Strategische Agenda MRDH verkorte versie.pdf

Met elkaar, voor elkaar Strategische Agenda 2023 - 2026

1

|

Strategische Agenda 2023 - 2026

Rijkswaterstaat

Ministerie IenW

Ministerie BZK

De Riverboard

Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

NS

Provincie Zuid-Holland Rotterdam The Hague Airport

Metrocov Innovation Quarter

ProRail

Fietsersbond

Smart Delta Drechtsteden

Westland Leiden-Delft-Erasmus

Zuid-Holland Bereikbaar Greenport West-Holland

Veiligheidsregio Haaglanden

Midden-Delfland

Barendrecht

Holland Rijnland

MKB Nederland afd. Haaglanden en Rotterdam

Wassenaar

Evofenedex

Den Haag VNG Regio Midden-Holland Capelle aan den IJssel Gemeente Hoeksche Waard Nissewaard Rotterdam Voorne aan Zee Ridderkerk Ministerie EZK Krimpen aan den IJssel Tour de Force Maassluis VNO NCW West Human Capital Agenda Albrandswaard Port of Rotterdam Delft ANWB Schiedam Vlaardingen Zoetermeer Rijswijk TU Delft Transport en Logistiek Nederland DOVA Pijnacker-Nootdorp Leidschendam-Voorburg Gemeente Krimpenerwaard EBS

Hoogheemraadschap van Delfland

Lansingerland

Waterschap Hollandse Delta Nationaal Programma Rotterdam Zuid Economic Board Zuid-Holland

RET

Glastuinbouw Nederland

Hoogheemraadschap van Rijnland Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard

Samen aan de slag ! Sinds 2014 werken 21 gemeenten in de Metropoolregio Rotterdam Den Haag samen aan het vernieuwen van de economie en het verbeteren van de bereikbaarheid. Ieder vanuit de eigen kracht, de eigen identiteit. We hebben het niet bij mooie woorden gelaten. In 2019 stelden we gezamenlijk een Strategische Agenda op. Een koersdocument dat richting gaf aan de samenwerking en er doelen aan verbond. Dat levert resultaten op die de gemeentegrenzen overstijgen. Onze metropoolregio is een belangrijke motor van de Nederlandse economie. Vandaar dat je kunt stellen: regionaal sterker maakt nationaal sterker. Maar het werkt ook de andere kant op, regionaal resultaat levert lokaal resultaat. Dat is de opdracht, dat is het doel. Met veel enthousiasme bieden we u dan ook de Strategische Agenda 2023-2026 aan. Daarin geven we nog nauwgezetter aan wat we samen gaan doen. We leven daarbij in een dynamische tijd en staan voor grote maatschappelijke, economische en duurzaamheidsuitdagingen. Met deze Strategische Agenda kiezen we een heldere koers en maken we onszelf wendbaar. We zetten in op brede welvaart voor alle huidige en toekomstige inwoners. Om de beloften van veerkracht en flexibiliteit waar te maken is de Strategische Agenda een levend, richtinggevend document. Opgaven aangaan en afronden, resultaten boeken, ruimte maken voor nieuwe opdrachten.

Dat is de onze manier van werken. Zo houden we de goede koers. Met elkaar en voor elkaar. De Strategische Agenda is een vertrekpunt en een werkexemplaar. Handen uit de mouwen. Aan de slag! De voorzitters van het algemeen bestuur Dit is de verkorte versie van Strategische Agenda. Voor de uitgebreide versie gaat u naar www.mrdh.nl.

3

|

Strategische Agenda 2023 - 2026

De vier regionale opgaven

Opgaven klimaat onder druk verkeer loopt vast 400.000 inwoners erbij

Groei van de regio

verouderde technologie natuurlijke omgeving onder druk

Vernieuwen van de regio schaarse werkruimte

Kwaliteit van de regio

inefficiënt ruimtegebruik

mismatch arbeidsmarkt achterstallig onderhoud infrastructuur investeren in OV noodzakelijk

OV uit de rode cijfers houden

Herstel van de regio onvoldoende OV Vangnet

4

|

Strategische Agenda 2023 - 2026

De koers van de Metropoolregio Regionale samenwerking vraagt om focus. We richten ons de komende jaren op vier opgaven:

1. Groei van de regio.

De metropoolregio heeft 2,4 miljoen inwoners en daar komen de komende 20 jaar ongeveer 400.000 inwoners bij. Die willen allemaal prettig wonen, werken en recreëren. Vanuit onze kerntaken faciliteren we de groei op een adequate en passende manier.

