Toelichting op de beleidsregels Beeldkwaliteitplan Centrumring-oost Ridderkerk .pdf
Tekst van het document
TOELICHTING OP DE BELEIDSREGELS
BEELDKWALITEITPLAN CENTRUMRING-OOST RIDDERKERK Conceptversie 24-04-2024
De samenstellers van dit document hebben hun uiterste best gedaan om bronnen en rechthebbenden van het gebruikte beeldmateriaal te achterhalen en te vermelden. De nummers vermeld in de onderschriften bij foto's en beelden corresponderen met de nummers zoals opgenomen in de bronvermelding achterin dit document. Foto's en beelden zonder nummer zijn gemaakt door de gemeente Ridderkerk. Wanneer desondanks beeldmateriaal is getoond waarvan u (mede) rechthebbende bent en waarvan u niet als bron of rechthebbende wordt genoemd, of waarvoor u geen toestemming hebt gegeven, kunt contact opnemen met de gemeente Ridderkerk. Niets uit dit document mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt worden zonder naamsvermelding en voorafgaande schriftelijke toestemming van de gemeente Ridderkerk. 2 | Beeldkwaliteitplan Centrumring-oost Ridderkerk
De foto’s op de titelpagina zijn als referentiefoto in het beeldkwaliteitplan gebruikt (nr.1, 5, 6, 7, 8, 26)
Inhoudsopgave 1. Inleiding .............................................................................................. 5 2. De sfeer en het karakter van centrumring-oost .................................. 7 3. Bebouwing in Ridderkerkse stijl ........................................................16 4. Het kralensnoer in Ridderkerkse stijl ................................................ 21 5. Uitgangspunten en toetsingscriteria voor de beeldkwaliteit .............. 27 6. Een overzicht per herontwikkeling .................................................... 36
Bronvermelding ..................................................................................... 48
Beeldkwaliteitplan Centrumring-oost Ridderkerk | 3
a te
rs t
ra a
t
W
K la
K as
ille m
Dreesstraat
P
Koningsplein
ETER
ING
Sc ho
AK W
u ts tra at
P
Jan Steenplein
P Kerkpad
Ver
P
leng
P
Ker
P
ksin
gel
Baljuwstraat
de Ke rk
Si
nt
r Jo
is s
tra
Jorishof
at
we g T
N
entreeplein St. Jorisstraat
plein
SI
Sint Joris
R
JO IS E
KJ
R
PA
P
Ridderhof I
voormalige Rabobank Atrium
kw e
g
P
Ridderhof II
Ker k
gde
d ij
entreeplein Lagendijk
len
en
der
s tra
at
kw e
g
Ubuild-locatie
Ker
Ge
e rl
aa
n
Rid
Ver
g La
N
Centrumring-oost
4 | Beeldkwaliteitplan Centrumring-oost Ridderkerk
Her te ontwikkelen bebouwing Centrumring-oost
1. Inleiding Inhoud en afbakening De beleidsregels Beeldkwaliteitsplan Centrumring-oost inclusief deze toelichting (vanaf nu beeldkwaliteitplan), zijn het toetsingskader voor bouwplannen voor de transformatie en/of nieuwbouw van gebouwen aan de Verlengde Kerkweg, Ridderstraat en Geerlaan, waaronder de Jorishof, de voormalige Rabobank, de Ridderhof en de ‘U build-locatie’. Het beeldkwaliteitplan doet uitspraken over: •
de relatie tussen het bouwvolume en de positie/locatie aan de centrumring (bouwhoogte, gevel-/rooilijn, korrelgrootte, architectonische verbijzonderingen/ (hoogte) accenten)
•
de uitstraling van de gevel (gevelopbouw, horizontale en verticale geleding)
•
uitstraling op ooghoogte (aansluiting van de gebouwen op de openbare ruimte)
•
het materiaal en kleurgebruik
•
toekomstbestendig bouwen (natuur-inclusief, klimaatbestendig, voorzieningen voor duurzame energie)
De beeldkwaliteit van de kleinschalige individuele bebouwing rondom de Kerksingel en aan de oostzijde van de (Verlengde) Kerkweg, beide cultuurhistorisch waardevolle structuren, is geen onderdeel van dit kader. In de Welstandsnota Ridderkerk (2009) zijn deze als afzonderlijke welstandsgebieden beschreven (01 historisch centrum en 04 lintbebouwing Kerkweg) met eigen criteria over de positie van het gebouw op de kavel, de bouwmassa, de architectonische uitwerking en het materiaal en kleurgebruik.
Status Deze toelichting op de beleidsregels Beeldkwaliteitplan Centrumring-oost laat zien hoe wij de uitstraling en samenhang van de bebouwing langs het oostelijk deel van de centrumring willen verbeteren en welke maximale bouwvolumes en -hoogten hierbij passend zijn. De mate waarin en de wijze waarop de uistraling kan worden verbeterd zal per gebouw verschillen. Dit is voor een groot deel afhankelijk van de mogelijkheden van de gebouwen en de toekomstplannen van de eigenaren. Het kan zowel gaan over nieuwbouwplannen, plannen voor het optoppen als over transformatieplannen waardoor gevels worden aangepast.
Bij elk plan hechten we veel waarde aan maatwerk. Voor alle plannen gelden de uitgangspunten en toetsingscriteria (beleidsregels) die in hoofdstuk 5 zijn opgenomen en toegelicht. Bij de planvorming en beoordeling wordt erop toegezien dat elk bouwplan een maximale bijdrage levert aan de beoogde kwaliteit, binnen de specifieke mogelijkheden die er zijn.
Voor wie? Het beeldkwaliteitplan wordt op verschillende manieren en door verschillende professionals gebruikt: •
Het is een leidraad voor architecten/ontwerpers van de gebouwen langs de centrumring;
•
Het fungeert als toetsingskader voor de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit;
•
Het is een regiedocument voor professionals binnen de gemeente die betrokken zijn bij de begeleiding van bouwplannen en de inpassing en aansluiting van gebouwen in/op de openbare ruimte, waaronder stedenbouwkundigen, ontwerpers en beheerders.
Beeldkwaliteitplan Centrumring-oost Ridderkerk | 5
Toetsingskader Commissie Ruimtelijke Kwaliteit Dit beeldkwaliteitplan is een uitwerking van het integrale Ruimtelijk Kwaliteitskader Centrumring Ridderkerk - Van Centrumring naar Rondje ‘dorp’ - waarin een samenhangend totaalbeeld is geschetst van de weg, de openbare ruimte en de gebouwen. De uitgangspunten die daarin zijn beschreven vormen het vertrekpunt voor dit document.
Leeswijzer Van centrumring naar
Rondje ‘dorp’
In hoofdstuk 3 geven we een korte toelichting op de Ridderkerkse stijl uit te kwaliteitskader. Programma KWALITEITSKADER CENTRUMRING RIDDERKERK conceptversie 7-02-2024
Titelblad van het Kwaliteitskader Centrum Ridderkerk
De beleidsregels zijn een toevoeging op de Welstandsnota en daarmee verankerd in omgevingsbesluiten van de gemeente. De Commissie Ruimtelijke Kwaliteit (CRK) zal het beeldkwaliteitsplan onder de Omgevingswet als toetsingskader gebruiken.
In hoofdstuk 4 werken we de Ridderkerkse stijl concreter uit volgens het structurerende ontwerpprincipe van het kralensnoer. In hoofdstuk 5 beschrijven we aan de hand van 8 uitgangspunten de toetsingscriteria voor de beeldkwaliteit van de gebouwen.
Welstand Ridderkerk Welstandsnota 2009
Welstandsnota, Welstandsnota, Welstandsnota, Welstandsnota, Welstandsnota, Welstandsnota, Welstandsnota,
6 | Beeldkwaliteitplan Centrumring-oost Ridderkerk
We beginnen in hoofdstuk 2 met de beschrijving van de sfeer en het karakter van centrum-ring-oost waarbij we vooral aangeven hoe de gebouwen daar een rol bij spelen.
januari 2009 januari 2009 januari 2009 januari 2009 januari 2009 januari 2009 januari 2009
Titelblad van de Welstandsnota Ridderkerk
Tot slot geven we in het laatste 6e hoofdstuk per herontwikkeling een overzicht van het kralensnoer in de Ridderkerkse stijl. Dat doen we met behulp van een fragment van de Kwaliteitskaart rondje ‘dorp’, een principedoorsnede van de centrumring en een indicatief gevelbeeld.
2. De sfeer en het karakter van centrumring-oost We willen van de centrumring een rondje ‘dorp’ maken. Een rondje dat het kerksingelgebied, het winkelhart en het groen met elkaar verbindt. Zo maken we van deze losse gebieden één mooi en bereikbaar centrum met verschillende sferen. Waar het fijn verblijven, winkelen en wonen is. Daarvoor is het nodig om het functionele karakter van de weg, dat primair gericht is op de autobereikbaarheid en de achterkantsituaties van de bebouwing te veranderen in een karakter dat ook gericht is op verblijf en beleving.
De centrumring als kralensnoer, met vier sferen en verschillende typen kralen
In het kwaliteitskader is het karakter van rondje ‘dorp’ integraal beschreven en verbeeld. In dit hoofdstuk richten we ons bij de karakterbeschrijving van centrumring-oost meer op de bebouwing.
