VNG Model Winkeltijdenverordening 2025 met toelichting
Tekst van het document
Model Winkeltijdenverordening 2025 (nieuw model, december 2025) [Deze verordening regelt de afwijkingen in de gemeente [naam gemeente] van de openingstijden van de Winkeltijdenwet. Het gaat om de gemeentelijke uitzonderingen op de landelijke regels dat winkels niet op zon- en feestdagen open mogen zijn, en op werkdagen niet tussen 22:00 en 06:00. Deze uitzonderingen kunnen bijvoorbeeld gelden voor bepaalde gebieden, branches, winkels, evenementen en tijden. Het doel is om een balans te vinden tussen de behoeften van ondernemers en inwoners en de leefbaarheid binnen de gemeente.] Leeswijzer modelbepalingen - […] of [iets] = door gemeente in te vullen, zie bijvoorbeeld artikel 2, eerste lid. - [iets OF iets] = door gemeente te kiezen, zie bijvoorbeeld de twee varianten voor artikel 2. - [iets] = facultatief, zie bijvoorbeeld artikel 5. - [(iets)] = een voorbeeld ter illustratie voor gemeente, zie bijvoorbeeld artikel 6, eerste lid. Combinaties zijn ook mogelijk. Nadere uitleg is opgenomen in de implementatiehandleiding. De raad van de gemeente [naam gemeente]; gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van [datum en nummer]; gelet op artikel 3 van de Winkeltijdenwet; gezien het advies van de [naam commissie]; besluit vast te stellen de volgende: Winkeltijdenverordening [naam gemeente [jaartal]] Artikel 1.
Definities In deze verordening en de daarop gebaseerde besluiten wordt verstaan onder: - college: het college van burgemeester en wethouders van de [naam gemeente]; - feestdagen: dagen, bedoeld in artikel 2, eerste lid, onder b, van de Winkeltijdenwet; - werkdagen: maandag tot en met zaterdag; - winkel: winkel, bedoeld in artikel 1 van de Winkeltijdenwet. [Artikel 2. Algemene vrijstellingen Winkels mogen, in aanvulling op de openingstijden in de Winkeltijdenwet, ook open zijn op [werkdagen tussen (tijd tussen 22.00 uur en 6.00 uur noemen) EN/OF zondagen op (tijden noemen) EN/OF feestdagen op (tijden noemen)].] [2. Bij deze vrijstelling [geldt de beperking dat OF gelden de beperkingen dat]: (a….. Vereniging van Nederlandse Gemeenten Nassaulaan 12 Den Haag | Postbus 30435 | 2500 GK Den Haag 070 - 373 83 93 | info@vng.nl | vng.nl b…..).] [3. Bij deze vrijstelling [geldt het voorschrift dat OF gelden de voorschriften dat]: (a….. b…..).] OF [Artikel 2. Algemene vrijstelling werkdagen [1.] Winkels mogen, in aanvulling op de openingstijden in de Winkeltijdenwet, ook open zijn op werkdagen tussen [(tijd tussen 22.00 uur en 6.00 uur noemen)].] [2. Het eerste lid geldt alleen voor winkels in de volgende gebieden: (a….. b…..).] [3. Het eerste lid geldt alleen voor winkels in de volgende branches of categorieën: (a….. b…..).] [4.
Het eerste lid geldt alleen voor [de volgende perioden OF het volgende maximale aantal dagen OF de volgende evenementen]: (a….. b…..).] [5. Bij deze vrijstelling [geldt de beperking dat OF gelden de beperkingen dat]: (a….. b…..).] [6. Bij deze vrijstelling [geldt het voorschrift dat OF gelden de voorschriften dat]: (a….. b…..).] EN/OF [Artikel 3. Algemene vrijstelling zondagen [1.] Winkels mogen, in aanvulling op de openingstijden in de Winkeltijdenwet, ook open zijn op zondagen tussen [(tijden noemen).] [2. Het eerste lid geldt alleen voor winkels in de volgende gebieden: (a….. b…..).] [3. Het eerste lid geldt alleen voor winkels in de volgende branches of categorieën: (a….. b…..).] [4. Het eerste lid geldt alleen voor [de volgende perioden OF het volgende maximale aantal dagen OF de volgende evenementen]: (a….. b…..).] [5. Bij deze vrijstelling [geldt de beperking dat OF gelden de beperkingen dat ] (a….. b…..).] [6. Bij deze vrijstelling [geldt het voorschrift dat OF gelden de voorschriften dat ] (a….. b…..).] EN/OF Vereniging van Nederlandse Gemeenten Pagina 2 van 7 [Artikel 4. Algemene vrijstelling feestdagen [1.] Winkels mogen, in aanvulling op de openingstijden in de Winkeltijdenwet ook open zijn op feestdagen tussen (tijden noemen).] [2. Het eerste lid geldt alleen voor winkels in de volgende gebieden: (a….. b…..).] [3.
