Uitvoeringsplan Huiselijk Geweld en Kindermishandeling 2024-2027.pdf .pdf

Uitvoeringsplan Huiselijk Geweld en Kindermishandeling, Samen de cirkel doorbreken 2024-2027 Gemeente Ridderkerk

Nationaal programma ‘Geweld hoort nergens thuis’

Inhoudsopgave Inleiding ........................................................................................................................................................................................................................................................ 3 1. Stevige lokale teams en gefaseerd samenwerken aan veiligheid ............................................................................................................................................................ 5 2. Verbreding van de Huiselijk Geweld leerwerkplaats............................................................................................................................................................................. 10 3. Samenwerking ervaringsdeskundigen.................................................................................................................................................................................................... 12 4. Plegersperspectief .................................................................................................................................................................................................................................. 14 5.

Preventie ................................................................................................................................................................................................................................................ 17 6. Monitoring.............................................................................................................................................................................................................................................. 18

Uitvoeringsplan Huiselijk Geweld en Kindermishandeling 2024-2027

2

Inleiding De herijking van de Regiovisie Huiselijk Geweld en Kindermishandeling (hierna: regiovisie) heeft begin 2024 plaatsgevonden. Naar aanleiding van deze herijking wordt er een uitvoeringsplan opgesteld om zorg te dragen voor een passende lokale implementatie van de visie. De regiovisie staat niet op zichzelf, maar heeft een duidelijke link met het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming (hierna: toekomstscenario) en de Hervormingsagenda Jeugd (hierna: HAJ). De druk op de hulpverlening in het gedwongen kader (jeugdbescherming en jeugdreclassering) neemt steeds verder toe en de rol van het vrijwillige veld en het lokale (wijk)team wordt steeds belangrijker. De lijn die het toekomstscenario en de HAJ uitdragen is het inzetten op een stevig lokaal team dat ervoor kan zorgen dat jeugdigen en gezinnen zoveel mogelijk in het vrijwillige kader en zo vroegtijdig mogelijk geholpen worden. De verwachting is dat deze lijn ervoor gaat zorgen dat op termijn de druk afneemt op de specialistische jeugdhulp en hulpverlening in het gedwongen kader. Er zijn vijf leidende principes gekozen in de regiovisie, namelijk: 1. Wij werken volgens de visie 'Gefaseerd samenwerken aan veiligheid'; 2. Lokale teams zijn de basis; 3. We werken gezinsgericht; 4. We leggen de verantwoordelijkheid waar deze hoort; 5. Lerend met en van elkaar.

De ambitie van de regiovisie is een veilig thuis voor iedereen. Om dit te realiseren, investeren we in samenwerking met onze partners, de versterking van kennis en kunde binnen het lokale team, en de inzet van ervaringsdeskundigen. Zo zorgen we ervoor dat er op de juiste manier wordt gehandeld en dat iedereen de ondersteuning ontvangt die nodig is. Deze ambitie is vertaald in leidende principes, die zijn uitgewerkt in de volgende ontwikkelopgaven: • Stevige lokale teams; • Verbreding van de Huiselijk Geweld leerwerkplaats (hierna HG leerwerkplaats); • Samenwerking met ervaringsdeskundigen; • Plegersperspectief; • Implementatie van de visie op gefaseerd samenwerken aan veiligheid. In dit uitvoeringsplan worden de concrete stappen omschreven, aan de hand van de ontwikkelopdrachten, om onze visie te realiseren en een veilige omgeving te creëren voor alle inwoners van onze gemeente. Doel van het lokale uitvoeringsplan: het creëren van een veilige omgeving voor alle inwoners van de gemeente Ridderkerk door het effectief signaleren, aanpakken en mogelijk voorkomen van Huiselijk Geweld en Kindermishandeling. Dit plan streeft naar een integrale aanpak waarbij samenwerking tussen gemeente, inwoners, maatschappelijke partners en professionals centraal staat.