2. Vernieuwing van de regio.

De economie is continue in beweging en ontwikkelt zich razendsnel. Zo maken oude technieken plaats voor nieuwe technologieën. Dit vraagt omscholing van mensen en opleidingen die beter aansluiten op de arbeidsmarkt van de toekomst. Innovaties en investeringen in nieuwe technologieën dragen bij aan de economische ontwikkeling. We stimuleren een toekomstbestendige economie. Nieuwe technologieën en andere innovaties maken duurzamer reisgedrag mogelijk waardoor de mobiliteitstransitie wordt gestimuleerd. Verschuiving naar actieve en/of collectieve mobiliteit is noodzakelijk voor een bereikbare, duurzame en leefbare regio.

3. Kwaliteit van de regio.

De groei van de economie, de bevolking en de mobiliteit moet samengaan met meer kwaliteit en leefbaarheid. Ook dat pakken de 21 gemeenten gezamenlijk op. Dat betekent zorgen voor een optimaal functionerend, duurzaam en veilig mobiliteitssysteem, het creëren van goede ruimtelijke condities en de schaarse ruimte meerdere functies geven. Met andere woorden, de basis moet op orde zijn.

4. Herstel van de regio.

De nasleep van de coronacrisis dwingt ons als Metropoolregio scherpe keuzes te maken om kwalitatief OV aan te blijven bieden binnen beperkte financiële mogelijkheden. Het vraagt van bestuurders en gemeenteraden om soms moeilijke keuzes te maken. De magere jaren zijn nog niet voorbij en toch moeten we ons opmaken voor kwaliteitsverbetering en groei van het openbaar vervoer, want het OV is de drager van ons mobiliteitssysteem en onze verstedelijkingsstrategie. Die uitdaging moeten we gezamenlijk en regionaal oppakken op een wijze die borgt dat het OV ook in de toekomst bij blijft dragen aan de brede welvaart in de metropoolregio.

5

|

Strategische Agenda 2023 - 2026

Ons droomhuis ligt op steenworpafstand van het station "Mijn partner werkt in Rotterdam en ik in Den Haag. Wonen dichtbij het station is voor ons heel belangrijk. Het lukte niet om in de grote steden een koophuis te vinden die aan onze eisen voldoet. Hier, direct naast Schiedam CS, slaagden we wel. Trein, metro, tram en deelvervoer: het staat voor ons klaar. Met een paar minuten zijn we in Rotterdam en binnen een kwartier in Den Haag. Binnen een half uur zijn we met de metro op het strand van Hoek van Holland. Dankzij een mega-investering inen rond de spoorlijn Leiden Dordrecht wordt Schiedam CS en omgeving opgeknapt. Dit zal ook de woningbouw stimuleren om meer mensen de kans te geven hier te wonen. Dan zijn we hier echt klaar voor de toekomst." Shyreen Shaib, inwoner van Schiedam.

6

|

Strategische Agenda 2023 - 2026

Zes opdrachten voor de komende jaren:

1. Investeren in bereikbaarheid om de inwonersgroei in de regio te faciliteren Verwachte resultaten in 2026 (niet limitatief) Resultaten op straat: • Realisatie van viersporigheid bij Schiedam Centrum. (emplacement) • No-regret maatregelen CID-Binckhorst voor de ontsluiting woningbouw. • Fietsmaatregelen in het kader van Westland Greenport 3.0. • HOV Ridderkerk. • MOVV Metronet, vaker en sneller rijden. • MOVV ‘Gekoppeld Rijden’ RandstadRail. • Upgrade van busstation en metrostation Spijkenisse Centrum. * Indicatie op basis van huidige begroting 2023-2026 exclusief apparaatslasten. De cijfers in de begroting zijn leidend.

€ 185 miljoen*

Plannen en besluiten: Daarnaast leveren we met onze partners de volgende besluiten en plannen op om over 5 tot 15 jaar de verbeteringen in het netwerk uit te voeren:

•

Een planuitwerking met realisatiebesluit voor de MIRT-verkenningen CID-Binckhorst en Oeververbindingen regio Rotterdam. Een verkenning met voorkeursbeslissing voor MIRT-verkenning lijn LeidenDordrecht en Knooppunten. Uitwerking van metropolitaan OV en Verstedelijkingsdossiers Metronet en RandstadRail, HOV Leiden-Zoetermeer en doorontwikkeling HOV Zoetermeer Rotterdam. Adaptieve ontwikkelstrategie wegen en fiets. Onderzoek en een aanpak voor de verbetering van de bereikbaarheid van recreatieen natuurgebieden in de regio. Uitwerking voor de verbetering van de bereikbaarheid van aanvullende economische locaties in de regio.

