Verantwoordingsverslag digitale toegankelijkheid 2025.pdf

DIGITALE TOEGANKELIJKHEID

VERANTWOORDINGSVERSLAG 2025

VERANTWOORDINGSVERSLAG DIGITALE TOEGANKELIJKHEID 2025

April 2026

2

INHOUDSOPGAVE 1

Inleiding ......................................................................................................................................... 4

1.1 Wettelijk kader ..................................................................................................................................................... 4 1.2 Over dit verantwoordingsverslag ....................................................................................................................... 4

2

Status van digitale toegankelijkheid in 2025 ............................................................................ 5

2.1. DigiToegankelijk dashboard ............................................................................................................................... 5 2.2. Meting ................................................................................................................................................................... 7 2.3. Klachten ................................................................................................................................................................ 7

3. Ondernomen acties ......................................................................................................................... 8 Ad. 1. Bewustwording en kennisverbreding binnen de organisatie........................................................................ 8 Ad. 2. Uitvoeren van toegankelijkheidsaudits ........................................................................................................... 8 Ad. 3. Ingebruikname huisstijlhub Cordeo................................................................................................................. 8 Ad. 4. UX-gebruikersonderzoek .................................................................................................................................. 8 Ad. 5. Uitbreiding inzet Readspeaker ......................................................................................................................... 8 Ad. 6. Verbeteren van documentpublicatie ............................................................................................................... 9

4. Vervolgstappen in 2026 ................................................................................................................... 10 4.1 Ambitieniveau nalevingsstatus ............................................................................................................................. 10

VERANTWOORDINGSVERSLAG DIGITALE TOEGANKELIJKHEID 2025

3

1

INLEIDING

Gemeente Ridderkerk streeft ernaar dat alle inwoners zelfstandig en gelijkwaardig gebruik kunnen maken van haar digitale dienstverlening. Daarom maken we onze websites en mobiele apps zo digitaal toegankelijk mogelijk. Dit betekent dat onze digitale diensten zo zijn ingericht dat ze voor iedereen toegankelijk en bruikbaar zijn, ook voor personen met een beperking. Hiermee verbeteren we de kwaliteit, gebruiksvriendelijkheid en inclusiviteit van onze digitale dienstverlening.

1.1

WETTELIJK KADER

Sinds 1 juli 2023 is het Besluit Digitale Toegankelijkheid Overheid (BDTO) opgenomen in de Wet Digitale Overheid (WDO). Het BDTO verplicht overheidsinstanties om: • te zorgen voor toegankelijke websites en apps, die uiteindelijk voldoen aan de WCAG 2.1 AA-standaard; • de digitale toegankelijkheid te verantwoorden via een toegankelijkheidsverklaring per website of app, opgesteld volgens het voorgeschreven model. Daarnaast is sinds juni 2025 de European Accessibility Act (EAA) van kracht. Deze EU-richtlijn verplicht publieke en private organisaties in de hele Europese Unie om digitale diensten, producten en voorzieningen toegankelijk te maken voor mensen met een beperking. Dit omvat onder andere websites, mobiele apps en e-commerceplatforms. De EAA versterkt de Europese standaard voor inclusieve dienstverlening en sluit aan bij de nationale verplichtingen uit het BDTO.

1.2 OVER DIT VERANTWOORDINGSVERSLAG Overheden zijn verantwoordelijk voor de naleving van de regelgeving op het gebied van digitale toegankelijkheid van websites en apps. Met dit verslag legt het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Ridderkerk verantwoording af aan de gemeenteraad over de activiteiten die in 2025 zijn uitgevoerd in het kader van de wettelijke verplichting tot digitale toegankelijkheid, zoals vastgelegd in het BDTO. Het verantwoordingsverslag is gebaseerd op de toegankelijkheidsverklaringen die de gemeente heeft opgesteld en geeft daarnaast overzicht van en inzicht in de voortgang van de gemeente richting een digitaal toegankelijke organisatie. Het verantwoordingsverslag digitale toegankelijkheid bestaat uit: • Een overzicht van de status van digitale toegankelijkheid in 2025, gebaseerd op de belangrijkste gegevens uit het DigiToegankelijk dashboard. Hiermee kan worden vastgesteld in hoeverre de gemeente voldoet aan de wettelijke vereisten van het BDTO. • Een toelichting op de ondernomen acties die in 2025 zijn ondernomen en de geplande vervolgstappen voor 2026.