De nadruk ligt hierbij op kinderen waarbij (vroeg)signalering en het bespreekbaar maken van het onderwerp een belangrijk speerpunt is. Vroegtijdige signalering van Huiselijk Geweld en Kindermishandeling resulteert in een

Uitvoeringsplan Huiselijk Geweld en Kindermishandeling 2024-2027

3

aanzienlijke vermindering van langdurige fysieke en emotionele schade bij slachtoffers. Door het tijdig herkennen en melden van signalen van misbruik, kunnen slachtoffers sneller toegang krijgen tot de benodigde hulp en bescherming. Dit leidt tot een verbeterde veiligheid en welzijn van zowel kinderen als volwassenen en helpt bij het doorbreken van de cirkel van geweld. In het uitvoeringsplan wordt per ontwikkelopgave aangegeven wat de beoogde resultaten zijn. Financiën De middelen voor de aanpak van Huiselijk Geweld en Kindermishandeling worden deels lokaal en deels regionaal ingezet. De aanpak wordt in 2024-2027 o.a. bekostigd vanuit de DUVO-middelen (Decentralisatie-uitkering Vrouwenopvang).

Uitvoeringsplan Huiselijk Geweld en Kindermishandeling 2024-2027

4

1. Stevige lokale teams en gefaseerd samenwerken aan veiligheid Een stevig wijkteam is essentieel voor de aanpak van Huiselijk Geweld en Kindermishandeling. De centrale rol van wijkteams wordt benadrukt in het toekomstscenario en de HAJ. In dat kader zijn de wijkteams altijd het eerste aanspreekpunt voor gezinnen met en zonder kinderen wanneer er sprake is van Huiselijk Geweld en Kindermishandeling. Casusregie vindt plaats vanuit de wijkteams en specialisten worden bij het wijkteam gehaald, in plaats van dat de gezinnen aan de specialisten worden overgedragen. De betrokkenheid duurt zo lang als nodig, dat wil zeggen tot stabiele veiligheid is bereikt en de risicofactoren geen negatief effect meer hebben op de veiligheid. Dit vraagt wat van het wijkteam. De Vereniging Van Nederlandse Gemeenten heeft in 2023 het kwaliteitskader gewijzigd. Dit heeft geresulteerd in een Leidraad ‘Werken aan Veiligheid’. Anders dan het ‘oude’ kwaliteitskader is deze nieuwe leidraad niet vrijblijvend, maar vormt het een integraal onderdeel van de maatregelen in de HAJ. De visie 'Gefaseerd samenwerken aan veiligheid' wordt breed onderschreven door gemeenten en ketenpartners. Deze visie is bekend en geïmplementeerd binnen het wijkteam in Ridderkerk. Waar staan we nu? In Ridderkerk zijn er sinds 2022 medewerkers binnen het wijkteam die zich richten op problematiek rondom het thema Zorg en Veilig.

Deze medewerkers zijn specialisten op het gebied van complexe casuïstiek waarbij veiligheid voorliggend geborgd en gemonitord moet worden om tot zorg en/of hulpverlening te komen. Dit is specifiek het geval bij gezinssystemen die te maken hebben met Huiselijk Geweld en/of Kindermishandeling. Deze medewerkers zijn dan ook specialisten op deze thema’s en vervullen een belangrijke schakel binnen de gefaseerde ketensamenwerking. De medewerkers met het aandachtsgebied Zorg en Veilig geven hier uitvoering aan door het voeren van intensieve casusregie en indien nodig het voeren van de Intensieve Vrijwillige Hulp trajecten (IVH). Deze trajecten worden ingezet in afstemming met één of meerdere ketenpartners (Veilig Thuis, Jeugd Bescherming Rotterdam Rijnmond en Raad v.d. Kinderbescherming). Deze trajecten zijn vrijwillig maar niet vrijblijvend. Dat wil zeggen dat er vaststaat dat er concrete zorgen zijn om de veiligheid (situaties Huiselijk Geweld of Kindermishandeling) welke niet in stand kunnen blijven omdat het te schadelijk is voor de individuele gezinsleden. Het gezin is niet in staat gebleken de bestaande problemen op te lossen, ondanks eerdere vormen van hulpverlening en/of de gezinsleden hebben tot op heden onvoldoende meegewerkt.

