acties. Dit doen we aan de hand van vijf thema’s: circulair, gezondheid, natuur, CO2 en sociaal. Het resultaat van dit actieplan is dat we aan een gezamenlijk doel werken om ervoor te zorgen dat we steeds meer maatschappelijk verantwoord gaan inkopen, richting 100% MVI.

J. Geluid

Het actieplan toekomstbestendige voedselvoorziening is geschreven en we zijn aan de slag gegaan met de implementatie hiervan. We zijn gestart met het organiseren van workshops duurzaamheid voor de interne organisatie. Zo is er onlangs een workshop over de Verborgen Impact georganiseerd, wat inzicht geeft in waar wij als samenleving gemiddeld de hoogste negatieve milieu impact veroorzaken en wat we kunnen doen om binnen de grenzen van de aarde te blijven.

K. Externe Veiligheid

Nulmeting en grondstofstromenanalyse is in 2022 afgerond. De rapportage van onze huidige CO2 voetafdruk van onze gemeentelijke bedrijfsvoering en van de grondstofstromen die ons gemeentehuis binnenkomen en verlaten is in afgerond en gepresenteerd aan de belanghebbenden. Dit is een mooi uitgangspunt om onze eigen bedrijfsvoering verder te verduurzamen.

L. Communicatie

17

Inhoud en inleiding A. Besparen B. Opwekken

F.2 Vóór 1-1-2022 een actieplan voedsel opstellen om Planning voedselverspilling te beperking (100%). F.2.1 | Aanpak opstellen beperking In 2022 zijn we gestart met de uitvoering van het plan. Een voedselverspilling en uitvoering | onderdeel daarvan is de bewustwordingscampagne ‘Omarm je 1-7-2022 tot 31-12-2022 voedsel’. Deze is in 2022 afgerond en voltooid; de campagne KPI's ‘Omarm je voedsel’ is succesvol georganiseerd. De ingezette middelen waren o.a. de outdoor borden, gesponsorde berichten Actieplan opstellen voedselverspilling op Facebook en een advertentie in de Combinatie met link naar de Too Good to Go app (voorkomen voedselverspilling en daarnaast ook aandacht voor lokale ondernemers). Daarnaast is er een online Kookworkshop voor gezinnen rondom voedselverspilling georganiseerd. Hier deden 20 gezinnen en totaal 35 kinderen aan mee. Voor 2023 kijken we naar mogelijkheden om een grote campagne op te zetten waarbij gezinnen advies krijgen om voedselverspilling tegen te gaan.

100%

100%

C. Warmte D. Opslag

F.2.1 | Aanpak opstellen beperking voedselverspilling en uitvoering. (50%) We zijn gestart met het opstellen van de aanpak en de uitvoering. Deze zal ook in 2023 verder vorm worden gegeven.

E. Mobiliteit F. Circulaire Samenleving G. Klimaatadaptie H. Bodem en ondergrond I. Lucht J. Geluid

F.3 Lokale producenten versterken en ondersteunen door het gebruik van lokale producten te stimuleren. Dit is onderdeel van het actieplan voedsel. F.3.1 | Aanpak opstellen promotie en stimulatie lokale producten en uitvoering. (0%) Voor de aanpak van promotie en stimulatie van lokale producten zijn nog geen concrete stappen gezet. Dit is ook volgens de verwachte planning die pas vanaf 1-1-2023 voorziet in deze uitvoering.

Planning F.3.1 | Aanpak opstellen

0%

promotie en stimulatie lokale producten en uitvoering | 1-1-2022 tot 31-12-2023

K. Externe Veiligheid L. Communicatie

18

Inhoud en inleiding A. Besparen B. Opwekken

F.4 Met gerichte communicatie de inwoners en bedrijven stimuleren om voedingspatronen te wijzigen. (50%) F.4.1 | Comnunicatieplan opstellen bewustwording voedingspatronen inwoners. We zijn inmiddels gestart met het opstellen van het communicatieplan als onderdeel van het actieplan voedselverspilling. Hiervoor zijn de eerste voorbereidende werkzaamheden uitgevoerd en is ook aansluiting gezocht met het onderzoek door Erasmus Universiteit Rotterdam.

