Voorstel RK Restauratie toren Singelkerk.pdf

Raadsvoorstel Onderwerp: Restauratie toren Singelkerk

College van burgemeester en wethouders 6 januari 2026

Zaaknummer 2025-087116

Portefeuillehouder Henk van Os

Commissie Samen leven 12 februari 2026

Openbaar

Opsteller: Kees-Jan van Duinen

Gemeenteraad 26 februari 2026

Geadviseerd besluit 1. Een investeringskrediet van € 123.000,- beschikbaar te stellen voor de restauratie en inrichting van de toren van de Singelkerk. 2. De reeds ontvangen en de te ontvangen subsidie instandhouding monumenten (SIM) van €44.000,hiervoor aan te wenden. 3. De financiële gevolgen te verwerken in de P&C documenten.

Raadsvoorstel Inleiding De gemeente is eigenaar van de toren van de Singelkerk (Rijksmonument van de 15e eeuw). De pleisterlaag aan de binnenkant is een aantal jaren geleden verwijderd in verband met vochtophoping. Een speciale installatie heeft ervoor gezorgd dat het vocht uit de muren is gedreven. Nu de muren voldoende droog zijn kunnen de binnenmuren van de toren en entree van de kerk weer voorzien worden van een nieuwe pleisterlaag. Architectenbureau Polderman heeft een bouwhistorisch onderzoek uitgevoerd, een restauratieplan voor de gevangeniscel en de aangrenzende entree opgesteld en een ontwerp voor de inrichting gemaakt. Daarnaast is een investeringsraming opgesteld. Bij de restauratie van de inrichting van de toren is er de kans om het cultuurhistorische verhaal over de toren educatief te vertellen. Bij het verwijderen van de oude pleisterlaag zijn namelijk diverse waardevolle bouwsporen zichtbaar geworden. De historisch waardevolle bouwsporen blijven na de restauratie in het zicht door middel van "uitsnijdingen" in de pleisterlaag. Rechts bij de ingang van de toren is een ruimte die in het verleden heeft gediend als gevangeniscel. De oude gevangenis wordt ook gerestaureerd. Aan de hand van historische foto’s wordt de deur van de gevangeniscel met kijkluik en ijzeren beslag gereconstrueerd.

Beoogd effect Bouwkundig herstel van de toren van de Singelkerk en duurzaam behoud van de de historische elementen. Daarnaast wordt de cultuurhistorische betekenis van de toren beter beleefbaar gemaakt door zichtbare bouwsporen en de gerestaureerde gevangeniscel onderdeel te laten zijn van een educatieve inrichting. Relatie met beleidskaders Erfgoedbeleid Ridderkerk (2013). Erfgoedwet (2016). Argumenten 1.1 Hiermee is voldoende budget beschikbaar om de werkzaamheden uit te laten voeren. Naast het gevraagde budget is er subsidie instandhouding monumenten (SIM) verstrekt door de Rijksdienst Cultureel Erfgoed (RCE) voor de restauratiewerkzaamheden. 1.2 De eigenaar van een monument heeft een onderhoudsverplichting. Met het uitvoeren van de restauratiewerkzaamheden voldoet de gemeente aan haar onderhoudsverplichting. 1.3 Met het restauratiebudget wordt tegelijkertijd een cultuurhistorische educatieve functie gecreëerd. Met de restauratie en reconstructie van het interieur van de toren maakt de gemeente het erfgoed van Ridderkerk zichtbaar en beleefbaar voor scholen en een breed publiek. 3.1 Dit is de eerste mogelijkheid om de financiële gevolgen te verwerken. Overleg gevoerd met Architect Richard Polderman, kerkbestuur Singelkerk.

Kanttekeningen 2.1 De SIM moet al dan niet geheel of gedeeltelijk worden terugbetaald wanneer niet wordt voldaan aan de eisen waarop de SIM is berekend en uitgekeerd. De ontvangen SIM is berekend aan de hand van een raming. Wanneer de gemeente het bedrag dat oorspronkelijk is berekend niet uitgeeft dan moet de gemeente het bedrag na verrekening terugbetalen. Een andere voorwaarde is dat de werkzaamheden na oplevering goedgekeurd moeten worden door de RCE. We ondervangen dit door tijdens het vergunnings- en uitvoeringstraject de RCE nauw te betrekken bij het plan. Uitvoering/vervolgstappen Na het beschikbaar stellen van het investeringskrediet gaan we over tot definitieve planvorming waarna de restauratiewerkzaamheden na het verkrijgen van de benodigde omgevingsvergunning worden uitgevoerd. 2/5