Gedurende een IVH traject is er daar waar nodig samenwerking en afstemming met de ketenpartners, maar ook met interne afdelingen van de gemeente indien passend, zoals schuldhulpverlening, participatie of huisvesting. Uiteraard zijn de gezinsleden hiervan op de hoogte. Om de samenwerking goed in te regelen zijn er samenwerkingsafspraken met de ketenpartners. De samenwerkingsafspraken met Veilig Thuis worden momenteel herzien. Naast medewerkers gericht op Zorg en Veilig waren er al medewerkers binnen het wijkteam die zich richten op Preventie en Ondersteuning. Dit zijn medewerkers met verschillende professies; algemeen maatschappelijk werk, GGZ hulp voor jongeren en volwassenen, gezinsbegeleiding, leven met een beperking, schoolcontactpersonen, etc. Ook zijn er wijkteammedewerkers die zich specifiek bezig houden met de aanvragen voor Specialistische Jeugdhulp (Geïndiceerde zorg) en deze aanvragen onderzoeken middels een onafhankelijk onderzoek.

Uitvoeringsplan Huiselijk Geweld en Kindermishandeling 2024-2027

5

Binnen het wijkteam is er ook een triage overleg ingericht. Hierin worden alle nieuwe aanmeldingen bij het wijkteam en de aanvragen specialistische Jeugdhulp wekelijks besproken en beoordeeld. Aan het triage overleg nemen meerdere medewerkers deel. Intern: gedragsdeskundige, wijkteammedewerkers, Procesregisseur Langdurig Zorg en Veilig Netwerk (hierna: LZVN). Extern: medewerkers vanuit het Centrum Jeugd en Gezin en maatschappelijk werk (Facet) en eventueel de aanmelder indien nodig. In het overleg wordt er onderzocht wat er reeds bekend is binnen het eigen vakgebied, het opstellen van noodzakelijke aanvullende vragen en bereiden ze een advies voor wie van de aanwezigen het meest passend is om aan de slag te gaan met de hulpvraag of zorgen van het gezin. Ook hebben we in Ridderkerk de Doorbraakmethode ingericht. De Doorbraakmethode stelt de inwoner centraal, biedt maatwerk en werkt tegelijkertijd vanuit de Waardedriehoek (inwoner, regelgeving en financiën). Aan de hand van 8 stappen wordt er een maatwerk canvas opgesteld, waarmee professionals gemakkelijker en onderbouwd maatwerk kunnen leveren in het sociale domein. Om tot deze Doorbraakmethode te komen worden afspraken gemaakt met de portefeuillehouder Sociaal Domein, de manager Sociaal en medewerkers van het LZVN met betrekking tot de monitoring.

Signaleren Alle wijkteammedewerkers zijn bekend met de Meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling. Zij zijn allemaal getraind en onderhouden hun kennis en expertise op deze thema’s. Dit is onderdeel van hun beroepscode en beroepsregistratie (Stichting Kwaliteitsregister Jeugd of Registerplein of BIG). Zij kunnen allemaal signaleren en adequaat uitvoering geven aan de meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling. Daarnaast is in de beroepscode opgenomen evenals in de werkprocessen dat ‘vermoedens van’ intercollegiaal besproken worden. Overstijgend hebben we binnen de wijkteams gedragsdeskundigen die inhoudelijk geconsulteerd moeten worden om mee te wegen en te adviseren. Door het toepassen van de meldcode wordt er geborgd dat er adequaat gehandeld wordt. Dit doordat de juiste ketenpartners op het juiste moment geïnformeerd en betrokken worden conform de gefaseerde ketensamenwerking. Vanuit de stappen van de meldcode (zie afbeelding 1) wordt er een aanpak gemaakt om het geweld of de mishandeling te stoppen. Het signaleren doen de wijkteammedewerkers binnen de gezinnen die worden gezien of begeleid. En de schoolcontactpersoon kan de veiligheid signaleren binnen de schoolse situatie.