Het eerste lid geldt alleen voor winkels in de volgende branches of categorieën: (a….. b…..).] [4. Het eerste lid geldt alleen voor [de volgende perioden OF het volgende maximale aantal dagen OF de volgende evenementen]: (a….. b…..).] [5. Bij deze vrijstelling [geldt de beperking dat OF gelden de beperkingen] dat: (a….. b…..).] [6. Bij deze vrijstelling [geldt het voorschrift dat OF gelden de voorschriften] dat: (a….. b…..).] Artikel 5. Individuele ontheffingen 1. Het college kan een eigenaar of beheerder van een winkel op aanvraag ontheffing verlenen van het verbod in de Winkeltijdenwet om op [werkdagen tussen (tijd tussen 22.00 uur en 6.00 uur noemen) EN/OF zondagen tussen (tijden noemen) EN/OF feestdagen tussen (tijden noemen)] open te zijn. [2. Het eerste lid geldt alleen voor winkels in de volgende gebieden: (a….. b…..).] [3. Het eerste lid geldt alleen voor winkels in de volgende branches of categorieën: (a….. b…..).] [4. Het eerste lid geldt alleen voor [de volgende perioden OF het volgende maximale aantal dagen OF de volgende evenementen]: (a….. b…..).] [5.] Het college kan de ontheffing weigeren als de woon- en leefsituatie of de openbare orde in de omgeving van de winkel daardoor ontoelaatbaar nadelig wordt beïnvloed. Artikel 6.
Maximum aantal [en beperkingen en voorschriften individuele ontheffingen] [1.] Het college kan voor het aantal ontheffingen een maximum vaststellen. Daarbij bepaalt het college wat de duur van een ontheffing is en hoe het de ontheffingen eerlijk en transparant verdeelt. [2. Aan de ontheffing wordt de beperking verbonden dat [(bijvoorbeeld beperking naar tijdsruimte of waren die een winkelier mag verkopen)].] [3. Het college kan aan de ontheffing beperkingen stellen of daar voorschriften aan verbinden om nadelige gevolgen voor de woon- en leefsituatie of de openbare orde in de omgeving van de winkel tegen te gaan.] Artikel 7. Toezicht en handhaving De door het college aangewezen toezichthouders zijn belast met het toezicht op de naleving van de regels, ontheffingen, beperkingen en voorschriften die bij of krachtens deze verordening gelden. Vereniging van Nederlandse Gemeenten Pagina 3 van 7 Artikel 8. Overgang van oud naar nieuw 1. De [citeertitel oude verordening] wordt per datum van inwerkingtreding van deze verordening ingetrokken. 2. Besluiten die op grond van de [citeertitel oude verordening] zijn genomen, gelden als besluiten genomen op grond van deze verordening en blijven gelden tot zij worden veranderd of ingetrokken. Artikel 9. Ingangsdatum en de naam van deze verordening 1. Deze verordening treedt in werking op [datum]. 2.