Kralensnoer We zien de centrumring als kralensnoer. De kralen zijn de plekken die bijdragen aan de beleving en verblijfskwaliteit in het centrum. Dat zie je terug in de gebouwen en de architectuur, met verbijzonderingen en (hoogte)accenten op de hoeken van de gebouwen. Het snoer vormt de basis. Het rijgt de kralen aaneen en zorgt voor overzicht, oriëntatie en continuïteit.
Foto huidige situatie: het Koningsplein, met horeca en terrassen
Sfeervol en levendig Centrumring-oost loopt dwars door het centrum, met aan de ene kant het eigentijdse winkelgebied en aan de andere kant het historische Kerksingelgebied. De gebouwen aan weerszijden van de weg bepalen voor een groot deel de sfeer en het straatbeeld. We vinden het belangrijk dat de bebouwing van noord tot zuid, meer schaal en samenhang gaat vertonen en een meer open uitstraling krijgt. Zo krijgt het winkelgebied naar buiten toe een gezicht en doen we meer recht aan cultuurhistorisch waardevolle structuren en gebouwen.
Foto huidige situatie: Kerkpad en Singelkerk
Beeldkwaliteitplan Centrumring-oost Ridderkerk | 7
Uitnodigende entrees Bij een aantrekkelijk en levendig centrum horen uitnodigende entrees. De vormgeving en uitstraling van de gebouwen rondom de entrees naar het winkelgebied, het Kerksingelgebied en het Jorisparkje spelen daarbij een grote rol. Ze markeren en verbijzonderen deze plekken.
Referentiefoto: uitnodigende, beschutte entree (nr.1)
8 | Beeldkwaliteitplan Centrumring-oost Ridderkerk
Bereikbaar voor voet, fiets, OV en (vracht)auto
Groene uitstraling
Een goede bereikbaarheid van het centrum voor alle soorten van verkeer vraagt ook iets van de gebouwen. Het gaat zowel om een hoogwaardige uitstraling, inpassing en afsluiting van entrees naar parkeergarages en laad- en losplekken (ook gedurende de nacht), als om voldoende ruimte in of op gebouwen voor (fiets)parkeren.
Een groene rand rondom het centrum, langs beide zijden van de weg, zorgt voor belevingswaarde, levendigheid, natuurwaarden en helpt tegen wateroverlast en hittestress. Omdat de gebouwen direct aan de weg staan en er ook in het straatprofiel weinig ruimte is voor groen, vragen we een bijdrage van de gebouwen. Met geveltuinen of groene gevels, balkons en daken ontstaat er ook aan de oostzijde een groenere omgeving.
Referentiefoto: inrit parkeergarage ingepast in het gevelbeeld (nr.2)
Referentiefoto: een fijne omgeving voor voetgangers (nr.3)
Met oog voor cultuur en historie
Gebouwen in de Ridderkerkse stijl
Sfeerimpressies
Met meer samenhang in hoogte, een kleinere blokmaat, een eenduidiger kleurgebruik en meer ritme en verticaliteit in de gevels sluiten de eigentijdse gebouwen beter aan op de cultuurhistorisch waardevolle structuren en bebouwing. Zo verbinden we het winkelgebied (visueel) met het Kerksingelgebied. Met een (klein) kunstwerk bij de entree of op de gevel kunnen gebouwen een eigentijdse laag toevoegen aan de geschiedenis van het centrum.
Het grootste deel van de gebouwen langs centrumring-oost is onderdeel van het moderne winkelhart. Om meer samenhang te creëren willen we dat deze gebouwen aansluiting zoeken bij de hoogte, maat en kleuren van de bebouwing rond het Koningsplein. Dit noemen we ‘de Ridderkerkse stijl’. (Zie hoofdstuk 3.)
Met drie sfeerimpressies geven we u een indruk van de nieuwe sfeer en het karakter van het rondje ‘dorp’ dat we nastreven langs centrumring-oost.
2 1 3
Foto van de bijzondere gevelsteen als visitekaartje van het appartementengebouw aan de Blaak
Luchtfoto van de centrumring met de drie plekken vanaf waar sfeerimpressies zijn gemaakt Beeldkwaliteitplan Centrumring-oost Ridderkerk | 9
De kruising van de Sint Jorisstraat met de Verlengde Kerkweg …
Luchtfoto huidige situatie Entreeplein Sint Jorisstraat, met zicht op de entree van het Kerksingelgebied en op de Verlengde Kerkweg/Schoutstraat, richting het Koningsplein 10 | Beeldkwaliteitplan Centrumring-oost Ridderkerk
… is een ontmoetingsplek en verbindende schakel met entrees naar de Kerksingel, het winkelhart en het Jorispark.
Sfeerimpressie Rondje 'dorp': Entreeplein Sint Jorisstraat, met zicht op de entree van het Kerksingelgebied en op de Verlengde Kerkweg/Schoutstraat, richting het Koningsplein (nr.4) Beeldkwaliteitplan Centrumring-oost Ridderkerk | 11
De Verlengde Kerkweg …
Luchtfoto huidige situatie: Entreeplein Sint Jorisstraat, met zicht op de Verlengde Kerkweg en de Kerkweg, richting zuid. 12 | Beeldkwaliteitplan Centrumring-oost Ridderkerk
… heeft door de toevoeging van woningen een prettiger uitstraling. Het entreeplein nodigt uit het winkelhart te bezoeken.
Sfeerimpressie Rondje 'dorp': Entreeplein Sint Jorisstraat, met zicht op de Verlengde Kerkweg en de Kerkweg, richting zuid (nr.4) Beeldkwaliteitplan Centrumring-oost Ridderkerk | 13
De kruising van de Geerlaan met de Ridderstraat …
Luchtfoto huidige situatie: Entreeplein Lagendijk, met zicht op de bocht Geerlaan - Ridderstraat, richting de (verlengde) Kerkweg 14 | Beeldkwaliteitplan Centrumring-oost Ridderkerk
… is een levendige ontmoetingsplek en een entree naar het Sint Jorisplein. Hier begint op vrijdag ook de weekmarkt.
Sfeerimpressie Rondje 'dorp': Entreeplein Lagendijk, met zicht op de bocht Geerlaan - Ridderstraat, richting de (verlengde) Kerkweg (nr.4) Beeldkwaliteitplan Centrumring-oost Ridderkerk | 15
3. Bebouwing in de Ridderkerkse stijl Het ontbreken van samenhang aan de oostzijde Vooral langs het oostelijk deel van de centrumring, tussen de Klaas Katerstraat en de rotonde Geerlaan-Frans Halsstraat, ontbreekt een samenhangende uitstraling van de bebouwing. Dit gedeelte van de ring bestaat uit zes verschillende (delen van) straten, met architectuur uit verschillende tijden. Door de uiteenlopende verschijningsvormen (bouwmassa, hoogte en uitstraling) van de gebouwen valt de aanwezige cultuurhistorisch waardevolle bebouwing niet meer op. (Je ziet door het bos de bomen niet meer.) Dit doet ook geen recht aan oude structuren als de Jorisstraat, de Kerkweg en het Kerksingelgebied. Je zou kunnen zeggen dat dit gedeelte van de centrumring, met name tussen de Ridderstraat en de Verlengde Kerkweg, ruimtelijk niet is ingepast: weg, openbare ruimte en gebouwen hebben geen relatie met elkaar. Hierdoor is een rommelig en onsamenhangend beeld ontstaan dat geen recht doet aan de centrumsfeer die je hier zou verwachten.
Willem Dreesstraat
Schoutstraat
Verlengde Kerkweg-1
Verlengde Kerkweg -2
Ridderstraat
Geerlaan
Foto's van de uiteenlopende bebouwing langs centrumring-oost 16 | Beeldkwaliteitplan Centrumring-oost Ridderkerk
Bebouwing in de Ridderkerkse stijl Om dit te verbeteren borduren we bij de aanpak van de achterkanten van de winkelcentra en het toevoegen van de woningen voort op de principes van de bebouwing rondom het Koningsplein (Willem Dreesstraat en Schoutstraat). De gebouwen van deze meest recente ontwikkeling (afgerond in 2016) richten zich wel op de weg. Ook de architectuur van de gebouwen is op elkaar afgestemd. Langs het oostelijk deel van de centrumring willen we samenhang creëren door bij de herontwikkeling van gebouwen aansluiting te zoeken bij de hoogte, maat en kleuren van de bebouwing rond het Koningsplein. Dit noemen we ‘de Ridderkerkse stijl’. Met de Ridderkerkse Stijl zorgen we ervoor dat de bebouwing van noord tot zuid meer schaal en samenhang vertoont. Er ontstaat een rustige eigentijds basis waartegen de historische structuren en bebouwing beter worden uitgelicht en meer in het oog springen. In het Beeldkwaliteitplan Centrumring-oost is de Ridderkerkse Stijl verder uitgewerkt en verbeeld. Luchtfoto van de bebouwing rond het Koningsplein en omgeving Beeldkwaliteitplan Centrumring-oost Ridderkerk | 17
Gebouwen hebben de Ridderkerkse hoogte De basis van de gebouwen langs het rondje (het snoer) bestaat uit 3 of 4 bouwlagen. Daarop kunnen eventueel nog 1 of 2 terugliggende dakverdiepingen worden gebouwd tot maximaal 5 lagen. Deze terugliggende lagen zijn niet of nauwelijks zichtbaar is vanaf de straat. Zo zoeken we visueel aansluiting bij de hoogte van de bebouwing in het kerksingelgebied en individuele (woon)bebouwing aan de Verlengde Kerkweg, maar maken het ook mogelijk en (financieel) haalbaar om woningen op de winkelcentra te bouwen. Net als rond het Koningsplein, is de bebouwing rond de twee entreegebieden naar het winkelhart (op de kruising met de Sint Jorisstraat en de Lagendijk) iets hoger. Hierdoor worden deze bijzondere kralen gemarkeerd. De gebouwen bestaan uit 5 bouwlagen, eventueel met een 6e terugliggende dakverdieping. Door de Ridderkerkse hoogte aan te houden zorgen we langs de weg (van noord tot zuid) voor een logisch en meer samenhangend beeld.