Uitvoeringsplan Huiselijk Geweld en Kindermishandeling 2024-2027

6

Meldcode Alle medewerkers binnen het wijkteam hanteren de meldcode HGKM. Een aantal klantmanagers Wmo en participatie hebben een training gehad over het hanteren van de meldcode en passen de meldcode toe. Gezinsgerichte aanpak Elke wijkteammedewerker werkt vanuit het gedachtegoed ‘systemisch werken’. Dit is opgenomen in de werkprocessen maar ook in de beroepscode van hulpverleners. Enkelvoudig inzetten van hulpverlening (bijvoorbeeld op het kind) terwijl er over meerdere gezinsleden (ouders) zorgen zijn maakt de hulpverlening niet effectief. Daarnaast wordt er inhoudelijk altijd breder gekeken: niet alleen naar één leefgebied, maar naar alle leefgebieden via een ‘brede uitvraag’. Dit wordt gedaan om het hele systeem in kaart te brengen en de oorzaak van de Afbeelding 1 hulpvraag goed te analyseren. Na de brede uitvraag kan er op meerdere leefgebieden, al dan niet specialistisch, hulp worden georganiseerd. Binnen het wijkteam zijn meerdere professies vertegenwoordigd, zoals eerder beschreven. Zo nodig kunnen er meerdere collega’s tegelijk binnen een gezin werkzaam zijn. Zo kan er hulp geboden worden aan moeder, vader én kind(eren). Dit kan helpend zijn in het geval van een loyaliteitsconflict of een conflict tussen de opvoeders. De casusregie ligt in die gevallen wel bij één medewerker om voor het gezin één aanspreekpunt te hebben en te borgen dat de doelen behaald worden.

Indien er zorgen zijn en/of hulp nodig is over verschillende gemeentelijke domeinen, kan er vanuit medewerkers van LZVN procesregie worden gevoerd als 'spin in het web'. Met deze procesregie borgen we de coördinatie over de domeinen heen en soms conflicterende belangen. De inwoners hebben dan één aanspreekpunt. Zo lang als nodig hulp bieden Binnen het werkproces van het wijkteam is een waakvlamfunctie ingericht, wat inhoudt dat, wanneer de hulpverlening is afgerond, er altijd nog contact kan worden opgenomen wanneer er situaties ontstaan waarin overleg gewenst is. Als blijkt dat hulp nodig is kan het dossier direct weer geopend worden, ongeacht de wachtlijst. Daarnaast hebben we dagelijks het inloopspreekuur en de bureaudienst die te allen tijde gebeld kan worden. Of het nu een simpele vraag is of een crisissituatie, het wijkteam heeft in de meeste gevallen een passend antwoord binnen de gefaseerde ketensamenwerking.

Uitvoeringsplan Huiselijk Geweld en Kindermishandeling 2024-2027

7

Wat willen we bereiken? De samenwerking tussen de verschillende medewerkers van het wijkteam en medewerkers Openbare Orde en Veiligheid (hierna: OOV) is de afgelopen jaren al in gang gezet. Voor de komende jaren wordt extra aandacht gegeven aan de samenwerking binnen het wijkteam in brede zin. Dit wordt ook opgenomen in het Integraal Veiligheid Beleid (IVB). Dit is o.a. op het thema Huiselijk Geweld. Het is nodig dat de zorg nabij is en gericht is op de persoon en zijn/haar leefomgeving. Om dit te bewerkstelligen vraagt het van partijen om een betere domein overstijgende samenwerking, c.q. gezinsaanpak. Hiervoor zijn duidelijke werkprocessen nodig. Op het gebied van de meldcode willen we bereiken dat alle klantmanagers Wmo en participatie getraind zijn in de meldcode HGKM en deze weten te hanteren, zodat zij kunnen signaleren en handelen wanneer er sprake is van Huiselijk Geweld.

Acties:

a. b. c. d.

Samenwerkingsafspraken Veilig Thuis herzien; Samenwerkingsafspraken medewerkers wijkteam en medewerkers OOV opstellen; Werkprocessen beschrijven omtrent de samenwerking medewerkers wijkteam en medewerkers OOV; M.b.t. Huiselijk Geweld zonder jeugdigen worden alle Wmo- en participatieklantmanagers getraind in het hanteren van de meldcode. En worden er werkafspraken gemaakt tussen Wmo klantmanagers, klantmanagers werk en wijkteammedewerkers volwassenen.

Planning en borging Nr. Omschrijving 1.