Deze verordening wordt genoemd: Winkeltijdenverordening [naam gemeente [jaartal].] Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van [datum vergadering]. De voorzitter, De griffier, Vereniging van Nederlandse Gemeenten Pagina 4 van 7 TOELICHTING Algemeen Inleiding De Winkeltijdenwet geeft landelijke openingstijden voor winkels en biedt gemeenten daarbij de mogelijkheid om in een winkeltijdenverordening ruimere openingstijden vast te stellen. Met deze winkeltijdenverordening maakt de gemeenteraad (hierna: raad) van die mogelijkheid gebruik. Doel verordening Het doel van deze verordening is om enerzijds flexibiliteit te bieden aan winkeliers om op bepaalde tijden open te zijn, afhankelijk van lokale omstandigheden. Anderzijds is ook het doel om recht te doen aan de leefbaarheid, door overlast in woonwijken te beperken en rekening te houden met rustdagen. Verder is voor deze verordening ook een optimale marktwerking van belang. Eerlijke concurrentie tussen winkels moet zo min mogelijk worden verstoord en de regels moeten het economische klimaat ook zo min mogelijk verstoren. Tot slot moeten de regels duidelijk zijn, zodat inwoners en ondernemers weten waar zij aan toe zijn. Wettelijk kader verordening In de Winkeltijdenwet staat dat winkels niet open mogen zijn op werkdagen tussen 22:00 uur en 06:00 uur en op zon- en feestdagen.
Het Vrijstellingenbesluit Winkeltijdenwet bevat hierop echter een aantal uitzonderingen. Het gaat dan bijvoorbeeld om winkels in ziekenhuizen of benzinestations, op stations en vliegvelden en in wegrestaurants. Gemeenten kunnen niet van de regels van dit besluit afwijken. Gemeenten kunnen wel kiezen voor ruimere openingstijden dan die van de Winkeltijdenwet. Daarbij is het aan gemeenten om te bepalen welke ruimte zij willen bieden. Zo zijn er algemene en individuele uitzonderingen mogelijk. Verder kan een gemeente zowel voor een verruiming van de openingstijden op werkdagen als de opening op zon- en feestdagen kiezen. Tenslotte zijn er mogelijkheden om de gemeentelijke regels alleen voor bepaalde gebieden, branches, categorieën, perioden of evenementen te laten gelden. [In dit geval staat in de verordening dat voor alle winkels een algemene uitzondering (vrijstelling) op de Winkeltijdenwet geldt. Dit betekent dat alle winkels op [werkdagen tussen (tijd tussen 22.00 uur en 6.00 uur noemen) EN/OF zondagen (tijden noemen) EN/OF feestdagen (tijden noemen)] open mogen zijn. OF In dit geval staat in de verordening een algemene uitzondering (vrijstelling) op de in de Winkeltijdenwet genoemde openingstijden op werkdagen.
Dit betekent dat er voor winkels mogelijkheden zijn om op [werkdagen tussen (tijd tussen 22.00 uur en 6.00 uur noemen)] open te zijn.] [Dit geldt alleen voor de winkels die (invullen voor welke gebieden EN/OF branches of categorieën EN/OF perioden, dagen of evenementen dit geldt.) EN/OF In de verordening is een algemene uitzondering (vrijstelling) opgenomen voor [zondagen EN/OF feestdagen]. Dit betekent dat er voor winkels mogelijkheden zijn om op [zondagen EN/OF feestdagen] Vereniging van Nederlandse Gemeenten Pagina 5 van 7 open te zijn. [Dit geldt alleen voor de winkels die (invullen voor welke gebieden EN/OF branches of categorieën EN/OF perioden, dagen of evenementen dit geldt.)] [Zo is het mogelijk een goede balans te vinden tussen de behoeften van inwoners, ondernemers en bezoekers, en tegelijk de leefbaarheid en rust te beschermen.] Artikelsgewijs Artikel 1. Definities In artikel 1 zijn de belangrijkste begrippen gedefinieerd. Artikel 1 van de Winkeltijdenwet geeft een definitie van het begrip ‘winkel’. Dat is een voor het publiek toegankelijke besloten ruimte, waarin goederen aan particulieren plegen te worden verkocht. Ook al bedraagt de verkoop in dergelijke winkels slechts 1% van de omzet, dan nog is er sprake van een winkel.
