Voorstel Participatieverordening gemeente Ridderkerk

Raadsvoorstel Onderwerp: Participatieverordening gemeente Ridderkerk College van burgemeester en wethouders 1 september 2026 Zaaknummer 2026-052908 Portefeuillehouder F. Stip Commissie Samen leven 1 oktober 2026 Openbaar Opsteller: Mariëlla Vink Gemeenteraad 15 oktober 2026 Geadviseerd besluit 1. De participatieverordening gemeente Ridderkerk vast te stellen. 2/4 Raadsvoorstel Inleiding Op 1 januari 2025 is de Wet versterking participatie op decentraal niveau in werking getreden (Stb. 2024, 203, hierna: de wet). Deze wet beoogt het draagvlak voor het beleid van gemeenten, en de uitvoering en evaluatie daarvan, te vergroten door inwoners hier een grotere rol in te geven. Volgens de memorie van toelichting is het, gezien de grote maatschappelijke opgaven waar gemeenten voor staan, van belang dat gemeenten inwoners vroegtijdig en zorgvuldig betrekken bij vraagstukken. Tegen die achtergrond voorziet de wet in de eerste plaats in een verbreding van de verplichtingen voor gemeenten. Gemeenten moeten inwoners op grond van de wet niet meer alleen bij de voorbereiding van beleid betrekken, maar ook bij de uitvoering en evaluatie daarvan (artikel 150, eerste lid, van de Gemeentewet). In de memorie van toelichting is bovendien opgemerkt dat inspraak lang niet het enige middel voor gemeenten is om inwoners bij het maken van beleid en de uiteindelijke besluitvorming te betrekken.

De wet beoogt in de tweede plaats dus dat gemeenten hun inspraakverordening vervangen door een participatieverordening en dat zij daarin meer recht doen aan alle verschillende middelen die er voor participatie zijn. Tot slot bevat de wet een bepaling over het uitdaagrecht. Uit artikel 150, derde lid, van de Gemeentewet volgt dat gemeenten in de nieuwe participatieverordening niet alleen moeten voorzien in de wijze waarop gemeenten inwoners bij het voorbereiden, uitvoeren en evalueren van gemeentelijk beleid betrekken, maar aan inwoners en maatschappelijke instellingen ook de mogelijkheid moeten bieden zelf het initiatief te nemen. Geregeld is dat gemeenten in de participatieverordening de voorwaarden moeten bepalen waaronder inwoners en maatschappelijke instellingen taken van de gemeente kunnen uitvoeren. Beoogd effect Het beoogde effect van de participatieverordening: a. duidelijkheid geven over het proces van participatie en de voorwaarden; b. de samenwerking tussen bestuursorgaan en inwoners, maatschappelijke instellingen en ondernemers versterken; c. de kwaliteit van beleid of plannen vergroten; d. de samenleving binnen de gemeente versterken en betrokkenheid van inwoners vergroten. Relatie met beleidskaders •Nota Betrokken Samenleving. •Collegeprogramma 2026-2030 Een Ridderkerk om je thuis te voelen.

Argumenten 1.1 Hiermee wordt duidelijkheid gegeven over het proces van participatie en de voorwaarden. In de participatieverordening zijn de spelregels voor participatie (inwonersparticipatie en overheidsparticipatie) opgenomen. Dat wil zeggen dat het gaat om een kader voor de wijze waarop inwoners, organisaties en andere belanghebbenden op initiatief van de gemeente bij het beleidsproces worden betrokken. Verder is er een wens om ook initiatieven vanuit inwoners en maatschappelijke instellingen te stimuleren. Daartoe wordt ook overheidsparticipatie, dus de situatie waarin de gemeente op initiatief van inwoners en maatschappelijke instellingen wordt betrokken bij plannen die inwoners en maatschappelijke instellingen hebben, in de verordening gefaciliteerd. Onderdeel van die overheidsparticipatie is ook het uitdaagrecht zoals dat vanaf 1 januari 2025 in de Gemeentewet verankerd is. Er zijn in de verordening voorwaarden opgenomen waaronder overheidsparticipatie plaats kan vinden en de verordening voorziet ook in een procedure bij het indienen van een verzoek daartoe. 1.2 De bestaande Inspraakverordening gemeente Ridderkerk 2009 wordt ingetrokken. De inspraakverordening gemeente Ridderkerk 2009 blijft van toepassing op de voorbereiding van beleid waarvoor ten tijde van de inwerkingtreding van deze verordening reeds een inspraakprocedure op grond van die verordening was gestart.

1.3 Op grond van artikel 8 lid 4 van de Verordening heeft het college het bijgevoegde Overheidsparticipatie formulier vastgesteld. 3/4 Overleg gevoerd met N.v.t. Kanttekeningen N.v.t. Uitvoering/vervolgstappen Na besluitvorming wordt de verordening op reguliere wijze gepubliceerd. Evaluatie/monitoring Aan de hand van een raadsinformatiebrief wordt uw raad jaarlijks geïnformeerd over de gevoerde participatie(trajecten). Daarin wordt o.a. ingegaan op de aard van het initiatief, de trede op de participatieladder, de ingezette instrumenten, de motivering van het besluit en indien mogelijk een waardering van de inwoners over de gevoerde participatie. Financiën N.v.t. Juridische zaken Zie kopje Inleiding. Duurzaamheid en Ecologie N.v.t. Inclusiviteitstoets N.v.t. Communicatie/participatie na besluitvorming Na de besluitvorming vindt via diverse gemeentelijke kanalen communicatie plaats over de vaststelling van de participatieverordening. Burgemeester en wethouders van Ridderkerk, de secretaris, de burgemeester, mw. M. Kitselar dhr. C.A. Oosterwijk Bijlagen 1. Overheidsparticipatie formulier.docx 2.

Participatieverordening gemeente Ridderkerk.docx 4/4 CONCEPT RAADSBESLUIT Gemeenteraad: 15 oktober 2026 Zaaknummer:Onderwerp: Participatieverordening gemeente Ridderkerk Commissie samen leven 1 oktober 2026 De raad van de gemeente Ridderkerk, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders op 1 september 2026, BESLUIT: 1. De participatieverordening gemeente Ridderkerk vast te stellen.