18 | Beeldkwaliteitplan Centrumring-oost Ridderkerk
3D-beeld van de de Ridderkerkse hoogte, met lagere gebouwen langs de centrumring (snoer) en hogere gebouwen rondom het Koningsplein (kraal)
Gebouwen hebben Ridderkerkse maat Om beter aan te sluiten op de maat van de bebouwing in het kerksingelgebied en aan de (Verlengde) Kerkweg vinden we het belangrijk dat de gebouwen kleiner ogen dan ze zijn door ze op te knippen in losse of kleinere bouwvolumes. Zo creëren we ook samenhang tussen de bebouwing aan weerszijden van de weg.
Foto’s van de Ridderkerkse maat: door bebouwing rond het Koningsplein op te knippen in kleinere bouwvolumes ogen ze kleiner dan ze zijn. Beeldkwaliteitplan Centrumring-oost Ridderkerk | 19
Gebouwen hebben kleuren uit het Ridderkerkse palet Niet alleen de hoogte en de maat van gebouwen zijn bepalend voor een samenhangend beeld. Ook het materiaal en kleurgebruik dragen daar aan bij. In de basis bestaan de gebouwen daarom uit metselwerk (eventueel gecombineerd met andere materialen) in geel-oranje-rode tinten, passend bij het metselwerk van de gebouwen rondom het Koningsplein.
Foto’s van het Ridderkerks palet: de kleurenrange van het toegpaste metselwerk rondom het Koningsplein.
20 | Beeldkwaliteitplan Centrumring-oost Ridderkerk
4. Het Kralensnoer in Ridderkerkse stijl Overzicht gevels nu en straks
Op de volgende bladzijden hebben we ter illustratie hiervan een overzicht opgenomen van het huidige en toekomstige totaalbeeld van de gevels langs centrumring-oost. (1). Dit geveloverzicht hebben we gemaakt door de gekromde lijn (2) van de centrumring recht te trekken (3) en neer te klappen (4).
Met de Ridderkerkse Stijl zorgen we ervoor dat de bebouwing van noord tot zuid, meer samenhang vertoont. Hierdoor ontstaat er een eigentijds decor waartegen de historische structuren en bebouwing beter worden uitgelicht en meer in het oog springen.
Vervolgens hebben we de gevels aan weerzijden van de weg tegenover elkaar geplaatst (5). Ter oriëntatie hebben we met behulp van logo’s aangegeven welke winkels/kantoren zich nu achter welke gevels bevinden.
Legenda schematische weergave as
rstr
aa
t
gevellijn bebouwing modern winkelcentrum
W
Kla
te Ka
ille m Dreesstraat
P
wegtracé centrumring-oost
Koningsplein
ERIN
G
gevellijn bebouwing historisch centrum ho
K WET
Sc uts
BLAA
tra at
P
Jan Steenplein
P Kerkpad
leng
P
Kerk
Ver
P
sin
gel
Baljuwstraat
P
de
Ke rk
Sin
tJ
or
iss
tra
at
we g
P
T
entreeplein St. Jorisstraat
plein
SIN
Sint Joris
R JO IS
P
KJ
R
PA
P
E
t
RIDDERSTRAAT
bocht Kerkweg
VERLENGDE KERKWEG
ENTREEPLEIN SINT JORISSTRAAT
VERLENGDE KERKWEG
SCHOUTSTRAAT
KONINGSPLEIN
WILEM DREESSTRAAT
Kerk
Ge
we
erl
g
aa
n
ENTREEPLEIN LAGENDIJK
bocht Kerkweg
traa
VERLENGDE KERKWEG
ders
GEERLAAN
ENTREEPLEIN SINT JORISSTRAAT
Rid
Verl
eng
entreeplein Lagendijk
VERLENGDE KERKWEG
n
KONINGSPLEIN
ge
WILEM DREESSTRAAT
La
de
Kerk
we
g
P
k dij
SCHOUTSTRAAT
RIDDERSTRAAT
GEERLAAN
ENTREEPLEIN LAGENDIJK
N
1.
Tracé centrumring-oost
2.
Schematische weergave tracé (gekromde lijn)
3.
Rechttrekken gekromde lijn
4.
Neerklappen rechte lijn
5.
Gevels aan weerszijden van de weg tegenover elkaar zetten
Toelichting van de stappen die resulteren in een totaalbeeld van de gevels langs centrumring-oost dat is opgenomen op bladzijde 22 en 23 Beeldkwaliteitplan Centrumring-oost Ridderkerk | 21
Huidig gevelbeeld: het ontbreken van samenhang • •
De gebouwen verschillen in hoogte, maat en kleur waardoor ze een reeks reeks 'uitzonderingen' vormen. De gebouwen reageren niet op de context het kralensnoer is als structurerend principe niet afleesbaar
GEMEENT
ENTREEPLEIN SINT JORISSTRAAT
ENTREEPLEIN SINT JORISSTRAAT
VERLENGDE KERKWEG
VERLENGDE KERKWEG
SCHOUTSTRAAT
VERLENGDE KERKWEG
VERLENGDE KERKWEG
bocht Kerkweg
SCHOUTSTRAAT
bocht Kerkweg
RIDDERSTRAAT
KONINGSPLEIN
WILEM DREESSTRAAT
KONINGSPLEIN
RIDDERSTRAAT
ENTREEPLEIN LAGENDIJK
WILEM DREESSTRAAT
ENTREEPLEIN LAGENDIJK
GEERLAAN
GEERLAAN
Huidig gevelbeeld centrumring-oost
22 | Beeldkwaliteitplan Centrumring-oost Ridderkerk
Toekomstig gevelbeeld: het creëren van samenhang
GEMEENT
VERLENGDE KERKWEG
VERLENGDE KERKWEG
bocht Kerkweg
ENTREEPLEIN SINT JORISSTRAAT
ENTREEPLEIN SINT JORISSTRAAT
bocht Kerkweg
RIDDERSTRAAT
VERLENGDE KERKWEG
SCHOUTSTRAAT
VERLENGDE KERKWEG
RIDDERSTRAAT
ENTREEPLEIN LAGENDIJK
SCHOUTSTRAAT
ENTREEPLEIN LAGENDIJK
GEERLAAN
KONINGSPLEIN
WILEM DREESSTRAAT
KONINGSPLEIN
GEERLAAN
•
De gebouwen van het winkelgebied vertonen samenhang in hoogte, maat en kleur. Hierdoor vormt de historisch karakteristieke bebouwing een duidlijke uitzondering De gebouwen reageren beter op de context: langs het gehele trace begeleiden ze de weg en de 3 ontmoetingsplekken worden gemarkeerd met hogere gebouwen. Het kralensnoer als structurerend principe is afleesbaar.