Samenwerkingsafspraken Veilig Thuis herzien;

Actiehouder Beleidsadviseur jeugd (met aandacht voor Zorg en Veilig)

2025 Q1 Q2

Q3

Q4

2026 Q1 Q2

Uitvoeringsplan Huiselijk Geweld en Kindermishandeling 2024-2027

Q3

Q4

2027 Q1 Q2

Q3

Q4

8

2.

Samenwerkingsafspraken medewerkers wijkteam en medewerkers OOV opstellen;

3.

Werkprocessen beschrijven omtrent de samenwerking medewerkers wijkteam en medewerkers OOV; M.b.t. Huiselijk Geweld zonder jeugdigen worden alle Wmo- en participatieklantmanagers getraind in het hanteren van de meldcode. En worden er werkafspraken gemaakt tussen Wmoklantmanagers, klantmanagers werk en wijkteammedewerkers volwassenen.

4.

Beleidsadviseur jeugd (met aandacht voor Zorg en Veilig) Teamleider wijkteam 2 Teamleider Wmo en teamleider wijkteam 2

Uitvoeringsplan Huiselijk Geweld en Kindermishandeling 2024-2027

9

2. Verbreding van de Huiselijk Geweld leerwerkplaats De HG leerwerkplaats is een (digitale) plek voor verschillende professionals uit de HG keten, waar het leren van en met elkaar centraal staat. Naast (zorg)professionals zijn ook managers, bestuurders en ervaringsdeskundigen welkom. Dit gebeurt onder andere via casusreflectiebijeenkomsten, wisselstages, een lerend netwerk plegersperspectief, ervaringsdeskundigheid en verschillende masterclasses. Een voorbeeld hiervan is de masterclass femicide en intieme terreur binnen Huiselijk Geweld. Ook is er een netwerkkaart beschikbaar waarop te zien is welke organisaties wat doen (en mogen) in de aanpak tegen Huiselijk Geweld en kindermishandeling.

Waar staan we nu? Op dit moment zijn de medewerkers en teamleider onvoldoende aangesloten op de HG leerwerkplaats. Er worden wel eens Webinars gevolgd, maar hier zit geen structuur in of doel aan verbonden. De medewerker die aandachtfunctionaris Huiselijk Geweld is binnen het wijkteam, is wel aangesloten op de HG leerwerkplaats en heeft verschillende masterclasses gevolgd. De overige medewerkers volgen voortdurend trainingen i.v.m. de beroepsregistratie, hier zitten ook trainingen tussen die over Huiselijk Geweld gaan.

Wat willen we bereiken? Het is van belang dat het wijkteam in Ridderkerk bekend raakt met de HG leerwerkplaats met als doel: 1. het onderlinge leren door te ontwikkelen en te stimuleren en 2. het onderlinge samenwerken in de praktijk beter te organiseren en/of te faciliteren. Het is voornamelijk van belang dat de wijkteammedewerkers, met aandachtsgebied zorg en veilig, aangesloten zijn op de HG leerwerkplaats. Ook voor de wijkteammedewerkers jeugd en gezinsondersteuners is aansluiting op de HG leerwerkplaats van belang.

Acties:

a. Medewerkers Zorg en Veilig maken gebruik van de leerwerkplaats HG. b. Jeugd- en gezinsondersteuners binnen het wijkteam maken gebruik van de leerwerkplaats HG.

Uitvoeringsplan Huiselijk Geweld en Kindermishandeling 2024-2027

10

Planning en borging Nr. Omschrijving

Actiehouder

1.

Medewerkers Zorg en Veilig maken gebruik van de leerwerkplaats HG.

Teamleider wijkteam 2

2.

Jeugd- en gezinsondersteuners binnen het wijkteam maken gebruik van de leerwerkplaats HG.