Planning F.4.1 | Communicatieplan opstellen

50%

bewustwording voedingspatronen inwoenrs | Doorlopend (vanaf 2021) F.4.2 | Aanpak opstellen

0%

‘bewustwording voedingspatronen basisscholen en voortgezet onderwijs’ | 1-7-2021 tot 31-12-2022

C. Warmte

KPI's

D. Opslag

F.4.2 | Aanpak opstellen ‘bewustwording voedingspatronen X Communicatieplan opgesteld basisscholen en voortgezet onderwijs’. (0%) Met de aanpak met betrekking tot bewustwording voedingspatronen voor het onderwijs is nog niet begonnen. De resultaten van het onderzoek met de Erasmus Universiteit Rotterdam dragen in een later stadium mogelijk bij aan de uitvoering hiervan. Oplevering van het communicatieplan is voorzien eind 2023.

E. Mobiliteit

F.5 Voor 1-1-2050 is de gemeente volledig afvalloos. F.5.1 | Monitoren naar uitvoeren van het afvalbeleidsplan. (Ongoing) In 2020 startte de uitvoering van het nieuwe afvalbeleid. Hierbij zamelen we onder andere PMD gescheiden in. Waar het scheidingsgemiddelde per inwoner in 2019 nog 53% (277,1 / 521,5 kg) bedroeg, was dit aan het einde van 2020 al 68% (368,1 / 545,6 kg).

Planning F.5.1 | Monitoren naar uitvoeren van het afvalbeleidsplan | Doorlopend (vanaf 2021)

KPI's % minder PMD in 2022

F. Circulaire Samenleving

23%

% minder papier in 2022

ten opzichte van 2021 ten opzichte van 2021 Samenwering Erasmus Universiteit ‘Duurzaamheid als collectieve opgave’ Het onderzoeksprogramma ‘Duurzaamheid als collectieve opgave’ met de Erasmus Universiteit Rotterdam gaat in 2022 een nieuwe fase in.

G. Klimaatadaptie H. Bodem en ondergrond

In de eerste fase is door middel van actiegericht onderzoek gekeken naar de randvoorwaarden en mogelijke routes voor een vermindering van CO2-uitstoot door te kijken naar sociale praktijken van huishoudens in de gemeente Ridderkerk. Een sociale praktijk bestaat uit routinematige handelingen van mensen, die een onderdeel en resultaat zijn van een groter systeem. We kijken in dit onderzoek dus verder dan het gedrag van het individu. Er heeft verdieping plaatsgevonden voor vier onderzoekslijnen, waarbij er inzichten zijn opgehaald door middel van vragenlijsten, interviews, etnografisch veldwerk en literatuuronderzoek. In januari 2023 komt er een rapport met de resultaten van fase 1.

I. Lucht

In de tweede fase worden concrete instrumenten ontworpen en getest voor lokaal beleid dat aansluit bij de belevingswereld van bewoners. Dit gebeurt in co-creatie met de gemeente, bewoners en maatschappelijke organisaties. Om mogelijk instrumenten en interventies in de omgeving te testen, zullen er experimenten worden ontworpen. Ontwerpend onderzoek is een iteratief proces en na het testen van prototypes gaan we weer terug naar te tekentafel. Het doel is om dit onderzoek niet voor inwoners van Ridderkerk te doen, maar samen met hen. Aan het eind van dit onderzoek komt de Erasmus Governance Design Studio met een concreet advies en strategisch rapport, waarin de resultaten van al het veldwerk worden samengevat.

J. Geluid K. Externe Veiligheid L. Communicatie

19

Inhoud en inleiding A. Besparen

G. Klimaatadaptatie

B. Opwekken

. Doel: Op 1-1-2050 is Ridderkerk klimaatbestendig en waterrobuust ingericht.

C. Warmte

Strategie

Acties

G.1 | Vóór eind 2021 is een klimaatadaptatieplan ter besluitvorming voorgelegd aan de raad en in uitvoering.

G.1.1 | Plan opstellen klimaatadaptatie.

G.2 | We handelen waterrobuust en klimaatbestendig.

G.2.1 | Plan opstellen klimaatadaptatie. G.2.2 | Stresstesten die de kwetsbaarheden in beeld brengen. G.2.3 | Borgen van klimaatadaptatie in beleid en projecten.