WILEM DREESSTRAAT
•
Toekomstig gevelbeeld centrumring-oost
Beeldkwaliteitplan Centrumring-oost Ridderkerk | 23
Toekomstig gevelbeeld centrumring-oost - snoer basis 3-4 bouwlagen, evt met setback 4e-5e laag tegenover kerksingel en bebouwing (Verlengde) Kerkweg 3 bouwlagen, evt met setback 4e laag aandacht uitstraling plint inpassing inritten parkeergarages en laden en lossen
VERLENGDE KERKWEG
ENTREEPLEIN SINT JORISSTRAAT
ENTREEPLEIN SINT JORISSTRAAT
VERLENGDE KERKWEG
bocht Kerkweg
VERLENGDE KERKWEG
SCHOUTSTRAAT
KONINGSPLEIN
WILEM DREESSTRAAT
VERLENGDE KERKWEG
RIDDERSTRAAT
SCHOUTSTRAAT
bocht Kerkweg
RIDDERSTRAAT
ENTREEPLEIN LAGENDIJK
KONINGSPLEIN
GEERLAAN
WILEM DREESSTRAAT
• • • •
GEERLAAN
ENTREEPLEIN LAGENDIJK
Toekomstig gevelbeeld centrumring-oost - snoer
Toekomstig gevelbeeld centrumring-oost - kralen hoogteaccenten van 5 bouwlagen met teruggelegen 6e laag rond de drie ontmoetingsplekken (dubbele kaders) verbijzonderingen in architectuur open uitstraling entrees woningen
bocht Kerkweg
VERLENGDE KERKWEG
•
VERLENGDE KERKWEG
rits
•
ENTREEPLEIN SINT JORISSTRAAT
VERLENGDE KERKWEG
ENTREEPLEIN SINT JORISSTRAAT
ENTREEPLEIN LAGENDIJK
RIDDERSTRAAT
ontmoetingsplek
bocht Kerkweg
VERLENGDE KERKWEG
GEERLAAN
•
RIDDERSTRAAT
ontmoetingsplek
•
SCHOUTSTRAAT
SCHOUTSTRAAT
type kraal:
ENTREEPLEIN LAGENDIJK
verbinder
•
KONINGSPLEIN
WILEM DREESSTRAAT
KONINGSPLEIN
GEERLAAN
WILEM DREESSTRAAT
• • • •
ontmoetingsplek
Toekomstig gevelbeeld centrumring-oost - kralen
24 | Beeldkwaliteitplan Centrumring-oost Ridderkerk
Het snoer vormt de basis De gebouwen hebben , vanaf de straat gezien, een bouwhoogte van 3 of 4 bouwlagen, met daarop eventueel een terugliggende dakverdieping. Tegenover de achtertuinen van het Kerksingelgebied en de individuele bebouwing aan de (Verlengde) Kerkweg is de bebouwing niet hoger dan 3 bouwlagen, met daarop eventueel een 4e terugliggende bouwlaag. Alleen boven de entree van Ridderhof II ligt de 4e bouwlaag niet terug. Door gebouwen (visueel) op te delen in kleinere bouwblokken oogt de bebouwing kleiner en krijgen een menselijke maat. In combinatie met het brengen van meer verticaliteit in de gevel ontstaat er een ritme dat ook aansluit bij de kleiner maat van de individuele (deels) historische bebouwing van het Kerksingelgebied en de (oostzijde van de Verlengde) Kerkweg. Met kleuren uit het Ridderkerkse palet ontstaat er meer rust en samenhang in het beeld. Voor de beleving op ooghoogte is de continuïteit en een prettige, meer open en groene uitstraling van de plint van de
Grote en kleine kralen zijn de verbijzonderingen We onderscheiden drie grote en twee kleinere kralen langs het snoer. De hoeken van gebouwen zijn onderdeel van deze kralen en vragen daarom om verbijzonderingen in de architectuur, inspelend op de specifieke situatie (en eigenschappen) van de kraal. (Zie kwaliteitskader hoofdstuk 3 bladzijde 15) De drie grote en meest bijzondere kralen worden gevormd door de drie ontmoetingsplekken, elk met een eigen karakter: het Koningsplein, het entreeplein Sint Jorisstraat en het entreeplein Lagendijk. Net als rondom het koningsplein is de bebouwing rondom deze plekken iets hoger, maximaal vijf bouwlagen met eventueel een zesde terugliggende dakverdieping. Naast een ontmoetingsfunctie hebben deze kralen ook een entreefunctie naar het winkelgebied. Met het oog op de gewenste levendigheid en zichtbaarheid zijn dit de uitgelezen plekken voor de gemeenschappelijke entrees naar de woningen.
De twee kleinere kralen hebben een meer bescheiden karakter en vragen daarom om een ander soort verbijzondering in de architectuur. De bebouwing die onderdeel is van de kraal die het Kerksingelgebied via het Kerkepad en de Baljuwstraat met het winkelhart verbindt begeleiden het zicht tussen beiden gebieden. De wijde ronde hoek en de teruggelegde laad- en losplek van de Jorishof doen hier in de huidige situatie afbreuk aan. Met het optisch recht(er) maken van de hoek en een groene inpassing van de laad- en losplek wordt deze belangrijke zichtas beter ingekaderd en mooier begeleid. De kraal in de krappe bocht (Verlengde) Kerkweg/Ridderstraat vraagt om enige terughoudendheid van de bebouwing en de architectuur. Hier ligt de nadruk op de richting en continuïteit van de doorgaande historische structuur van de (Verlengde) Kerkweg en juist niet op de begeleiding van de bocht. Om die reden is een hoogte accent hier dan ook niet passend.
gebouwen belangrijk.
Beeldkwaliteitplan Centrumring-oost Ridderkerk | 25
Gevel met een horizontale en vertikale geleding (nr.5)
Gevel met verticale lijnelementen gevelgroen (nr.6)
Gelaagde gevel van metselwerk (nr.7)
Uitnodigende entree (nr.1)
Gevel met verschillende metselwerkverbanden (nr.8)
Opgeknipte bouwvolumes (nr.9)
Referentiefoto’s van de beeldkwaliteit van de her te ontwikkelen gebouwen langs centrumring-oost 26 | Beeldkwaliteitplan Centrumring-oost Ridderkerk
5. Uitgangspunten en toetsingscriteria voor de beeldkwaliteit Het beoogde karakter van het rondje ‘dorp’ hebben we in dit hoofdstuk uitgewerkt in toetsingscriteria voor de beeldkwaliteit. Dit hebben we gedaan aan de hand van 8 uitgangspunten die bijdragen aan de waarden die we voor het centrum belangrijk vinden:
•
De gebouwen ogen kleiner dan ze zijn
•
De plint zorgt voor een prettige beleving op straatniveau
•
De hoeken van gebouwen zijn verbijzonderd
•
De gebouwen hebben uitnodigende entrees
•
De gevels hebben een gelaagde opbouw
•
De kleur van de gevels past in het Ridderkerkse pallet
•
De gevels geven het gebouw schaal en ritme
•
De gebouwen zijn toekomstbestendig
Beeldkwaliteitplan Centrumring-oost Ridderkerk | 27
De gebouwen ogen kleiner dan ze zijn Gebouwen ogen, vanaf de straat gezien, kleiner dan ze zijn door: •
de bovenste bouwlaag terug te leggen
•
de bouwvolumes in losse blokken op te knippen of het blok te geleden, met een dansende daklijn en verspringende rooilijn.
•
variatie en schaal aan te brengen in de gevels door meerdere tinten baksteen, verschil in voeg of metselwerkverband. Bij de terugliggende bovenste bouwlaag is meer mogelijk, een hoogwaardige beplating door zink, cortenstaal of hout is hier voorstelbaar.
Geleed bouwblok met teruggelegde dakverdieping, dansende daklijn, verspringende rooilijn en verschillende kleuren metselwerk (nr.10)
Geleed bouwblok door dansende daklijn en terugliggende dakverdieping in een ander gevelmateriaal (nr.11)
Geleed bouwblok met verspringende plint en verschil in kleurgebruik (nr.12)
Opgeknipt bouwblok met verspringende rooilijn, verschil in hoogte en gevelontwerp (nr.9)
Referentiefoto’s van gebouwen die visueel zijn opgedeeld in kleinere bouwvolumes. 28 | Beeldkwaliteitplan Centrumring-oost Ridderkerk
De plint zorgt voor een prettige beleving op straatniveau Er is aandacht voor de beleving op straatniveau (het detailleren op ooghoogte) door: •
een herkenbare plint, die de maat van het (opgeknipte) blok benadrukt
•
de plint een royale hoogte te geven en van minimaal 4,5 meter (1,5 bouwlaag)
•
blinde geveldelen te minimaliseren, verfraaien, openen en/of vergroenen
•
een zorgvuldige inpassing van laad- en losplekken, inritten en entrees naar parkeergarages
•
de toepassing van gevelgroen, geveltuinen en kleine verspringingen in de rooilijn/gevellijn
•
gebouwentrees op beeldbepalende plekken rond de ontmoetingsplekken te situeren
•
gebouwen aan ontmoetingsplekken een relatie met de openbare ruimte geven met bijvoorbeeld een gevelterras