Teamleider wijkteam 1

Q1

2025 Q2 Q3

Q4

Q1

Q2

Uitvoeringsplan Huiselijk Geweld en Kindermishandeling 2024-2027

2026 Q3

Q4

Q1

2027 Q2 Q3

Q4

11

3. Samenwerking ervaringsdeskundigen Ervaringsdeskundigheid is een belangrijk element in de nieuwe regiovisie. Op dit moment is er al een regionale samenwerking met Ervaring in Huis als onderdeel van Veilig Thuis Rotterdam Rijnmond. Ervaring in Huis kan het lokale team de drempel tot acceptatie voor hulp voor slachtoffers en plegers helpen verlagen. Zij werken namelijk met ervaringsdeskundigen in de rol van slachteroffer(s), maar ook van pleger(s). Binnen Ridderkerk zijn er in de loop van 2024 afspraken gemaakt met Ervaring in Huis om ervaringsdeskundige in te kopen waar dit nodig is. Ervaring in Huis biedt mogelijke inzet op de volgende gebieden: - Casuïstiek en cliëntcontact: de ervaringsdeskundige biedt een aanvullende en ondersteunende rol ten opzichte van de professional.

Door bijvoorbeeld bij een eerste gesprek met dader en/of slachtoffer een ervaringsdeskundige in te zetten vergroot je de laagdrempeligheid en kun je eerder toewerken richting (het vergroten van de motivatie) hulpverlening; - Beleidsontwikkeling: door tijdens de beleidsontwikkelingen letterlijk de stem te laten horen van de ervaringsdeskundigen; - Lotgenoten-/supportgroep: een lotgenotengroep die begeleid wordt door ervaringsdeskundige(n) zal voor de doelgroep drempelverlagend werken; - Voorlichting en kennisoverdracht: vanwege de huidige ontwikkelingen en de druk op de jeugdzorg wordt er steeds meer verwacht van het wijkteam. Door de kennis binnen het wijkteam te vergroten aangaande dit onderwerp, wordt de deskundigheid bevorderd en de cliënt(en) optimaal bediend. Waar staan we nu? Momenteel maken we in Ridderkerk incidenteel gebruik van ervaringsdeskundigen. Een aandachtspunt is dat er binnen de Jeugdbescherming en bij Toeslagen zowel negatieve als positieve ervaringen bekend zijn. Denk hierbij aan de inzet van onvoldoende opgeleide en getrainde ervaringsdeskundigen. Wanneer een ervaringsdeskundige niet objectief kan handelen of eigen negatieve ervaringen onvoldoende kan loslaten, kan dit een averechts effect hebben op de inwoner, waardoor deze op de verkeerde punten wordt gesteund of versterkt (bijv. wantrouwen in de hulpverlening of overheid).

Daarom is het van belang dat bij Ervaring in Huis het doel duidelijk wordt bepaald en goede samenwerkingsafspraken worden gemaakt. Wat willen we bereiken? Dat het wijkteam vaker gebruikmaakt van ervaringsdeskundigen. Dit doen we door te starten met voorlichting en kennisoverdracht aan het wijkteam. Daarna zullen ook ervaringsdeskundigen ingeschakeld gaan worden bij casuïstiek en cliëntcontact. Verder zal er onderzocht worden in hoeverre er behoefte is aan lotgenotencontact of een supportgroep, zodat er gespreksgroepen voor slachtoffers en plegers opgezet kunnen worden.

Uitvoeringsplan Huiselijk Geweld en Kindermishandeling 2024-2027

12

Acties:

a. Voorlichting en kennisoverdracht van Ervaring in Huis aan het wijkteam. b. Een pool van ervaringsdeskundigen kunnen raadplegen, met een duidelijk doel (motiveren, contact leggen, steun/meelopen in het traject, beleid) c. Onderzoek naar behoeften lotgenoten-/supportgroep voor plegers en slachtoffers.

Planning en borging Nr. Omschrijving

Actiehouder

1.

Voorlichting en kennisoverdracht van Ervaring in Huis aan het wijkteam.

2.

Een pool van ervaringsdeskundigen kunnen raadplegen, met een duidelijk doel (motiveren, contact leggen, steun/meelopen in het traject, beleid)

3.

Onderzoek naar behoeften lotgenoten/supportgroep voor plegers en slachtoffers.