D. Opslag E. Mobiliteit F. Circulaire Samenleving G. Klimaatadaptie

G.1 Vóór eind 2021 is een klimaatadaptatieplan ter besluitvorming voorgelegd aan de raad en in uitvoering. G.1.1 | Plan opstellen klimaatadaptatie en start uitvoering. (100%) De Strategie Klimaatadaptatie Gemeente Ridderkerk is door de gemeenteraad op 24 februari 2022 vastgesteld. De strategie passen we regelmatig (6-jaarlijks) aan op basis van de nieuwe klimaatscenario’s. De planning is dat het KNMI in 2023 met nieuwe klimaatscenario’s komt. Een uitvoeringsagenda is opgesteld. We geven vorm aan Klimaatadaptatie aan de hand van zes handelingsperspectieven: 1. Werken aan een waterrobuuste omgeving. 2. Een natuurlijke waterkringloop. 3. Alle nieuwbouw klimaatadaptief. 4. Klimaatbestendig landelijk gebied. 5. Werken aan een gezonde leefomgeving. 6. Klimaatadaptief inrichten van stedelijk gebied.

H. Bodem en ondergrond I. Lucht

G.2 We handelen waterrobuust en klimaatbestendig. G.2.1 | Plan opstellen klimaatadaptatie. (100%) De klimaatadaptatiestrategie en de Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie 2022-2026 vormen samen de leidraad voor ons waterrobuust en klimaatbestendig handelen voor de komende jaren. In de Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie 2022-2026 worden de handelingsperspectieven naar concrete acties omgevormd. Hierbij sluiten we aan bij plannen in de fysieke ruimte en zorgen voor borging van klimaatadaptatie in beleid en projecten. De uitvoeringsagenda 2022-2026 is voor kennis aangenomen in de raad van 24 februari 2022. De uitvoeringsagenda is een levend document dat meebeweegt met de uitdagingen die klimaatverandering met zich meebrengt.

Planning G.1.1 | Plan opstellen

100%

klimaatadaptatie en start uitvoering | 1-7-2021 tot 31-12-2022

KPI's Klimaatadaptieplan opgesteld

Klimaatadaptieplan vastgesteld

Planning G.2.1 | Plan opstellen klimaat-

100%

adaptatie | 1-7-2020 tot 31-6-2021 G.2.2 | Stresstesten die

100%

kwetsbaarheid in Ridderkerk in beeld brengen| Doorlopend (vanaf 2021) G.2.3 | Klimaatadaptief bouwen is geborgd in projecten | Doorlopend (vanaf 2021)

KPI's 100%

Uitvoeringsagenda opgesteld

Handelsperspectief opstellen en vaststellen

J. Geluid

G.2.2 | Stresstesten die kwetsbaarheden in Ridderkerk in beeld brengen. (Gestart - volgens planning) In de Klimaatatlas (klimaatmonitor.net) zijn de meest recente stresstesten vastgelegd. De meest gevoelige wijken voor bijvoorbeeld wateroverlast zijn het Centrum, Slikkerveer en Bolnes. In 2023 komt het KNMI met nieuwe klimaatscenario’s. In 2024 en 2025 worden deze vertaald naar de gemeente Ridderkerk.

K. Externe Veiligheid

Op gebied van hitte doen we momenteel nader onderzoek naar de kwetsbaarheid van hitte. Vragen zoals waar zitten de koeltegebieden, waar is schaduw te vinden en hoe speelt groen daar een rol in staan in het onderzoek centraal.

L. Communicatie

In het najaar van 2022 is er een eerste bijeenkomst geweest met maatschappelijke partners over het opstellen van een Lokaal Hitteplan. Er ligt eerste concept waarin we focussen op ouderen en jonge kinderen. 20

Inhoud en inleiding A. Besparen B. Opwekken

G.2.3. | Klimaatadaptief bouwen is geborgd in projecten (100%) Binnen alle projecten houden we nu vanaf het begin rekening met klimaatadaptief bouwen. Bij eigen ontwikkelingen werken we met de leidraad Klimaatadaptief Bouwen en kijken we naar de minimale eisen vanuit het convenant. Bij marktinitiatieven geven we de leidraad en minimale eisen mee vanuit het convenant klimaatadaptief bouwen. De vastgestelde strategie en de expliciete politieke vragen over het convenant Klimaatadaptief Bouwen helpen bij het enthousiasmeren van marktpartijen en het vasthouden aan de ambities.

C. Warmte

Het borgen van klimaatadaptatie in beleid en projecten (een van de ambities vanuit het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie) is een continue proces. In het najaar van 2022 en 2023 organiseren we daarom interne trainingen en workshops om te komen tot kaders voor en meer kennis over duurzame gebiedsontwikkeling. Dit gaat verder dan alleen klimaatadaptatie, maar gaat bijvoorbeeld ook over circulair bouwen.