Prettig straatbeeld door herkenbare plint met groene gevels en geveltuinen (nr.14)
Inpandige laad- en losplekken hebben minder negatieve impact op het straatbeeld (nr.15)
Zorgvuldig ingepaste inrit naar parkeergarage, zonder beeldverstorende elementen als slagbomen in het gevelvlak (nr.13)
Een juweliershek zorgt zowel voor een goede beveiliging als een prettige uitstraling van gebouwde inritten (nr.16)
Referentiefoto’s van de plint van gebouwen die zorgt voor een prettige beleving op maaiveld Beeldkwaliteitplan Centrumring-oost Ridderkerk | 29
De hoeken van gebouwen zijn verbijzonderd Hoeken van gebouwen reageren op de bijzonderheid van de plek door: •
een bewuste keuze voor een rechte of afwijkende vorm, zoals een afgeschuinde of afgeronde vorm van de hoek
•
architectonische (hoogte)accenten in de gevel toe te passenramen, puien, loggia’s, balkons en gevelbanden ‘de hoek om te laten gaan’
•
de toepassing van bijzonder groen op gevels, luifels en balkons
Verbijzondering door gevelgroen dat ‘de hoek om gaat’ en een gevelkunstwerk als ‘visitekaartje’ van het gebouw (nr.17)
Verbijzondering door een afgeschuinde hoek met uitnodigende entree (nr.18)
Verbijzondering door afwijkende vorm en ‘open’ hoek en gevel die ‘de hoek om gaat’ (nr.19)
Verbijzondering door ronde vorm en ‘open’ hoek en gevel die ‘de hoek om gaat’ (nr.20)
Referentiefoto’s van gebouwen met een verbijzonderde hoek 30 | Beeldkwaliteitplan Centrumring-oost Ridderkerk
De gebouwen hebben uitnodigende entrees Entrees naar de woningen zijn uitnodigend en zorgen voor levendigheid door: •
gebouwentrees naar woningen aan de beeldbepalende ontmoetingsplekken te situeren
•
entrees een open, transsparante uitstraling te geven
•
entrees een royale hoogte te geven en van minimaal 4,5 meter (1,5 bouwlaag)
•
ervoor te zorgen dat entrees beschutting geven en goed zijn verlicht
•
de entree vorm te geven als een architectonisch accent
•
een bijzonder detail of gevelkunstwerk het gebouw een eigen herkenbaar visitekaartje te geven Gevelkunstwerk in gevel aan de Blaak geeft het gebouw (Willem Dreesstraat/Koningsplein) een eigen ‘visitekaartje’
De royale hoogte, teruggelegde positie, het materiaal en de zorgvuldige detaillering maken de entree uitnodigend (nr.21)
De royale hoogte, luifel met verlichting en in de gevel opgenomen bakken voor groen maken de entree uitnodigend (nr.1)
De royale hoogte, het materiaal en de zorgvuldige detaillering en verlichting maken de entree uitnodigend (nr.22)
Referentiefoto’s van gebouwen met een uitnodigende entree Beeldkwaliteitplan Centrumring-oost Ridderkerk | 31
De gevels hebben een gelaagde opbouw Gelaagde gevels (plastiek) geven het gebouw een menselijke maat en levendige uitstraling. De gelaagdheid wordt gecreëerd door: •
de toepassing van terugliggende of uitgebouwde elementen als loggia’s, balkons, erkers
•
de basislaag van de gevel in metselwerk uit te voeren en de gevels voor of achter de basislaag in lichtere materialen zoals als hout, staal of glas
•
groen op gevels en balkons in de gelaagdheid op te nemen
Een gelaagde gevel in 2 kleuren metselwerk met verbijzonderingen in het metselwerk (nr.23)
Een gelaagde gevel van metselwerk, glas en open hekwerken, opgebouwd uit lagen met franse balkons, logia’s, ramen (nr.7)
De (constructie voor de) gevelbeplanting vormt een apparte laag in het gevelbeeld (nr.24)
Referentiefoto’s van gebouwen met een gelaagde gevel 32 | Beeldkwaliteitplan Centrumring-oost Ridderkerk
Het materiaal en de kleur van de gevels passen in het Ridderkerkse pallet De kleur van het metselwerk is bepalend voor de onderlinge samenhang tussen de verschillende gebouwen. Daarom: •
past de kleur van het metselwerk in het kleurenpallet met geel, oranje, rode tinten dat is toegepast rondom het Koningsplein
•
wordt de kleur van het metselwerk afgestemd met dat van naast- en tegenovergelegen gevels
Het metselwerk wordt verrijkt door: •
de toepasing van bijzondere metselverbanden (zoals blokverband, verticaal metselwerk, klamp metselwerk)
•
het metselwerk wordt verrijkt door te spelen met de hoogte en breedte van lintvoegen, de kleur van het voegwerk, de positie van het voegwerk (platvol, doorgestreken, knipvoeg)
Foto’s van het Ridderkerks palet: de kleurenrange van het toegepaste metselwerk rondom het Koningsplein.
Een bemonstering dient aan de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit te worden voorgelegd.
De toepassing van het verticale metselwerk verrijkt het gevelbeeld (nr.8)
Het spel met verschillende metselverbanden en doorgestreken voegwerk verrijkt het gevelbeeld (nr.25)
Een gelaagde gevel met verschillende metselverbanden geeft maat en schaal en verrijkt het gevelbeeld (nr.26)
Referentiefoto’s van bijzonder metsel- en voegwerk Beeldkwaliteitplan Centrumring-oost Ridderkerk | 33
De gevels geven het gebouw schaal en ritme Met een horizontale en verticale geleding krijgt de gevel maat en ritme door: •
de maat van het bouwblok zichtbaar te maken met horizontale geleding en waarmee de (beweging van de) weg wordt begeleid
•
met een verticale geleding een ritme toe te voegen dat gebaseerd is op de (beuk)maat van een woning en waarmee aansluiting bij de maat en schaal van de bebouwing en gevels aan de overzijde wordt gezocht. Hemelwater afvoer moet altijd in de gevel worden opgenomen.
•
groene lijnelementen in te zetten als onderdeel van het ritme
De horizontale banden benadrukken de maat van het blok, de verticale penanten geven het gebouw een speels en kleinschaliger ritme (nr.27)
De horizontale banden benadrukken de maat van het blok, de verticale penanten geven het gegbouw een kleinschaliger ritme (nr.5)
Verticaal gevelgroen (lijnelement) draagt bij aan het ritme van de gevel (nr.6)
De horizontale banden benadrukken de maat van het blok, de verticale penanten zorgen voor een kleinschaliger ritme (nr.28)
Referentiefoto’s van gevels met maat (horizontale banden) en ritme (verticale lijnen) 34 | Beeldkwaliteitplan Centrumring-oost Ridderkerk
De gebouwen zijn toekomstbestendig De toekomstbestendigheid van de gebouwen is belangrijk en betreft verschillende aspecten. Het is belangrijk dat maatregelen, elementen of, installaties op het gebied van natuurinclusiviteit, klimaatbestendigheid, duurzame energie geen afbreuk doen aan de beeldkwaliteit en integraal onderdeel zijn van het ontwerp.
Natuur-inclusief bouwen •
Bloeiende planten en groene gevels en daken topassen voor vogels en insecten.
•
Nestgelegenheden in gevels of dakranden aanbrengen voor vogels en vleermuizen.
•
Een ecoloog betrekken bij het plan. Zie ook het gemeentelijk beleidsstuk Werken vanuit ecologie.
Referentiefoto: trafo-ruimten geïntegreerd in het gebouw (nr.29)
Klimaatbestendig bouwen •
Voorkomen dat de zonbelasting op gevels hoog is waardoor mechanische koeling noodzakelijk is en te zorgen voor voldoende schaduw en verkoeling door de toepassing van een geschikte constructie voor groene daken, mechanische zonwering, luifels, pergola’s. Referentiefoto: zonnepanelen op een sedum dak (30)
•
Voorkomen van wateroverlast en droogte door hemelwater los te koppelen van de riolering en apart op te vangen en af te voeren. Het apart opvangen kan bijvoorbeeld door het toepassen van een retentie- of groen dak, of een wateropvang in/onder het gebouw.
•
Zie ook gemeentelijk beleidsstuk Strategie Klimaatadaptie Ridderkerk 2022
Duurzame energie •
Zonnepanelen zo toepassen dat ze niet ten koste gaan van het ruimtelijk beeld, bij voorkeur in combinatie met een groen dak.