• • • • •

7

|

Strategische Agenda 2023 - 2026

Metropoolregio blijf bijdragen aan de toekomst van de tuinbouw Sjoerd van Dijk (Gearbox): “Voor (glas) tuinbouwondernemingen in de hele wereld heeft het bestrijden van ziekten en plagen topprioriteit. Gearbox ontwikkelt een mobiel systeem met camera’s, sensoren en Artificial Intelligence om ziekten en plagen heel snel te signaleren. Daardoor beperk je het mislopen van oogst. In de wereld wordt voedsel steeds schaarser en dat gaat ons aan het hart. Om meerdere redenen is het daarom goed dat de MRDH ons financieel steunt bij kennisontwikkeling en innovatie. De metropoolregio Rotterdam Den Haag is voor Gearbox Innovations en tomatenkwekerij Lans bij uitstek de plek voor intensieve kennisuitwisseling en kort cyclisch testen van robotoplossingen in de praktijk. Win-Win!”

8

|

Strategische Agenda 2023 - 2026

2. Toekomstbestendige economie stimuleren Verwachte resultaten in 2026 (niet limitatief) Aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt • Verbeterde samenwerking tussen onderwijs, overheid en bedrijfsleven via regionale mbo- en hbo-campussen en mogelijk via nieuwe samenwerkingen met onderwijsinstellingen. • Jaarlijks nemen minimaal 1.000 studenten en 250 bedrijven per jaar deel aan campus(innovatie)opdrachten en programma's. • Minimaal veertien fysieke mbo- en hbo-campussen, dichtbij regionale bedrijvigheid met een goede geografische spreiding in de regio. Leven Lang Ontwikkelen • Verbeterd aanbod LLO op de campussen en bij andere grote mbo- en hbo-opleiders in de regio. • Meer werkenden en werkzoekenden volgen een omscholing- en bijscholingstraject. Jaarlijks ronden minimaal 1.300 werkenden en zij-instromers een omscholing of bijscholingstraject aan een campus af. Versterken mkb • Een hoger deel mkb is ondersteund. • Meer samenhang tussen initiatieven voor het mkb in de regio. Versterken innovatie-ecosysteem • Toename percentage van startups en scaleups binnen de totale bedrijvigheid in de regio. • Adoptie van businesscases uit het innovatie-ecosysteem door minimaal 10 gemeenten en als bijvangst een kostenbesparing per jaar van € 15 tot € 45 miljoen voor de gemeenten. (Region of the Future) * Indicatie op basis van huidige begroting 2023-2026 exclusief apparaatslasten.

De cijfers in de begroting zijn leidend.

9

|

Strategische Agenda 2023 - 2026

€ 9,6 miljoen*

10 |

Strategische Agenda 2023 - 2026

11 |

Strategische Agenda 2023 - 2026

3. Actieve en collectieve vormen € 1.836 van mobiliteit stimuleren Verwachte resultaten in 2026 (niet limitatief)

miljoen*

De aankomende vier jaar zetten we ons in om de volgende resultaten mogelijk te maken: Resultaten op straat • Circa 100 km Metropolitane fietsroutes realiseren tot en met 2026. • Verbeterd OV-systeem zodat het makkelijker en aantrekkelijk wordt voor de reiziger om het OV te gebruiken en een OV-systeem dat is afgestemd op lopen en fietsen en past in de buitenruimte. Daarvoor: • Voeren we aanpassingen van het OV-netwerk uit (vraag en aanbod), rekening houdend met andere opgaven, zoals inrichting van de buitenruimte, omgevingshinder, 30-50 km/u, lopen, fietsen en verkeersveiligheid in de gemeenten. • Vergroten we de vervoercapaciteit waar de reizigersgroei dat op korte termijn noodzaakt. • Onderzoeken we de mogelijkheden van de combinatie van OV, maatwerkvervoer, WMO, last mile activiteiten en deeldiensten. Op initiatief van de individuele gemeenten wordt onderzocht wat mogelijke verbeteringen zijn. Het uitgangspunt is een win-win situatie voor reigers, de financiën van het OV en de financiën van de gemeenten in relatie tot WMO. • Minimaal 250 emissievrije bussen laten instromen in de concessies. * Indicatie op basis van huidige begroting 2023-2026 exclusief apparaatslasten. De cijfers in de begroting zijn leidend. Het bedrag bevat de gehele OV-concessies, zowel exploitatie als beheer en (vervangings)onderhoud.

