Voorstel RK Programma Geluid & Lucht 2025-2029.pdf

Raadsvoorstel Onderwerp: Programma Geluid & Lucht 2025-2029

College van burgemeester en wethouders 15 oktober 2024

Zaaknummer 2024-031066

Portefeuillehouder Ton Overheid

Commissie Samen wonen 14 november 2024

Openbaar

Opsteller: Diana Beltgens

Gemeenteraad 21 november 2024

Geadviseerd besluit 1. Kennis te nemen van het Programma Geluid & Lucht 2025-2029, van de Nota beantwoording zienswijzen en van het participatieverslag. 2. De SPUK Lokale Aanpak Isolatie (LAI), onderdeel van het Nationaal Isolatie Programma (NIP), aan te wenden voor de kosten voor tijdelijke formatie-uitbreiding voor de uitvoering van het Programma Geluid & Lucht met een looptijd van 5 jaar, begroot op € 522.500. 3. Ter dekking van de uitvoeringskosten van het Programma Geluid & Lucht vijf keer € 154.500, optellend tot € 772.500, uit de reserve Klimaatvisie in te zetten voor het Programma Geluid & Lucht. 4. De financiële gevolgen van deze besluiten te verwerken en de Begroting 2025, na vaststelling, hierop aan te passen.

Raadsvoorstel Inleiding Op 15 oktober 2024 heeft het college het gecombineerde beleidsdocument het Programma Geluid & Lucht 2025-2029 vastgesteld. In de bijlagen treft u dit programma, de nota Beantwoording zienswijzen en het participatieverslag aan. Voor de uitvoering van het Programma zijn middelen benodigd. Er is nog een aanzienlijke gezondheidswinst te behalen voor de verbetering van ons leefmilieu. Zo’n 3,5% van de ziektelast in Nederland wordt veroorzaakt door het buitenmilieu. Het grootste deel is toe te schrijven aan luchtvervuiling (PM10, PM2,5 en NO2) gevolgd door geluidoverlast (uit de Volksgezondheid Toekomst Verkenning van het RIVM 2018). In dit nieuwe beleid hebben we zowel het Actieplan geluid 2019-2023 als ook het Actieplan Luchtkwaliteit 2018-2022 herzien. De Omgevingswet schrijft voor dat het Actieplan Geluid als verplicht Programma moet worden opgesteld. Deze verplichting volgt uit de Europese richtlijn omgevingslawaai. Het Actieplan Geluid gaat over de volgende geluidsbronnen: wegen, spoorwegen en industriële activiteiten. Het actieplan wordt opgesteld aan de hand van de meest recente Geluidbelastingkaarten (2022). Gezien de samenloop is gekozen voor een gecombineerd Programma Geluid & Lucht. Geluid Het Programma geeft het geluidsbeleid weer in de vorm van het vaststellen van plandrempels.

De plandrempels zijn wat verlaagd ten opzichte van de vorige planperiode. De keuze voor de hoogte van de plandrempels is een afweging tussen de geluidsbelasting op de gevels van de woningen, de gezondheid van onze inwoners, de doelstelling vanuit mobiliteit (bereikbaarheid en verkeersveiligheid) en de opgaven vanuit woningbouw/ruimtelijke ontwikkeling. Centraal in het Programma staan de maatregelen die ons college wil nemen om de geluidsoverlast terug te dringen, zoals o.a. het aanbrengen van stil asfalt, en het verstrekken van een subsidie voor maatregelen door eigenaren aan geluidsbelaste woningen. Luchtkwaliteit Voor luchtkwaliteit gaat het om de stoffen waarvoor normen bestaan zoals stikstofdioxide (NO2) en fijnstof (PM10 en PM2,5). We zijn als gemeente deelnemer geworden aan het Schone Lucht Akkoord (SLA). Met het Programma Geluid & Lucht sluiten we aan bij de doelstellingen van het SLA: samen, met alle deelnemende partijen, landelijk te streven naar een gezondheidswinst van minimaal 50 procent in 2030 ten opzichte van 2016. De gevolgen van deelname zijn in het Programma Geluid & Lucht in beeld gebracht. Belangrijk hierbij zijn de acties als bewustwording en stimuleren van gedragsverandering. In het Programma Geluid & Lucht zijn acties en maatregelen opgenomen inclusief voorlopige planning. Het voornemen is deze uit te voeren binnen de planperiode van 5 jaar (2025-2029).