•
Rekening houden met de benodigde ruimte en inpassing van technische ruimtes, installaties en trafostations
•
Zie ook het gemeentelijk beleidsstuk Warmtevisie Ridderkerk Beeldkwaliteitplan Centrumring-oost Ridderkerk | 35
6. Een overzicht per herontwikkeling
Ko
In dit laatste hoofdstuk geven we per het te ontwikkelen gebouw een overzicht van het kralensnoer in Ridderkerkse Stijl. Dit overzicht bestaat uit:
n in g in ne
ra a
t
W ille m nst
as sa
eg
ra a
Koningsplein
ge
Noordenw
ak
epe
Bla
S ch
Dreesstraat
n
g
is p
Kar
r van
we
hu
hee Jonk
ek ebe
ad
at
Koningshof
at
t
P
f
P
Ker
ksin
or
is s
tra
at
en
st
ijk
g
ol
nd
M
o le
J nt
we
ee
g
T
N
SI
entreeplein St. Jorisstraat
in
dd
R
S in
tJ
E
o ri
KJ
R
sp
PA
f
le i
IS
ho
n
JO
er
P
P
s tm
Si
rk
ple Sint Joris
Ri
P
at
We
Ke
P
tra
gel
de
ho
at
leng
er
tra
risplein
dd
ens
Ver
P
S te
ns
at
tra
ns
ve
Ha
Sint Jo
Jan
ve
Kerkpad
Baljuwstraat
P
Ha
eg
tra
tra a Jan Steenplein
Ri
Benedenrijw
lstra
u ts
A ya
ho
sje
ens
Coo
Sc
K WE
S te
BLAA
steeg
Ringdijk
t
Kerk G TERIN
Jan
een indicatief gevelbeeld van de bebouwing aan weerzijden van de weg
rs t
P
een fragment van de integrale kwaliteitskaart Rondje ‘dorp’ (uit het Kwaliteitskader) een principe-doorsnede over de centrumring
a te
Ra
•
K la
Frans Halsstraat
•
een beknopte beschrijving van de situatie, het snoer en de kralen
g
•
we
•
K as
gde
Ker
kw e
g
P
en
Rid
k
der
Ver
d ij
s tra
at
Fr
e rl
aa
n
g La
len
entreeplein Lagendijk
sH
Ge
an a ls
Ker
t
kw e
aa
g
s tr
N
Kwaliteitskaart Rondje ‘dorp’ uit het Kwaliteitskader Centrumring
36 | Beeldkwaliteitplan Centrumring-oost Ridderkerk
Kwaliteitskaart Rondje ‘dorp’ sferen Rondje sferen Rondje kralensoer 'dorp' kralensoer 'dorp'kralensoer sferen Rondje 'dorp'
Groen Groen en en water water Groen en water
Kunst Kunst en en cultuurhistorie cultuurhistorie Kunst en cultuurhistorie
Blaakwetering Blaakwetering centrumgebied centrumgebied Ridderkerk Ridderkerk Blaakwetering centrumgebied Ridderkerk
privegroen/tuinen/voorterreinen privegroen/tuinen/voorterreinen privegroen/tuinen/voorterreinen
(weer (weer herkenbare) herkenbare) historische historische structuur structuur (weer herkenbare) historische structuur
centrumring Centrum Centrum centrumring / snoer / snoer/ snoer Centrum centrumring
openbaar openbaar groen groen groen openbaar
verbinding verbinding historische historische structuur structuur verbinding historische structuur
Frans Frans Halsstraat Halsstraat verbindende verbindende schakel schakel /schakel kraal / kraal / kraal Frans Halsstraat verbindende
groen(er) groen(er) plein plein plein groen(er)
gemeentelijke gemeentelijke enen rijksmonumenten rijksmonumenten gemeentelijke en rijksmonumenten
Historische Historische kern kern kern Historische
structurerende structurerende bomenrij bomenrij structurerende bomenrij
panden panden met met cultuurhistorische cultuurhistorische waarden waarden panden met cultuurhistorische waarden (zeer (zeer hoog/hoog/redelijk hoog/hoog/redelijk hoog) hoog) hoog) (zeer hoog/hoog/redelijk
groene groene poort/pergola poort/pergola naar naar winkelgebied winkelgebied groene poort/pergola naar winkelgebied
kunstwerk/-object/monument kunstwerk/-object/monument kunstwerk/-object/monument
Verkeer Verkeer Verkeer ringstructuur ringstructuur met met vrijliggend vrijliggend fietspad fietspad (2 (2 richtingen) richtingen) ringstructuur met vrijliggend fietspad (2 richtingen)
groene groene gevel gevel / vertikaal /gevel vertikaal groen groen groen groene / vertikaal
ringstructuur ringstructuur met met fietsstroken fietsstroken (verhoogd) (verhoogd) ringstructuur met fietsstroken (verhoogd)
haag/tuinmuur/hek haag/tuinmuur/hek haag/tuinmuur/hek
toegangsweg toegangsweg centrumring centrumring toegangsweg centrumring
watergang watergang watergang
historische historische bebouwing bebouwing historische bebouwing
fietsstraat fietsstraat / auto / auto te te gast gastte gast fietsstraat / auto
verbindende verbindende schakel schakel Blaakwetering Blaakwetering (waterornament) (waterornament) verbindende schakel Blaakwetering (waterornament)
bebouwing bebouwing winkelgebied winkelgebied bebouwing winkelgebied
Bebouwing Bebouwing Bebouwing
bebouwing bebouwing Blaakwetering Blaakwetering bebouwing Blaakwetering
(weer (weer herkenbare) herkenbare) historische historische wegenstructuur wegenstructuur (weer herkenbare) historische wegenstructuur (overdekt) (overdekt) winkelcircuit winkelcircuit / voetgangersgebied / voetgangersgebied (overdekt) winkelcircuit / voetgangersgebied
Entrees Entrees enen oriori ëntatiepunten ëntatiepunten Entrees en oriëntatiepunten
straat straat straat fietspad fietspad fietspad
PP
overige overige bebouwing bebouwing overige bebouwing te te transformeren transformeren bebouwing bebouwing te transformeren bebouwing centrumring-oost centrumring-oost centrumring-oost
entree entree centrumgebied centrumgebied entree centrumgebied P P
P entree entree parkeerterrein parkeerterrein winkelgebied winkelgebied entree parkeerterrein winkelgebied
aan aan te te passen passen rooilijn/footprint/bebouwing aan terooilijn/footprint/bebouwing passen rooilijn/footprint/bebouwing
wandelpad wandelpad wandelpad
entree entree winkelgebied winkelgebied entree winkelgebied
representatieve representatieve gevel gevel gevel representatieve
inrit inrit (gebouwd) (gebouwd) parkeren parkeren inrit (gebouwd) parkeren P
entree entree kerksingelgebied kerksingelgebied entree kerksingelgebied
architectonisch architectonisch hoekaccent hoekaccent architectonisch hoekaccent
(inrit) (inrit) laadlaadenen loszone loszone (inrit) laaden loszone
entree entree Sint Sint Jorispark Jorispark entree Sint Jorispark
groene groene gevel gevel / vertikaal /gevel vertikaal groen groen groen groene / vertikaal
(toekomstige) (toekomstige) OV-halte OV-halte / knooppunt / knooppunt (toekomstige) OV-halte / knooppunt (deel)mobiliteit (deel)mobiliteit (deel)mobiliteit
bijzondere bijzondere boom/monument/kunstobject boom/monument/kunstobject bijzondere boom/monument/kunstobject (markering (markering ritsen) ritsen) ritsen) (markering
haag/tuinmuur/hek haag/tuinmuur/hek haag/tuinmuur/hek
Thematische legenda Kwaliteitskaart Rondje ‘dorp’ uit het Kwaliteitskader Centrumring Beeldkwaliteitplan Centrumring-oost Ridderkerk | 37
nst
denweg
epe ra a
ngsplein
te e g
v
tra
at
k
Benedenrijw
Sc ho u ts
f
Ha
Ringdij
t K e rk s
s en
at
eg
tra
Jorishof at
tra
ns ve In aansluiting Pop de twee woonlagen boven Ha de winkels in de winkelstraat (Koningshof) kunnen er aan de Verlengde Kerkweg twee woonlagen worden toegevoegd. Zo wordt het blok als het ware afgemaakt. De bovenste bouwlaag ligt terug, zodat deze vanaf M ol maaiveld niet wordt ervaren. e
P Kerkpad
Baljuwstraat
Ver
gel
tJ
or
ra
at
s tm
rk
T N
SI
o ri
KJ
R
sp
PA
IS
R
n
eg
JO
Rabobank
le i
te
ijk
g
ns
entreeplein St. Jorisstraat
lein Sint Jorisp
nd
we
in
o le
Ke
n Si
t is s
We
de
orisple
Jorishof
k s in
le n g
P
Ker
Om de hoek bij het entreeplein Sint Jorisstraat te markeren kan hier eventueel een extra laag worden toegevoegd. Met meer schaal en verticaliteit in gevel kan het gebouw beter reageren op de kleinschaligheid van het Kerksingelgebied aan de overzijde. Het gevelontwerp is sluit ook aan op de bestaande gevels in de Baljuwstraat en Sint Jorisstraat.
S in
tJ
E
ohcS
le n
at bocht Kerkweg
ENTREEPLEIN SINT JORISSTRAAT
VERLENGDE KERKWEG
bocht Kerkweg
Ker
kw e
g
VERLENGDE KERKWEG
VERLENGDE KERKWEG
s tra
ENTREEPLEIN SINT JORISSTRAAT
der
Jorishof
VERLENGDE KERKWEG
R id
Rabobank
Oudheidkamer
Ver
Jorishof
gde
Ker
kw e
g
Fragment Kwaliteitskaart: Jorishof en voormalige Rabobank P
N
Principe-doorsnede Verlengde Kerkweg nelreV
38 | Beeldkwaliteitplan Centrumring-oost Ridderkerk
Indicatief gevelbeeld van de bebouwing aan weerszijden van de Verlengde Kerkweg
Kraal – verbinder (hoek Baljuwstraat)
Snoer (Verlengde Kerkweg)
•
•
aandacht voor de uitstraling van de plint
•
meer verticaliteit in de gevel brengen
•
inpassing van de entree naar de parkeergarage en laad- en losplek
•
zicht op laad- en losplek verhullen door de gevellijn door te zetten bijvoorbeeld met een groene gevel/scherm
de ronde gevel recht maken en zo het zicht haaks op de weg, tussen winkelgebied en Kerksingelgebied beter in te kaderen. Hierdoor wordt er ook minder aandacht gevestigd op de laad- en losplek. De ronde gevel is een relict uit het verleden. Tot 2008 begeleidde het gebouw de bocht in de weg. Pas daarna is de Schoutstraat aangelegd en heeft de Baljuwstraat het karakter van een aanloopstraat (steeg) gekregen.
•
Het zicht op de open laad- en losplek onder het gebouw meer afschermen
•
Aandachtspunt is de verkeersveilige bereikbaarheid van de entree naar de parkeergarage Koningshof in de Baljuwstraat.
