Voorstel Plan extra inzet ter voorkoming van problematische schulden gemeente Ridderkerk 2021 .pdf

Raadsvoorstel Onderwerp: Plan extra inzet ter voorkoming van problematische schulden gemeente Ridderkerk 2021

College van burgemeester en wethouders 18 mei 2021

Zaaknummer 242344

Portefeuillehouder L.J Franzen

Commissie Samen leven 9 juni 2021

Openbaar

E-mailadres opsteller: s.zock@bar-organisatie.nl

Gemeenteraad 1 juli 2021

Geadviseerd besluit 1. Het Plan extra inzet ter voorkoming van problematische schulden gemeente Ridderkerk 2021 vast te stellen. 2. € 23.070 in 2021, € 127.000 in 2022 en € 125.000 in 2023 beschikbaar te stellen voor uitvoering van het plan. 3. Onttrekkingen te doen uit de bestemmingsreserve Innovatiefonds Sociaal Domein ad € 60.000 in 2022 en € 125.000 in 2023. 4. De financiële consequenties te verwerken in de 2e Tussenrapportage 2021 alsmede de begroting 2022. 5. De motie 2020-91 'Motie onderzoek voor aansluiten bij de Nederlandse schuldhulproute' is afgedaan. 6. De motie 2020-77 'Extra inzet voorkomen problematische schulden' is afgedaan.

1/6

Raadsvoorstel Inleiding De beleidskaders voor minima en schuldhulpverlening worden om de vier jaar vernieuwd. Voor schuldhulpverlening is dit een wettelijke plicht vanuit de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening. Op 12 december 2019 is het Minimabeleid en Plan schuldhulpverlening 2020 - 2024 vastgesteld. In 2020 kregen we te maken met het coronavirus dat financiële consequenties heeft gehad voor veel inwoners. De verwachting was dat we in 2020 te maken zouden krijgen met een toestroom aan hulpvragers. Tot op heden zien we nog geen significante stijging in het aantal hulpvragen. De stijging verwachten we echter nog wel, het moment is onduidelijk. Deze inwoners maken nu wellicht gebruik van de regelingen op Rijksniveau of lokaal niveau. De kans bestaat dat indien deze regelingen worden stopgezet, inwoners in de financiële problemen terecht komen. Verwacht wordt dat zij gedurende langere tijd gebruik gaan maken van de schuldhulpverlening en/of minimaregelingen. Dit plan beoogt extra inzet zodat problematische schulden kunnen worden voorkomen. In het plan richten we ons op vroegsignalering: het zo vroeg mogelijk bereiken van de inwoner, zodat erger kan worden worden voorkomen. Ook richten we ons op de curatieve schuldhulpverlening. Het plan bevat beleidsimpulsen: nieuwe interventies. Interventies die meer efficiency beogen.

Deze efficiency zorgt ervoor dat de inwoner sneller hulp ontvangt; wij kunnen daardoor sneller hulp bieden. Dit moet er ook aan bijdragen dat indien meer inwoners hulp vragen, we deze inwoners tijdig kunnen helpen. Een openstaande motie houdt verband met dit beleidsplan: motie 2020-91 'Motie onderzoek voor aansluiten bij de Nederlandse schuldhulproute (NSR)'. Op 15 januari jl. hebben we u geïnformeerd over wat NSR inhoudt en aangegeven dat dit terugkomt in het plan dat nu voorligt. Beoogd effect Met dit plan bepalen we welke interventies we op korte termijn kunnen gaan inzetten om problematische schulden te voorkomen en wordt uitvoering gegeven aan de motie 2020-77 'Extra inzet voorkomen problematische schulden' en motie 2020-91 'Motie onderzoek voor aansluiten bij de Nederlandse schuldhulproute (NSR)'. Relatie met beleidskaders Nota Integraal Beleid Sociaal Domein; Minimabeleid en Plan schuldhulpverlening 2020 tot 2024 Ridderkerk; Beleidsregels Participatiewet, IOAW, IOAZ, Bbz Onderdelen Inkomen, Vermogen, Boeten, Terugvordering & Verhaal, en Regeling Kinderopvang Ridderkerk 2017; Beleidsregels bijzondere bijstand gemeente Ridderkerk 2020; Nog op en vast te stellen beleidsregels schuldhulpverlening. Argumenten 1.1 Het 'Plan extra inzet ter voorkoming van problematische schulden gemeente Ridderkerk 2021' geeft richting aan de doelen en activiteiten voor de komende periode.