Beleidsadviseur jeugd (met aandacht voor Zorg en Veilig) Teamleider wijkteam 2

Q1

2025 Q2 Q 3

Q4

Q1

2026 Q2 Q3

Q4

Q1

2027 Q2 Q3

Q4

Beleidsadviseur jeugd (met aandacht voor Zorg en Veilig)

Uitvoeringsplan Huiselijk Geweld en Kindermishandeling 2024-2027

13

4. Plegersperspectief Om de cirkel van geweld daadwerkelijk duurzaam te doorbreken, is het belangrijk dat er aandacht en hulpverlening beschikbaar is voor alle leden van het gezin of systeem waar geweldsproblematiek speelt. Lange tijd was de hulpverlening vooral gericht op het slachtoffer. Wanneer de hulp gericht is op duurzaam herstel, is naast hulp en aandacht voor het slachtoffer ook hulp en aandacht voor de pleger nodig, om herhaling te voorkomen. Door meer aandacht te geven aan het perspectief van de pleger, willen we bereiken dat de pleger inzicht krijgt in zijn of haar eigen gedrag en rol binnen de geweldsdynamiek en handvatten ontvangt om het gedrag te veranderen. Aandacht voor het plegersperspectief is een noodzakelijk onderdeel van systeemgericht werken (leidend principe 3). Een goede aanpak begint bij het kunnen bereiken van plegers. Dit vraagt om een andere benadering van plegers door professionals. Hiervoor is het nodig dat professionals kennis hebben van en inzicht krijgen in de geweldsdynamiek, evenals de redenen waarom een pleger niet openstaat voor het hulpaanbod. Er moet een laagdrempelige manier zijn om contact te leggen, om aan te sluiten met een passend hulpverleningsaanbod, niet alleen in de acute fase van onveiligheid maar ook gericht op herstel. Waar staan we nu? De werkwijze van het wijkteam is dat er hulp geboden wordt aan beide partners.

Dus zowel aan het slachtoffer als de pleger en ook eventueel de kinderen. Er wordt systemisch gekeken naar de dynamiek binnen het gezin. In het geval van partnergeweld in een relatie zonder kinderen wordt er nog te weinig hulp geboden voor structurele veiligheid. Indien de gefaseerde ketensamenwerking gevolgd wordt, wordt de inzet op plegers meestal verzorgd door de ketenpartners. Overzicht in het hulpverleningsaanbod voor plegers is nog niet voldoende ingebed in het wijkteam. Wat willen we bereiken? Het is belangrijk dat de wijkteammedewerkers een overzicht hebben van het hulpverleningsaanbod voor plegers en dat dit aanbod laagdrempelig is. Daarnaast is kennis en inzicht bij professionals over het perspectief van de pleger essentieel. Dit kan worden bereikt door voorlichting en kennisoverdracht van Ervaring in Huis, evenals via het leernetwerk plegersperspectief. Daarnaast is het belangrijk om de mogelijkheid te creëren om ervaringsdeskundigen in te zetten om de pleger te bereiken.

Uitvoeringsplan Huiselijk Geweld en Kindermishandeling 2024-2027

14

Acties:

a. Overzicht hulpverleningsaanbod voor plegers en goed contact met deze partijen (o.a. Arosa en trainingen geweldloos communiceren). b. Aanbod voor plegers laagdrempelig inrichten; c. Wijkteammedewerkers scholen middels het leernetwerk plegersperspectief. d. Voorlichting en kennisoverdracht, specifiek op het gebied van hulp aan plegers, door Ervaring in Huis aan het wijkteam. e. Ervaringsdeskundigen plegers inzetten binnen de hulpverlening om plegers te motiveren tot hulp en steun te bieden tijdens het traject.

Planning en borging Nr. Omschrijving

Actiehouder

1.

Overzicht hulpverleningsaanbod voor plegers en goed contact met deze partijen (o.a. Arosa en trainingen geweldloos communiceren).

Teamleider wijkteam 2

2.

Aanbod voor plegers laagdrempelig inrichten;

3.

Wijkteammedewerkers scholen middels het leernetwerk plegersperspectief.

Teamleider wijkteam 2 Teamleider wijkteam 2

Q1

2025 Q2 Q 3

Q4

Q1

Q2

Uitvoeringsplan Huiselijk Geweld en Kindermishandeling 2024-2027

2026 Q3

Q4

Q1

2027 Q2 Q3

Q4

15

4.

5.