4

2 STATUS VAN DIGITALE TOEGANKELIJKHEID IN 2025

In 2025 heeft de gemeente Ridderkerk de wettelijke nalevingsstatus voor digitale toegankelijkheid bereikt. Alle digitale producten voldoen inmiddels aan het BDTO. Daarmee staat Ridderkerk er in vergelijking met het landelijke gemiddelde goed voor. Dit verantwoordingsverslag laat zien hoe de organisatie zich inzet om digitale toegankelijkheid te bevorderen en te versterken. 2025 stond in het teken van completeren, verankeren en versterken, met de focus op het duurzaam borgen van toegankelijkheid en eerder behaalde resultaten binnen de organisatie.

2.1. DIGITOEGANKELIJK DASHBOARD Het DigiToegankelijk dashboard (Logius) geeft een overzicht van alle digitale producten van de gemeente waarvoor bij wet een toegankelijkheidsverklaring moet worden opgesteld, inclusief hun nalevingsstatus op het gebied van digitale toegankelijkheid. Deze nalevingsstatus hangt af van de mate waarin een website of app voldoet aan de verplichte toegankelijkheidsstandaard en van de mate waarin de gemeente actief werkt aan het verbeteren van de digitale toegankelijkheid van de betreffende website of app. De verschillende nalevingsstatussen zijn: • • • • •

A: Volledig toegankelijk B: Gedeeltelijk toegankelijk C: Eerste maatregelen genomen D: Voldoet niet E: Toegankelijkheidsverklaring ontbreekt

Een nalevingsstatus wordt toegekend op basis van de toegankelijkheidsverklaring, die is opgesteld op grond van de resultaten van een toegankelijkheidsonderzoek (audit). Bij een status A, B, of C voldoet de digitale dienst aan de eisen van het BDTO. Bij een D of E-status zijn aanvullende maatregelen nodig om te voldoen aan de digitale toegankelijkheidsnormen. Alle digitale producten waarvoor de gemeente een toegankelijkheidsverklaring moet opstellen, zijn opgenomen in het DigiToegankelijk dashboard. Hierdoor is in één oogopslag te zien hoe toegankelijk de websites en mobiele apps van de gemeente zijn. Websites en apps van verbonden partijen, waarvoor de gemeente geen eigen toegankelijkheidsonderzoek hoeft uit te voeren, zijn niet in het DigiToegankelijk dashboard opgenomen; deze zijn te vinden op de toegankelijkheidspagina van ridderkerk.nl.

VERANTWOORDINGSVERSLAG DIGITALE TOEGANKELIJKHEID 2025

5

Figuur 1. Status van toegankelijkheid op 5 januari 2026.

Figuur 2. Overzicht van toegankelijkheidsstatussen per maand in 2025 en januari 2026.

Figuur 3. Vergelijking toegankelijkheid gemeente Ridderkerk tegenover het gemiddelde van Nederlandse gemeenten.

6

Figuur 2 laat het verloop van de toegankelijkheidsstatussen in 2025 zien. Hieruit blijkt dat in 2025 de nodige stappen zijn gezet om alle gemeentelijke digitale producten een wettelijke nalevingsstatus (A, B of C) te geven. In 2024 is het aantal digitale producten teruggebracht van 19 in januari naar 13 in december, onder meer door het opschonen van domeinen. In 2025 is het aantal producten vervolgens weer licht toegenomen van 13 in januari naar 15 in december. In januari 2025 voldeed 77% van de digitale producten aan het BDTO (10 websites en apps met status A, B of C) en had 23% een D-status (3 websites en apps). Het ontbreken van de E-status wijst erop dat voor alle digitale producten een toegankelijkheidsverklaring was opgesteld en dat de intentie aanwezig was om de resterende audits uit te laten voeren. Eind 2025 voldeed 100% van de digitale producten aan de wettelijke toegankelijkheidseisen. Omdat de peildatum van het dashboard op de eerste dag van de maand ligt, geeft bovenstaande grafiek een lichte vertekening: op 1 januari 2026 is namelijk te zien dat er eind 2025 geen producten meer zijn met een D- of E-status. Figuur 3 laat zien dat gemeente Ridderkerk er in vergelijking met het landelijke gemiddelde goed voor staat: 100% van de digitale producten (status A, B of C) voldoet aan de wettelijke toegankelijkheidseisen, tegenover een landelijk gemiddelde van 57%.