Daarbij is van belang dat als in bedrijven zoals kappers en zonnebankstudio’s verkoop van aanverwante producten plaatsvindt, zoals shampoos, borstels of zonnebrandolie, deze bedrijven ook winkels zijn. Bij ‘plegen te worden verkocht’ gaat het om het feitelijk handelen. Bij het vaststellen of er sprake is van een winkel is het dus van belang wat de feitelijke activiteiten binnen het bedrijf zijn. Een kapperszaak of zonnebankstudio blijft dus onder de werking van de Winkeltijdenwet en de Winkeltijdenverordening vallen. Ook als zij de shampoos, borstels of zonnebrandolie ’s avonds niet meer aanbieden. Voor deze definitie is van belang dat de Winkeltijdenwet niet alleen van toepassing is op winkels. Op grond van het tweede lid van artikel 2 van de Winkeltijdenwet is het op de genoemde dagen en tijden ook verboden om in de uitoefening van een bedrijf, anders dan in een winkel, goederen te koop aan te bieden of te verkopen aan en in rechtstreekse aanraking met particulieren. Daarmee vallen ook andere vormen van handel met particulieren onder het regime van de Winkeltijdenwet. Het gaat dan vooral om ambulante handel, dus markten, straathandel, standplaatsen en handel op het water.
Door de zinsnede ‘in rechtstreekse aanraking met particulieren’, vallen verkoopmethoden zoals postorderverkoop, telefonische verkoop en telewinkelen, maar ook bijvoorbeeld darkstores of bezorgwinkels, niet onder de wet en de verordening. Bovendien heeft het verbod geen betrekking op het afleveren van goederen aan particulieren. [ Artikel 2 tot en met 4: algemene vrijstellingen In de verordening is gebruik gemaakt van de mogelijkheid om een vrijstelling te verlenen. Bij een vrijstelling gaat het om een algemene uitzondering. Dat betekent dat het een uitzondering is die op voorhand is gegeven en geldt voor alle gevallen die er onder zullen vallen.] [De keuze voor de vrijstelling in artikel 2 is OF De keuzes voor de vrijstellingen in de artikelen 2 tot en met 4 zijn] gemaakt binnen het kader en de doelstellingen van de Winkeltijdenwet. Verder is rekening gehouden met de leefbaarheid, de omgeving, de veiligheid, de openbare orde en de rust. Overigens kan de raad op grond van de Winkeltijdenwet aan de vrijstellingen ook beperkingen en voorschriften verbinden om nadelige gevolgen van de vrijstelling tegen te gaan. Het gaat dan om gevolgen voor de woon- en leefsituatie of de openbare orde in de omgeving van de winkel. Artikelen 5 en 6: individuele ontheffingen Vereniging van Nederlandse Gemeenten Pagina 6 van 7 In de artikelen 5 en 6 zijn de ontheffingen geregeld.
Dit zijn de uitzonderingen op de Winkeltijdenwet voor individuele gevallen. Het gaat dan om uitzonderingen voor specifieke [winkels EN/OF tijden EN/OF activiteiten EN/OF gelegenheden]. De raad bepaalt in welke gevallen het college de ontheffing kan verlenen. Het college beslist vervolgens of de ontheffing ook daadwerkelijk wordt verleend. Het college kan daarvoor beleidsregels maken. In het eerste lid van artikel 6 staat verder dat het college een maximum aan het aantal ontheffingen kan stellen. Omdat de ontheffing dan een schaars recht wordt, is ook geregeld dat het college daarbij de maximale duur van ontheffingen bepaalt en regelt hoe het college de ontheffingen eerlijk en transparant verdeelt. In het tweede en het derde lid wordt de mogelijkheid van het stellen van beperkingen en voorschriften uitgewerkt. Artikel 7. Toezicht en handhaving De naleving van deze verordening wordt gecontroleerd door toezichthouders, die het college aanwijst. Artikel 8. Overgang van oud naar nieuw Oude besluiten blijven geldig totdat het college deze besluiten aanpast of intrekt. Aanvragen die zijn ingediend voordat deze verordening in werking treedt, en waarop het college op het moment van het van kracht worden van de nieuwe regels nog niet heeft beslist, handelt het college af volgens de nieuwe regels (onmiddellijke werking). Vereniging van Nederlandse Gemeenten Pagina 7 van 7