Middelen Om het programma uit te kunnen voeren zijn personele en financiële middelen nodig. In totaal is hiervoor in 5 jaar € 1.295.000 nodig. Per jaar gaat het dan om een bedrag van circa € 259.000,-. Beoogd effect We willen de geluidsoverlast terugdringen en de lokale luchtkwaliteit verbeteren om zoveel mogelijk gezondheidswinst te behalen voor de inwoners van Ridderkerk. Relatie met beleidskaders Klimaatvisie Ridderkerk: de route naar een duurzaam 2050. Actiepunten uit het collegeprogramma 2022-2026 Hart voor een toekomstbestendig Ridderkerk: • We reduceren geluidsoverlast door verkeer: we stellen een nieuw Actieplan Geluid op (189). • We zetten waar mogelijk in op verbetering van de luchtkwaliteit en het terugdringen van fijnstof: we stellen een nieuw Actieplan Luchtkwaliteit op (190). 2/7

•

We stellen een plan van aanpak verminderen geluidsoverlast Rotterdamseweg op (192).

Het Programma Geluid & Lucht kan niet los worden gezien van de Beleidsregels geluid wegverkeer Omgevingswet gemeente Ridderkerk. Deze Beleidsregels zijn tegelijkertijd met het Programma Geluid & Lucht op 15 oktober 2024 vastgesteld. U bent hierover door middel van een raadsinformatiebrief d.d. 18 oktober 2024 geïnformeerd. In deze beleidsregels is verdere invulling gegeven aan de beleidsruimte die door het Rijk aan gemeenten wordt geboden onder de Omgevingswet. Met de besluitvorming over het Programma zijn plandrempels voor o.a. wegen vastgesteld. Deze plandrempels zijn, als onze eigen maximale geluidsbelasting op de gevel vanwege het wegverkeer, opgenomen en verder uitgewerkt in de Beleidsregels. Het Programma ziet met name op bestaande bouw (vanwege de maatregelen, acties en het aanbieden van subsidie) en op de plandrempels (gelden zowel voor nieuwbouw als bestaande bouw). De beleidsregels zien vooral op nieuwbouw van woningen en andere geluidgevoelige objecten en reconstructie van wegen. Argumenten 1.1 De planperioden van het Actieplan Geluid 2019-2023 en het Actieplan Luchtkwaliteit 2018-2022 zijn verlopen. 1.2 Het is een wettelijke verplichting. Het herzien van het Actieplan Geluid in een Programma Geluid is een wettelijk verplicht programma voor onze gemeente (artikel 3.6 Omgevingswet). Deze verplichting volgt uit de Europese richtlijn omgevingslawaai.

In Afdeling 4.3 van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) staan de instructieregels. Voor de luchtkwaliteit bestaat geen wettelijke verplichting voor het opstellen van het actieplan Lucht. Normen voor de luchtkwaliteit zijn opgenomen in het Besluit Kwaliteit Leefomgeving onder de Omgevingswet. 1.3 In het Collegeprogramma zijn acties opgenomen met betrekking tot dit onderwerp. Zie onder het kopje 'Relatie met de beleidskaders'. 1.4 Wij hebben het Programma Geluid & Lucht opgesteld voor de inwoners van Ridderkerk en andere betrokken partijen en hebben het daarom voorgelegd aan de inwoners en andere betrokken partijen. Inwoners en andere betrokken partijen werd de mogelijkheid geboden tot het indienen van een zienswijze. De zienswijzen zijn verwerkt en hebben geleid tot een verbeterd eindproduct, het definitieve Programma Geluid & Lucht (zie bijlage 1). In de Nota beantwoording zienswijzen zijn alle zienswijzen voorzien van een reactie en is aangegeven of en hoe dit is verwerkt in het definitieve Programma (zie bijlage 2). 1.5 Communicatie met burgers over het actieplan is één van de pijlers uit de Europese richtlijn omgevingslawaai. In de Nederlandse wetgeving is daar invulling aan gegeven door de motiveringsplicht (artikel 10.8 Omgevingsbesluit).

In het vaststellingsbesluit van het Programma Geluid & Lucht moet staan hoe burgers, bedrijven, maatschappelijke organisaties en andere bestuursorganen bij de voorbereiding betrokken zijn en wat de resultaten hiervan zijn. 1.6 In het participatieverslag is omschreven op welke wijze Ridderkerk invulling heeft gegeven aan de participatie. Het participatieverslag is opgesteld in overeenstemming met de spelregels uit de Nota Betrokken Samenleving. Bij de start van het opstellen van het Programma was de Nota Betrokken Samenleving nog niet vastgesteld, waardoor er geen participatieplan opgesteld is. 2.1 Binnen de toegekende SPUK-middelen is nog ruimte voor de dekking van formatie-uitbreiding. De Specifieke Uitkering (SPUK) Lokale Aanpak Isolatie (LAI) is onderdeel van het Nationaal Isolatie Programma (NIP) en is bedoeld voor gemeenten om een eigen isolatieprogramma op te zetten voor inwoners met een slecht geïsoleerde woning. Dit betreft het verbeteren van de energetische staat van 3/7