Kennisontwikkeling en opdrachtverlening: • Kennisontwikkeling van Smart Mobility en het toepassen van innovaties die het regionale mobiliteitssysteem verbeteren en vernieuwen. • Kennisontwikkeling en -deling van duurzame mobiliteit en monitoring van de effecten op de reductie van CO2, stikstof en fijnstof. • Kennisontwikkeling en -deling van deelmobiliteit. • We geven Zuid-Holland Bereikbaar opdracht om mobiliteitsmanagement in de regio uit te voeren.

12 |

Strategische Agenda 2023 - 2026

Uit de file op de fiets Aan de Nieuweweg in Poeldijk is de fietsroute van de toekomst gerealiseerd. Fietsburgemeester Westland Karin Zwinkels geeft het ter inspiratie mee aan de 21 gemeenten van de Metropoolregio. “Hartstikke goed dat in de Strategische Agenda ambitie wordt gesteld met metropolitane fietsroutes. Verbind je met elkaar en doe dat op een duurzame manier. Die boodschap geef ik graag mee. Een metropolitane fietsroute is tweerichtingsverkeer: het verbindt mensen uit verschillende gemeenten met elkaar. En zo is ons leven ook ingericht. Wonen, werken en studeren je doet het lang niet altijd in dezelfde gemeente. Mensen gaan op pad. Laten we daarbij inzetten op de fiets. Je blijft uit de file en blijft fit. Fietspaden als voorbode van een betere en duurzamer toekomst. We kunnen ze aanleggen in de metropoolregio. Laten we dat dan ook doen!’’

13 |

Strategische Agenda 2023 - 2026

4. Vernieuwen van werklocaties Verwachte resultaten in 2026 • • • • •

Lager percentage leegstand bedrijventerreinen, kantoren en detailhandel (o.b.v. vloeroppervlakten). Beter benutten van geschikte locaties voor HMC bedrijven op bestaande bedrijventerreinen. Beter benutten van geschikte locaties voor watergebonden bedrijven. Hoger percentage kantoren met minimaal energielabel C. Revitalisering/verduurzaming verouderd of leegstaand vastgoed op bedrijventerreinen voor nieuwe bedrijvigheid.

* Indicatie op basis van huidige begroting 2023-2026 exclusief apparaatslasten. De cijfers in de begroting zijn leidend.

€ 8,0 miljoen*

14 |

Strategische Agenda 2023 - 2026

De Loods: de nieuwe norm voor werken in de Metropoolregio Rotterdam Den Haag. Roger Pels startte in 2010 met ICT consultancy Cavero in Rijswijk. Ik keek in de hele metropoolregio maar vond wat ik zocht vlakbij, in de Plaspoelpolder. Goed bereikbaar en een centrale ligging. Ik zag een vervallen oude maakloods uit 1964. De plek was perfect maar in heel slechte staat en iedereen verklaarde me voor gek. Maar ik wist zeker dat ik daar het verschil kon maken. Het idee was en is om gelijkgestemde kennisbedrijven een inspirerende plek te bieden. Connectie en co-creatie. Een combinatie van kantoorruimte, schone maakruimtes , sportruimte, horeca, conferentieruimtes en veel buitenruimte. Een echte hot-spot. In 2018 hebben we de locatie aangekocht. We trekken om ons heen ook bedrijven aan. Van de rotste kies in de Plaspoelpolder naar the place to be in de regio. Het is meer dan vierkante meters, loodsen- of functionele kantoordozen bouwen. Het moet leefbaar en gezellig zijn. Geef ondernemers die kiezen voor de verbinding een kans. Zo creëer je de gewenste, nieuwe economie en haal je banen naar locaties die dat echt heel erg nodig hebben. If you built it, they will come.’’