•
richting het entreeplein Sint Jorisstraat de gevel zo mogelijk meer openen en blinde delen vergroenen
Kraal – ontmoetingsplek (hoek entreeplein Sint Jorisstraat) •
Aandacht voor uitstraling en levendigheid richting het plein
•
De entree op deze hoek naar de voormalige bibliotheek gebruiken als entree naar de woningen
•
De hoek markeren met een verbijzondering/(hoogte)accent in de architectuur
Voormalige Rabobank (Entreeplein Sint Jorisstraat) Dit voormalige kantoorpand wordt getransformeerd in een woongebouw. Er kan een dakverdieping worden toegevoegd. Zo wordt de plek gemarkeerd en krijgt het gebouw een beëindiging.
Kraal – ontmoetingsplek (entreeplein Sint Jorisstraat) •
De begane grond blijft aan de pleinzijde en in de aanloopstraat geschikt maken voor commerciële functie, bijvoorbeeld een koffiebar met een gevelterras.
•
De transformatie is aanleiding om een nieuw gevelontwerp te maken met een herkenbare open plint en metselwerk als basismateriaal.
•
De hoek met de winkelstraat wordt verbijzonderd zodat deze de historische lijn benadrukt en begeleidt. De inrit en toegang naar het parkeerhof moet worden ingepast.
Beeldkwaliteitplan Centrumring-oost Ridderkerk | 39
eg
t
at
Konings
ra a
s tra Jan Steenplein
P
ra a
t
Ker
Ver
nst
gel
le n g
P
k s in
de
o
tra
at s tm
rk
n sp tJ
E
o ri
KJ R
Atrium
S in
f
PA
IS R
ho
Rabobank
le i
ee
JO
er
Ridderhof I
st
T N
dd
P
SI
entreeplein St. Jorisstraat
lein
en
ijk
g
Ri
Sint Jorisp
ol
kw e
g
P
gde
der
Ver
R id
k
s tra
at
g
Bovenop de Ridderhof II kunnen zowel aan de Verlengde kerkweg als aan de Ridderstraat woningen worden toegevoegd. Door het pand van Atrium Maklaardij bij de herontwikkeling te betrekken kan er aan het entreeplein Sint Jorisstraat een hoogte accent en representatieve gevel worden gemaakt. De entree naar het Sint Jorisplein en het winkelgebied kan een uitnodigende uitstraling krijgen door aan weerzijden, op Ridderhof I en II, woningen toe te voegen en voorkanten te maken aan het entreeplein Lagendijk.
aa
n
e ag
le n
entreeplein Lagendijk ij nd
Ker
Ridderhof II
Ridderhof I & II (inclusief Atrium Makelaardij)
nd
we
M
o le
Ke
risplein
Si
J nt
s r is
We
Sint Jo
Jan
e S te
P
Kerkpad
Baljuwstraat
P
t
aa
str
en
v Ha
Ge
e rl
Ridderhof II
Atrium
Fragment Kwaliteitskaart: Ridderhof I en II
bocht Kerkweg
VERLENGDE KERKWEG
ENTREEPLEIN SINT J
VERLENGDE KERKWEG
RIDDERSTRAAT
SINT JORISSTRAAT
Ker
kw e
at
g
ra ENTREEPLEIN LAGENDIJK
N bocht Kerkweg
RIDDERSTRAAT
ENTREEPLEIN LAGENDIJK
Indicatief gevelbeeld van de bebouwing aan weerszijden van de Verlengde Kerkweg
40 | Beeldkwaliteitplan Centrumring-oost Ridderkerk
De bebouwing aan beide entreepleinen hebben maximaal 6 bouwlagen. De bovenste bouwlaag ligt terug. Het bouwblok waar Ridderhof II en Atrium onderdeel van zijn is opgebouwd uit verschillende direct aan elkaar grenzende gebouwen. Om schaal te brengen in het grote volume willen we bij herontwikkeling vasthouden aan deze opbouw. Dat betekent dat de bebouwing (visueel) moet worden opgedeeld in kleinere gebouwen, door kleine verschillen in hoogte, rooilijn, gevelontwerp en gewkreK edgnelreV kleur en materiaalgebruik.
Ridderhof II
individuele bebouwing (Verlengde) Kerkweg
Kraal – ontmoetingsplek (hoek entreeplein Sint Jorisstraat)
Snoer (Verlengde Kerkweg) •
de bebouwing is maximaal drie bouwlagen met een daarop een terugliggende vierde laag.
•
De bebouwing hoek entreeplein Sint Jorisplein (visueel) loshouden van de bebouwing Ridderhof II om de grote gevellengte te breken
•
aandacht voor uitstraling en levendigheid richting het plein
•
woningen oriënteren op het entreeplein
•
een uitnodigende entree naar de woningen aan het plein te situeren
•
de hoek met de Verlengde Kerkweg te markeren met een verbijzondering/accent in de architectuur
•
de entree naar de parkeergarage en toegang laad- en losplek inpassen in het gevelbeeld
•
zorgvuldige inpassing van inrit en entree naar parkeerhof van de voormalige Rabobank
•
zicht op laad- en losplek verhullen door de gevellijn door te zetten
•
de gevel zo mogelijk meer openen en blinde delen vergroenen
•
in de openbare ruimte meer ruimte maken voor de toegang naar de winkels door de uitbouw en luifel ter plaatse van de entree naar de winkels slopen
•
de entree naar de winkels binnen de rooilijn leggen en in samenhang ontwerpen met de gevel van de woningen erboven
Principe-doorsnede Verlengde Kerkweg gewkreK edgnelreV
Beeldkwaliteitplan Centrumring-oost Ridderkerk | 41
eg
t
at
Konings
ra a
s tra Jan Steenplein
P
ra a
t
k s in
gel
de
Jo
at
rk
dd
T N
SI
entreeplein St. Jorisstraat
lein
st
ee
g
S in
tJ
E
o ri
KJ R
sp
PA
f
le i
IS R
ho
n
JO
er
P
en
ijk
g
Ri
Sint Jorisp
ol
nd
we
M
o le
nt
tra
s tm
Ke
risplein
Si
s r is
We
le n g
P
Ker
Ver
nst
Sint Jo
Jan
e S te
P
Kerkpad
Baljuwstraat
P
t
aa
str
en
v Ha
gde
Ker
kw e
g
P
der
Ver
R id
k
s tra
at
Ge
e rl
aa
n
e ag
ij nd
le n
entreeplein Lagendijk
kw e Ker
RIDDERSTRAAT
bocht Kerkwe
RIDDERSTRAAT
N ENTREEPLEIN LAGENDIJK
GEERLAAN
at
ENTREEPLEIN LAGENDIJK
GEERLAAN
cht Kerkweg
ra
g
Fragment Kwaliteitskaart: Ridderhof I en II
Indicatief gevelbeeld van de bebouwing aan weerszijden van de Ridderstraat
42 | Beeldkwaliteitplan Centrumring-oost Ridderkerk
Kraal – ritser (bocht Verlengde Kerkweg - Ridderstraat) •
In de bocht geen (hoogte)accent in de architectuur. Bocht niet met bebouwing begeleiden of markeren.
•
als beëindiging van het bouwblok hoeft de bovenste vierde bouwlaag hier niet terug te liggen.
•
de bebouwing aan de Verlengde Kerkweg (visueel) los houden van bebouwing aan gewkreK edgnelrede V Ridderstraat. Zo benadrukken we de doorgaande richting van de Kerkweg en zorgen we voor zoveel mogelijk ruimte en zicht voor het verkeer. Ridderhof II
Ubuildlocatie
Snoer (Ridderstraat) •
inpassing van de laad- en losplek in de plint en het gevelbeeld. De wijze waarop dat kan is afhankelijk van de keuze voor 1 of 2 richtingsverkeer en de mogelijkheden voor de herontwikkeling van de Ubuildlocatie. Afhankelijk van de beschikbare ruimte zijn er verschillende opties:
•
de laad en losplek gebouwd inpassen door de gevellijn van de woningen naar buiten te verplaatsen en in het vlak van de buitenzijde van het laadperron te leggen.
•
de pergolaconstructie waarmee het laadperron met groen wordt ingepast integreren in het gelaagde gevelbeeld van de woningen erboven.
Kraal – ontmoetingsplek (hoek entreeplein Lagendijk) •
de kop van de Ridderhof I en II markeren het entreeplein Lagendijk en begeleiden de historische lijn en de entree naar het Sint Jorisplein
•
•woningen oriënteren op het entreeplein en op het Sint Jorisplein
•
door het verwijderen van luifels ruimte maken voor meer zicht en een ruimere doorgang naar het winkelgebied
•
bouwvolumes aan het sint Jorisplein zo aanpassen dat er een duidelijke pleinruimte ontstaat.