Voorlichting en kennisoverdracht, specifiek op het gebied van hulp aan plegers, door Ervaring in Huis aan het wijkteam. Ervaringsdeskundigen plegers inzetten binnen de hulpverlening om plegers te motiveren tot hulp en steun te bieden tijdens het traject.

Teamleider wijkteam 2 Teamleider wijkteam 2

Uitvoeringsplan Huiselijk Geweld en Kindermishandeling 2024-2027

16

5. Preventie Zoals eerder beschreven wordt er al veel gedaan op preventief gebied. Zo heeft elke medewerker binnen het wijkteam (waaronder ook schoolcontactpersonen, die werkzaam zijn op de scholen) een training gehad voor het signaleren van Huiselijk Geweld. Daarnaast is er een werkproces ingericht dat gevolgd kan worden wanneer er Huiselijk Geweld signalen zijn binnen een gezin. Wanneer het gesignaleerd is en met het gezin besproken is, zijn er mogelijkheden voor hulp voor alle betrokkenen om de situatie niet erger te maken en tot een duurzame vorm van veiligheid te komen binnen het systeem. Mochten leden binnen het gezin niet mee willen/kunnen werken aan een duurzame oplossing, dan zijn alle medewerkers binnen het wijkteam ook getraind om de meldcode te hanteren. En zal de casus opgeschaald moeten worden naar Veilig Thuis om een inschatting te maken van de veiligheid en welke interventies er noodzakelijk zijn in het belang van de veiligheid van de volwassenen en/of de ontwikkeling van het kind. Preventie betekent ook dat er ingezet wordt op de vroegtijdige ondersteuning van ouders met relatieproblemen. Dat vraagt om getrainde professionals die signalen herkennen, de juiste vragen stellen en weten naar wie zij deze ouders kunnen verwijzen.

Hierdoor kunnen professionals in een vroeg stadium van bijvoorbeeld een scheiding inwoners bereiken en hulp bieden om zo een complexe scheiding te voorkomen. Acties:

-

Onderzoek of en hoe inrichten van een relatie- en scheidingspunt binnen de gemeente.

Planning en borging Nr Omschrijving . 1. Onderzoek of en hoe in richten van een relatie- en scheidingspunt binnen de gemeente.

Actiehouder Beleidsadviseur jeugd (met aandacht voor Zorg en Veilig)

Q1

2025 Q2 Q3

Q4

Q1

Q2

Uitvoeringsplan Huiselijk Geweld en Kindermishandeling 2024-2027

2026 Q3

Q4

Q1

2027 Q2 Q3

Q4

17

6. Monitoring Om het doel: creëren van een veilige omgeving voor alle inwoners van de gemeente Ridderkerk, te bereiken wordt er jaarlijks in het vierde kwartaal gemonitord. In de monitor worden onderstaande punten opgenomen. 1. De voortgang van de ontwikkelopgaven; A1 Hoe staat het met de stevige wijkteams? Wordt er voldoende gezinsgericht gewerkt? A2 Wordt er gefaseerd samengewerkt aan veiligheid? B In welke mate wordt gebruik gemaakt van de HG leerwerkplaats door de medewerkers van Ridderkerk? Wat is het effect op de kennis en het handelen van de medewerkers? C In welke mate worden ervaringsdeskundigen toegevoegd aan de bestaande werkprocessen? Wat zijn de ervaringen van de medewerkers? Wat is het effect op het hulpverleningstraject? D In welke mate is er voor zowel de pleger als het slachtoffer een passende aanpak aanwezig? Wat is het effect op het duurzaam herstel binnen de gezinnen? 2. De voortgang van de gestelde acties binnen het uitvoeringsplan. Aan de hand van deze gegevens kunnen de acties en planning bijgesteld worden. 3. Daarnaast wordt het effect van de acties in het uitvoeringsplan gemeten door jaarlijks in kaart te brengen wat het aantal (her)meldingen zijn bij Veilig Thuis. De gegevens van de monitor Ridderkerk worden eind 2027 gebundeld en geven input voor de herijking van de regio visie HGKM Rotterdam Rijnmond 20282031.

Uitvoeringsplan Huiselijk Geweld en Kindermishandeling 2024-2027

18