Voorstel wensen en bedenkingen deelname decentrale overheden Stedin.pdf

Raadsvoorstel

Onderwerp: Wensen en bedenkingen deelname Decentrale overheden in aandelenbelang Stedin

College van burgemeester en wethouders 30 januari 2024

Zaaknummer 892441

Portefeuillehouder C.A. van der Duijn Schouten

Commissie Samen wonen 7 maart 2024

Openbaar

E-mailadres opsteller: k.kolf@ridderkerk.nl

Gemeenteraad 21 maart 2024

1. Op grond van artikel 169, vierde lid van de Gemeentewet uw wensen en bedenkingen te geven ten aanzien van het voornemen van het college om: 1. In te stemmen met de aandelenuitgifte door Stedin aan de provincie Utrecht, de provincie Zeeland en enkele Zeeuwse gemeenten met een gezamenlijke kapitaalstorting van naar verwachting € 20 tot € 25 miljoen. 2. Geen gebruik te maken van het voorkeursrecht bij uitgifte van nieuwe gewone aandelen (als bedoeld in artikel 9 van de Statuten), waardoor aan de gemeente Ridderkerk geen (extra) nieuwe gewone aandelen worden uitgegeven en de gemeente geen nieuwe kapitaalstorting doet en daarmee qua gehouden aandelenbelang verwatert van 1% naar 0,993%.

Raadsvoorstel Inleiding Na het traject over deelname van de Staat onlangs afgerond te hebben, zijn nu enkele decentrale overheden geïnteresseerd om mogelijk toe te treden als aandeelhouder van Stedin. Het gaat naar verwachting over de provincies Utrecht en Zeeland en enkele Zeeuwse gemeenten die samen € 20 tot € 25 miljoen aan extra kapitaal zouden kunnen inbrengen. Finale besluitvorming is gepland voor de Aandeelhoudersvergadering van 27 maart 2024 waarop zij definitief besluiten deel te gaan nemen en ook de bestaande aandeelhouders, waaronder wij als gemeente Ridderkerk, hiermee kunnen instemmen. Wij vragen uw gemeenteraad om wensen en bedenkingen ten aanzien van ons voorgenomen besluit tot instemming. Op bijlage 5 Participatieovereenkomst ligt vijf (5) jaar geheimhouding, omdat deze bedrijfsvertrouwelijke informatie van Stedin of onderhandelingstechnische details bevat die het (economisch) belang van de aandeelhouders en/of de Staat raken. Geheimhouding is aangegeven in de naam van de bijlage onderaan dit voorstel. Beoogd effect In verband met de energietransitie moet Stedin op grond van landelijke en Europese klimaatdoelstellingen de komende jaren fors meer investeren in het energienet als gevolg van toenemende elektrificatie, zoals op het gebied van vervoer en opwek van zonne- en windenergie.

Ook de toegenomen grondstofprijzen en inflatie dragen bij aan stijgingen van de investeringen en daarmee de kapitaalbehoefte. Om deze investeringen te kunnen blijven doen, heeft Stedin aangegeven tot aan 2031 meer dan een miljard euro aan aanvullend eigen vermogen nodig te hebben. Door de toetreding van de Staat verbetert Stedins kredietwaardigheid en daalt de kapitaalbehoefte waardoor Stedin de komende periode zal gaan herberekenen of en in hoeverre er tot aan 2032 nog een kapitaalbehoefte resteert en wat dit betekent voor de Staat en de bestaande aandeelhouders alsmede de nietaandeelhoudende provincies en gemeenten uit het verzorgingsgebied van Stedin. Relatie met beleidskaders Klimaat- en energiebeleid, zoals Klimaatvisie Ridderkerk, Strategie Klimaatadaptatie en Uitvoeringsprogramma Klimaatvisie Ridderkerk. Argumenten 1.1.1 Hiermee wordt uw raad, conform artikel 169, vierde lid van de Gemeentewet, om wensen en bedenkingen gevraagd ten aanzien van het voornemen van het college en kan het college daarna een definitief eindbesluit nemen.

1.1.2 Door akkoord te gaan met deze extra kapitaalstorting van enkele decentrale overheden behoudt Stedin haar rating en blijft ze kredietwaardig in een fase waarin Stedin meer zal gaan investeren als gevolg van de energietransitie.

1.2.1 Leidend is de keuze of een extra storting van de gemeente noodzakelijk is voor de borging van het publieke belang. Wij zien op dit moment wederom geen publiek belang die een additionele storting van onze kant rechtvaardigt. Stedin heeft na de recente kapitaalstorting van € 500 miljoen van de Staat en deze extra storting van € 20 tot € 25 miljoen op dit moment niet meer kapitaal nodig. Verder is het vanuit het financieel belang van de gemeente geen logische keuze om tot een additionele kapitaalstorting over te gaan. Op een eventuele bijkomende inbreng zou een beperkt dividendrendement gerealiseerd worden, wat onvoldoende zou zijn om eventuele extra financieringslasten te dekken. Overleg gevoerd met AHC-vertegenwoordiging via gemeente Molenlanden. Kanttekeningen Er is door Stedin intensief gesproken met een aantal 'cornerstone investors' binnen de groep van decentrale overheden in het verzorgingsgebied van Stedin die nog geen aandeelhouder zijn. Van deze groep zijn de provincies Utrecht en Zeeland en enkele Zeeuwse gemeenten van plan nu toe te