Met dit plan beogen we de inwoner eerder te bereiken zodat we erger kunnen voorkomen. Dit doen we door de aanpak vroegsignalering alsmede door aan te sluiten bij de Nederlandse Schuldhulproute. De communicatie zal hier op gericht zijn. Ook willen we beogen dat de inwoner minder stress ervaart in het minnelijke traject. Dit doen we door schuldsanering in te richten. Het voorkomt de problematische schulden niet, echter het is een mooie aanvulling op het huidige instrumentaria. Inwoners die wel problematische schulden hebben ervaren door de inzet van schuldsanering minder stress; de schuldenaren hebben dan immers nog 1 schuldeiser.

2/6

1.2 Het 'Plan extra inzet ter voorkoming van problematische schulden gemeente Ridderkerk 2021' is aanvullend op de 'Nota Ingegraal Beleid Sociaal Domein' en 'Minimabeleid en Plan Schuldhulpverlening 2020 - 2024 Ridderkerk'. Het minimabeleid en Plan Schuldhulpverlening 2020 - 2024 is eind 2019 vastgesteld. Speerpunten uit dat plan betreffen preventie, vroegsignalering en efficiëntie. Dit plan sluit daar op aan. Dit geldt tevens voor de Nota Integraal Beleid Sociaal Domein waar de pilot opkopen schulden voor jongeren in is opgenomen. 1.3 We zorgen dat we uitvoering geven aan de gewijzigde Wet gemeentelijke schuldhulpverlening. In de gewijzigde Wet gemeentelijke schuldhulpverlening die per 1 januari 2021 van kracht is, staat opgenomen dat we moeten acteren op alle vroegsignalen van de signaalpartners woningcorporaties, zorgverzekeraars en water- en energieleveranciers. Door de gewijzigde aanpak vroegsignalering voldoen aan we deze vereiste vanuit de wet. Ook is het per 1 januari jl. onze taak om gegevens te leveren indien de inwoner daartoe niet in staat is. De landelijke applicaties, waaronder Schuldenknooppunt worden daar dit jaar op ingericht. We sluiten aan zodra dat dat mogelijk is. 2.1 / 3.1 / 4.1 Deze middelen zijn nodig om voorliggend plan uit te kunnen voeren en de verwachte toename van hulpvragen op het gebied van minima en schuldhulpverlening op te kunnen vangen.

Voor de uitvoering van het plan, is extra incidenteel budget nodig voor de periode 2021 tot 2023. Enerzijds om de verwachte groei aan hulpvragen te kunnen financieren en anderzijds om het beleid een impuls te geven dat moet voorkomen dat inwoners in de financiële problemen gaan raken. Als de steunmaatregelen vanuit het Rijk stoppen, wordt de financiële impact voor ondernemers en inwoners zichtbaar. De kans bestaat dat ondernemers en inwoners door het stopzetten van de regelingen terugvallen op de gemeentelijke voorzieningen. Ook hebben de steunmaatregelen voor nieuwe schulden gezorgd. Zo is het TOZO-krediet een lening die moet worden terugbetaald. Voor sommige lasten is uitstel van betaling verleend, het alsnog betalen van deze lasten kan problematisch zijn. Ook een onterecht beroep op de steunmaatregelen kunnen zorgen voor nieuwe schulden. De economische situatie na corona is een onzekere factor. De verwachting is dat er veel problematische schulden zullen ontstaan, waarbij er pas laat om hulp wordt gevraagd. Als de werkloosheid toeneemt, zal er ook een groter beroep worden gedaan op inkomensondersteuning via de minimaregelingen. De huidige regeling 'Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten' (TONK) brengt een groep mensen in beeld die nu al problemen hebben met het betalen van de vaste lasten.