15 |

Strategische Agenda 2023 - 2026

Ons metrostelsel gaat dat van Londen en Parijs achterna “Twee jaar geleden ben ik verhuisd van Rotterdam naar Capelle aan den Ijssel. Recent heb ik een nieuw appartement gekocht, op loopafstand van halte De Terp. Bereikbaarheid, met én zonder auto, is belangrijk voor me. Ik houd ervan om af te spreken met vrienden. Soms ga ik naar hen toe, maar vaker komen ze bij mij thuis gezellig langs. Met de metro is daar makkelijk een mouw aan te passen. En dat geldt ook voor shoppen in de binnenstad van Rotterdam. Ik werk in het oude postkantoor en stap uit bij Beurs. Als vrouw in de bouw moet ik ook voor projecten vaak in de stad zijn. Zonder de metro wordt alles een stuk lastiger. Als die in de toekomst nog vaker gaat rijden en Beurs een mooiere uitstraling krijgt, wordt het nóg aangenamer reizen. Dan gaat ons metrostelsel helemaal dat van Londen en Parijs achterna.” Niesha Dwarka, forens.

16 |

Strategische Agenda 2023 - 2026

5. Versterken van het regionale mobiliteitsnetwerk Verwachte resultaten in 2026 (niet limitatief)

€ 204 miljoen*

Resultaten op straat

• • • • • • •

Circa 100 km fietspad op het regionaal basisnetwerk fiets is verbeterd in 2026 (incl. verkeersveilige inrichting). Circa 160 projecten voor verbetering van de verkeersveiligheid van het regionale mobiliteitsnetwerk. Een toename van het aantal deelnemende basisscholen aan SCHOOL op SEEF van 33% naar 62% en toename van het aandeel deelnemende voortgezet onderwijs scholen aan Totally Traffic van 38% naar 49%. Circa 18 OV-knooppunten zijn verbeterd in 2026. We investeren in doorstromingsmaatregelen voor het OV om ervoor te zorgen dat de reistijd in het OV wordt verkort. We geven in de aankomende 4 jaar opdracht voor beheer- en onderhoudsprojecten van het regionaal OV. De concessiehouders voegen de komende jaren extra remisecapaciteit toe zowel in de regio Haaglanden als regio Rotterdam voor metro, tram én bus.

Advisering en opdrachtverlening

• •

Advisering bij infrastructurele ingrepen en subsidiering voor optimalisatie in het wegennetwerk door wegbeheerders. Via Zuid-Holland Bereikbaar wordt het verkeersmanagement uitgevoerd en afstemming multimodale programmering werkzaamheden spoor & weg georganiseerd.

* Indicatie op basis van huidige begroting 2023-2026 exclusief apparaatslasten. De cijfers in de begroting zijn leidend.

17 |

Strategische Agenda 2023 - 2026

Opdracht 1

Opdracht 2

Opdracht 3

Opdracht 4

Opdracht 5

Opdracht 6

De tram is mijn hobby Wat het nu precies is weet Melissa Plug niet maar de tram vindt ze heerlijk. “Op een dag pak ik wel zes tot negen keer de tram.” Melissa is verknocht aan Den Haag maar heeft ook in Rotterdam gewoond. “Ik studeerde toen aan de Haagse Hogeschool dus ook toen was voor mij het openbaar vervoer heel belangrijk. De E-lijn, de metroverbinding die er nu is van Slinge naar Den Haag Centraal was er toe nog niet. Het is nu nog makkelijker geworden om van Rotterdam in Den Haag te komen. Ik heb ooit geprobeerd mijn rijbewijs te halen maar daar ben ik mee gestopt. Ik ben dus afhankelijk van het openbaar vervoer maar dat is geen probleem. De tram is mijn hobby geworden. Je ziet zo veel van de stad. Door de weeks ben ik activiteitenbegeleidster. Ik ga dan bijvoorbeeld met een mevrouw in een rolstoel naar de markt in de Loosduinse Hoofdstraat. De tram is zowel voor haar als voor mij onmisbaar.’’

18 |

Strategische Agenda 2023 - 2026

6. Herstellen van het OV-systeem Verwachte resultaten in 2026 • • • •

19 |

Het OV-systeem is voor reizigers aantrekkelijk, sluit aan op de gewijzigde vervoervraag, faciliteert tijdig (verwachte) groei van het OV-gebruik. De lobby bij het Rijk heeft opgeleverd dat er (zicht is op) een structureel financieel gezonde situatie is bereikt. Vervoerbedrijven hebben concessies die financieel gezond kunnen zijn, perspectief om te kunnen voortbestaan en aanbestedingen en inbestedingen kunnen weer op gang komen. Vanaf 2025 verwachten wij weer voldoende reizigers (teruggekeerde en nieuwe) te hebben om het OV-systeem verder te ontwikkelen en te groeien wat nodig is met de komst van 400.000 extra inwoners in Zuid-Holland.

Strategische Agenda 2023 - 2026

Met elkaar, voor elkaar