de woning. Het uitvoeren van geluidswerende maatregelen aan de woning, zorgt ook voor een betere energetische staat. Er is dus sprake van synergie. Omdat het budget ook bedoeld is voor gemeentelijke uitvoeringskosten, zoals (de inhuur van) een projectleider of overheadkosten, kan hier de formatie-uitbreiding uit gedekt worden. 3.1 Door fasering en herprioritering van het budget in de reserve Klimaatvisie komt geld vrij ter dekking van de uitvoeringskosten van het Programma Geluid & Lucht. De reserve Klimaatvisie is ingericht om de kosten te kunnen dekken voor de uitvoering van de Klimaatvisie en bijbehorend Uitvoeringsprogramma. Milieu maakt onderdeel uit van de Klimaatvisie. Vanwege fasering en herprioritering van de acties uit het Uitvoeringsprogramma, kan budget aangewend worden voor de uitvoering van het Programma Geluid & Lucht. 4.1 Met het verwerken van deze budgetten kan het Programma Geluid & Lucht vanaf 2025 worden uitgevoerd. Overleg gevoerd met Adviesbureau DGMR, DCMR Milieudienst Rijnmond, GGD Rotterdam-Rijnmond, Beleidsplatform Natuur, Milieu en Duurzaamheid en waterschap Hollandse Delta. De adviezen zijn verwerkt in het Programma. Vanuit de Omgevingswet is het verplicht om bij vaststelling van het Programma Geluid & Lucht aan te geven hoe invulling is gegeven aan de participatie met belanghebbenden (artikel 10.8 van het Omgevingsbesluit).

Bij het opstellen van het Programma Geluid & Lucht hebben we ervoor gezorgd dat zoveel mogelijk relevante doelgroepen konden participeren. Zie ook het bijgevoegde participatieverslag, bijlage 3. Kanttekeningen 1.1 De nieuwe, verlaagde plandrempels gelden niet voor de ruimtelijke ontwikkelingen (als Hoogwaardige Openbaar Vervoersverbinding, herstructureringen woningbouw en nieuwbouw van woningen) waar al een intentieovereenkomst voor is ondertekend, een vergunning is afgegeven of anderzijds al een bestuurlijk akkoord is getekend. 1.2 Het Programma kan alleen uitgevoerd worden als uw raad het benodigde budget beschikbaar stelt. Dit heeft zowel betrekking op het budget voor de uitvoering van maatregelen als op het budget voor uitbreiding van de formatie. Uitvoering/vervolgstappen Actief informeren van initiatiefnemers Initiatiefnemers van woningbouwprojecten in de nabijheid van wegen zullen actief worden geïnformeerd over het Programma en de plandrempels. Dit is van belang omdat het Programma van invloed kan zijn op de wijze waarop een project moet worden uitgevoerd. Dit gebeurt door informatie op de gemeentelijke website, maar ook in het vooroverleg met deze partijen over concrete projecten.

De uitvoering van de acties wordt opgestart Een belangrijk onderdeel van deze acties is het verstrekken van subsidie aan woningeigenaren van hoog geluidbelaste woningen voor het treffen van geluidwerende maatregelen. Voor het verstrekken van deze subsidie wordt eind 2024 of 2025 een subsidieregeling vormgegeven. Evaluatie/monitoring De evaluaties van het vorige Actieplan Geluid 2019-2023 en het vorige Actieplan Luchtkwaliteit 20182022 zijn opgenomen in het Programma Geluid & Lucht 2025-2029. Tegen het einde van de planperiode 2025-2029 worden er weer nieuwe geluidbelastingkaarten en een nieuw Programma Geluid & Lucht opgesteld. Hierin worden zowel de uitvoering als de effecten van de maatregelen van het Programma Geluid & Lucht 2025-2029 en monitoringsdata van de luchtkwaliteit geëvalueerd.