De verwachting is dat ten gevolge van de corona-crisis het aantal hulpvragen zal stijgen. De incidentele middelen zijn bedoeld om impulsen te geven aan het beleid alsmede de verwachte groei van hulpverlening te kunnen financieren. 5.1 Met dit raadsvoorstel is uitvoering gegeven aan de motie 2020-77 om een plan ter voorkoming van problematische schulden op te stellen. Met dit plan wordt beoogd problematische schulden te voorkomen door de interventies uit te voeren die in het plan vermeld staan. Door de inwoner eerder te bereiken, kan het betekenen dat er een groei komt in het aantal hulpvragen. Doordat we de inwoner eerder bereiken, kunnen we erger voorkomen. Om die reden hebben we ons niet enkel gericht op het voorkomen van schulden, maar ook op het bieden van een oplossing via de curatieve schuldhulpverlening. 6.1 Met dit raadsvoorstel is uitvoering gegeven aan de motie 2020-91 om aan te sluiten bij de Nederlandse schuldhulproute.

3/6

Uit de cijfers blijkt dat een deel van de inwoners met financiële problematiek, geen hulp ontvangt. Een oorzaak kan gelegen zijn in dat de inwoner de weg niet goed weet te vinden naar de dienstverlening. Het aansluiten bij de Nederlandse Schuldhulproute beoogt dat de inwoner wel de weg goed weet te vinden. We zullen deze aanpak evalueren op effectiviteit. Deze evaluatie doen we in ieder geval na 1 jaar nadat het geïmplementeerd is en nemen dit mee in de jaarlijkse evaluatie op het gebied van armoede en schuldhulpverlening. Overleg gevoerd met Maatschappelijk Burgerplatform Ridderkerk; Burgerplatform Minima Ridderkerk; SchuldHulpMaatje Ridderkerk. Op 10 februari jl. hebben we voor het opstellen van het plan input gevraagd aan de beide platforms alsmede Schuldhulpmaatje. Het gegeven advies is meegenomen in het plan, waaronder schuldsanering en een aanpassing in de kostendelersnorm. Hiervoor moeten de beleidsregels worden aangepast. Na het verwerken van de input is het plan formeel nogmaals voorgelegd aan de platforms en SchuldhulpMaatje, conform motie. Kanttekeningen N.v.t.

Uitvoering/vervolgstappen Na vaststelling van dit plan gaan we uitvoering geven aan het plan, waarbij we voor schuldhulpverlening eerst: -aansluiten bij de Nederlandse Schuldhulproute (NSR); -vroegsignalering implementeren; -schuldsanering implementeren; waarna -de overige acties uit dit plan worden uitgevoerd. -voor de uitwerking van de mogelijkheden kostendelersregeling Participatiewet worden de 'Beleidsregels Participatiewet, IOAW, IOAZ, Bbz onderdelen Inkomen, Vermogen, Boeten, Terugvordering & Verhaal, en Regeling Kinderopvang Ridderkerk 2017' vernieuwd. -voor de uitwerking 'maatwerk bijzondere bijstand' worden de Beleidsregels Bijzondere Bijstand Ridderkerk 2020' aangepast. Evaluatie/monitoring Jaarlijks vindt er een evaluatie plaats op het gebied van minimabeleid en schuldhulpverlening. Financiën