2/4

treden conform dit voorstel. Dit betekent ook dat de provincie Zuid-Holland en de gemeenten Utrecht en Apeldoorn nu niet zullen toetreden. Volgens Stedin is dit toch een eerste stap in de goede richting, waarbij op basis van geografische activiteiten en omzet van Stedin een deelname van elke gemeente in het verzorgingsgebied wenselijk zou zijn. Een en ander is overigens vastgelegd in het kader Aandelenverhouding (Annex C - december 2023 AHC-reglement). Uitvoering/vervolgstappen Na raadsbehandeling op 21 maart 2024 volgt een definitief collegebesluit in de B&W-vergadering van 26 maart 2024 op basis van de wensen en bedenkingen van uw raad. Besluitvorming in de Algemene vergadering van Aandeelhouders Stedin vindt plaats op 27 maart 2024. Evaluatie/monitoring De monitoring van de voortgang van de energietransitie speelt een belangrijke rol in de informatievoorziening naar gemeenten in het verzorgingsgebied van Stedin. In het aandeelhoudersconvenant is daarom vastgelegd dat Stedin jaarlijks aan haar aandeelhouders rapporteert over de voortgang van de Regionale Energie Strategie (RES) en de investeringen per RES/regio. Dit omvat o.a. investeringen in de netten (elektriciteit en gas, mogelijk later ook warmte en waterstof), aansluiten van duurzame opwek en laadinfrastructuur.

Daarnaast wordt ook informatie gedeeld over de digitalisering van de netten, de (direct en indirect) gecreëerde werkgelegenheid door Stedin en het niveau van dienstverlening. Financiën Het gehouden aandelenbelang van de gemeente verwatert van 1% (was 1,13% voor deelname van de Staat) naar afgerond 0,993% door de toetreding van deze nieuwe decentrale overheden. Al met al heeft dit een zeer beperkte impact op de gemeentefinanciën. De extra toetreding heeft geen impact op onze boekwaarde van de aandelen op de balans. Gezien de huidige financiële prognoses is er geen aanleiding om over te gaan tot een afwaardering c.q. duurzame waardevermindering omdat de marktwaarde hoger is dan het door de gemeente gehouden aandelenbelang. De dividendbaten uit onze cumulatief preferente aandelen blijven ongewijzigd. Juridische zaken De portefeuillehouder Financiën is reeds op basis van het vigerende mandaat- en volmachtbesluit bevoegd om namens de gemeente in de Aandeelhoudersvergadering het stemrecht uit te oefenen. Gelet op de omvang van dit voorstel wordt op grond van artikel 169, vierde lid van de Gemeentewet uw raad gevraagd diens wensen en bedenkingen op de besluitvorming te geven. Op een bijlage wordt geheimhouding opgelegd, zijnde de (aanvullende) Participatieovereenkomst (bijlage 5).

Deze bevat bedrijfsvertrouwelijke informatie van Stedin of onderhandelingstechnische details die het (economisch) belang van de aandeelhouders en/of Stedin raken. Geheimhouding wordt opgelegd voor 5 jaar, tot en met 15 december 2028. Geheimhouding is aangegeven in de naam van de bijlage onderaan dit voorstel. Duurzaamheid en Ecologie Naast het Ridderkerkse publieke belang is in de Wet Onafhankelijk Netbeheer (WON) vastgelegd dat de energie-infrastructuur voor elektriciteit en gas in publieke handen dient te blijven. De activiteiten van Stedin zijn van essentieel belang voor het slagen van de energietransitie. Verduurzaming gaat vaak gepaard met elektrificatie, bijvoorbeeld in het geval van de verduurzaming van logistiek en mobiliteit. Stedin moet haar bestaande elektriciteitsnetten aanzienlijk uitbreiden om in de groeiende vraag naar elektriciteit te kunnen voorzien. Daarom werkt Stedin aan het aansluiten van nieuwe duurzame infrastructuur door opwek met zon en wind, aan het verzwaren van de netten om de elektrificatie van de industrie mogelijk te maken en aan het aansluiten van laadinfrastructuur voor elektrische mobiliteit. Daarnaast speelt Stedin een cruciale rol in het slagen van de woningbouwopgave. Stedin zorgt ervoor dat alle nieuwe woningen aangesloten worden zodat de bewoners ook goed van hun woning gebruik kunnen maken.

De publieke belangen zijn vastgelegd in het Afsprakenkader waarover reeds in december 2022 een onderhandelaarsakkoord werd bereikt. Hierin wordt gesproken over de publieke belangen van een veilig, betrouwbaar, toegankelijk en betaalbaar (regionaal) energienetwerk. In het Afsprakenkader is tevens vastgelegd dat de Netwerkbedrijven, de aandeelhouders van de netwerkbedrijven en de Staat een gezamenlijke verantwoordelijkheid ervaren voor de borging van deze publieke belangen.

3/4

Inclusiviteitstoets N.v.t. Communicatie/participatie na besluitvorming De gemeentelijke communicatie is gekoppeld aan de communicatie vanuit de AHC en Stedin.

Burgemeester en wethouders van Ridderkerk, de secretaris,

de burgemeester,

mw. M. Kitselar

dhr. C.A. Oosterwijk

Bijlagen 1. 2. 3. 4. 5.

bijl 1 Aanbiedingsbrief bij AHC-advies toetreding DCO Stedin.pdf bijl 2 Advies toetreding DCO Stedin.pdf bijl 3 Aangepaste Annex (B) bij AHC Reglement Stedin.pdf bijl 4 Akte van Uitgifte aandelen Stedin.pdf GEHEIM bijl 5 Participatieovereenkomst Stedin-Decentrale overheden.pdf

4/4