4/7

Financiën Om het Programma Geluid & Lucht in 5 jaar uit te kunnen voeren is € 1.295.000 nodig. Per jaar gaat het dan om een bedrag van circa € 259.000,-. Zie voor een uitwerking onderstaande tabel: Kosten per jaar

Kosten totaal (5 jaar)

Uitvoeringskosten bestaande uit: Uitvoeringskosten subsidie Uitvoeringskosten overige

€ 154.500 € 99.500 € 55.000

€ 772.500 € 497.500 € 275.000

Tijdelijke formatie-uitbreiding

€ 104.500

€ 522.500

Totaal

€ 259.000

€ 1.295.000

De tijdelijke formatie-uitbreiding betreft een Beleidsadviseur Milieu voor 0,9 FTE, schaal 10. De kosten worden gedekt uit bestaande middelen. - Voorgesteld wordt de SPUK Lokale Aanpak Isolatie (LAI), onderdeel van het Nationaal Isolatie Programma (NIP) aan te wenden voor de kosten voor tijdelijke formatie-uitbreiding voor de uitvoering van het Programma Geluid & Lucht met een looptijd van 5 jaar. - Voorgesteld wordt ter dekking van de uitvoeringskosten van het Programma Geluid & Lucht € 772.500 in een periode van vijf jaar uit de reserve Klimaatvisie in te zetten voor dit programma. Juridische zaken Bekendmaking en publicatie Programma Geluid & Lucht Het Programma Geluid & Lucht is beschikbaar gesteld via de Landelijke voorziening bekendmaken en beschikbaar stellen (LVBB) (artikel 20.26, Omgevingswet). Van daaruit worden de verplichte kennisgeving en/of bekendmaking gedaan. Vanuit de LVBB is het programma ook vanzelf terecht gekomen in het Omgevingsloket en de regels op de kaart van het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). Deze wijze is voorgeschreven in de Omgevingswet, de Algemene wet bestuursrecht (Awb) en de Bekendmakingswet. Deze digitale variant van het programma is juridisch bindend en te vinden via de Rx.Base Viewer: https://rx-base.nl/viewer/7f94b303-4a75-4287-9b8c-509bfcac9d64/main (de viewer heeft links drie knoppen; relevant zijn de bovenste twee).

Geen bezwaar of beroep Tegen de vaststelling van het Programma is geen bezwaar of beroep mogelijk. Het Programma bevat alleen voorgenomen maatregelen en is niet gericht op direct rechtsgevolg. Duurzaamheid en Ecologie Door het vaststellen van de plandrempels voor de maximale geluidsbelasting per brontype en het uitvoeren van de voorgenomen maatregelen verbeteren we het woon- en leefklimaat voor de inwoners van Ridderkerk. In het Geluid & Energie Isolatie Project komen diverse woningen in aanmerking om te verduurzamen. Inclusiviteitstoets Het Programma Geluid & Lucht is geschreven voor alle inwoners van Ridderkerk. Het is geschreven in duidelijke taal en het volledige Programma is digitaal toegankelijk. Communicatie/participatie na besluitvorming Zie ook de kopjes ‘Overleg gevoerd met’ en ‘Uitvoering/vervolgstappen’. Na vaststelling van het Programma door ons college hebben de participanten die een zienswijze hebben ingebracht een schrijven ontvangen waarin is aangegeven op welke wijze de zienswijze al dan niet is verwerkt. Dit is vergezeld van een woord van dank en de link waar het definitieve programma te vinden is.

5/7

Burgemeester en wethouders van Ridderkerk, de secretaris,

de burgemeester,

mw. M. Kitselar

dhr. C.A. Oosterwijk

Bijlagen 1. Bijlage 1 Programma Geluid Lucht.pdf 2. Bijlage 2 Nota beantwoording zienswijzen pr GL.docx 3. Bijlage 3 Participatieverslag

6/7

CONCEPT RAADSBESLUIT Onderwerp: Programma Geluid & Lucht 20252029

Gemeenteraad: 21 november 2024

Zaaknummer:

Commissie samen wonen 14 november 2024

De raad van de gemeente Ridderkerk, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders op 15 oktober 2024, gelet op Omgevingswet (art. 3.6), Europese richtlijn omgevingslawaai en Besluit kwaliteit leefomgeving (afdeling 4.3).

BESLUIT: 1. Kennis te nemen van het Programma Geluid & Lucht 2025-2029, van de Nota beantwoording zienswijzen en van het participatieverslag.

2. De SPUK Lokale Aanpak Isolatie (LAI), onderdeel van het Nationaal Isolatie Programma (NIP), aan te wenden voor de kosten voor tijdelijke formatie-uitbreiding voor de uitvoering van het Programma Geluid & Lucht met een looptijd van 5 jaar, begroot op € 522.500.

3. Ter dekking van de uitvoeringskosten van het Programma Geluid & Lucht vijf keer € 154.500, optellend tot € 772.500, uit de reserve Klimaatvisie in te zetten voor het Programma Geluid & Lucht.

4. De financiële gevolgen van deze besluiten te verwerken en de Begroting 2025, na vaststelling, hierop aan te passen.

7/7