2021

2022

2023

Kosten

€ 280.000 € 400.000

€ 400.000

Programmabegroting

€ 274.100 € 274.100

€ 274.100

Te ontvangen Rijksmiddelen

0

€ 67.000

0

Bestemmingsreserve

0

€ 60.000

€ 125.000

4/6

Het beschikbare budget is niet toereikend voor de uitvoering van het plan. Middels de decembercirculaire 2020 hebben we voor de beleidsterreinen schuldhulpverlening en bijzondere bijstand extra incidenteel budget ad € 23.070 vanuit het Rijk mogen ontvangen. Dat is als algemeen dekkingsmiddel opgenomen in de 1e tussenrapportage 2021; dit zal gecorrigeerd worden in de 2e tussenrapportage 2021. Dit extra budget is nodig om alle extra hulpvragers in 2021 hulp te kunnen bieden ten gevolge van de corona-crisis. Voor 2022 is het bedrag nog niet definitief bekend maar wij verwachten € 67.000 te ontvangen (aangezien de Rijksbijdrage naar verwachting gelijk is aan 2021 en dat bedraagt voor schuldhulpverlening € 67.000). Zodra er zekerheid is over hoogte van het bedrag, zal dit in de begroting verwerkt worden. Voor het overige deel wordt voorgesteld twee keer een onttrekking uit de bestemmingsreserve Innovatiefonds Sociaal Domein te doen: € 60.000 in 2022 en € 125.000 in 2023. Juridische zaken N.v.t. Duurzaamheid Het plan draagt bij aan bestrijding van armoede en beoogt schulden te voorkomen. Dit draagt bij aan het welbevinden van de inwoner. Communicatie/participatie na besluitvorming Na besluitvorming zal er worden gecommuniceerd met de samenwerkingspartners en zal hierover worden gecommuniceerd via de gebruikelijke communicatiekanalen, waaronder de Blauwkai.

Burgemeester en wethouders van Ridderkerk, de secretaris,

de burgemeester,

dhr. H.W.J. Klaucke

mw. A. Attema

Bijlagen 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

Plan Extra inzet voorkomen van problematische schulden gemeente Ridderkerk 2021 2021-05-21 Reactie advies Maatschappelijk Burgerplatform Ridderkerk.pdf 2021-05-21 Reactie advies Burgerplatform Minima Ridderkerk.pdf 2021-05-21 Reactie advies Schuldhulpmaatje Ridderkerk.pdf 2021-04-16 Advies MBR Plan Extra inzet voorkomen problematische schulden 2021-04-12 Advies BMR Plan Extra inzet voorkomen schulden Advies SHM Plan extra inzet voorkoming problematische schulden.pdf 2021 Input MBR BRM SHM Plan voorkoming problematische schulden

5/6

CONCEPT RAADSBESLUIT Onderwerp: Plan extra inzet ter voorkoming van problematische schulden gemeente Ridderkerk 2021

Gemeenteraad: 1 juli 2021

Zaaknummer: 242344

Commissie samen leven 9 juni 2021

De raad van de gemeente Ridderkerk, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders op 18 mei 2021, gelet op Wet gemeentelijke schuldhulpverlening; Participatiewet.;

BESLUIT: 1. Het Plan extra inzet ter voorkoming van problematische schulden gemeente Ridderkerk 2021 vast te stellen.

2. € 23.070 in 2021, € 127.000 in 2022 en € 125.000 in 2023 beschikbaar te stellen voor uitvoering van het plan.

3. Onttrekkingen te doen uit de bestemmingsreserve Innovatiefonds Sociaal Domein ad € 60.000 in 2022 en € 125.000 in 2023.

4. De financiële consequenties te verwerken in de 2e Tussenrapportage 2021 alsmede de begroting 2022.

5. De motie 2020-91 'Motie onderzoek voor aansluiten bij de Nederlandse schuldhulproute' is afgedaan.

6. De motie 2020-77 'Extra inzet voorkomen problematische schulden' is afgedaan.

6/6