2.2. METING Naast het DigiToegankelijk dashboard, waarin de toegankelijkheidsstatus per website of app wordt weergegeven, maakt de gemeente gebruik van een scoringsmodel van de VNG. Dit model maakt het mogelijk om te beoordelen of er vooruitgang wordt geboekt bij het borgen van digitale toegankelijkheid binnen de organisatie, zowel op het gebied van Beleid & Strategie als van Uitvoering & Beheer. Het format van de VNG biedt een overzicht met stellingen waarop met ‘ja’ of ‘nee’ kan worden beoordeeld. Dit doet echter geen volledig recht aan de werkelijkheid en aan de inspanningen die al zijn geleverd. Bij veel organisatorische maatregelen zijn al acties gestart, terwijl het onderdeel nog niet volledig is afgerond. Een beoordeling met alleen ‘ja’ of ‘nee’ zou de inzet daarom onvoldoende weerspiegelen. De stellingen die voldoen en/of in ontwikkeling zijn, worden daarom als ‘positief’ benaderd. Om volledig te voldoen (100%) op het gebied van Beleid & Strategie moeten 39 vragen positief worden beoordeeld. Ridderkerk heeft 35 vragen (ca. 90%) positief afgerond. Op 4 vragen (ca. 10%) is nog verbetering mogelijk. Daarmee is sprake van een stijging van 5% ten opzichte van 2024 (33 vragen positief). Deze stijging is onder meer het gevolg van de toegenomen aandacht voor digitale toegankelijkheid binnen de verschillende teams.

Verdere groei kan worden bereikt door processen rond inkoop, rolverdeling en toetsing vast te leggen. Daarnaast blijft het belangrijk om blijvend toe te zien op de naleving van gemaakte afspraken en hier actief op te sturen. Op het gebied van Uitvoering & Beheer moeten in totaal 35 vragen positief beoordeeld worden. Daarvan zijn 30 vragen (ca. 86%) positief beantwoord. Op de overige 5 vragen (ca. 14%) is nog verbetering mogelijk. Ten opzichte van 2024 betekent dit een positieve stijging van 6%. Deze stijging hangt onder meer samen met het verder publiceren en actualiseren van toegankelijkheidsverklaringen, het beschikbaar stellen van onderzoeksrapporten en het actief uitvoeren van verbetermaatregelen voor websites en apps. Voor enkele subwebsites ontbreken nog een maatregelenplan en een feedbackmechanisme. Daarnaast is er nog geen volledig overzicht van ontoegankelijke documenten op subdomeinen, intranetten en cloudapplicaties.

2.3. KLACHTEN De toegankelijkheidsverklaring bevat een feedbackmechanisme. Gebruikers kunnen feedback geven als ze tegen toegankelijkheidsproblemen aanlopen. In 2025 zijn er geen klachten ontvangen of afgehandeld die te maken hebben met toegankelijkheidsissues. VERANTWOORDINGSVERSLAG DIGITALE TOEGANKELIJKHEID 2025

7

3. ONDERNOMEN ACTIES

Er zijn in 2025 doelgerichte acties ondernomen om de digitale toegankelijkheid te verbeteren en de initiatieven die eerder zijn gestart voor te zetten. Er is onder andere aandacht besteed aan: • Bewustwording en kennisverbreding binnen de organisatie • Uitvoeren van toegankelijkheidsaudits • Ingebruikname huisstijlhub Cordeo • UX-gebruikersonderzoek • Uitbreiding inzet van ReadSpeaker • Verbeteren van documentpublicatie Ondanks alle inspanningen blijft er ruimte voor verbetering. Daarom blijven we ons inzetten om de digitale toegankelijkheid te verbeteren.

AD. 1. BEWUSTWORDING EN KENNISVERBREDING BINNEN DE ORGANISATIE In 2025 is actief ingezet op het vergroten van kennis en bewustwording over digitale toegankelijkheid binnen de organisatie. Door gerichte bijeenkomsten, praktische ondersteuning en interne communicatie is het onderwerp verder verankerd in de dagelijkse werkzaamheden. Daarnaast zijn roadshows georganiseerd voor geprioriteerde teams. Tijdens deze bijeenkomsten is aandacht besteed aan het belang van digitale toegankelijkheid, de wettelijke verplichtingen en concrete aanpassingen die collega’s direct kunnen toepassen in hun werk.

AD. 2. UITVOEREN VAN TOEGANKELIJKHEIDSAUDITS Het is wettelijk verplicht om een actuele toegankelijkheidsverklaring voor elk domein online te publiceren. Ieder domein moet eens in de drie jaar onderzocht of geaudit worden door een onafhankelijke partij. Naar aanleiding van de data uit het DigiToegankelijk dashboard zijn voor een aantal domeinen toegankelijkheidsaudits uitgevoerd. De uitkomsten hiervan zijn gebruikt om de bijbehorende toegankelijkheidsverklaringen te updaten in het DigiToegankelijk register. Hiermee is inzicht verkregen in de actuele stand van zaken en zijn gerichte verbeteracties in gang gezet.