Evaluatie/monitoring Het kerkbestuur van de Singelkerk wordt op de hoogte gehouden van de werkzaamheden. Financiën In de begroting is geen rekening gehouden met de kosten voor de restauratie van de toren van de Singelkerk. Voor de restauratie van het interieur is een totaal investering benodigd van € 123.000,-. Wanneer de SIM wordt aangewend resteert een bedrag van circa € 79.000,De totale investering is in onderstaande posten verdeeld: Component Restauratie gebouwen/gemeentelijke monumenten Warmwatervoorziening, regelapparatuur, verlichting Inrichtingskosten, meubilair, inventarissen, stoffering

Investering

Termijn € 63.300 € 12.100 € 3.700

De gemiddelde kapitaallasten komen op: Component Restauratie gebouwen/gemeentelijke monumenten Warmwatervoorziening, regelapparatuur, verlichting Inrichtingskosten, meubilair, inventarissen, stoffering

25 10 10

Gemiddelde kapitaallasten € 2.927 € 1.290 € 394

Jaar

2026

2027

2028

2029

2030

Kapitaallasten

€ 475

€ 5.061

€ 5.012

€ 4.963

€ 4.928

De gemeente Ridderkerk heeft in 2021 de subsidie "Subsidie Instandhouding Monumenten (SIM)" aangevraagd bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. De hoogte van dit bedrag is € 44.343,- en wordt als 90% voorschot in jaartermijnen uitgekeerd. Februari 2022 15 % € 6.653 Februari 2023 15 % € 6.651 Februari 2024 15 % € 6.651 Februari 2025 15 % € 6.651 Februari 2026 15 % € 6.651 Februari 2027 15 % € 6.651 Na het verstrijken van het laatste termijn legt de gemeente Ridderkerk verantwoording af over de uitgevoerde werkzaamheden door middel van een prestatieverklaring en een inspectierapport. Het nadeel wordt ten laste gebracht van het begrotingsresultaat, want er is geen dekking in de begroting aanwezig. Juridische zaken Het gebouw heeft een Rijksmonumentale status. Voor de restauratie is een omgevingsvergunning nodig. Het ontwerp moet voldoen aan de regels in de Erfgoedwet. De toren wordt gebruikt als entree door de kerkelijke gemeente. Ten tijde van de restauratie moet de veiligheid van bezoekers worden gewaarborgd. Duurzaamheid en Ecologie Bij de restauratie wordt zoveel als mogelijk gebruikgemaakt van duurzame materialen. Inclusiviteitstoets In de planvorming wordt zoveel als mogelijk rekening gehouden met een goede toegankelijkheid. De bestaande trap wordt niet aangepast. Bezoekers van de Singelkerk kunnen ook gebruikmaken van andere ingangen.

In overleg met het bestuur van de Singelkerk worden de toren en kerker/gevangeniscel opengesteld voor scholen en publiek zoals bijvoorbeeld tijdens de open monumentendag. 3/5

Bij de presentatiemiddelen van de bouwsporen en de kerker wordt zoveel mogelijk rekening gehouden met slechtzienden. Communicatie/participatie na besluitvorming De werkzaamheden worden afgestemd met het bestuur van de Singelkerk. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed wordt op de hoogte gehouden van de uitvoering van de plannen en de oplevering.

Burgemeester en wethouders van Ridderkerk, de secretaris,

de burgemeester,

mw. M. Kitselar

dhr. C.A. Oosterwijk

4/5

CONCEPT RAADSBESLUIT Onderwerp: Restauratie toren Singelkerk

Gemeenteraad: 26 februari 2026

Zaaknummer:

Commissie samen leven 12 februari 2026

De raad van de gemeente Ridderkerk, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders op 6 januari 2026, gelet op

;

BESLUIT: 1. Een investeringskrediet van € 123.000,- beschikbaar te stellen voor de restauratie en inrichting van de toren van de Singelkerk.

2. De reeds ontvangen en de te ontvangen subsidie instandhouding monumenten (SIM) van €44.000,hiervoor aan te wenden.

3. De financiële gevolgen te verwerken in de P&C documenten.

5/5