•
de plint van de gebouwen zoveel mogelijk open maken geschikt maken voor een bijzonder functie of ruimte
•
uitnodigende entrees naar de woningen aan het entreeplein te situeren
•
zo mogelijk een gebouwde openbare fietsenstalling realiseren en integreren in de plint van Ridderhof I
Principe-doorsnede Ridderstraat taartsreddiR
Beeldkwaliteitplan Centrumring-oost Ridderkerk | 43
mo
kw
M
ee
g
n le i sp
Ubuild-locatie
S in
tJ
f
o ri
ho
E KJ R PA IS R JO
er
P
st
k
dd
T N SI
entreeplein St. Jorisstraat
lein
en
d ij
eg
Ri
Sint Jorisp
ol
le n
Si
er
lein
gewkreK edgnelreV
In de gebiedsvisie P.C. Hooftstaat en omgeving staat geschreven dat we dit bouwblok willen transformeren. Door de bedrijven in het middengebied te verplaatsen naar elders kan er plaats gemaakt worden voor een gemengd bouwblok met een mix van wonen en werken/diensten/ateliers. Het bouwblok bestaat uit twee losse gebouwen. We zien kansen om de rooilijnen van de bebouwing aan te passen en zo beter op de situatie aan te kunnen sluiten.
gde
Ker
kw e
g
P
s tra
at
Ge
e rl
aa
n
der
Ver
R id
k
at
Ker
kw e
tra
g
ss gewkreK edgnelreV
N Fragment Kwaliteitskaart Ubuild-locatie Ubuildlocatie GEERLAAN
ENTREEPLEIN LAGENDIJK
GEERLAAN
ENTREEPLEIN LAGENDIJK
Principe-doorsnede Ridderstraat Centrumring-oost Ridderkerk taar44 tsred| dBeeldkwaliteitplan iR
RIDDERSTRAAT
bocht Kerkwe
RIDDERSTRAAT
Ridderhof II
cht Kerkweg
L
e ag
ij nd
le n
entreeplein Lagendijk
Indicatief gevelbeeld van de bebouwing aan weerszijden van de Ridderstraat
We willen meer ruimte creëren in het wegprofiel van de Ridderstraat voor de inpassing van groen en een voetpad. Ook biedt het wellicht mogelijkheden om de gevellijn van de Ridderhof II, aan de overzijde van de weg, te verplaatsen en zo de laad- en losplek gebouwd in te passen. De hoek aan het entreeplein Lagendijk wordt gemarkeerd met een hoger gebouw in maximaal 5 lagen eventueel met daarop een terugliggende 6e laag. Richting de kleinschalige woningen aan de Kerkweg is de bebouwing aan de Ridderstraat trapsgewijs lager, tot maximaal 2 bouwlagen (eventueel met een verhoogde begane grondverdieping), met daarop een 3e terugliggende bouwlaag. Zo wordt, in tegenstelling tot nu, deze zijde van de Ridderstraat ook met bebouwing begeleid.
Kraal – ritser (bocht Verlengde Kerkweg - Ridderstraat) •
Om de doorgaande richting van de (Verlengde) Kerkweg te benadrukken blijft de hoek Ridderstraat – Kerkweg blijft onbebouwd. Deze openbare plek wordt groen ingericht. Met een solitaire boom of kleine boomgroep geven we vorm aan de overgang in schaal en karakteristiek van de bebouwing van de Ridderhof II en de woningen aan de Kerkweg.
Snoer (Ridderstraat) •
De weg met woningen begeleiden (in 2 bouwvolumes)
•
Zo mogelijk de rooilijn opschuiven om ruimte te creëren voor een goede (groene) aansluiting en overgang van de woningen op het maaiveld
•
Voordeuren aan de straat realiseren
•
De gevel van de plint verbijzonderen, bijvoorbeeld met een hogere begane grondverdieping zodat deze geschikt is voor een bijzondere (werk)ruimte.
Beeldkwaliteitplan Centrumring-oost Ridderkerk | 45
mo
kw
M
ee
g
n le i sp S in
tJ
f
o ri
ho
E KJ R PA IS R JO
er
P
st
k
dd
T N SI
entreeplein St. Jorisstraat
lein
en
d ij
eg
Ri
Sint Jorisp
ol
le n
Si
er
lein
gewkreK edgnelreV
gde
Ker
kw e
g
P
der
Ver
R id
k
s tra
at
Ge
e rl
aa
n
L
e ag
ij nd
le n
entreeplein Lagendijk
ss kw e Ker
bestaande bebouwing Plaisier Interieur
Ridderhof II
N Fragment Kwaliteitskaart: Ubuild-locatie Plaisier Interieur
Ubuild-locatie ENTREEPLEIN LAGENDIJK
GEERLAAN
GEERLAAN
ENTREEPLEIN LAGENDIJK
at
g
tra taartsreddiR
bestaande appartementen (voormalige sauna) Principe-doorsnede Geerlaan
| eBeeldkwaliteitplan Centrumring-oost Ridderkerk n46 aalre G
Ubuild-locatie
Indicatief gevelbeeld van de bebouwing aan weerszijden van de Geerlaan
Kraal – ontmoetingsplek (hoek entreeplein Lagendijk) •
•
Bebouwing in de vorm van een hoekgebouw met woningen aan de Geerlaan en aan de Ridderstraat. De kop van het gebouw (aan het entreeplein) verbijzonderen met (hoogte) accent in de architectuur. De bebouwing is hier maximaal 5 bouwlagen met daarop een terugliggende 6e bouwlaag.
•
De bouwhoogte trapsgewijs aanpassen aan de aangrenzende bouwblokken.
•
De rooilijn en de richting van de kop van het hoekgebouw aanpassen aan de huidige verkeerssituatie en zo het entreeplein Lagendijk ook aan deze zijde van de weg markeren en een representatief gezicht geven. De richting en oriëntatie van het huidige bouwblok is een relict uit het verleden, toen de Geerlaan nog aansloot op de Lagendijk en je met de auto het centrum gebied in kon.
•
•
De gevel van de plint verbijzonderen, bijvoorbeeld met een hogere begane grondverdieping zodat deze geschikt is voor een bijzondere (werk)ruimte. De entrees naar de woningen situeren aan het entreeplein
Snoer (Geerlaan) •
De gevellijn van het hoekgebouw (met uitzondering van de kop) in lijn leggen met het aangrenzende bestaande appartementengebouw.
•
Met maximaal vier bouwlagen, eventueel met een 5e terugliggende verdieping getrapt aansluiten op het aangrenzende bestaande appartementengebouw.
•
De gevel van de plint verbijzonderen, bijvoorbeeld met voordeuren en/of een hogere begane grondverdieping zodat deze geschikt is voor een bijzondere (werk)ruimte
Beeldkwaliteitplan Centrumring-oost Ridderkerk | 47
Bronvermelding nr.1)
Entree Willemspoort, Den Bosch - ontwerp: DAT Architecten, bron:
nr.16)
Juweliershek – bron: Stackdoor
De Architect.nl
nr.17)
Groene gevel – bron: vergroenjewerk.nl
nr.2)
Entree parkeergarage de Brug, Rotterdam – ontwerp/bron: JKH Architecten
nr.18)
Woongebouw Tamboer, Rotterdam – ontwerp/bron: eentien Architecten
nr.3)
Groene stoep - bron: De groenblauwe groeidiamant – gemeente Rotterdam
nr.19)
Woningbouw Kade-Noord, Zutphen – ontwerp: Zecc Architecten,
nr.4)
Sfeerimpressies rondje ‘dorp’ © Jacco van Dam (jac van dam - plaatjesmaker)
nr.5)
Woningbouw The Hudsons, Rotterdam - ontwerp: Orange Architects,
bron: Architectenweb.nl nr.20)
bron: Archined.nl
Woningbouw Groene loper, Maastricht – ontwerp: Liesbeth Brink, bron: degroeneloper.nl
nr.6)
Klimhulp groene gevel – bron: Pinterest – Ontwerp Carl Stahl Architectuur
nr.21)
Basisschool Klaverblad, Amsterdam – ontwerp/bron: BBHD Architecten
nr.7)
Studentenhuisvesting Leiden – ontwerp Jan Splinter/bron: Architectuur.nl
nr.22)
Woongebouw Pyraeus, Amsterdam – ontwerp: Kohllhoff en Pols Architecten
nr.8)
Woongebouw Typhoon, Grunobuurt Groningen – ontwerp dZH,
nr.23)
CPO Amstelwijck, Amsterdam – ontwerp/bron: Blauw Architecten
bron: Wienerberger.nl nr.9)
Woningbouw Kolenkithuis, Amsterdam, – ontwerp/bron: Heren 5 Architecten
nr.10)
Centrumplein, Kaatsheuvel – ontwerp: Marquart Architecten, bron: Wienerberger.nl
nr.11)
Lower Marsh Hotel, Londen – ontwerp: Studio Kyson, bron: Archinect.com
nr.12)
Woningbouw Amsterdam – ontwerp/bron: Kenk Architecten
nr.13)
Parkeergarage Nijmegen - Ontwerp: Wiegerinck, bron: Van der Valk
nr.14)
Woningbouw KOER, Rotterdam – ontwerp/bron: V8 Architects.nl
nr.15)
Inpandige bevoorrading – bron: Leeuwarder Courant
48 | Beeldkwaliteitplan Centrumring-oost Ridderkerk
Beeldkwaliteitplan Centrumring-oost Ridderkerk | 49
50 | Beeldkwaliteitplan Centrumring-oost Ridderkerk
Beeldkwaliteitplan Centrumring-oost Ridderkerk | 51
52 | Beeldkwaliteitplan Centrumring-oost Ridderkerk
Beeldkwaliteitplan Centrumring-oost Ridderkerk | 53