AD. 3. INGEBRUIKNAME HUISSTIJLHUB CORDEO De huisstijlhub van Cordeo is in gebruik genomen om medewerkers te ondersteunen bij het opstellen van toegankelijke documenten. Met dit programma kunnen documenten eenvoudiger worden opgemaakt volgens de geldende toegankelijkheidseisen, waardoor de inzet van externe leveranciers in veel gevallen niet meer nodig is. Daarnaast wordt de kwaliteit van online gepubliceerde documenten hiermee verhoogd.

AD. 4. UX-GEBRUIKERSONDERZOEK Er zijn gebruikersonderzoeken uitgevoerd om inzicht te krijgen in de ervaringen van gebruikers met de gemeentelijke website en app. De bevindingen zijn gebruikt om verbeteringen door te voeren in structuur, navigatie en gebruiksvriendelijkheid, met aandacht voor toegankelijkheid.

AD. 5. UITBREIDING INZET READSPEAKER De inzet van de geïntegreerde voorleestool ReadSpeaker is in 2025 verder uitgebreid en geoptimaliseerd. Naast de bestaande voorleesfunctie zijn aanvullende functionaliteiten toegevoegd, zoals een woordenboek en een samenvattingsfunctie. Hiermee wordt de leesbaarheid en begrijpelijkheid van de website vergroot. Op basis van input van UX-experts en gebruikersonderzoek zijn de knoppen beter vindbaar gemaakt. Sinds deze aanpassing is het gebruik van de ReadSpeaker-functionaliteiten aantoonbaar toegenomen.

8

AD. 6. VERBETEREN VAN DOCUMENTPUBLICATIE Er zijn stappen gezet om online gepubliceerde documenten toegankelijker te maken. Zo zijn pdf-links voorzien van informatie over bestandstype en -grootte en is extra aandacht besteed aan het correct en toegankelijk aanbieden van documenten. Daarnaast maakt de ReadSpeaker-functionaliteit DocReader het mogelijk om pdf-documenten voor te laten lezen, waardoor de toegankelijkheid verder wordt vergroot.

VERANTWOORDINGSVERSLAG DIGITALE TOEGANKELIJKHEID 2025

9

4. VERVOLGSTAPPEN IN 2026

In 2026 ligt de nadruk op het verder borgen en structureel versterken van digitale toegankelijkheid binnen de organisatie. We verwachten het komende jaar: Bewustwording en kennisdeling voort te zetten, door: • het organiseren van een ervaringssessie en verdiepende trainingen; • het delen van praktische tips, handleidingen en voorbeelden binnen de organisatie; • nieuwe medewerkers via de onboardingsapp bewust te maken van digitale toegankelijkheid; • digitale toegankelijkheid op te nemen in de nieuwe schrijfwijzer van het project Helder Schrijven. Interne applicaties en cloudomgevingen verder te inventariseren en waar nodig verbetermaatregelen te bepalen. De coördinatie hiervan is belegd bij De BedrijfsvoeringsPartner. Processen rond rolverdeling, toetsing en inkoop verder te formaliseren en te borgen. De toegankelijkheidsverklaringen in het DigiToegankelijk dashboard verder te monitoren en waar nodig: • digitale diensten met aflopende verklaringen opnieuw te laten auditen; • afspraken te maken met webleverancier Yard over de kosten van de technische audit van ridderkerk.nl.

4.1 AMBITIENIVEAU NALEVINGSSTATUS De gemeente Ridderkerk blijft streven naar een zo hoog mogelijke toegankelijkheid en dus waar mogelijk naar status A. Tegelijkertijd is status A geen doel op zich, maar een middel. Volgens het Besluit Digitale Toegankelijkheid Overheid (BDTO) is het niet verplicht dat alle digitale producten op ieder moment volledig voldoen aan alle toegankelijkheidsrichtlijnen. Belangrijk is dat de gemeente aantoonbaar ‘in control’ is. Dat is ook het ambitieniveau van de gemeente Ridderkerk. In de praktijk betekent dit dat de gemeente gemiddeld rond status B uitkomt. Het nog niet volledig behalen van status A heeft onder andere te maken met de volgende factoren: • Niet alle producten voldoen al volledig aan de richtlijnen. Voor technische aanpassingen zijn we vaak afhankelijk van leveranciers, die deze wijzigingen moeten opnemen in hun ontwikkelagenda. • Digitale toegankelijkheid is nog niet in alle werkprocessen structureel geborgd. • Daarnaast speelt de landelijke problematiek rondom pdf-bestanden. Net als websites en apps moeten ook pdf’s voldoen aan de toegankelijkheidseisen, maar het maken en controleren van volledig toegankelijke pdf’s is in de praktijk complex.

10